CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | Επικοινωνία | Όροι χρήσης

(1997) 1 ΑΑΔ 1194

Εφεσείοντες

Εφεσίβλητου

ΠΙΚΗΣ, Π.: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Νικολάου.

ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ.: Εγείρεται ως μόνο θέμα σε αυτή την έφεση η ορθότητα του καταμερισμού ευθύνης για την πρόκληση τροχαίου ατυχήματος. Τα πρωτόδικα ευρήματα αναφορικά με τις περιστάσεις δεν αμφισβητούνται. Το δικαστήριο έκρινε ότι ο εφεσείων έφερε το 85% της ευθύνης και ο εφεσίβλητος το 15%. Ο εφεσείων προβάλλει ότι το δικαστήριο έσφαλε στην εκτίμηση του. Προτείνει ότι ο εφεσίβλητος ευθύνεται σε ψηλότερο ποσοστό.

Συνοψίζουμε τα όσα συνθέτουν την περίπτωση στο υπό εξέταση ζήτημα. Ενωρίς το απόγευμα της 5 Νοεμβρίου 1984, ο εφεσίβλητος οδηγούσε το Mercedes σαλούν αυτοκίνητο του στο νέο κύριο δρόμο Λευκωσίας-Λεμεσού, κατευθυνόμενος προς Λευκωσία. Διατηρούσε ταχύτητα 70-75 μ.α.ω. ενώ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ήταν 60 μ.α.ω. Ο καιρός ήταν βροχερός όχι όμως, καθώς φαίνεται, σε βαθμό που να μείωνε την ορατότητα. Σε κάποιο στάδιο ο εφεσίβλητος προσπέρασε προπορευόμενο όχημα και ακολούθως παρέμεινε στη δεξιά λωρίδα με σκοπό να προσπεράσει και άλλο όχημα, αρθρωτό φορτωμένο με εμπορευματοκιβώτιο, το οποίο βρισκόταν σε απόσταση στην αριστερή λωρίδα. Το οδηγούσε ο εφεσείων. Όταν ο εφεσίβλητος το πλησίασε σε απόσταση περίπου 80 μ., το αρθρωτό προχώρησε για να καταλάβει τη δεξιά λωρίδα ώστε να προσπεράσει προπορευόμενο φορτηγό το οποίο ο εφεσίβλητος δεν είχε δει. Ωστόσο, εύρημα αναφορικά με την απόσταση από την οποία ήταν δυνατός ο εντοπισμός του φορτηγού δεν διατυπώθηκε. Ο εφεσείων ενήργησε χωρίς να ελέγξει την κίνηση όπισθεν και χωρίς να παράσχει προειδοποίηση. Απέκοψε έτσι την πορεία του εφεσίβλητου. Ο οποίος φρέναρε. Όμως η σύγκρουση κατέση αναπόφευκτη επειδή η απόσταση ήταν σχετικά μικρή και η ταχύτητα του εφεσίβλητου μεγάλη.

Ο καταμερισμός ευθύνης αποτελεί έργο του πρωτόδικου δικαστηρίου. Το ποιός θα ήταν ο καταμερισμός στον οποίο εμείς θα προβαίναμε δεν είναι το ζητούμενο. Όπως ανέφερε ο δικαστής Wright στην British Fame (Owners) v. Macgregor (Owners) (1943) A.C. 197 (στη σελ. 201) σχετικά με τον καταμερισμό:

Η επέμβαση του Εφετείου δικαιολογείται μόνο εφόσον καταδεικνύεται ότι το πρωτόδικο δικαστήριο είτε εφάρμοσε εσφαλμένη αρχή δικαίου είτε παραγνώρισε ουσιώδες γεγονός ή παράγοντα. Έτσι ώστε να προκύπτει έκδηλο σφάλμα: βλ. την απόφαση του Willmer L.J. στην Quintas v. National Smelting Co Ltd (1961) 1 All E.R. 630 η οποία επικροτήθηκε στην Brown v. Thompson (1968) 2 All E.R. 708, υιοθετήθηκε στην Solomos Kyriacou v. Nicos Aristotelous (1970) 1 C.L.R. 172 και ακολουθήθηκε έκτοτε.

Δεν διακρίνουμε σφάλμα στην προσέγγιση του πρωτόδικου δικαστηρίου. Διατυπώνουμε το ζήτημα έτσι επιγραμματικά όπως το έθεσε ο δικαστής Reid στην Baker v. Willoughby (1969) 3 All E.R. 1528 (H.L.). Καθώς υποδείχθηκε στην ίδια υπόθεση και επαναλήφθηκε σε σωρεία δικών μας - βλ. ενδεικτικά την Χριστοδούλου ν. Γρηγορίου (1989) 1 (Ε) Α.Α.Δ. 178 - στον καταμερισμό ευθύνης λαμβάνονται υπόψη δύο παράγοντες: η αιτιώδης συνάφεια και η μεμπτότητα. Που θα εξετάσουμε με τη σειρά. Διότι σε αυτό τον τομέα είναι που, καθώς αντιληφθήκαμε, εντάσσονται τα όσα εισηγήθηκε ο συνήγορος του εφεσείοντος προς κατάδειξη σφάλματος πρωτόδικα.

Είναι νομίζουμε προφανές ότι πράγματι, πρωταρχική και άμεση αιτία του ατυχήματος ήταν το ότι ο εφεσείων κατέλαβε χωρίς προειδοποίηση και χωρίς να ελέγξει όπισθεν, τη δεξιά λωρίδα αποκόπτοντας έτσι την πορεία του εφεσίβλητου. Η ταχύτητα του εφεσίβλητου επέτεινε την κατάσταση όπως μπορεί εύλογα να υποτεθεί από την άποψη τουλάχιστον ότι κατέστησε σφοδρότερη τη σύγκρουση και τις συνέπειες πιο σοβαρές. Διότι δεν διακριβώθηκε το κατά πόσο, εάν ο εφεσίβλητος δεν υπερέβαινε το επιτρεπόμενο όριο θα αποφεύγετο η σύγκρουση. Η ύπαρξη οχήματος που προπορευόταν του αρθρωτού αποκτά σημασία μόνο ως προειδοποίηση ότι ο οδηγός του αρθρωτού θα είχε λόγο να καταλάμβανε τη δεξιά λωρίδα όσο και αν θα το έπραττε αμελώς. Αλλά, καθώς επισημάναμε, παρέμεινε ανεξακρίβωτη η δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού. Το δικαστήριο απλώς συμπέρανε ότι εφόσον υπήρχε στο δρόμο άφθονη ορατότητα θα έπρεπε να φαινόταν και εκείνο το όχημα. Δεν νομίζουμε όμως ότι εξάγεται κατ΄ ανάγκη τέτοιο συμπέρασμα χωρίς αναφορά προς τον όγκο του αρθρωτού^. την απόσταση μεταξύ του και του προπορευομένου και το κατά πόσο ο δρόμος βρισκόταν σε απόλυτη ευθεία ή είχε κάποια κλίση αριστερά που θα μείωνε την ορατότητα ή δεξιά που θα την επαύξανε.