|
ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ
|
|
|
(1997) 4 ΑΑΔ 3370
ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
ΥΠΟΘΕΣ Η ΑΡ. 350/96
ΕΝΩΠΙΟΝ: ΚΡΑΜΒΗ, Δ.
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος.
Μεταξύ:
Ερατώς Ζυμπουλάκη, από τη Λεμεσό,
Αιτήτρ ιας,
- και -
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω
Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας,
Καθ΄ων η αίτηση.
- - - - - -
23 Δεκεμβρίου, 1997.
Για την αιτήτρια: κ. Α.Σ. Αγγελίδης.
Για τους καθ΄ων η αίτηση: κ. Α. Χριστοφόρου.
- - - - - -
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Με την παρούσα προσφυγή η αιτήτρια επιδιώκει ακύρωση της απόφασης της καθ΄ ης η αίτηση 1 ημερομηνίας 15.2.1996 με την οποία απέρριψε αίτηση της αιτήτριας να περιληφθεί ως προσοντούχος στον πίνακα διοριστέων καθηγητών.
Η αιτήτρια στις 25.7.95 υπέβαλε αίτηση για εγγραφή στους πίνακες διοριστέων καθηγητών μαθηματικών.
Η Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (συντομογραφικά ΕΕΥ) στις 15.2.96 εξέτασε την αίτηση της αιτήτριας καθώς και αιτήσεις άλλων υποψηφίων σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 28Β(5) των Περί Δημοσίας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Νόμων 1969-1996. Η ΕΕΥ αυθημερόν απέρριψε την αίτηση της αιτήτριας επειδή η αιτήτρια δεν κατείχε το απαιτούμενο από το σχέδιο υπηρεσίας της θέσης προσόν της γνώσης της ελληνικής γλώσσας σε επίπεδο Γ΄ τάξης Λυκείου / Στ΄ τάξης δημόσιου σχολείου μέσης εκπαίδευσης της Κύπρου.
Το σχετικό απόσπασμα της επίδικης απόφασης έχει ως εξής:
"Από την καταρχή εξέταση των αιτήσεων των πιο πάνω διαπιστώθηκε ότι οι αιτητές αυτοί δεν έχουν την απαιτούμενη από τα Σχέδια Υπηρεσίας "Γνώση της ελληνικής γλώσσας σε επίπεδο Γ΄ Τάξης Λυκείου / Στ΄ Τάξης δημόσιου σχολείου μέσης εκπαίδευσης της Κύπρου, που να μπορεί να αποδειχθεί:
(α) με απολυτήριο Γ΄ Τάξης Λυκείου ή Στ΄ Τάξης εξατάξιου αναγνωρισμένου ελληνικού σχολείου μέσης εκπαίδευσης,
ή
(β) με επιτυχία σε εξέταση στα Νέα Ελληνικά, σε επίπεδο Γ΄ Τάξης Λυκείου που διεξάγεται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού".
Η Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας αποφασίζει να ειδοποιήσει τους πιο πάνω ενδιαφερόμενους ότι η αίτηση τους για εγγραφή στους πίνακες διοριστέων δεν μπορεί να γίνει δεκτή εκτός εάν αποκτήσουν το εν λόγω προσόν."
Σύμφωνα με το άρθρο 28 των Περί Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Νόμων 1969-1996:
"28. Ουδείς διορίζεται ως εκπαιδευτικός λειτουργός εκτός εάν:
(α) ....................... .................................................. ...............
(β) .................................................. ......................................
(γ) Κέκτηται τα προσόντα τα οποία καθορίζονται εν τω σχεδίω υπηρεσίας διά την θέσιν εις την οποίαν πρόκειται να γίνει ο διορισμός."
Το άρθρο 28Β(8) του νόμου προβλέπει:
"Ενα πρόσωπο για να περιληφθεί και να παραμείνει σε πίνακα διοριστέων θα πρέπει να κατέχει τα απαιτούμενα από το Νόμο αυτό και το οικείο σχέδιο υπηρεσίας προσόντα για διορισμό."
Το σχέδιο υπηρεσίας στην παράγραφο 2 των απαιτούμενων προσόντων απαιτεί όπως ο υποψήφιος κατέχει:
(1) Απολυτήριο Γ΄ Τάξης Λυκείου ή Στ΄ Τάξης εξατάξιου αναγνωρισμένου σχολείου μέσης εκπαίδευσης.
