|
ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ
|
(1998) 1 ΑΑΔ 1507
ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 9561
ΕΝΩΠΙΟΝ: ΠΙΚΗ, Π., ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗ, ΚΡΑΜΒΗ, Δ/στών
Επί τοις αφορώσι τον περί Εμπορικών Σημάτων Νόμο, ΚΕΦ. 268,
- και -
Επί τοις αφορώσι την αίτηση υπό E. MITSINGAS EXPORTS LTD.,
οδός ΄Αννης Κομνηνής αρ. 37, Λευκωσία,
Εφεσείοντες-Αιτητές
- και -
Επί τοις αφορώσι το εμπορικό σήμα υπ' αρ. 30445 TIMBERLAND και το εμπορικό σήμα υπ' αρ. 30454 Σχεδιάγραμμα δένδρου, αμφότερα εγγεγραμμένα επ' ονόματι της THE TIMBERLAND COMPANY, 11 MERRILL INDUSTRIAL DRIVE, HAMPTON NEW HAMPSHIRE 03842, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής,
Εφεσίβλητοι-Καθ' ων η Αίτηση
------------------------
21 Σεπτεμβρίου, 1998
Για τους Εφεσείοντες: Τ. Χριστοδουλίδης.
Για την Εφεσίβλητη - THE TIMBERLAND COMPANY: Ε. Φλουρέντζος.
Για την Εφεσίβλητη - Δημοκρατία (΄Εφορο Εμπορικών Σημάτων):
Στ. Ιωαννίδου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α΄, εκ μέρους του
Γενικού Εισαγγελέα.
------------------------
Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Γ.Μ. Πικής, Π.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΠΙΚΗΣ, Π.: Με αίτησή τους στο Επαρχιακό Δικαστήριο, οι εφεσείοντες αξίωσαν τη διαγραφή εμπορικού σήματος, εγγραφέντος επ' ονόματι των εφεσιβλήτων, από τον ΄Εφορο Εμπορικών Σημάτων, (ο «΄Εφορος»).
Το Επαρχιακό Δικαστήριο έκρινε ότι η αναθεώρηση αποφάσεων του Εφόρου εκφεύγει της δικαιοδοσίας του και απέρριψε την αίτηση. Αποκλειστική δικαιοδοσία για την αναθεώρηση αποφάσεων του Εφόρου, σ' αυτό το πεδίο, παρέχεται στο Ανώτατο Δικαστήριο, βάσει του ΄Αρθρου 146 του Συντάγματος. Θεώρησε λελυμένο το ζήτημα από τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις υποθέσεις I. W. S. Nominee Co. Ltd. v. Republic (Registrar of Trade Marks) (1967) 3 C.L.R. 582. E. Merck v. Republic and Another (1972) 3 C.L.R. 548. Granada v. Republic (1985) 3 C.L.R. 207. White Horse v. El Greco (1987) 3 C.L.R. 531. ΄Εχει, όντως, κριθεί από τη νομολογία ότι αποφάσεις του Εφόρου, που σχετίζονται με την εγγραφή και, κατ' αναλογία, με τη διαγραφή εμπορικού σήματος, συνιστούν διοικητικές αποφάσεις, αναγόμενες στο πεδίο του δημοσίου δικαίου, η αναθεώρηση των οποίων υπάγεται, ως θέμα συνταγματικής τάξης, στην αποκλειστική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Το Επαρχιακό Δικαστήριο διέκρινε την απόφαση του Εφετείου στην Παπαδογιαννάκης κ.ά. ν. Verona Shoe Ltd (1994) 1 Α.Α.Δ. 167, λόγω της διαφοροποίησης του επίδικου θέματος στην υπόθεση εκείνη από την παρούσα.
