ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων


(1997) 1 ΑΑΔ 890

ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

Αίτηση Αρ. 82/97

ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ.Κ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ.

Αναφορικά με το Άρθρο 155.4 του Συντάγματος και

τα άρθρα 3 και 9 του περί Απονομής της Δικαιοσύνης

(Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμου του 1964

- και -

Αναφορικά με την αίτηση του Γιάννου Νικολαΐδη από τη Λευκωσία

δι΄ άδεια καταχωρήσεως Διαταγμάτων CERTIORARI και/ή PROHIBITION

- και -

Αναφορικά με την Ποινική Υπόθεση 608/96 του

Στρατιωτικού Δικαστηρίου Κύπρου που συνεδριάζει στη Λευκωσία

- και -

Αναφορικά με τη Μαρτυρία του Υποστράτηγου Παντελάκη Πανταζή

ημερ. 21/5/97

- και -

Αναφορικά με την εκδίκαση της Ποινικής Υποθέσεως 608/96 του

Στρατιωτικού Δικαστηρίου περί Απονομής της Δικαιοσύνης

(Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμου του 1965 όπως τροποποιήθηκε και

τους Κανονισμούς του Supreme Court of England 1883

-----------------------

18 Ιουλίου 1997

Για τον αιτητή: Μ. Κυπριανού.

-----------------------

Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ.: Ο αιτητής ζητεί άδεια να καταχωρήσει αίτηση για την έκδοση ενταλμάτων Certiorari και Prohibition. Προτείνει ως έρεισμα τους ό,τι θεωρεί ως περιστάσεις υποδηλώνουσες προκατάληψη από μέρους του προέδρου και των στρατοδικών του Στρατιωτικού Δικαστηρίου το οποίο εκδικάζει την ποινική υπόθεση με αρ. 608/96 στην οποία είναι κατηγορούμενος. Η παρούσα είναι η δεύτερη φορά κατά την οποία ο αιτητής αποτείνεται για άδεια. Η πρώτη, ημερ. 2 Ιουνίου 1997, αποσύρθηκε στις 26 Ιουνίου 1997 όταν, κατά την εξέταση της ενώπιον άλλου Δικαστή, παρατηρήθηκε ότι το Στρατιωτικό Δικαστήριο αναφερόταν στη δικογραφία ως Στρατοδικείο.

Το ενδεχόμενο προκατάληψης αποτελεί ένα από τους λόγους για τους οποίους χωρεί έλεγχος με τα αναφερθέντα προνομιακά διατάγματα: βλ. The Attorney General v. Panayiotis Christou (1962) C.L.R. 129. Πρόκειται για λόγο που, κατά τα κρατούντα, ταξινομείται ως έκφανση υπέρβασης εξουσίας παρόλον που έχει εκφραστεί και η άποψη ότι εντάσσεται σε ξεχωριστή κατηγορία περιπτώσεων που αντιστρατεύονται την έννοια της δίκης: βλ. R. v. Northumberland Compensation Appeal Tribunal; Ex parte Shaw (1952) 1 All E.R. 122. Δεν παρίσταται ωστόσο ανάγκη εδώ για συζήτηση αυτής της πτυχής. Ως προς την ουσία σημειώνω ότι η προκατάληψη αντίκειται προς αναγνωρισμένο κανόνα της φυσικής δικαιοσύνης αλλά και προς το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα για δίκη "ενώπιον ανεξάρτητου, αμερόληπτου και αρμόδιου δικαστηρίου".

Κριτήριο για τη χορήγηση της αιτούμενης άδειας είναι η αποκάλυψη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης με την έννοια της συζητήσιμης υπόθεσης χωρίς αναφορά προς ο,τιδήποτε θα μπορούσε να αντιταχθεί: βλ. In re Kakos (1985) 1 C.L.R. 250. Η ύπαρξη όμως εκ πρώτης όψεως υπόθεσης δεν οδηγεί απαρέγκλιτα στην χορήγηση άδειας όταν προσφέρεται άλλο κατάλληλο ένδικο μέσο εκτός όπου συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις που καθιστούν απαραίτητο τον έλεγχο με προνομιακό ένταλμα: βλ. Ανθίμου (1991) 1 Α.Α.Δ. 41.