(2) Γνώση της Ελληνικής γλώσσας σε επίπεδο Γ΄ Τάξης Λυκείου / Στ΄ Τάξης δημόσιου σχολείου μέσης εκπαίδευσης της Κύπρου που να μπορεί να αποδειχθεί:
(α) με απολυτήριο Γ΄ Τάξης Λυκείου ή Στ΄ Τάξης εξατάξιου αναγνωρισμένου ελληνικού σχολείου μέσης εκπαίδευσης,
ή
(β) με επιτυχία σε εξέταση στα Νέα Ελληνικά σε επίπεδο Γ΄ Τάξης Λυκείου που διεξάγεται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού.
(3) Τίτλος/Πτυχίο Πανεπιστημίου ή Ανωτάτης Σχολής ισοδύναμης με πανεπιστήμιο στην ειδικότητα που προορίζεται να διδάξει.
Ο ισχυρισμός που διατύπωσαν οι καθ΄ων η αίτηση στην ένσταση τους ότι η αιτήτρια δεν έχει έννομο συμφέρον να προσβάλει την επίδικη απόφαση επειδή δεν έχει τα απαιτούμενα από το σχέδιο υπηρεσίας προσόντα δεν έτυχε προώθησης. Ο ισχυρισμός είναι ανεδαφικός. Το κατά πόσο η αιτήτρια έχει ή δεν έχει τα προσόντα που απαιτούνται από το σχέδιο υπηρεσίας της θέσης αποτελεί επίδικο θέμα της παρούσας προσφυγής. Από τη στιγμή που αμφισβητείται σοβαρά η εκτίμηση της διοίκησης αναφορικά με τα προσόντα, έτσι ώστε το θέμα να καθίσταται επίδικο η αιτήτρια διατηρεί έννομο συμφέρον αναθεώρησης της επίδικης απόφασης. Βλ. Δαβίδ Γεωργίου ν. Δημοκρατίας , προσφυγή 401/92 - 24.5.94 και Γεωργία Παπαμιλτιάδου Μπατίστα ν. ΚΟΤ, προσφυγή 61/95 - 29.11.95.
Η έννοια του έννομου συμφέροντος έχει διευρυνθεί σε βαθμό που αναγνωρίζεται ακόμα και το ηθικό έννομο συμφέρον του αιτητή ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που ο λόγος της προσβολής του διορισμού ή της προαγωγής αναφέρεται στην μη κατοχή από τον διορισθέντα ή τον προαχθέντα των προσόντων της θέσης. Βλ. Ιωάννης Κουτσού ν. Δημοκρατίας, Προσφυγή 1085/91 - 30.11.92.
Στην προκείμενη περίπτωση η εκτίμηση της ΕΕΥ αναφορικά με την ύπαρξη των προσόντων αμφισβητείται σοβαρά από την αιτήτρια και βασικά αποτελεί το επίδικο θέμα αυτής της προσφυγής. Η αιτήτρια νομιμοποιείται για ένα ακόμα λόγο. Στην αίτησή της εγείρει θέμα αντισυνταγματικότητας της σχετικής πρόνοιας του σχεδίου υπηρεσίας γεγονός το οποίο την νομιμοποιεί στην υποβολή της αίτησης. Βλ. Μελέτης ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου (1987) 3 ΑΑΔ σ. 1984.
Η ερμηνεία σχεδίου υπηρεσίας ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του διορίζοντος σώματος. Η αναθεωρητική δικαιοδοσία περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας και της τήρησης από τη Διοίκηση των ακραίων ορίων της διακριτικής της ευχέρειας. Βλ. Ευανθία Παντελή ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω 1. ΕΕΥ, 2. Του Υπουργείου Παιδείας, υπόθεση αρ. 903/87 - 28.8.89.
Το κατά πόσο ένας υποψήφιος κατέχει τα προσόντα που προβλέπονται από τα σχέδια υπηρεσίας είναι θέμα που ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του αρμόδιου διοικητικού οργάνου που προβαίνει σε διορισμούς ή προαγωγές. Το δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην ερμηνεία που δίδει το αρμόδιο όργανο αν η ερμηνεία αυτή ήταν λογική. Βλ. Θάλεια Γαλανού και Αλλος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω ΕΕΥ, υποθέσεις 465/89 και 50/89 - 8.2.91 και Δημοκρατία ν. Γιαλλουρίδη και άλλων, Αναθεωρ. Εφέσεις 868 και 869 - 13.12.90.
Η αιτήτρια είναι απόφοιτη του σχολείου "The Grammar School Limassol" και κάτοχος πτυχίου "Batchelor of Science with Honours in Mathematics, Essex Univesity".