Στην Παπαδογιαννάκης, το Ανώτατο Δικαστήριο, στην άσκηση της δευτεροβάθμιας πολιτικής του δικαιοδοσίας, επελήφθη, χωρίς να διατυπώσει οποιαδήποτε επιφύλαξη για τη δικαιοδοσία του πρωτόδικου δικαστηρίου ή του Εφετείου, απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου, που είχε ως αντικείμενο την ορθότητα διοικητικής απόφασης του Εφόρου για τη διαγραφή εμπορικού σήματος. Σημειωτέον ότι ούτε στο Επαρχιακό ούτε στο Ανώτατο Δικαστήριο είχε αμφισβητηθεί η δικαιοδοσία πολιτικού δικαστηρίου να επιλαμβάνεται αιτήσεων για τη διαγραφή εμπορικού σήματος ή τη διόρθωση του Μητρώου Εμπορικών Σημάτων, θεμελιωμένων στις διατάξεις των ΄Αρθρων 28 και 33 του περί Εμπορικών Σημάτων Νόμου, ΚΕΦ. 268. Το θέμα δεν απασχόλησε ούτε το Επαρχιακό ούτε το Ανώτατο Δικαστήριο.
Ο περί Εμπορικών Σημάτων Νόμος θεσπίστηκε το 1951 και ίσχυε κατά το χρόνο ανακήρυξης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Συνέχισε να ισχύει και μετά την εγκαθίδρυσή της, υπό την αίρεση της προσαρμογής του προς το Σύνταγμα, που επιτάσει το ΄Αρθρο 188.1 του Συντάγματος. Τόσο το ΄Αρθρο 28 όσο και το ΄Αρθρο 33 του ΚΕΦ. 268, όπως ήταν διαμορφωμένα κατά το χρόνο εγκαθίδρυσης της Δημοκρατίας, παρείχαν εξουσία σε Επαρχιακό Δικαστήριο να αναθεωρεί αποφάσεις του Εφόρου για την εγγραφή και διαγραφή εμπορικών σημάτων. Η εφαρμογή των ειρημένων ΄Αρθρων 28 και 33, όπως και του ΚΕΦ. 268 στην ολότητά του, υπόκειτο στις προσαρμοστικές διατάξεις του ΄Αρθρου 188.1 του Συντάγματος. Η εναρμόνιση της προϋπάρχουσας νομοθεσίας στα συνταγματικά θέσμια αποτελεί, όπως προκύπτει από το κείμενο του ΄Αρθρου 188.1 και αναγνωρίζει η νομολογία, πτυχή της δικαστικής λειτουργίας - (βλ., μεταξύ άλλων, Δημοκρατία ν. Σαμψών (1991) 1 Α.Α.Δ. 858. Roula Bajbouj Mohamed, Αίτηση Αρ. 1/98, 30/6/98).
Ο κ. Χριστοδουλίδης εισηγήθηκε ότι η παράλειψη του νομοθέτη να προβεί στην κατάργηση των ΄Αρθρων 28 και 33, σε συνδυασμό, στην περίπτωση του ΄Αρθρου 28, με την τροποποίηση πτυχών του, έστω άσχετων προς το δικαιοδοτικό θέμα, υποστηρίζει την ύπαρξη δικαιοδοσίας σε Επαρχιακό Δικαστήριο για την αναθεώρηση αποφάσεων του Εφόρου για την εγγραφή ή διαγραφή εμπορικού σήματος. Η εισήγηση παραγνωρίζει ότι κανένας νόμος δεν μπορεί να παράσχει δικαιοδοσία σε δικαστήριο, κατ' αντίθεση προς τις δικαιοδοτικές διατάξεις του Συντάγματος. Παραβλέπει, επίσης, ότι το κείμενο προϋπάρχουσας του Συντάγματος νομοθεσίας επιβίωσε υπό την αναμορφωμένη μορφή, που του διασφαλίζει την ταύτιση με το Σύνταγμα.
Εφόσο διαπιστώνεται ότι απόφαση διοικητικού οργάνου ανάγεται στο πεδίο του δημοσίου δικαίου, δεν παρέχεται η δυνατότητα απόδοσης δικαιοδοσίας για την αναθεώρησή της σε δικαστήριο άλλο από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κάτω από το ΄Αρθρο 146.1 του Συντάγματος, είναι αποκλειστική.
