|
ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ
|
|
|
(2003) 1 ΑΑΔ 1188
ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Έφεση αρ. 137.)
Ημερομηνία 18 Σεπτεμβρίου, 2003.
[ΠΙΚΗΣ, Π.]
[ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ, ΧΑΤΖΗΧΑΜΠΗΣ, Δ/στές]
- - -
ELENA CHARALAMBOUS - STEJARU,
ΑΠΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑ
Εφεσείουσα - Καθ΄ ης η αίτηση,
- ν -
ΑΡΕΣΤΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΙΩΑΝΝΟΥ,
ΕΞ ΑΘΗΝΩΝ,
Εφεσίβλητος-Αιτητής.
- - -
Ε. Μόντης, για την εφεσείουσα.
Σ. Δράκος, για τον εφεσίβλητο.
- - -
Την ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο
Γ. Μ. Πικής, Π.
- - -
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΠΙΚΗΣ, Π.: Η έφεση της οποίας επιλαμβανόμεθα ασκήθηκε από την καθ΄ ης αίτηση (εφεσείουσα), εναντίον απόφασης που εκδόθηκε, σε αίτηση του συζύγου της ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου, για τη διάλυση του γάμου τους. Το Οικογενειακό Δικαστήριο αποδέχθηκε την αίτηση αφού έκρινε ότι ο γάμος υπέστη ισχυρό κλονισμό για λόγο που προήλθε από το πρόσωπο της εφεσείουσας. Με προφορικό διάβημα του δικηγόρου της, η εφεσείουσα ζήτησε όπως ο Δικαστής Χατζηχαμπής αποκλειστεί από τη σύνθεση του δικαστηρίου που θα επιληφθεί της έφεσης λόγω προκατάληψης, εξ αντικειμένου διαπιστούμενης. Η προκατάληψη διαφαίνεται, ως έγινε εισήγηση, από την ενδιάμεση απόφαση του Δικαστή Χατζηχαμπή σε προσφυγή της εφεσείουσας στρεφόμενης κατά διαταγμάτων απέλασης και κράτησής της μέχρι την εκτέλεσή τους.
Με την ενδιάμεση απόφαση η οποία έδωσε λαβείν στο αίτημα για τον αποκλεισμό του Δικαστή, απορρίφθηκε αίτημα της εφεσείουσας για την αναστολή των διαταγμάτων απέλασης και κράτησης της, εκκρεμούσης της εκδίκασης της νομιμότητας των πράξεων που τέθηκαν προς αναθεώρηση. Κατά την ακρόαση της ενδιάμεσης απόφασης, η εφεσείουσα υποστήριξε ότι αποδοχή του αιτήματος της θα της επέτρεπε να παραμείνει στην Κύπρο και να υπερασπιστεί την υπόθεσή της στο Οικογενειακό Δικαστήριο, η ακρόαση της οποίας άρχισε και επρόκειτο να συνεχιστεί στις 13 Μαρτίου, 2001. Η απόφαση του Δικαστή Χατζηχαμπή εκδόθηκε στις 5 Μαρτίου, 2001. Η εφεσείουσα απελάθηκε πριν την ακρόαση της υπόθεσής της.
Το διάταγμα απέλασης εκδόθηκε μετά τη λήξη της άδειας παραμονής της εφεσείουσας στην Κύπρο. Ο Δικαστής Χατζηχαμπής, κατά την ενάσκηση της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, απέρριψε το αίτημα υπό το πρίσμα των αρχών που καθιέρωσε η νομολογία στην οποία παραπέμπει. Έκρινε ότι το αίτημα απέβλεπε στην εξουσιοδότηση της συνέχισης της παραμονής της εφεσείουσας στην Κύπρο μετά τη λήξη της άδειας της. Υπέδειξε ότι δεν χωρεί αναστολή αρνητικής απόφασης της Διοίκησης στο πλαίσιο ενδιάμεσων ανασταλτικών μέτρων, τα οποία χωρούν μόνο για την αναστολή θετικής απόφασης της Διοίκησης που ήταν το ουσιαστικό αντικείμενο της ενδιάμεσης αίτησης ενώπιον του Δικαστή Χατζηχαμπή.
Επισημαίνει ο Δικαστής ότι το δικαίωμα παραμονής ατόμου στην Κύπρο για τους σκοπούς της δίκης του, είναι ανεξάρτητο από το θέμα το οποίο είχε κριθεί στο πλαίσιο της συγκεκριμένης προσφυγής. Ως προς το δικαίωμα αυτό, (παρουσίας διαδίκου κατά τη δίκη του), θέσαμε υπόψη των μερών τα λεχθέντα στην Constantinos Ioannides v. Republic (Council of Ministers And Another) And Demos Zenios And Others (1971)3 C.L.R. 8.
Στην πρόσφατη απόφασή μας στην Αποστολίδου ν. Δημοκρατίας Α.Ε.2588 - 15.2.2002, εξετάζονται οι αρχές οι οποίες διέπουν την εξαίρεση Δικαστή από την εκδίκαση δικαστικών υποθέσεων. Είναι αναντίλεκτο, ως διαπιστώνεται ότι:
«...η επίλυση νομικού ζητήματος πρωτοδίκως ή κατ΄ έφεση δεν αποκλείει τη συμμετοχή Δικαστή στη σύνθεση Δικαστηρίου που επιλαμβάνεται του ιδίου, όμοιου, ή παρεμφερούς νομικού ζητήματος.»
Ούτε η ευαισθησία του Δικαστή κατατείνουσα στο να αποκλείσει τον εαυτό του από τη σύνθεση του Δικαστηρίου όπου υπάρχουν ενστάσεις στη συμμετοχή του, πρέπει να κυριαρχεί στην προσέγγισή του. Παραπέμποντας στη Makrides v. Republic (1984)3 C.L.R. 304, το Δικαστήριο σημείωσε:
«Η ευαισθησία του Δικαστή, ως υποδεικνύεται στη Makrides, δεν αποτελεί τον οδηγό στη διαπίστωση κωλύματος, αλλά οδηγό συνιστά η σωστή εκτίμηση του δικαστικού καθήκοντος και ό,τι αυτό επιβάλλει. Παραίτηση από αυτό το καθήκον ενέχει ορατούς κινδύνους για την απονομή της δικαιοσύνης όπως υποδεικνύεται:
One such danger is that we would be coming close to acknowledging to a litigant a right to choose the judge who will try him.
Ένας τέτοιος κίνδυνος είναι ότι θα φθάναμε κοντά στην αναγνώριση δικαιώματος στο διάδικο να επιλέγει το δικαστή που θα τον δικάσει.»
Στην Αποστολίδου (ανωτέρω), γίνεται διεξοδική αναφορά στα κριτήρια τα οποία διαγράφονται από τη νομολογία για τον προσδιορισμό ύπαρξης προκατάληψης. Η διαπίστωσή της συναρτάται με το εξ αντικειμένου διαφαινόμενο συμφέρον του Δικαστή στην έκβαση της υπόθεσης. Τέτοιο συμφέρον δεν γεννάται, όπως υπογραμμίζεται: «ούτε ανακύπτει κώλυμα από την απόφαση δικαστή πρωτοδίκως ή κατ΄ έφεση επί νομικού θέματος.».
Στην προκείμενη περίπτωση η θέση του Δικαστή ως προς την επίλυση των επιδίκων θεμάτων που είχαν εγερθεί στην ενδιάμεση απόφαση ήταν συνυφασμένη με τις εκτιμήσεις του για το ισχύον δίκαιο. Η διαπίστωση αυτή καταρρίπτει κάθε εισήγηση για την ύπαρξη κωλύματος. Πέραν τούτου ο Δικαστής διευκρίνισε ότι το ζήτημα της παραμονής της εφεσείουσας στην Κύπρο ήταν ανεξάρτητο από το αναφυόμενο ενώπιον του θέμα, που είχε να επιλύσει αναγόμενο σε άλλη πτυχή του δικαίου.
Το αίτημα απορρίπτεται.
Η έφεση θα ακουστεί στις 2 Οκτωβρίου, 2003, στις 3:30 μ.μ.
Πικής, Π.
Γαβριηλίδης, Δ.
Χατζηχαμπής, Δ.
/ΑυΦ.