To Grammar School Limassol είναι επτατάξιο ιδιωτικό σχολείο μέσης εκπαίδευσης, εγγεγραμμένο στο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού σύμφωνα με τον περί Ιδιωτικών Σχολείων και Φροντιστηρίων Νόμο και λειτουργεί σύμφωνα με το νόμο.
Η αιτήτρια προβάλλει τον ισχυρισμό ότι η ΕΕΥ δεν ερμήνευσε ορθά το σχέδιο υπηρεσίας και ενήργησε υπό προφανή πλάνη χωρίς δέουσα έρευνα και χωρίς αιτιολογία.
Τα απαιτούμενα από το σχέδιο υπηρεσίας προσόντα πρέπει να συνυπάρχουν.
Το προσόν "γνώση της ελληνικής γλώσσας σε επίπεδο Γ΄ Τάξης Λυκείου /Στ΄ Τάξης δημοσίου σχολείου μέσης εκπαίδευσης της Κύπρου" πρέπει να αποδεικνύεται ότι υπάρχει με δύο διαζευκτικά προβλεπόμενους τρόπους ήτοι:
(α) Με απολυτήριο Γ΄ Τάξης Λυκείου ή Στ΄ Τάξης εξατάξιου αναγνωρισμένου ελληνικού σχολείου μέσης εκπαίδευσης
ή
(β) με επιτυχία σε εξέταση στα Νέα Ελληνικά σε επίπεδο Γ΄ τάξης Λυκείου που διεξάγεται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού.
Συνάγεται από την προσβαλλόμενη απόφαση, πως η ΕΕΥ αναγνωρίζει ότι η αιτήτρια είναι κάτοχος πτυχίου/τίτλου πανεπιστημίου κλπ καθώς και απολυτηρίου Στ΄ τάξης ιδιωτικού εξατάξιου αναγνωρισμένου σχολείου μέσης εκπαίδευσης. Η ΕΕΥ διαπιστώνει ρητά πως η αιτήτρια δεν κατέχει το προσόν "γνώση της ελληνικής γλώσσας κλπ" που μπορεί να αποδειχθεί διαζευκτικά με τον ένα από τους δύο προβλεπόμενους από το σχέδιο υπηρεσίας τρόπους.
Το προσόν γνώση της ελληνικής γλώσσας αποδεικνυόμενο με επιτυχία σε εξέταση στα νέα ελληνικά σε επίπεδο Γ΄ τάξης Λυκείου κλπ ούτε υπάρχει υπέρ της αιτήτριας αλλά ούτε και το επικαλείται η αιτήτρια. Κατά συνέπεια το θέμα που απομένει προς εξέταση είναι κατά πόσο η επίδικη απόφαση της ΕΕΥ ότι οι υποψήφιοι μεταξύ των οποίων και η αιτήτρια δεν πληρούν το προσόν "γνώση της ελληνικής γλώσσας" λήφθηκε παράνομα ή καθ΄ υπέρβαση εξουσίας και ή είναι αντισυνταγματική ως ισχυρίζεται η αιτήτρια.
Το σχέδιο υπηρεσίας καθορίζει συγκεκριμένα κριτήρια απόδειξης του προσόντος γνώση της ελληνικής γλώσσας. Το εν λόγω προσόν αποτελεί προϋπόθεση λογικά απαραίτητη για κάθε καθηγητή που πρόκειται να διοριστεί για να διδάξει ελληνόφωνους μαθητές δημόσιου σχολείου μέσης εκπαίδευσης. Θα ήταν δύσκολο να θεωρηθεί ότι ο οποιοσδήποτε απόφοιτος αναγνωρισμένου ιδιωτικού σχολείου μέσης εκπαίδευσης εγγεγραμμένου στο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου αυτοδίκαια κατέχει και το προσόν της γνώσης της ελληνικής γλώσσας χωρίς η ύπαρξη αυτού του προσόντος να μπορεί να αποδεικνύεται θετικά με βάση καθορισμένα εκ των προτέρων κριτήρια.
Η γλώσσα διδασκαλίας των μαθημάτων που διδάσκονται σ΄ αυτά τα σχολεία δεν είναι πάντα η ελληνική και ακριβώς είναι γι΄αυτές τις περιπτώσεις που ορθά το σχέδιο υπηρεσίας καθιερώνει κριτήρια απόδειξης ότι ο απόφοιτος ενός τέτοιου σχολείου όντως κατέχει το προσόν της γνώσης της ελληνικής γλώσσας στο καθορισμένο επίπεδο.
Κατόπιν των ανωτέρω, έχω την άποψη ότι το θέμα προς εξέταση είναι κατά πόσο η ΕΕΥ έχει προβεί στη διεξαγωγή έρευνας για να διαπιστώσει αν η αιτήτρια με βάση το απολυτήριό της και χωρίς οτιδήποτε άλλο, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι κατέχει το προσόν της γνώσης της ελληνικής γλώσσας που απαιτεί το σχέδιο υπηρεσίας.
Ο όρος "αναγνωρισμένο ελληνικό σχολείο μέσης εκπαίδευσης" δεν ερμηνεύεται στο σχέδιο υπηρεσίας ούτε από οποιαδήποτε άλλη ερμηνευτική διάταξη πρωτογενούς ή δευτερογενούς νομοθεσίας. Κάτω από αυτές τις περιστάσεις η ΕΕΥ όφειλε να είχε δώσει την κατά την κρίση της ορθή ερμηνεία του όρου για να προβεί στη συνέχεια στην υπαγωγή των στοιχείων που είχε ενώπιόν της στον εν λόγω όρο με τελική απόληξη τη διαπίστωση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας του προσόντος της γνώσης της ελληνικής γλώσσας με βάση το απολυτήριο της αιτήτριας.
Δεν προκύπτει από τα πρακτικά ή το διοικητικό φάκελο ή και από την ίδια την απόφαση ότι η ΕΕΥ προέβη στις πιο πάνω διεργασίες. Ούτε επίσης προκύπτει κατά πόσο η ΕΕΥ προέβη σε οποιαδήποτε έρευνα για να συγκεντρώσει κάποια χρήσιμα στοιχεία και πληροφορίες για να κρίνει κατά πόσο το σχολείο της αιτήτριας είναι αναγνωρισμένο ελληνικό σχολείο σύμφωνα με την ερμηνεία που αυτή είχε υπόψη της να προσδώσει στον όρο. Τέτοια στοιχεία είναι για παράδειγμα η γλώσσα διδασκαλίας των μαθημάτων που διδάσκονται στο σχολείο, το κατά πόσο διδάσκεται το μάθημα των νέων ελληνικών και το επίπεδο διδασκαλίας, οι ώρες διδασκαλίας του μαθήματος κλπ. Οι πιο πάνω παραλείψεις ταυτίζονται με παράλειψη της ΕΕΥ να προβεί στη διεξαγωγή δέουσας έρευνας που κατά την κρίση μου συνιστά πλημμέλεια η οποία ισοδυναμεί με έλλειψη αιτιολογίας. Βλ. Sophocleous (No. 1) v. Republic (1972) 3 CLR 56. Αλλά και η παράλειψη διεξαγωγής δέουσας έρευνας συνιστά από μόνη της λόγο ακυρώσεως. Κατά την κρίση μου η προσβαλλόμενη απόφαση είναι προϊόν πλημμελούς άσκησης της διακριτικής ευχέρειας της ΕΕΥ. Βλ. HadjiPaschali v. Republic (1980) 3 ΑΑΔ 101.
Στη γραπτή αγόρευση του ευπαιδεύτου συνηγόρου των καθ΄ ων η αίτηση είναι επισυνημμένη ως παράρτημα Δ βεβαίωση του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, ημερομηνίας 24.3.1997. Στη βεβαίωση αναφέρεται ότι το Grammar School είναι επτατάξιο ιδιωτικό σχολείο μέσης εκπαίδευσης, εγγεγραμμένο στο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, σύμφωνα με τον περί Ιδιωτικών Σχολείων και Φροντιστηρίων Νόμο, ότι λειτουργεί σύμφωνα με το νόμο αυτό και ότι η βασική γλώσσα διδασκαλίας που χρησιμοποιείται είναι η αγγλική. Το εν λόγω έγγραφο είναι μεταγενέστερο της προσβαλλόμενης απόφασης. Πρόκειται για γεγονός το οποίο οι καθ΄ ων η αίτηση επικαλούνται εκ των υστέρων. Το δικαστήριο δεν μπορεί να λάβει υπόψη το περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου γιατί σε αντίθετη περίπτωση το δικαστήριο θα υποκαταστήσει το διοικητικό όργανο. Βλ. Μαρούλα Αχιλλέως ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 565 και Χρυστάλλα Συμεωνίδου ν. Δημοκρατίας, Προσφυγή 911/93 - 18.4.97.
Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται με έξοδα.
Α. Κραμβής,
Δ.
ΑΦ.