Το Ανώτατο Δικαστήριο, σε σειρά αποφάσεών του, έχει διαπιστώσει και βεβαιώσει, και στις δύο βαθμίδες της δικαιοδοσίας - πρωτόδικα και κατ' έφεση - ότι αποφάσεις του Εφόρου για την εγγραφή, διαγραφή ή τροποποίηση εμπορικών σημάτων ανάγονται στο πεδίο του δημοσίου δικαίου και, ως εκ τούτου, μόνο αρμόδιο να προβεί στην αναθεώρησή τους είναι το Ανώτατο Δικαστήριο, στο πλαίσιο της δικαιοδοσίας που του παρέχεται από το ΄Αρθρο 146.1 του Συντάγματος - (βλ., μεταξύ άλλων, I. W. S. Nominee Co. Ltd. v. Republic, (ανωτέρω), (απόφαση Τριανταφυλλίδη, Δ.). E. Merck v. Republic and Another, (ανωτέρω), (απόφαση Λοΐζου, Δ.). Granada v. Republic, (ανωτέρω), (απόφαση Πική, Δ.). Curzon Tobacco v. Republic (1979) 3 C.L.R. 151, (απόφαση Ολομέλειας). White Horse v. El Greco, (ανωτέρω), (απόφαση Ολομέλειας)).
Η απόφαση στην Παπαδογιαννάκης κ.ά. ν. Verona Shoe Ltd, (ανωτέρω), λήφθηκε χωρίς να εγερθεί, να συζητηθεί ή να εξεταστεί η δικαιοδοσία του δικαστηρίου. Ακόμα σημαντικότερο, λήφθηκε χωρίς αναφορά σε δικαστικά προηγούμενα και κατ' αντίθεση προς το λόγο τους. Η λήψη δικαστικής απόφασης από το Εφετείο, κατά παραγνώριση προηγούμενης δικαστικής απόφασης, καθιστά την απόφαση per incuriam, σύμφωνα με τις καθιερωμένες νομολογιακές αρχές. Η διαπίστωση ότι απόφαση Εφετείου λαμβάνεται per incuriam, αποδυναμώνει το λόγο της ως δικαστικό προηγούμενο - (βλ. Ιωσηφίδης ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 2067, 24/6/98, (στο σημείο αυτό συγκλίνουν οι αποφάσεις πλειοψηφίας και μειοψηφίας). βλ., επίσης, Young v. Bristol Aeroplane Co. (1944) 2 All E.R. 293 (C.A.), απόφαση του Αγγλικού Εφετείου, και κατ' έφεση Young v. Bristol Aeroplane Co. (1946) 1 All E.R. 98 (H.L.)).
Στο βαθμό που η Παπαδογιαννάκης κ.ά. ν. Verona Shoe Ltd, (ανωτέρω), υποστηρίζει ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να αναθεωρεί αποφάσεις του Εφόρου για την εγγραφή ή διαγραφή εμπορικών σημάτων, μπορεί να χαρακτηριστεί ως έκδηλα εσφαλμένη, σύμφωνα με τις αρχές που υιοθετούνται στη Μαυρογένης ν. Βουλής των Αντιπροσώπων κ.ά., Αίτηση Αρ. 1/95, 26/3/96. όλως ιδιαίτερα, ενόψει του ότι έρχεται σε αντίθεση με τη δικαιοδοτική τάξη που καθιδρύει το Σύνταγμα - (΄Αρθρο 146.1).
Η αμφιταλάντευση των εφεσειόντων για τα δικαιοδοτικά ερείσματα της αίτησής τους στο Επαρχιακό Δικαστήριο επιμαρτυρείται από το γεγο-νός ότι, παράλληλα, άσκησαν και προσφυγή κατά της ίδιας απόφασης του Εφόρου ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου - (Προσφυγή 86/94). Η προσφυγή απορρίφθηκε στις 16 Φεβρουαρίου, 1997, απόρριψη επαγόμενη, βάσει των διατάξεων του ΄Αρθρου 146.4(α), τη βεβαίωση της πράξης.
Ενόψει των διαπιστώσεών μας, και του αναπόφευκτου της απόρριψης της έφεσης, παρέλκει να εξετάσουμε κατά πόσο η παρούσα διαδικασία συνιστά κατάχρηση των δικαιοδοσιών του δικαστηρίου.
Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα.
Π.
Δ.
Δ.
/ΜΠ