Στην προκείμενη περίπτωση, τα όσα συνθέτουν τον λόγο που επικαλείται ο αιτητής, περιέχονται σε δύο ένορκες δηλώσεις, ημερομηνίας 30 Ιουνίου 1997, μια του ιδίου και άλλη του ενός εκ των δικηγόρων του στην ποινική υπόθεση, όπως και σε πρακτικό του Στρατιωτικού Δικαστηρίου. Τα συνοψίζω. Την 21 Μαΐου 1997, συνεχιζόταν η δίκη με την αντεξέταση του μάρτυρα κατηγορίας υποστράτηγου Π. Πανταζή η κύρια εξέταση του οποίου είχε αρχίσει στις 9 Απριλίου 1997. Ο αιτητής αντιπροσωπευόταν από συνήγορο. Ο μάρτυρας προσήλθε στο Στρατιωτικό Δικαστήριο ενωρίς το πρωί με στολή. Προχώρησε και εισήλθε στο γραφείο της ιδιαιτέρας του προέδρου όπου έβγαλε το σακκάκι του και το τοποθέτησε σε κρεμαστάρι. Εν συνεχεία εισήλθε στο γραφείο του ιδίου του προέδρου όπου παρέμεινε για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Στο γραφείο βρίσκονταν σε κάποιο στάδιο και οι στρατοδίκες. Σε κάποια φάση ο μάρτυρας παρέμεινε στο γραφείο με ένα από τους στρατοδίκες, ήτοι, τον Αν/χη Α. Χαραλάμπους. Αυτό συνέβηκε όταν άρχισε η συνεδρία του δικαστηρίου με άλλη σύνθεση και ο πρόεδρος βρισκόταν στην έδρα για να επιληφθεί διαφόρων άλλων υποθέσεων. Όταν αργότερα εφωνήθη η υπόθεση του αιτητή, υποβλήθηκαν στην αντεξέταση του εν λόγω μάρτυρα ερωτήσεις αναφορικά με την παρουσία του στο γραφείο και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε. Ο μάρτυρας παραδέχθηκε ότι πράγματι επισκέφθηκε το γραφείο του προέδρου έχοντας προηγουμένως τοποθετήσει το σακκάκι του στο γραφείο της ιδιαιτέρας του προέδρου. Εξήγησε ότι επρόκειτο για φιλοφρονητική επίσκεψη κατά την οποία πήρε καφέ, χωρίς ποτέ να αναφερθεί ο,τιδήποτε που σχετιζόταν με την υπόθεση. Ο αιτητής εμφανίζει κρίσιμη την κατάθεση αυτού του μάρτυρα, την αξιοπιστία του οποίου έθεσε υπό αμφισβήτηση. Και υπογραμμίζει τον κίνδυνο που θα προέκυπτε από το ενδεχόμενο προκατάληψης ή ακόμα και την απλή εντύπωση περί αυτής προς την οποία κατέτεινε, σύμφωνα με τον αιτητή, η αναφερθείσα εμφάνιση των πραγμάτων. Κατόπιν της αντεξέτασης του εν λόγω μάρτυρα η υπόθεση συνεχίστηκε. Ακολούθησαν τρεις άλλες συνεδρίες κατά τις οποίες, με τις καταθέσεις δύο επιπλέον μαρτύρων, συμπληρώθηκε η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής. Η υπόθεση παραμένει για συνέχιση σε νέα ημερομηνία τον Σεπτέμβριο. Ένσταση ως προς τη σύνθεση του δικαστηρίου δεν υποβλήθηκε ποτέ στο Στρατιωτικό Δικαστήριο.

Δεν παρίσταται ανάγκη να επεκταθώ ως προς το πώς θα αντίκρυζα το περιστατικό δεδομένου ότι αποβαίνει εν προκειμένω κρίσιμο το ότι ο αιτητής δεν έθεσε το ζήτημα προς το Στρατιωτικό Δικαστήριο για εξέταση και τοποθέτηση. Όφειλε μάλιστα ο αιτητής να το είχε πράξει με την πρώτη ευκαιρία. Είχε τότε το δικαίωμα. Και ακολούθως, αν το αποτέλεσμα δεν του ήταν ικανοποιητικό, θα μπορούσε να προωθήσει το ζήτημα και εδώ για έλεγχο. Η παράλειψη του να το εγείρει στον κατάλληλο χρόνο δεν μπορεί στην προκείμενη περίπτωση να σημαίνει παρά μόνο την εγκατάλειψη του δικαιώματος. Το οποίο δεν μπορεί εδώ να αναβιώσει.

Οι αρχές που διέπουν το ζήτημα εκτίθενται ευσύνοπτα, με παραπομπές στη νομολογία, στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England 4th Ed. Vol. 1(I) para. 91. Το ζήτημα απασχόλησε πρωτόδικα και το Ανώτατο Δικαστήριο σε αυτού του είδους τη διαδικασία στην υπόθεση Τοουλιάς (1989) 1 Α.Α.Δ. (Ε) 62. Ο Νικήτας Δ. ανέφερε σχετικά τα εξής:

"Είναι παραδεκτόν ότι το ζήτημα της σύνθεσης του στρατιωτικού δικαστηρίου δεν εγέρθηκε στη δίκη. Ωστόσο, είναι εδραιωμένη η άποψη στη νομολογία ότι ένα τέτοιο ζήτημα πρέπει να τίθεται με την πρώτη ευκαιρία εφόσον φυσικά ο κατηγορούμενος έχει πλήρη γνώση των γεγονότων που θεμελιώνουν ενδεχόμενο επηρεασμό του δικαστηρίου. Σε περίπτωση που υπάρχει γνώση, αλλά ο κατηγορούμενος αδρανεί, θεωρείται ότι το δικαίωμα εγκαταλείπεται. Αυτή είναι νομίζω η δικαιολογητική βάση του κανόνα. Η νομική αυτή θέση υποστηρίζεται απόλυτα από την υπόθεση R.v. Byles and Others ex parte Hollidge [1911-13] All E.R. 430. Είναι νομίζω αρκετό να μεταφέρω εδώ τη σύνοψη:

"When a case is heard before a court of summary jurisdiction, the defendant or his solicitor must take objection to the presence on the Bench of any justice who is alleged to have an interest in the subject-matter of the case, if he is aware of the existence of such interest, before the merits of the case are gone into. If the defendant, or his solicitor, fails to take such objection and the defendant is afterwards convicted, he cannot then come to the Divisional Court and obtain a writ of certiorari to quash the conviction on the ground that one of the justices had an interest in the matter."

Προκύπτει λοιπόν ότι ο αιτητής δεν έχει τώρα λόγο για προώθηση του εν λόγω ζητήματος.

Η αίτηση απορίπτεται.

Γ.Κ. Νικολάου,

Δ.

/ΕΘ


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο