ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Ενώπιον: Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Α. Ε. Δ.
Αρ. Αγωγής: 443/16
Ημερομηνία: 31/10/2024
Μεταξύ:
1. Χρ. Χρ.
2. Α. Χρ.
Ενάγοντες
-και-
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ‘’ΚΕΝΤΡΙΚΗ’’ ΛΙΜΙΤΕΔ
Εναγόμενη
Εμφανίσεις:
Για Ενάγοντες: κος Θ. Ανδρέου για Θ. Ανδρέου και Συνεργάτες ΔΕΠΕ
Για Εναγόμενη: κος Κ. Κουκούνης για Γ. Κουκούνη ΔΕΠΕ
ΑΠΟΦΑΣΗ
Οι Ενάγοντες αξιώνουν ειδικές και γενικές αποζημιώσεις, ως συνέπεια ζημιάς που είχαν υποστεί ως αποτέλεσμα ισχυριζόμενης αμέλειας του ασφαλιζόμενου των Εναγομένων, ο οποίος την 14/11/2014 στη συμβολή της Λεωφόρου Μακαρίου της οδού Ηρώων, οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής [ ] με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το μοτοποδήλατο που οδηγούσε ο Ενάγοντας 1 με αριθμούς εγγραφής [ ].
Η δικογραφημένη θέση των Εναγόντων, είναι ότι ο Ενάγοντας ήταν κατά το επίδικο διάστημα 24 ετών, έγγαμος, πατέρας δύο παιδιών, κομμωτής καριέρας και δήλωνε μισθό περίπου €800. Ο Ενάγοντας 2 ήταν ιδιοκτήτης της μοτοσυκλέτας που οδηγούσε ο Ενάγοντας την ημέρα του δυστυχήματος. Η Εναγόμενη θεωρείται ασφαλιστής του Μ. Μ. δυνάμει το άρθρου 16Α του νόμου που προνοεί για την υποχρεωτική ασφάλιση για ευθύνη έναντι τρίτου που προκύπτει από τη χρήση μηχανοκινήτων οχημάτων 96(1)/2000. Ο Μ. Μ. ήταν οδηγός του άλλου εμπλεκόμενου οχήματος του δυστυχήματος.
Την 14/11/2014 και ώρα 22:35, ο ασφαλισμένος των Εναγομένων, οδηγούσε το όχημα του στη Λεωφόρο Μακαρίου στα Λατσιά με κατεύθυνση από το Γέρι προς Λευκωσία. Στη συμβολή της οδού Ηρώων που ελέγχεται από φώτα τροχαίας, επιχείρησε στροφή προς τα δεξιά ως η πορεία του, έχοντας φωτεινό πράσινο τόξο της πορείας του σβηστό με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με την εξ’ αντιθέτου ερχόμενη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο Ενάγοντας με ευθεία πορεία έχοντας πράσινο στρογγυλό στα φώτα τροχαίας της διασταύρωσης. Ο Ενάγοντας τραυματίστηκε σοβαρά με αποτέλεσμα να μεταφερθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, όπου κρατήθηκε για νοσηλεία. Η μοτοσυκλέτα ιδιοκτησίας του Ενάγοντα 2, υπέστη εκτεταμένες ζημιές.
Είναι ισχυρισμός των Εναγόντων αρ. 1 και αρ. 2, ότι την αποκλειστική ευθύνη και/ή αμέλεια και/ή κατά το μεγαλύτερο ποσοστό συντρέχουσα αμέλεια για το ρηθέν τροχαίο ατύχημα φέρει ο Μ. Μ., οδηγός του οχήματος υπ’ αριθμούς εγγραφής [ ]. Συγκεκριμένα:
Α. Επιχείρησε παράνομα στροφή δεξιά σε διασταύρωση που ελέγχεται από φώτα τροχαίας παραβιάζοντας σήμα τροχαίας και δη το φωτεινό τόξο της πορείας του που δεν ήταν πράσινο.
Β. Παρέλειψε να σταματήσει στο αλτ της πορείας του στη διασταύρωση και να ελέγξει και/ή να προσέξει και/ή να βεβαιωθεί ότι ο δρόμος ήταν ελεύθερος από άλλα οχήματα από απέναντι του προτού εισέλθει εντός της διασταύρωσης και προτού να στρίψει δεξιά και/ή ότι ήταν απόλυτα ασφαλές να πράξει τούτο.
Γ. Επιχείρησε διαγώνια και πριν το ύψος της οδού να στρίψει δεξιά σε οδό επί διασταύρωσης, αποκόπτοντας την ελευθέρα πορεία του εξ’ αντιθέτου οχήματος του-μοτοσυκλέτας που οδηγούσε ο Ενάγοντας αρ.1.
Δ. Παρέλειψε να έχει την προσοχή του στραμμένη στον δρόμο και να προσέξει το όχημα-μοτοσυκλέτα του Ενάγοντα αρ. 1 έγκαιρα και/ή καθόλου, καθώς και παρέλειψε να δώσει προτεραιότητα στον τελευταίο.
Ε. Οδηγούσε με υπερβολική και/ή υπερβολική υπό τις περιστάσεις ταχύτητα και/ή με ταχύτητα που δεν μπορούσε να ελέγξει το όχημα του.
Στ. Παρέλειψε να προβεί στους αναγκαίους και/ή προβλεπόμενους υπό τις συνθήκες ελιγμούς προς αποφυγή της σύγκρουσης.
Ζ. Έχασε τον έλεγχο του οχήματος του και/ή δεν μπορούσε να ελέγξει το όχημα του.
Η. Παρέλειψε να χρησιμοποιήσει τα φρένα του οχήματος του έγκαιρα και/ή καθόλου και/ή τα φρένα του οχήματος του ήταν ελαττωματικά.
Θ. Παρέλειψε να έχει την προσοχής της στον δρόμο και/ή να δείξει τη δέουσα προσοχή και φροντίδα.
Ι. Οδηγούσε αφηρημένα και/ή χωρίς να έχει την προσοχή του στραμμένη στον δρόμο.
Κ. Γενικώς οδηγούσε αμελώς και/ή χωρίς τη δέουσα προσοχή και/ή φροντίδα και/ή παρατηρητικότητα και/ή κατά παράβαση των καθηκόντων του.
Ενόψει των ανωτέρω αμελειών και παραβάσεων του Μ. Μ., οδηγού του οχήματος υπ’ αρ. εγγραφής [ ], ο Ενάγοντας αρ. 1 υπέστη σοβαρότατους τραυματισμούς, καθώς επίσης και συνεπακόλουθες ζημιές και/ή έξοδα και ο Ενάγοντας αρ. 2 εκτεταμένες ζημιές στη μοτοσυκλέτα του υπ’ αρ. εγγραφής [ ] ως πιο κάτω αναφέρονται και περιγράφονται:
Α. Αστυνομική έκθεση για οδικά τροχαία δυστυχήματα με αύξων αριθμό 353/15 €85,43
Β. Ιατρικό πιστοποιητικό και 5 ιατρικές επισκέψεις Δρ. Γιάννης Παπαγιάννης €700
Γ. Εξέταση ‘’Δικταίον Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο’’ Απόδειξη αρ. 014782 €50
Δ. Εξέταση ‘’Δικταίον Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο’’ Απόδειξη αρ. 014782 €30
Ε. Εξετάσεις ‘’Κλινικά Εργαστήρια Θεοχαρίδη’’ €120
Στ. Εξέταση από Δρ. Μίκη Χριστοφίδη-Ουρολόγος Απολλώνιο Ιδιωτικό Νοσοκομείο €50
Ζ. Αεροπορικά εισιτήρια για μετάβαση στο Ισραήλ για ιατρική εξέταση τιμολόγιο αρ. 6476 €580
Η. Ιατρικές εξετάσεις και ιατρικό πιστοποιητικό Dr. Zvi-Cohen-Orthopedic Surgeon Απόδειξη αρ.3237, ημερομηνίας 26/01/2015 €1.000
Θ. Απώλεια εισοδημάτων από 14/11/2014-31/08/2016 (21 ½ μήνες 795-μηνιαίως) €17.092.50
Σύνολο €19.703,93
Λεπτομέρειες Ειδικών Ζημιών Ενάγοντα αρ. 2:
Α. Ζημιές μοτοσυκλέτας υπ’ αρ. εγγραφής [ ] €4.000
Λεπτομέρειες Σωματικών Βλαβών Ενάγοντα αρ.1
Α. Ανοιχτό περί-αστραγαλικό εξάρθρημα δεξιά, ρυπαρό με τον αστράγαλο εξ’ ολοκλήρου εκτός δέρματος και τον άκρο πόδα ανάγγειο (χωρίς αιμάτωση)
Β. Ανοιχτό κάταγμα-εξάρθρημα αριστεράς επιγονατίδος.
Γ. Ανοιχτό κάταγμα διαφύσεως αριστερού μηριαίου οστού με οστικό τεμάχιο εκτός δέρματος.
Δ. Κάκωση κεφαλής και αυχένα με αιμωδία αριστερού άνω άκρου. Ευθειασμός ΑΜ/ΣΣ λόγω μυϊκού σπασμού.
Ε. Χειρουργική επέμβαση την 15/11/2014 στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας υπό γενική αναισθησία, όπου έγινε ενδελεχής χειρουργικός καθαρισμός, πλύση και συρραφή των τραυμάτων. Ακινητοποίηση του ποδιού με εξωτερική οστεοσύνθεση, για σταθεροποίηση των περι-αστραγαλικών αρθρώσεων-προσωρινή σταθεροποίηση του κατάγματος του αριστερού μηριαίου με εξωτερική οστεοσύνθεση και φαρμακευτική αγωγή.
Στ. Χειρουργική επέμβαση την 24/11/2014 στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας υπό γενική αναισθησία, όπου έγινε οστεοσύνθεση της αριστερής επιγονατίδας, με αγκύλη σύρματος και ενδομυελική ήλωση του αριστερού μηριαίου με κλειδωμένο ήλο.
Ζ. Παρέμεινε κλινήρης στην ορθοπεδική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας μέχρι και την 08/01/2015.
Η. Κατά την παραμονή του στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας ανέπτυξε πυογενή ουρολοίμωξη λόγω της μακροχρόνιας παραμονής του στο κρεβάτι και του ουροκαθετήρα.
Θ. Δόθηκαν οδηγίες επίσης για φυσιοθεραπείες για μεγάλο χρονικό διάστημα για αποκατάσταση της λειτουργίας των αρθρώσεων που επηρεάστηκαν και γενικά των άκρων, λόγω παρατεταμένου κλινοστατισμού και επίσης οδηγίες για τακτική εκτίμηση της πορείας εξέλιξης του στα εξωτερικά ιατρεία της ορθοπεδικής κλινικής για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ι. Δόθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι και την 30/04/2015.
Κ. Φέρει μετατραυματικές και χειρουργικές ουλές στον δεξιό άκρο πόδα περίπου 15 εκ. στον αριστερό μηρό, 10 εκατοστά και πρόσθια επιφάνεια αριστερού γόνατος 10 εκατοστά.
Λ. Η κινητικότητα της δεξιάς ποδοκνημικής υπολείπεται της αριστερής φυσιολογικής. Σημαντική μείωση εύρους κίνησης του αριστερού γόνατος με ύπαρξη οιδήματος του γόνατος.
Μ. Υπάρχει μεγάλο ενδεχόμενο ανάπτυξης οστεονέκρωσης δεξιού αστραγάλου σαν συνέπεια του εξαρθρήματος και διακοπής της αιμάτωσης, όπως επίσης και ανάπτυξη μετατραυματικών αλλοιώσεων οστεοαρθρίτιδας στις αρθρώσεις του ταρσού και υπαστραγαλικής λόγω του σοβαρού τραυματισμού και της παρατεταμένης ακινητοποίησης με πιθανότητα για περαιτέρω χειρουργικές θεραπείες. Επίσης υπάρχει πιθανότητα για μετεγχειρητική-μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα στην αριστερά επιγονατίδα.
Ν. Θα υποβληθεί σε νέες χειρουργικές επεμβάσεις για αφαίρεση του ενδομυελικού ήλου του αριστερού μηριαίου και του σύρματος της αριστεράς επιγονατίδας.
Ξ. Παρουσία έκτοπου οστικού ιστού ο οποίος δημιουργεί μεγάλη εξόγκωση στην πρόσθια επιφάνεια του μηρού που εμποδίζει την περαιτέρω βελτίωση της κάμψης του γόνατος και πιθανόν να χρειαστεί να αφαιρεθεί χειρουργικά με την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης.
Στο Τμήμα των Πρώτων Βοηθειών, έγινε ακτινολογικός έλεγχος του Ενάγοντα και διαπιστώθηκε η ύπαρξη ανοικτού περιαστραγαλικού εξάρθρημα δεξιά, ρυπαρό με τον αστράγαλο εξ’ ολοκλήρου εκτός δέρματος και τον άκρο πόδα ανάγγειο, ανοικτό κάταγμα-εξάρθρημα αριστερής επιγονατίδας, ανοικτό κάταγμα διαφύσεως αριστερού μηριαίου οστού με οστικό τεμάχιο εκτός δέρματος, κάκωση κεφαλής και αυχένα με αιμωδία αριστερού άνω άκρου. Ο Ενάγοντας είχε εισαχθεί στην ορθοπεδική κλινική του νοσοκομείου, έγινε πλύση των τραυμάτων, άμεση ανάταξη του εξαθρήματος του αστραγάλου για επαναφορά της αιματώσεως του ποδός, όπου χορηγήθηκε αντιβίωση και άλλη φαρμακευτική αγωγή. Οδηγήθηκε στο χειρουργείο και υπό γενική αναισθησία, έγινε χειρουργικός καθαρισμός, πλύση και συρραφή τραυμάτων και το πόδι ακινητοποιήθηκε με εξωτερική οστεοσύνθεση για σταθεροποίηση των περί αστραγαλικών αρθρώσεων. Έγινε προσωρινή σταθεροποίηση του κατάγματος του αριστερού μηριαίου με εξωτερική οστεοσύνθεση και του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή. Σταθεροποιήθηκε και διαπιστώθηκε η βιωσιμότητα του δεξιού άκρου ποδός και η μη ύπαρξη επιμόλυνσης των τραυμάτων του δεξιού ποδιού αριστερού μηριαίου και αριστερής επιγονατίδας με αγκύλη σύρματος και ενδομυελική ήλωση του αριστερού μηριαίου με κλειδωμένο ήλο. Παρέμεινε κλινήρης στην κλινική μέχρι 08/01/2015. Υποβλήθηκε σε αξονικές τομογραφίες εγκεφάλου, θώρακος κοιλίας και αυχενικής μοίρας σπονδυλικής μοίρας. Διαπιστώθηκε υποδόριο εμφύσημα στα μαλακά μόρια του αριστερού μηρού και ευθειασμός ΑΜ/ΣΣ λόγω μυϊκού σπασμού. Ανέπτυξε ουρολοίμωξη πυογενή σαν επιπλοκή παραμονής στο κρεβάτι και του ουροκαθετήρα. Έλαβε θεραπεία για επιφανειακή νέκρωση του δέρματος στο τραύμα του δεξιού ποδιού. Έλαβε οδηγίες για μακρόχρονη φυσιοθεραπεία για αποκατάσταση των αρθρώσεων και οδηγίες για τακτική εκτίμηση της πορείας της εξέλιξης του στα εξωτερικά ιατρεία.
Έμεινε εκτός εργασίας μέχρι 30/04/2015. Στις 09/03/2015 επισκέφθηκε ορθοπεδικό χειρούργο ο οποίος διαπίστωσε ότι ο Ενάγοντας 1 φέρει μετατραυματικές χειρουργικές ουλές στο δεξί άκρο πόδι και στον αριστερό μηρό. Της δεξιάς ποδοκνημικής, υπολείπεται της αριστεράς φυσιολογικής κίνησης και υπάρχει σημαντική μείωση εύρους κίνησης του αριστερού γόνατος με ύπαρξη οιδήματος. Συνεστήθηκε φυσιοθεραπεία και σημειώθηκε μικρή βελτίωση.
Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ανάπτυξης οστεονέκρωσης του δεξιού αστραγάλου σαν συνέπεια του εξαρθρήματος και διακοπής αιμάτωσης και ανάπτυξης μετατραυματικών αλλοιώσεων οστεοαρθρίτιδας στις αρθρώσεις του ταρσού και υπαγαστραγαλικής λόγω σοβαρού τραυματισμού και της παρατεταμένης ακινητοποίησης με πιθανότητα περαιτέρω χειρουργικών επεμβάσεων. Υπάρχει πιθανή μετεγχειρητική μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα στην αριστερή γονατίδα. Θα χρειαστεί νέες επεμβάσεις για αφαίρεση ενδομυελικού ήλου του αριστερού μηριαίου και του σύρματος της αριστερής επιγονατίδας. Κατά τον ακτινολογικό έλεγχο ημερομηνίας 08/06/2015, διαπιστώθηκε πώρωση του κατάγματος του μηριαίου και της επιγονατίδας, αλλά και της παρουσίας έκτοπου οστικού ιστού που δημιουργεί εξόγκωση στην πρόσθια επιφάνεια του μηρού που εμποδίζει την περαιτέρω βελτίωση της κάμψης του γόνατος. Μπορεί να χρειαστεί να αφαιρεθεί χειρουργικά με την αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης. Ζητούνται ειδικές αποζημιώσεις που έχουν αποκρυσταλλωθεί ύψους €19.707 και €4.000 αντίστοιχα.
Με τη δικογραφημένη Υπεράσπιση, οι Εναγόμενοι παραδέχονται την πρόκληση του δυστυχήματος, αλλά αρνούνται την ύπαρξη των τραυμάτων του Ενάγοντα ως συνέπεια του δυστυχήματος. Αρνούνται ότι η αμέλεια του ασφαλισμένου οδηγού τους είναι αιτία του δυστυχήματος και αναφέρουν, ότι ο Ενάγοντας οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα με υπερβολική ταχύτητα. Εισήλθε σε ελεγχόμενη με φώτα διασταύρωση, χωρίς να σταματήσει ο φωτεινός σηματοδότης, ενώ ο φωτεινός σηματοδότης ήταν κόκκινος και προκάλεσε το δυστύχημα. Ο ασφαλισμένος τους επιχείρησε στροφή δεξιά, ενώ ο φωτεινός σηματοδότης έδειχνε πράσινο. Ο Ενάγοντας οδηγούσε αμελώς και έχασε τον έλεγχο του μοτοποδηλάτου και δεν σταμάτησε στο κόκκινο φως, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί το μοτοποδήλατο που οδηγούσε με το όχημα YJ038. Ισχυρίζονται ότι το δυστύχημα οφείλεται σε αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια του Ενάγοντα.
Περαιτέρω και/ή ειδικότερα οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι το επίδικο δυστύχημα συνέβηκε συνεπεία της αμέλειας και/ή συντρέχουσας αμέλειας του οδηγού του οχήματος υπ’ αριθμόν [ ]-Ενάγοντα 1.
Λεπτομέρειες αμέλειας και/ή συντρέχουσας αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του νόμου και Κανονισμών και/ή των περιστάσεων απορρεόντων καθηκόντων του Ενάγοντα 1.
Α. Ο οδηγός της μοτοσυκλέτας με αριθμό εγγραφής [ ], παρέλειψε να σταματήσει σε κόκκινο φως σήματος τροχαίας ως η πορεία του με αποτέλεσμα να συνεχίσει την πορεία του με κόκκινο φως σήματος τροχαίας, παραβιάζοντας κατά αυτόν τον τρόπο σήμα τροχαίας οδηγώντας αμελώς.
Β. Δεν άσκησε τη δέουσα φροντίδα και προσοχή για την ασφάλεια του και/ή την ασφάλεια των γύρω του και/ή δεν έπραξε ως θα έπραττε ο μέσος συνετός οδηγός.
Γ. Εξέθεσε τον εαυτό του, τη μοτοσυκλέτα η οποία οδηγείτο από τον ίδιο και το όχημα υπ’ αριθμόν [ ] υπό τις περιστάσεις σε κίνδυνο τον οποίον γνώριζε και/ή όφειλε να αντιληφθεί.
Δ. Χωρίς οιανδήποτε προειδοποίηση και/ή χωρίς να έχει την προσοχή του στραμμένη μπροστά του και/ή στον δρόμο παρέλειψε να αντιληφθεί και/ή να αντιληφθεί έγκαιρα και/ή καθόλου το όχημα υπ’ αριθμόν [ ] και/ή οδηγούσε με μεγάλη ταχύτητα και/ή υπερβολική υπό τις περιστάσεις ταχύτητα.
Ε. Γενικά παρέλειψε να οδηγεί ως συνετός και λογικός άνθρωπος υπό τις περιστάσεις και οδηγούσε χωρίς να καταβάλει τη δέουσα προσοχή και φροντίδα.
Στ. Ενώ μπορούσε και/ή υπό τις περιστάσεις θα πρέπει να θεωρηθεί ότι μπορούσε να αποφύγει τον κίνδυνο λαμβάνοντας όλα τα υπό τις περιστάσεις ενδεικνυόμενα μέτρα, παρέλειψε και/ή αμέλησε να το πράξει.
Ζ. Παρέλειψε να έχει την προσοχή του στραμμένη στον δρόμο και/ή σε άλλα οχήματα που χρησιμοποιούσαν τον δρόμο.
Η. Παρέλειψε να χρησιμοποιήσει τα φρένα του και/ή δεν χρησιμοποίησε αυτά επαρκώς και/ή έγκαιρα.
Σε σχέση με τα τραύματα του Ενάγοντα, ισχυρίζονται ότι είναι υπερβολικά μη αναμενόμενα και μη προβλεπτά από το δυστύχημα. Οφείλονται σε προϋπάρχουσα κατάσταση του Ενάγοντα. Δεν έλαβε ο Ενάγοντας κανένα μέτρο για μετριασμό της ζημιάς. Οι ζημιές είναι ως αποτέλεσμα κολάσιμης παράνομης πράξης του Ενάγοντα 1 και του Ενάγοντα 2. Τη μοτοσυκλέτα με αριθμούς εγγραφής [ ], την οδηγούσε ο Ενάγοντας 1 κατά τον επίδικο χρόνο χωρίς να κατέχει άδεια οδηγού, χωρίς να είναι σε ισχύ πιστοποιητικό ασφάλισης και χωρίς άδεια κυκλοφορίας του οχήματος.
ΜΑΡΤΥΡΙΑ
Πρώτος μάρτυρας, ήταν ο Ενάγοντας 1, Χ. Χ. που επανέλαβε όλους τους ισχυρισμούς που δικογραφούνται στην έκθεση απαίτησης. Ανέφερε ειδικότερα όσον αφορά τον τραυματισμό του, ότι είχε υποστεί ανοικτό περιαστραγαλικό εξάρθρημα δεξιά, ρυπαρό με τον αστράγαλο εξ' ολόκληρου εκτός δέρματος και το άκρο πόδι ανάγγει με ανοικτό κάταγμα, εξάρθρημα αριστεράς επιγονατίδας, ανοικτό κάταγμα διά φύσεως αριστερού μηριαίου οστού με οστικό τεμάχιο εκτός δέρματος, κάκωση κεφαλής και αυχένα με αιμωδία αριστερού άνω άκρου με ευθειασμό αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης λόγω μυϊκού σπασμού. Αναφέρθηκε στην περίθαλψη που έλαβε. Όταν σταθεροποιήθηκε η κατάσταση του, διαπιστώθηκε η βιωσιμότητα του δεξιού άκρου ποδιού και η ύπαρξη επιμόλυνσης των τραυμάτων του δεξιού ποδιού αριστερού μηριαίου και αριστερής επιγονατίδας. Μετά οδηγήθηκε ξανά στο χειρουργείο. Την 24/11/2014 έγινε οστεοσύνθεση της αριστερής επιγονατίδας με αγκύλη σύρματος και ενδομυελική ήλωση του αριστερού μηριαίου με κλειδωμένο ήλο.
Παρέμεινε κλινήρης στην ορθοπεδική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας μέχρι και την 08/01/2015. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο νοσοκομείο, υποβλήθηκε σε
- Αξονικές τομογραφίες εγκεφάλου, θώρακος, κοιλίας και αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης. Διαπιστώθηκε υποδόριο εμφύσημα στα μαλακά μόρια του αριστερού μηρού και ευθειασμός αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης λόγω μυϊκού σπασμού. Το παραπεμπτικό ημερομηνίας 14/11/2014 από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, του παραδόθηκε με την έξοδο του από το νοσοκομείο. Τα αποτελέσματα των αξονικών τομογραφιών εγκεφάλου, θώρακα, κοιλίας και αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης, βρίσκονται στην κατοχή του, ημερομηνίας 15/11/2014.
- Επίσης ανέπτυξε ουρολοίμωξη πυογενή σαν επιπλοκή της μακροχρόνιας παραμονής στο κρεβάτι και του ουροκαθετήρα και
- Έλαβε θεραπεία για επιφανειακή νέκρωση του δέρματος στο τραύμα του δεξιού ποδιού.
Μετά το εξιτήριο του, έλαβε οδηγίες για φυσιοθεραπεία τις οποίες πραγματοποίησε για μεγάλο χρονικό διάστημα, για αποκατάσταση της λειτουργίας των αρθρώσεων που επηρεάστηκαν, έλαβε οδηγίες για τακτική εκτίμηση της πορείας εξέλιξης της κατάστασης του στα εξωτερικά ιατρεία της ορθοπεδικής κλινικής για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Επίσης τους είχε αναφερθεί από τους θεράποντες ιατρούς του στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, ότι υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να αναπτύξει οστεονέκρωση δεξιού αστραγάλου σε δεύτερο χρόνο ή και οστεοαρθρίτιδα στις αρθρώσεις του ταρσού και υπαστραγαλικής, λόγω της σοβαρότητας του τραυματισμού. Τέλος, του αναφέρθηκε ότι πιθανόν να χρειαστεί να υποβληθεί σε περαιτέρω χειρουργικές επεμβάσεις για αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης στο αριστερό κάτω άκρο.
Στις 09/03/2015 επισκέφθηκε τον Δρ. Γιάννη Παπαγιάννη-ορθοπεδικό χειρούργο-τραυματολόγο στο ιατρείο του, για περαιτέρω εκτίμηση. Κατά την εξέταση και σύμφωνα με τον Δρ. Παπαγιάννη, διαπιστώθηκε ότι φέρει μετατραυματικές και χειρουργικές ουλές στο δεξιό άκρο πόδα περίπου 15 εκατοστών στον αριστερό μηρό, 10 εκατοστά και πρόσθια επιφάνεια αριστερού γόνατος 10 εκατοστά. Η κινητικότητα της δεξιάς ποδοκνημικής υπολείπεται της αριστερής φυσιολογικής και υπάρχει επίσης σημαντική μείωση εύρους κίνησης του αριστερού γόνατος με ύπαρξη οιδήματος του γόνατος. Του συνεστήθη περαιτέρω φυσιοθεραπεία και παρακολούθηση. Έκτοτε, επισκέφθηκε αρκετές φορές τον Δρ. Γ. Παπαγιάννη με ύπαρξη μικρής βελτίωσης της κάμψης του γόνατος.
Εκείνο που επισημάνθηκε από τον Δρ. Παπαγιάννη και τον Δρ. Μάριο Τρυφωνίδη, είναι ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να αναπτύξει οστεονέκρωση του δεξιού αστραγάλου εξαιτίας του εξαρθρώματος και της διακοπής της αιμάτωσης σε δεύτερο χρόνο. Υπάρχει πιθανότητα να αναπτύξει μετατραυματική αλλοίωση οστεοαρθρίτιδας στις αρθρώσεις του ταρσού και υποαστραγαλικής λόγω του σοβαρού τραυματισμού και της ακινητοποίησης του για μεγάλο χρονικό διάστημα. Υπάρχει πιθανότητα να χρειαστεί περαιτέρω χειρουργικές θεραπείες. Επίσης θα χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης στο αριστερό κάτω άκρο. Θα χρειαστεί επίσης περαιτέρω θεραπείες στο δεξί πόδι. Στις 08/06/2015, υποβλήθηκε σε νέο ακτινολογικό έλεγχο και του ανέφεραν ότι το κάταγμα στο μοιραίο και στην επιγονατίδα, είχε πορωθεί. Παρουσίαζε εκτός από οστικό ιστό ο οποίος του δημιούργησε μεγάλη εξόγκωση στη μπροστινή επιφάνεια του μηρού, γεγονός που εμπόδιζε την περαιτέρω βελτίωση της κάμψης του γόνατος και πιθανόν να χρειαζόταν να αφαιρεθεί χειρουργικά με την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης. Τον Αύγουστο του 2016, υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνθεσης εντός μυελικού ήλου από το αριστερό μηριαίο και του έκτοπου οστικού ιστού. Τα έξοδα της επέμβασης, καλύφθηκαν από ασφάλεια υγείας και αναγκάστηκε να παραμείνει σε περιορισμό και ακινησία το πόδι του για 3 μήνες. Οι τραυματισμοί τον ταλαιπωρούν έντονα. Τον ανάγκασαν να είναι κλινήρης για πολλούς μήνες και εκτός των εργασιακών του καθηκόντων. Συνεχίζει φυσιοθεραπεία μέχρι σήμερα. Ο αριθμός συνεδριών που θα χρειαστεί, παραμένει άγνωστος. Χρειάστηκε να παραμείνει κλινήρης και εκτός των εργασιακών των καθηκόντων για περίοδο 21½ μήνες. Συγκεκριμένα από τις 14/11/2014 μέχρι την 31/08/2016, απώλεσε εισοδήματα ύψους €17.092. Δεν μπορεί να εργάζεται και να ασκεί το επάγγελμα του κομμωτή όπως πριν το ατύχημα, διότι είναι επάγγελμα που προϋποθέτει πολλές ώρες ορθοστασίας. Κρίθηκε ανίκανος για εργασία σε ποσοστό 75% και λάμβανε στο ποσοστό αυτό σύνταξη ανικανότητας. Το 2018 το ιατροσυμβούλιο αποφάσισε να του αφαιρέσει τη σύνταξη ανικανότητας και παρ' όλο που υπήρχε ένσταση, δεν αναθεώρησε την απόφαση του. Με την απόφαση διαφωνούν οι θεράποντες γιατροί του.
Πέραν των ποσών που κατέβαλε για ιατρικά έξοδα, ζητά όπως επιδικαστεί και ποσό για εισοδήματα που έχει απωλέσει. Ζητεί επίσης, μελλοντικά εισοδήματα που θα απωλεσθούν συνεπεία του τραυματισμού του. Εξαιτίας της ανικανότητας του και των λειτουργικών του προβλημάτων, αντιμετωπίζει καθημερινά δυσκολίες κατά τη βάδιση και την έξοδο του από το σπίτι. Η ζωή του έχει αλλάξει σε όλους τους τομείς προς το χειρότερο. Αγωνίζεται και προσπαθεί να σταθεί δίπλα στην οικογένεια του και τα παιδιά του. Επειδή έπρεπε να μετρήσει τις συνέπειες του δυστυχήματος και επειδή του απέκοψαν τη σύνταξη ανικανότητας, αποφάσισε να ανοίξει το κομμωτήριο με την εταιρεία Dior Hair Studio Ltd, όπου εργοδοτούσε 3 άτομα και εργαζόταν και ο ίδιος. Δεν μπορεί όμως να εργαστεί ως κομμωτής.
Αναγκάζεται να εργοδοτήσει υπαλλήλους, ενώ αν ήταν καλά θα μπορούσε ο ίδιος να εξυπηρετήσει προσωπικά τους πελάτες για να μειώσει τα έξοδα του. Το εν λόγω κομμωτήριο έχει κλείσει, διότι υπήρχε πυρκαγιά με αποτέλεσμα η επιχείρηση του να καταστραφεί. Στην εν λόγω επιχείρηση, είχε διευθυντικά καθήκοντα και καθήκοντα διαφήμισης της επιχείρησης της εταιρείας. Την συνέστησε το 2019‑2020 και η εταιρεία εργοδοτούσε 4‑5 άτομα.
Το κομμωτήριο του, το λειτούργησε από το 2010. Την εταιρεία την άνοιξε μετά το ατύχημα. Προηγουμένως λειτουργούσε το κομμωτήριο με εμπορική επωνυμία. Του υποδείχθηκε ότι είχε άλλην εταιρεία, τη Dioro Hair Design Ltd με αριθμό 283182. Αρχικά απάντησε ότι άνοιξε την εταιρεία Dioro Hair Studio Design. Όταν του υποδείχθηκε ότι είχε δύο εταιρείες, τη Design και τη Studio, ανέφερε ότι έκλεισε η Design και έγινε Studio το 2019. Όσον αφορά το Mok All Day Cafe Bar Restaurant, παραδέχτηκε ότι είναι δικό του. Σε ερώτηση γιατί δεν το ανέφερε αυτό στη γραπτή του δήλωση, απάντησε "επειδή τη γραπτή μου δήλωση, την έκανα νομίζω πολύ πιο πριν". Συμφώνησε ότι είναι διευθυντής και μέτοχος της εταιρείας. Επίσης του υποδείχθηκε ένα βίντεο ημερομηνίας 08/06/2022 και αναγνώρισε την απεικόνιση που αφορά το 2022. Ήταν θέση του ότι ασχολείται με την εστίαση από το 2024. Συμφωνεί ότι το κομμωτήριο του έχει μέσα bar που προσφέρει καφέ και σημεία αισθητικής. Παράλληλα, ασχολείται με την εστίαση. Ανέφερε ότι η επιχείρηση του από το 2019, δεν εργάζεται εξαιτίας πυρκαγιάς. Έπρεπε να κάνει κάτι για να ζήσει την οικογένεια του. Με τη βοήθεια των γονιών και των φίλων του, άνοιξε ένα cafe που λειτουργεί από το πρωί μέχρι τη νύχτα. Διαφώνησε ότι επέστρεψε στο κομμωτήριο το 2015. Φαίνεται ότι διαφήμιζε την επιχείρηση του στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.
Ρωτήθηκε για αεροπορικά εισιτήρια, τα οποία εκδόθηκαν στις 22/05/2014. Ανέφερε ότι το δυστύχημα έγινε πριν από 10 χρόνια και δεν θυμάται κάτι σε σχέση με το ταξίδι. Ανέφερε ότι έκλεισε το ταξίδι, διότι έχει συγγενείς στο Ισραήλ. Τα εισιτήρια μπορεί να τα είχε κλείσει από πριν για να προγραμματίσει επίσκεψη στην ορθοπεδική κλινική.
Του υποδείχθηκε ότι άρχισε να ασχολείται με body building τον Απρίλιο του 2016 και ανέφερε ότι πρόκειται για κατηγορία που δεν είναι ανάγκη να εμφανιστεί με πόδια και εμφανίζεται από τη μέση και πάνω. Στην ερώτηση πόσο καιρό ετοιμαζόταν για να εμφανιστεί στους αγώνες, απάντησε ότι δεν θυμάται πόσο καιρό προετοιμαζόταν. Επίσης του υποδείχθηκαν διάφορα ταξίδια αναψυχής. Πήγε στο Amalfi τον Αύγουστο του 2016 και στο Amsterdam το 2017. Συμφώνησε επίσης, ότι πήγε σε αγώνες ταχύτητας μοτοσυκλέτας στο Amsterdam. Στην υποβολή κατά πόσο έχει αποδεικτικό στοιχείο ότι επισκέφθηκε γιατρό μετά τις 11/05/2016, ανέφερε ότι επισκέφθηκε πάρα πολλές φορές τον γιατρό Τρυφωνίδη. Αναφορικά με τη μυϊκή ατροφία στους γαστροκνήμιους μύες, ανέφερε ότι τον έχουν χειρουργήσει 3‑4 φορές. Αναφορικά με το γόνατο του, ανέφερε ότι μετά από τους ενδομυελικούς ήλους που είχε στο μηριαίο και σύρμα στο γόνατο που είναι εκεί ακόμα και σήμερα, δεν επανήλθε η κάμψη του ποδιού. Στο δεξί κομμάτι του ποδοκνημικού που εξαρθρώθηκε τελείως, δεν έχει κάμψη μέχρι σήμερα. Ούτε μπορεί να περπατήσει στη θάλασσα, χωρίς παπούτσια. Δυσκολεύεται να φορά κάποια παπούτσια ή να τα φορά πάνω από μίαν ώρα. Με το γόνατο δεν μπορεί να βγει τη σκάλα. Έχει αστάθεια το αριστερό του γόνατο. Διαφώνησε ότι η ποδοκνημική του είναι σταθερή. Παρέπεμψε στις ακτινογραφίες όπου ανέφερε ότι φαίνονται οστεόφυτα και/ή οστεοαρθρίτιδα.
Αναφορικά με τη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε εκείνο το βράδυ, ήταν θέση του ότι δεν ήταν μεγάλου κυβισμού. Συμφώνησε ότι χρειαζόταν ειδική άδεια για να οδηγήσει τη συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα και ότι είχε άδεια οδήγησης μαθητική για τη μοτοσυκλέτα, αλλά όχι για εκείνα τα κυβικά. Ανέφερε ότι μπορεί η συγκεκριμένη να ήταν ακινητοποιημένη και ότι δεν έχει άδεια κυκλοφορίας. Νομίζει ότι η μοτοσυκλέτα είχε εγγραφή πάνω στον αδελφό του.
Συμφώνησε ότι το δυστύχημα, έγινε στη διασταύρωση με τα φώτα τροχαίας. Πρόκειται για μεγάλη διασταύρωση σε σχήμα Τ. Διαφώνησε ότι ενώ πλησίαζε στα φώτα τροχαίας, ο φωτεινός σηματοδότης για εκείνον ήταν κόκκινος. Επίσης, διαφώνησε ότι επιχείρησε να διασχίσει τη διασταύρωση, ενώ ο φωτεινός σηματοδότης ήταν κόκκινος. Διαφώνησε ότι ο άλλος οδηγός είχε προτεραιότητα να στρίψει δεξιά ή ότι το βέλος ήταν αναμμένο μαζί με το πράσινο στρογγυλό που επέτρεπε να στρίψει ο άλλος οδηγός κατά προτεραιότητα στην οδό Ηρώων. Ήταν θέση του ότι για εκείνον, το πράσινο τόξο ήταν σβηστό. Ήταν θέση του ότι εκείνος ο οδηγός, δεν έκανε δεξιά γωνία για να στρίψει, αλλά οδηγούσε διαγώνια. Συμφώνησε ότι υπάρχει νησίδα στην οδό Ηρώων και μία νησίδα μικρή στη λεωφόρο. Ήταν θέση του, ότι δεν ήταν σταματημένο το αυτοκίνητο του άλλου οδηγού, έφυγε και εγκατέλειψε τη σκηνή. Το αυτοκίνητο του, δεν ήταν εκεί που ήταν το ατύχημα, αλλά 10‑15 μέτρα μέσα από την πάροδο Ηρώων. Συμφώνησε ότι ο άλλος οδηγός ήταν εκεί μαζί του τελικά. Χτύπησε πάνω του στη δεξιά του μεριά, από μπροστά και ο άλλος οδηγός έστριψε κανονικά και αν δεν έμπαινε διαγώνια, δεν θα χτυπούσε πάνω στη γωνία δεξιά. Διαφώνησε με την εισήγηση ότι οδηγούσε πέραν των 60km την ώρα. Ήταν η θέση του, ότι αν ο άλλος οδηγός δεν έμπαινε τόσο απότομα, θα μπορούσε να τον αποφύγει.
Δεύτερος μάρτυρας, ΜΕ2, ήταν ο αστυφύλακας 3900 που κλήθηκε στη σκηνή του ατυχήματος στις 14/11/2014 με εμπλεκόμενα οχήματα τη μοτοσυκλέτα με αριθμό εγγραφής [ ] και το αυτοκίνητο [ ]. Κατέθεσε το πρόχειρο σχεδιάγραμμα και το συμμετρικό. Πήρε καταθέσεις από τους εμπλεκομένους οδηγούς και πήρε καταθέσεις από άλλους μάρτυρες. Πήρε κατάθεση από κάποιον Γ. Χρ. Πήρε κατάθεση από τη Ν. Α., είναι σύζυγος του Ενάγοντα. Πήρε κατάθεση από τη Ν. Α. και από τη Ν. Χρ. Επίσης, προχώρησε σε διερεύνηση για το πώς λειτουργούν τα φώτα τροχαίας στη σκηνή. Ανέφερε, ότι το δυστύχημα έγινε εντός της συμβολής που ελέγχεται από φώτα τροχαίας. Είναι η συμβολή της λεωφόρου Μακαρίου με την οδό Ηρώων. Υπάρχουν φώτα τροχαίας που ελέγχουν την κίνηση. Όταν ήταν πράσινο για τη λεωφόρο Μακαρίου, τότε τα οχήματα κινούνται με πράσινο φως από Λευκωσία προς Γέρι. Όταν ήταν κόκκινο η λεωφόρος Μακαρίου, τότε ήταν πράσινο η Ηρώων και αντίστοιχα. Το A είναι η πορεία του αυτοκινήτου. Σύμφωνα με την έκθεση φώτων τροχαίας, στη διασταύρωση, υπάρχει βέλος που ανάβει για στροφή δεξιά. Δηλαδή τα οχήματα που κινούνται ως η πορεία του αυτοκινήτου του A, κινούνται με βέλος δεξιά για στροφή προς την οδό Ηρώων. Τότε αντίστοιχα είναι κόκκινο, η αντίθετη πορεία που έρχεται από τη Μακαρίου με κατεύθυνση από Λευκωσία προς το Γέρι.
Για το σημείο σύγκρουσης, κατέληξε βάσει των ιχνών τροχοπέδησης που εντοπίστηκαν στη σκηνή της μοτοσυκλέτας των ζημιών που είχαν τα οχήματα, και τις πορείες που σχημάτισαν. Βασίστηκε επίσης, στην υπόδειξη του οδηγού του αυτοκινήτου. Με το σχεδιαγράφημα, συμφώνησαν οι δύο ενεχόμενοι οδηγοί.
Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι ο Ενάγοντας δεν είχε άδεια οδήγησης για τη συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα και δεν είχε δικαίωμα να την οδηγεί σε δημόσιο δρόμο. Στην αστυνομική του κατάθεση ο Ενάγοντας, είχε αναφέρει ότι οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα με σκοπό να την πουλήσει την ίδια ώρα. Δεν συνήθιζε να την οδηγεί. Επίσης, παραδέχτηκε ότι η μοτοσυκλέτα δεν είχε άδεια κυκλοφορίας και ήταν ακινητοποιημένη. Την ημέρα του δυστυχήματος, η μοτοσυκλέτα ανήκε σε κάποιον με το όνομα Α. Κ. Υπήρχε όμως κατάθεση από τον ιδιοκτήτη της μοτοσυκλέτας, τον αδελφό του οδηγού, που ανέφερε ότι η μοτοσυκλέτα ήταν δική του και προσκόμισε έντυπο μεταβίβασης ιδιοκτησίας μηχανοκίνητου οχήματος. Αυτό ήταν πιστοποιημένο από τον κοινοτάρχη με ημερομηνία 06/11/2014 ενώ το δυστύχημα έγινε μεταγενέστερα, την 14/11/2014. Διαπίστωσε μετά από έρευνα στο Τμήμα Οδικών Μεταφορών, ότι το όχημα είχε γίνει εγγραφή στον αδελφό του ιδιοκτήτη στις 05/12/2014. Διαφώνησε στην υποβολή ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος, ιδιοκτήτης ήταν ο Α. Κ. Συμφώνησε ότι το πράσινο δεξί βέλος είναι αναμμένο για 11‑12 δευτερόλεπτα. Επίσης συμφώνησε, ότι είναι πράσινο στρογγυλό στις 2 κατευθύνσεις για 35 δευτερόλεπτα και μετά ανάβει κόκκινο φως για τις δύο κατευθύνσεις. Ακολουθεί πορτοκαλί και κόκκινο. Μετά ανάβει πράσινο για τη λεωφόρο Ηρώων για 14 δευτερόλεπτα και παράλληλα κόκκινο στη Μακαρίου και για τις δύο κατευθύνσεις. Όταν σβήσει το πράσινο και ανάψει κόκκινο για την Ηρώων, ανάβει πράσινο βέλος για 11 ή 12 δευτερόλεπτα. Ανάβει πράσινο στρογγυλό και πράσινο βέλος για να αρχίσουν να στρίβουν και μετά ανάβει πράσινο στρογγυλό για τις δύο κατευθύνσεις στη Μακαρίου. Για εκείνα τα 11 ή 12 δευτερόλεπτα που είναι αναμμένο το πράσινο βέλος, για τους οδηγούς που έρχονταν, από Γέρι προς Λευκωσία, υπάρχει προτεραιότητα να στρίψουν δεξιά προς την Ηρώων. Ταυτόχρονα είναι κόκκινο για τους οδηγούς που είναι πάνω στη Μακαρίου και έρχονται με κατεύθυνση από Λευκωσία προς Γέρι. Αυτό συνεχίζει για 12 δευτερόλεπτα και μετά γίνεται πράσινο στρογγυλό και για τις δύο κατευθύνσεις. Υπάρχουν 8 δευτερόλεπτα μόνο με πράσινο βέλος, μετά συνεχίζει πράσινο βέλος για 3 ή 4 δευτερόλεπτα μαζί με πορτοκαλί και μετά γίνεται και για τις δύο κατευθύνσεις πράσινο στρογγυλό. Όταν γίνεται κόκκινο στην Ηρώων, ξεκινά το πράσινο βέλος για τους οδηγούς από Γέρι προς οδό Ηρώων. Διαφώνησε με τη θέση, ότι όταν ο οδηγός του αυτοκινήτου έστριβε δεξιά, ήταν ενεργοποιημένο το δεξί πράσινο βέλος και το στρογγυλό φως πράσινο. Βάσει της υπάρχουσας μαρτυρίας, δεν μπορούσε να εξαχθεί ακριβώς αποτέλεσμα σε σχέση με την αιτία του δυστυχήματος. Υπήρχε κατάθεση από την Ν. Χ., η οποία ανέφερε ότι μόλις σταμάτησε, έγινε το δυστύχημα και ήταν κόκκινο. Υπήρχαν 3 άλλες καταθέσεις οι οποίες ήταν σε πλήρη αντίφαση σε σχέση με την κατάθεση της Ν. Χρ. Ο Γ. Χ. ανέφερε ότι είδε το δυστύχημα ενώ το φανάρι ήταν κόκκινο πριν γίνει το δυστύχημα στη λεωφόρο Μακαρίου. Κινούνταν οχήματα ευθεία και από τις δύο κατευθύνσεις. Παράλληλα υπήρχαν καταθέσεις από τη σύζυγο και φίλη του Ενάγοντα, η οποία ανέφερε ότι το φως σύμφωνα με την πορεία του οδηγού της μοτοσυκλέτας, ήταν πράσινο. Εξαιτίας αυτής της αντίφασης, δεν διώχθηκε ποινικά οποιοδήποτε πρόσωπο. Συμφώνησε ότι η κ. Ν. Χ., ήταν το πρώτο αυτοκίνητο πάνω στην Ηρώων. Το δυστύχημα έγινε μπροστά της. Όταν πήγε επιτόπου, παρών στη σκηνή, ήταν μόνο ο Μ. Μ. Η κατάθεση της κ. Ν. Χ. λήφθηκε στις 21/11, μίαν εβδομάδα μετά το ατύχημα. Η Ν. Α. έδωσε κατάθεση στις 21/02/2015. Ο Ενάγοντας 1 έδωσε κατάθεση στις 22/01 και ο Ενάγοντας 2, στις 07/03. Ο Γ. Χ. έδωσε κατάθεση στις 15/01/2015. Προσπάθησε να εντοπίσει κλειστό κύκλωμα, αλλά δεν βρήκε. Συμφώνησε ότι η διασταύρωση είναι μεγάλη. Από το αλτ της πορείας της μοτοσυκλέτας προς την προέκταση της κλειστής νησίδας, είναι 25 μέτρα. Από το αλτ του αυτοκινήτου προς το σημείο σύγκρουσης, η απόσταση είναι 26.40 μέτρα. Συμφώνησε ότι ως η πορεία A στο σχεδιαγράφημα, η απόσταση που διανύεται, είναι 26 και 40 μέτρα μέχρι το σημείο της σύγκρουσης. Συμφώνησε ότι υπάρχει στο σημείο νησίδα υπερυψωμένη. Όσον αφορά τις ζημιές του αυτοκινήτου YJ038, είχε ζημιές στο αριστερό μπροστινό φτερό και αριστερό μέρος του ανεμοθώρακα. Η μοτοσυκλέτα είχε ζημιές στο μπροστινό της μέρος. Άρα ο οδηγός του αυτοκινήτου είχε κλίση δεξιά. Οι ζημιές της μοτοσυκλέτας ήταν σημαντικές. Συμφώνησε ότι η μοτοσυκλέτα μετά τη σύγκρουση, ακινητοποιήθηκε στο κέντρο της διασταύρωσης μπροστά από τη νησίδα στο σημείο Β2. Σε σχέση με τους μάρτυρες που έδωσαν καταθέσεις, ανέφερε ότι του είχαν πει διάφορες λεπτομέρειες σε σχέση με τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος που ήταν αληθοφανείς. Ανέφερε τα στοιχεία επικοινωνίας της Ν. Χρ. και ανέφερε, ότι δεν σχηματίστηκε ποινικός φάκελος για οποιοδήποτε πρόσωπο. Δεν μπορούσε να θυμηθεί κατά πόσο ο Γ. Χρ. τον είχε προσεγγίσει για να δώσει κατάθεση.
Τρίτος μάρτυρας, ήταν ο γιατρός Τρυφωνίδης που είναι ορθοπεδικός χειρούργος και η εμπειρογνωμοσύνη του έγινε παραδεκτή. Κατέθεσε και αναγνώρισε το ιατρικό του πιστοποιητικό. Στις 15/11/2014 εφημέρευε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας στην ορθοπεδική κλινική. Ενημερώθηκε ότι πρωινές ώρες προσήλθε ο Ενάγοντας και περιέγραψε τους τραυματισμούς που αξιολόγησε το Τμήμα Ατυχημάτων. Στο δεξί κάτω άκρο, είχε ανοικτό ρυπαρό εξάρθρημα. Ο αστράγαλος κάνει άρθρωση με 3 διαφορετικά οστά. Όλα αυτά αποδιοργανώθηκαν. Ήταν ανοιχτό και το δέρμα και ο αστράγαλος ήταν έξω από το δέρμα. Ήταν ανάγγειο το πόδι και τοποθέτησε στη θέση του τον άκρο πόδα για να αποσυμφορηθούν τα αγγεία, διαφορετικά θα έχανε το πόδι του. Επαναγγειώθηκε ο άκρος πόδας και μετά έγινε χειρουργική επέμβαση. Ο δεύτερος τραυματισμός, ήταν το κάταγμα του αριστερού μηριαίου οστού. Ήταν ανοικτό και πάλι με πληγή στο δέρμα. Κομμάτι του οστού, προέξεχε εκτός του δέρματος. Ακινητοποιήθηκε, σταθεροποιήθηκε προσωρινά μέχρι να μπορέσει να τον πάρει χειρουργείο. Επιπλέον, συνοδευόταν με ανοικτό κάταγμα επιγονατίδας. Έκανε ενδελεχή πλύση του τραύματος γύρω από τον αστράγαλο για να μην προκληθεί μόλυνση στις αρθρώσεις. Σταθεροποίησε με εξωτερική οστεοσύνθεση την περιοχή του αστραγάλου στο δεξί κάτω άκρο. Ζήτησε από τον αναισθησιολόγο να ελέγξει την οξέωση του ασθενή, άλλαξε το χειρουργικό πλάνο και έκανε προσωρινή σταθεροποίηση του μηριαίου οστού με εξωτερική οστεοσύνθεση. Έκανε χειρουργικό καθαρισμό του τραύματος. Μετά από λίγες μέρες, όταν σταθεροποιήθηκε η γενική του κατάσταση, μπήκε πάλι χειρουργείο για να γίνει τελική οστεοσύνθεση του μηριαίου οστού. Ακολούθησε παρακολούθηση στα εξωτερικά ιατρεία. Θα μπορούσε όχι μόνο να χάσει το πόδι του, αλλά και τη ζωή του. Τέτοιοι τραυματισμοί αφήνουν κατάλοιπα. Υπάρχει δυσλειτουργία στο δεξί κάτω άκρο στην περιοχή της ποδοκνημικής. Αναμένεται να επέλθει μετατραυματικής φύσης οστεοαρθρίτιδα. Λόγω του τραυματισμού της επιγονατίδας, καθώς και αναμενόμενη δυσλειτουργία των μυϊκών ομάδων, υπάρχει κίνδυνος για το αριστερό γόνατο. Αποχώρησε το 2016 από το Γενικό Νοσοκομείο και συνέχισε να το παρακολουθεί. Τον Αύγουστο του 2016, χειρούργησε μαζί με τον γιατρό Παπαγιάννη τον Ενάγοντα για να αφαιρέσουν ενδομυελικό ήλο. Το υλικό που βάζουν μέσα στο κόκαλο στο αριστερό μηριαίο οστό, καθώς και το σύρμα που βάζουν για να σταθεροποιήσουν την επιγονατίδα, προκάλεσαν αρκετές ενοχλήσεις από πλευράς χειρουργικών επεμβάσεων μέχρι τώρα.
Ο Ενάγοντας δεν μπορούσε να επανέλθει να εκτελεί το επάγγελμα του κομμωτή. Είναι δύσκολο να στέκεται πολλές ώρες, λόγω της δυσλειτουργίας και μετατραυματικό άλγος που πάντα υπάρχει, ιδιαίτερα στη δεξιά ποδοκνημική περιοχή της δεξιάς ποδοκνημικής στις 3 αρθρώσεις. Αυτό φαίνεται από τις ακτινογραφίες του 2014 που έβγαλε. Αυτό θα επιδεινώνεται και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να χρειαστεί περαιτέρω χειρουργική επέμβαση για αρθρόδεση στο μέλλον. Ο Ενάγοντας πήρε χρόνο για να νιώσει καλά. Για τις βασικές ανάγκες μπορούσε να τις κάνει μετά από 6 μήνες. Δεν μπορούσε να επανέλθει σαν κομμωτής. Υπάρχει σχετική αδυναμία στο δεξί κάτω άκρο που προκαλεί πρόβλημα ισορροπίας στη μονοποδική στάση. Η περιοχή της δεξιάς ποδοκνημικής δεξιάς υπαστραγαλικής άρθρωσης μεταξύ αστραγάλου και πτέρνας και επιπλέον η άρθρωση μεταξύ αστραγάλου και σκαφοειδές είδους οστού, έχουν περιορισμό στο εύρος κίνησης και πόνο όταν επέλθει κόπωση. Μετά από αρκετή ώρα, στασίδι ή περπάτημα, η επίπτωση του τραυματισμού είναι εμφανής. Ευτυχώς βρέθηκε και ο γιατρός ο Παντελής Ξενοφώντος που επανάφερε την αγγείωση στο πόδι και έχει σήμερα ο Ενάγοντας πόδι. Συμφώνησε ότι ο κίνδυνος οστεονέκρωσης, έχει παρέλθει μετά από κάποιο διάστημα. Η οστεοαρθρίτιδα για να αξιολογηθεί, χρειάζεται κλινική εξέταση και απεικονιστική εξέταση. Έχει χαρακτηριστικά οστεοαρθρίτιδας και πόνο στις αρθρώσεις γύρω από τον αστράγαλο. Θεωρεί ότι ο γιατρός Αταλιανής, δεν είχε τη δυνατότητα να αξιολογήσει απεικονιστικές εξετάσεις και δεν ζήτησε να κάνει τέτοιες εξετάσεις. Επίσης εξέφρασε την άποψη, ότι υπάρχουν αρχικά στάδια οστεοαρθρίτιδας στο αριστερό γόνατο. Αυτό προκύπτει και από τις ακτινογραφίες. Ως προς τη μελλοντική πιθανότητα να χρειαστεί αρθρόδεση, ανέφερε ότι πρόκειται για χειρουργική επέμβαση όπου δένεται χειρουργικά και καταργείται κίνηση στις αρθρώσεις για να μην τον πονούν, όμως κάτι τέτοιο δεν έχει αποφασιστεί ακόμη και παρακολουθείται ο ασθενής σε βάθος χρόνου. Όσον αφορά το ιατρικό πιστοποιητικό του Αταλιανή, ήταν γνώμη του ότι ο τρόπος που το γράφει, ενέχει κίνδυνο να υποβαθμίσει τη σοβαρότητα των τραυματισμών. Είχε την ευκαιρία να τον δει τον ασθενή μόνο μία φορά.
Αναφορικά με την κατάσταση της υγείας του Ενάγοντα, έναν μήνα μετά το δυστύχημα, ανέφερε ότι τα κατάγματα του δεν είχαν πορωθεί. Αναφορικά με το ότι λάμβανε άδεια απουσίας ο ασθενής να φεύγει από το νοσοκομείο, ανέφερε ότι είναι συνήθης πρακτική για ασθενείς που έμεναν για αρκετό καιρό στο νοσοκομείο, με προϋποθέσεις και συνθήκες ασφαλείας, να παραχωρείται άδεια εξόδου. Μπορεί να πάει έξω από το νοσοκομείο να αλλάξει περιβάλλον και η άδεια είναι θεραπευτική. Δεν μπορούσε να τοποθετηθεί σε σχέση με τις λεπτομέρειες της άδειας εξόδου. Ανέφερε ότι γνώριζε τον Ενάγοντα πολύ πιο πριν και ότι οι αγώνες fitness, ήταν μέρος της αποκατάστασης του. Αν γυμναζόταν, ήταν κάτι το οποίο έπρεπε να κάνει για την ψυχολογία του. Αναφορικά με το Τεκμήριο 11, ανέφερε ότι δεν έχει έκθεση ακτινολόγου με τη γνωμάτευση του και έκανε δική του αξιολόγηση. Ανέφερε ότι οι απεικονίσεις αφορούν τον Ενάγοντα. Ήταν θέση του, ότι επιβεβαιώνει το συγκεκριμένο Τεκμήριο εύρημα οστεοαρθρίτιδας. Τα σημάδια της οστεοαρθρίτιδας, είναι ο πόνος, το πρήξιμο, η δυσκαμψία και η απώλεια λειτουργίας. Αναφορικά με το Τεκμήριο A22, συμφώνησε ότι η ρήξη τενόντιου πετάλου δεξιού ώμου, ήταν μετέπειτα με διάγνωση τραύματος που προκλήθηκε λόγω έντονης και συνήθους χρήσης των άνω άκρων κατά την περίοδο αποθεραπείας και αποκατάστασης του. Η αναρρωτική άδεια ήταν για τον ώμο του, αλλά και τα άλλα θέματα. Η ημερομηνία καταγραφής της διάγνωσης, είναι 11/05/2016. Στην υποβολή γιατί έδωσε άδεια ασθενείας από 01/06/2016, εφόσον τον είδε 20 μέρες προηγουμένως στις 11/05/2016, ανέφερε ότι γίνεται τέτοιου είδους διαχείριση στις ημερομηνίες. Συνήθως υπάρχει ήδη άδεια ασθενείας καταχωρημένη στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και πρέπει να συνεχιστεί από την ημερομηνία της επόμενης ημέρας που λήγει η προηγούμενη άδεια. Στην υποβολή ότι το αριστερό γόνατο είναι σταθερό χωρίς σημεία συνδεσμικής ή μηνητικής ρήξης, συμφώνησε. Έχει προβλήματα μετατραυματικής φύσης, ιδιαίτερα άλγος, δυσκαμψία και στην περίπτωση της ποδοκνημικής, υπάρχει έντονος πόνος μετά από σωματική καταπόνηση.
Αναφορικά με τα Τεκμήρια A16 και A17, ανέφερε ότι δεν εργαζόταν με μόνιμο καθεστώς στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, έφυγε από το Γενικό Νοσοκομείο την 01/01/2016. Στην υποβολή ότι τα Τεκμήρια A16 και A17 είναι εκ των υστέρων επινοήσεις, ανέφερε ότι δεν έγιναν εκ των υστέρων τα έντυπα. Του υποδείχθηκαν άδειες απουσίας από το νοσοκομείο. Έλαβε άδεια απουσίας από τις 30/12/2014 μέχρι τις 07/01/2015. Αυτά έγιναν χωρίς υπογραφή γιατρού. Επέστρεψε στο νοσοκομείο στις 07/01 μετά από άδεια η ώρα 08:00 και στις 08/01 πήρε εξιτήριο. Διαφώνησε με την εισήγηση ότι εφόσον ο Ενάγοντας πήρε 17 μέρες και διανυκτέρευσε εκτός νοσοκομείου, ήταν σε θέση να αυτοεξυπηρετηθεί.
Ο ΜΕ4, Δρ. Παπαγιάννης, ορθοπεδικός χειρούργος, είναι αυτός που ετοίμασε το Τεκμήριο 16, ιατρική έκθεση. Ο Ενάγοντας ήταν ασθενής του από το 2015. Τον εξέτασε ξανά αρχές Μαΐου του 2024, διότι από τότε δεν τον είχε παρακολουθήσει. Δεν ήταν ο άμεσα θεράπων ιατρός του όταν χτύπησε και πήγε στο νοσοκομείο, είχε ήδη φύγει από το νοσοκομείο. Τον είδε για πρώτη φορά 08/01/2015 και εξετάστηκε στο ιατρείο του την 09/03/2015. Ήρθε για μία δεύτερη γνώμη για τους τραυματισμούς του. Από το 2015, η γενική του κατάσταση παρουσιάζει βελτίωση ως προς την κινητικότητα των αρθρώσεων του γόνατος και την ποδοκνημική που ήταν άμεσα επηρεαζόμενες. Είχε όμως δυσκαμψία στην ποδοκνημική, στο γόνατο ελαφριά. Η εικόνα δείχνει πρόσωπο ταλαιπωρημένο, όμως υπήρχε ικανοποιητική λειτουργική κατάσταση. Του ζήτησε να υποβληθεί σε ακτινολογικό έλεγχο για επιβεβαίωση των ευρημάτων του. Επίσης ήθελε να δει για την πιθανή ανάπτυξη μετατραυματικών οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων ή πιθανής οστεονέκρωσης του αστραγάλου. Αυτό διότι η ποδοκνημική είχε εξαρθρωθεί εντελώς και κινδύνευε να χάσει το πόδι του με διακοπή αιμάτωσης. Έγινε ανάταξη. Ο ακτινοδιαγνώστης τους είπε ότι η κνημοαστραγαλική άρθρωση, έχει ένδειξη εκφυλιστικών αλλοιώσεων, δηλαδή μέτρια αλλοίωση. Η υπαστραγαλική δείχνει ότι έχει χάσει το διάστημα το μεσάρθριο. Έχει στενέψει λόγω αρθρίτιδας. Έχει δημιουργηθεί ψυχρή ένταση αρθριτικών επιφανειών. Υπάρχουν κυστικοί σχηματισμοί ενδεικτικής μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας, προχωρημένο βαθμό για την ηλικία του. Είναι μέτρια η εκφύλιση στις αστραγαλοσκαφοειδούς αρθρώσεις και τις πτερνοειδούς αρθρώσεις που δημιουργούνται ακριβώς μετά τον αστράγαλο. Είναι πάνω στο σκαφοειδές οστούν και κυβοειδές που στηρίζεται και κινείται ο Ενάγοντας. Στο αριστερό γόνατο, υπήρχαν εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Εντός του διαμερίσματος της κνήμης, υπήρχε απώλεια του μεσάρθριου διαστήματος και υποχόνδριας κύστης. Το μηριαίο οστούν, έδειχνε κολλημένο αλλά είχε έναν ευμεγέθη πώρο που είναι το κόκαλο που δημιουργείται για να γεφυρώσει το κάταγμα και να σταθεροποιήσει το σπάσιμο. Αυτά δημιουργούσαν κάποια προβλήματα στην κίνηση και στην καθημερινή ζωή. Λειτουργεί σχετικά ικανοποιητικά. Η εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας, δεν σταματά. Αναμένει κανείς ότι θα δημιουργηθεί οστεοαρθρίτιδα σημαντική στην ποδοκνημική, που θα δημιουργήσει πρόβλημα στην ορθοστασία, στο να ανεβαίνει και να κατεβαίνει σκαλιά και να περπατά μακρινές αποστάσεις. Στο γόνατο αν εξελιχθεί η οστεοαρθρίτιδα, όπως και στην ποδοκνημική, μπορεί να καταλήξει να κάνει χειρουργικές επεμβάσεις. Σήμερα δεν χρειάζεται να κάνει κάτι. Πρέπει να ήταν σοβαρό το τραύμα του, διότι αναγκάστηκε να μείνει στο νοσοκομείο μέχρι τον Ιανουάριο εντελώς κλινήρης. Ήταν σοβαρή η κατάσταση, με κίνδυνο ουρολοίμωξης και νέκρωσης δέρματος που έπρεπε να μείνει κλινήρης. Από εκεί κινείται πάλι δύσκολα, διότι το κάταγμα αριστερού μηριαίου, δεν μπορεί να το φορτίσει κάποιος ιδιαίτερα. Όσον αφορά την ποδοκνημική, πήρε κάποιο χρονικό διάστημα για να κολλήσουν τα σπασίματα του και για να περπατήσει. Δεν μπορεί να καλυτερεύσει η υγεία του. Αν θα μείνει σταθερή, θα είναι ευτυχής, να χειροτερέψει μπορεί. Μπορεί να χρειαστεί ολική αρθροπλαστική του γόνατος και μπορεί να χειροτερέψει η ποδοκνημική σε βαθμό που να τον εμποδίζει να περπατά.
Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι τον είδε περίπου 5 φορές. Αναφορικά με την ποδοκνημική, είναι σταθερή χωρίς οίδημα. Δεν υπάρχει κίνδυνος οστεονέκρωσης, παραμένει η οστεοαρθρίτιδα. Στις 31/08/2006 προχώρησε με αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης. Με αναφορά στις αναλύσεις Τεκμήριο 17 και 18, ανέφερε ότι υπήρχε ανάμεικτη ανάπτυξη που σημαίνει κάποιου βαθμού ουρολοίμωξης. Η αναφορά της ουρολοίμωξης στο πιστοποιητικό, ήταν βάσει στοιχείων και γνωματεύσεων από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Δεν είχε ο ίδιος άμεση γνώση. Συμφώνησε ότι είναι ικανοποιητική η λειτουργική του κατάσταση, αλλά έχει υπολειμματική κίνηση στην ποδοκνημική. Έχει πόνο στο γόνατο και δεν μπορεί να κάνει ασκήσεις. Αυτό είναι πρόβλημα για νεαρό άτομο. Μπορεί ύστερα από 3 χρόνια, η οστεοαρθρίτιδα να του δημιουργήσει σοβαρότερο πρόβλημα.
Έδωσε μαρτυρία η σύζυγος του Ενάγοντα, ΜΕ5, Ν. A. Είχε δώσει κατάθεση στην Αστυνομία, που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 19. Υιοθέτησε το περιεχόμενό της. Στην υποβολή ότι δεν ακολουθούσε τη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο Ενάγοντας, ανέφερε "όχι, ακολουθούσα τη μοτόρα". Ανέφερε ότι ήταν πίσω από τη μοτοσυκλέτα. Υπήρχαν δύο αυτοκίνητα μπροστά και οδηγούσε πίσω του σε όλην τη διαδρομή μέχρι τα φώτα. Ανέφερε ότι είδε το ατύχημα πίσω από τα δύο αυτοκίνητα. Είδε πώς έστριψε το αυτοκίνητο και πώς χτύπησε ο σύζυγος της. Διαφώνησε ότι η ορατότητα είναι περιορισμένη στην επίδικη διασταύρωση με κατεύθυνση από Λευκωσία προς Γέρι. Είδε τον σύζυγο της μπροστά και είδε αυτοκίνητο το οποίο έστριψε όπως ερχόταν δεξιά απότομα. Άκουσε τη σύγκρουση και είδε τον σύζυγο της στο έδαφος. Συμφώνησε ότι έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία 3 μήνες μετά το δυστύχημα. Ως προς τον λόγο που καθυστέρησε, ανέφερε ότι νόμιζε ότι δεν θα την ρωτήσει κάποιος για το δυστύχημα.
Ο ΜΕ6 Γ. Χ., πρόκειται για πρόσωπο που έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία, ως πρόσωπο που ισχυρίστηκε ότι ήταν αυτόπτης μάρτυρας του δυστυχήματος. Επικαλέστηκε ασθένεια, ήτοι ότι αναπνέει με έναν πνεύμονα, λαμβάνει χημειοθεραπεία και έχει μετάσταση της ασθένειας. Ανέφερε ότι είδε αυτοκίνητο να χτυπά τον οδηγό της μοτοσυκλέτας και αρχικά τον νόμιζε νεκρό. Στη συνέχεια, όταν αντιλήφθηκε ότι ήταν ζωντανός, δεν τον πλησίασε επειδή δεν τον άφησε η σύζυγος του. Είδε τον Ενάγοντα που τον γνωρίζει, για νεκρό. Την ημέρα που είδε το περιστατικό, δεν ήξερε ποιος ήταν. Η βεράντα του είναι περίπου 100 μέτρα από τα φώτα. Είχε πέσει στο πρώτο κύρτωμα. Έφυγε το κράνος του και έπεσε στη δεύτερη νησίδα που είναι μέσα στην οδό Ηρώων. Δεν τον είδε να κινείται για 3‑4 λεπτά. Μετά έβγαλε φωνή, μουγκρητό. Απέρριψε την υποβολή ότι θα έπρεπε να είχε προστρέξει σε βοήθεια, αν όντως τον είχε δει και ήταν νεκρός. Παραδέχτηκε ότι είχαν περάσει δύο μήνες για να δώσει κατάθεση στην Αστυνομία. Στην υποβολή πώς θυμόταν την ημερομηνία του ατυχήματος, ανέφερε ότι του την είπε ο αστυνομικός. Ήρθε ο πατέρας του Ενάγοντα για να τον προσεγγίσει και ήρθε να πιάσει φαγητό από την ψησταριά και του είπε ότι ήταν σοβαρά ο γιος του. Κατά τη διάρκεια της στιχομυθίας τους, αντιλήφθηκε ότι επρόκειτο για το άτομο που είχε δει από το διαμέρισμα του. Το σπίτι του αποτελείται από δύο σπίτια. Στον πρώτο και δεύτερο όροφο είναι δύο κατοικίες. Τα κτήρια δεν τον εμποδίζουν να βλέπει τα φώτα. Ήταν θέση του, ότι τα είδε όλα. Η μοτοσυκλέτα ήταν σταματημένη στα φώτα και περίμενε να ανάψει στρογγυλό πράσινο. Ανέφερε ότι μπορούσε να δει μέχρι το τέταρτο αυτοκίνητο πίσω από τη μοτοσυκλέτα. Στην κατεύθυνση από το Γέρι όταν ανάψει πράσινο, υπάρχει τόξο και αν είναι καλοί οι οδηγοί, περνούν 4 αυτοκίνητα, ο πέμπτος πρέπει να σταματήσει. Γνωρίζει τον δρόμο. Το αυτοκίνητο αυτό, που έγινε το δυστύχημα ήταν τέταρτο στη σειρά, δεν κατάφερε να περάσει και πήγε διαγώνια να βγει πάνω στο πεζοδρόμιο για να προλάβει τη μοτοσυκλέτα. Δεν υπάρχει κάτι που έκοβε την ορατότητα του οδηγού.
Ο Ενάγοντας ήταν στη σειρά πρώτος για να φύγει. Μπήκε τρίτο αυτοκίνητο, ο Ενάγοντας κύλισε να φύγει και πετάχτηκε το BMW το οποίο δεν είχε φώτα πορείας. Τα φώτα του BMW δεν εργάζονταν. Δεν είπε στην κατάθεση του, ότι δεν εργάζονταν τα φώτα, διότι δεν τον ρώτησε ο αστυνομικός. Συμφώνησε ότι ήταν η ώρα 22:00 το βράδυ. Το αυτοκίνητο που δεν είχε φως, ήταν σκούρο προς μπλε. Είπε ότι ήταν κουρασμένος και εργάζεται από τις 05:00 μέχρι τις 22:00 βράδυ, έβγαλε τα γυαλιά του να ξεκουραστεί και δεν μπορούσε να ξεχωρίσει τελικά το χρώμα του αυτοκινήτου. Έχει αστιγματισμό, έτρωγε την ώρα του δυστυχήματος. Στην υποβολή ότι είχε πει ότι είχε βγει να καπνίσει, ανέφερε "ναι, έφαγα και κάπνισα". Δεν μπορεί να δει τα φώτα τροχαίας από το Γέρι, όμως έβλεπε τον στύλο της Μακαρίου. Δεν τον ρώτησε ο αστυνομικός αλλά πρόσθεσε ότι έβλεπε μέχρι το τέταρτο αυτοκίνητο της γραμμής που έρχεται από Λευκωσία προς Λαϊκή Sporting Club. Η εκδοχή του ήταν ότι το δυστύχημα έγινε 10 δευτερόλεπτα μετά που ο φωτεινός σηματοδότης της Ηρώων έγινε κόκκινος. Τα είδε αυτά, ήταν υγιής τότε και η ορατότητα του πάρα πολύ καλή, είναι κυνηγός. Ανέφερε ότι η μία του περιουσία είναι το κρεοπωλείο και ενδιάμεσα τους είναι το πάρκινγκ. Ήταν στη βεράντα του και η ορατότητα του είναι καθαρή μέχρι τα φώτα. Στην υποβολή ότι δεν υπάρχει μπαλκόνι, απάντησε "είσαι ψεύτης, γιατί έχω μπαλκόνι" και χτύπησε το χέρι του στο εδώλιο. Όταν του υποβλήθηκε η θέση ότι δεν πέρασαν δύο οχήματα με κατεύθυνση από Γέρι προς Λευκωσία, είπε ότι νομίζει ότι πέρασαν δύο και το τρίτο έφτασε ή δεν έφτασε και με το τέταρτο έγινε το δυστύχημα και είπε του δικηγόρου, ότι "λυπούμαι που θα το πω, μου φάνηκες ψεύτης, γιατί μου είπες ότι το σπίτι μου δεν έχει μπαλκόνι που να φαίνεται".
Επόμενος μάρτυρας, ΜΕ7, A. Χ., ήταν αδελφός του Ενάγοντα που έδωσε επίσης κατάθεση στην Αστυνομία και ισχυρίστηκε, ότι ήταν ιδιοκτήτης της μοτοσυκλέτας και ότι είχε γίνει η μεταβίβαση. Δέχτηκε ότι ιδιοκτήτης, υπήρξε κάποιος Ανδρέας Κυριάκου αλλά πιστοποίησε φόρμα μεταβίβασης μαζί με τον ιδιοκτήτη και έπιασε τη μοτοσυκλέτα και την έφερε Λευκωσία να την πουλήσει. Ήταν η εργασία του να πωλεί μοτοσυκλέτες. Στην υποβολή "πού είναι τα αποδεικτικά της αγοραπωλησίας;", είπε ότι κρατούσε τη μεταβίβαση και την έδωσε στους αστυνομικούς μετά το δυστύχημα. Στην υποβολή "πού είναι τα αποδεικτικό ότι την αγόρασε", απάντησε "μπορείτε να ρωτήσετε τον άνθρωπο" που πλήρωσε τις €2.500. Αναρωτήθηκε αν έπρεπε να πιάσει κάποιαν απόδειξη. Στην υποβολή ότι δεν κατέθεσε το έντυπο μεταβίβασης στις 06, 07 ή 08 Νοεμβρίου, απάντησε ότι ήταν ιδιοκτήτης. Αρνήθηκε την υποβολή ότι τη μεταβίβαση την έκανε εκ των υστέρων και επίτηδες. Δεν παρουσίασε απόδειξη. Η μοτοσυκλέτα επιθεωρήθηκε εις το σπίτι του μέσα στο γκαράζ για σκοπούς εκτίμησης της. Μετά το δυστύχημα, πώλησε τη μοτοσυκλέτα για παλιοσίδερα για €500. Ούτε αυτήν την απόδειξη την είχε.
Πρώτος μάρτυρας Υπεράσπισης, ήταν ο A. A. εκτελεστικός μηχανικός στο Τμήμα Δημοσίων Έργων και είναι στον κλάδο Κυκλοφοριακών Μελετών και Οδικής Ασφάλειας. Προσήλθε στο Δικαστήριο για να εξηγήσει τη λειτουργία των φώτων τροχαίας στη συμβολή του δρόμου Λεωφόρος Μακαρίου με οδό Ηρώων. Υιοθέτησε το Τεκμήριο 26, εξήγησε ότι στη συγκεκριμένη συμβολή, ξεκινά με τις κατευθύνσεις Λεωφόρος Μακαρίου νότια, δηλαδή προς Λευκωσία με κατεύθυνση προς τη Λευκωσία μαζί με πράσινο δεξιό αντίστροφο βέλος. Ξεκινώντας ο κύκλος με το πράσινο βέλος, παραμένει για 7 δευτερόλεπτα. Στη συνέχεια μετά πάροδο 4 δευτερολέπτων που είναι ο χρόνος ασφάλειας, ξεκινά το πράσινο της πορείας της Λεωφόρου Μακαρίου με κατεύθυνση τα Λατσιά Γέρι. Δηλαδή γίνεται στρογγυλό πράσινο φανάρι και φεύγει το δεξιόστροφο τόξο, το οποίο είναι μόνο 7 δευτερόλεπτα. Ακολουθεί περίοδος 4 δευτερόλεπτων, που υπάρχει κίτρινο χρώμα στο φανάρι, φεύγει το τόξο και μετά ανάβει και στις δύο κατευθύνσεις μαζί με πράσινο. Ακολούθως, ξεκινά η πορεία από τη Λευκωσία προς Γέρι και στην αντίθετη κατεύθυνση, δηλαδή ξεκινά το πράσινο φανάρι της αντίθετης κατεύθυνσης, για να ανάψει πράσινο, η κατεύθυνση από Λευκωσία προς Γέρι. Αυτό γίνεται μέσα στα 4 δευτερόλεπτα του κενού χρόνου, δηλαδή 2 δευτερόλεπτα όταν το φανάρι είναι κόκκινο και κίτρινο. Στη συνέχεια, γίνεται πράσινο η πορεία προς το Γέρι Λατσιά που ολοκληρώνεται με την πάροδο 35 δευτερολέπτων μαζί με την πορεία προς Λευκωσία. Δηλαδή γίνεται πράσινο και στις δύο κατευθύνσεις. Ακολουθεί χρόνος ασφάλειας 6 δευτερολέπτων, 3 δευτερόλεπτα κίτρινο, 1 δευτερόλεπτο όλο κόκκινο και 2 δευτερόλεπτα που ξεκινά το κόκκινο κίτρινο της παρόδου, που είναι η οδός Ηρώων. Μετά ανάβει πράσινο η οδός Ηρώων για 14 δευτερόλεπτα και ολοκληρώνεται ξανά ο χρόνος ασφάλειας των 6 δευτερολέπτων, 3 δευτερόλεπτα κίτρινο, 1 δευτερόλεπτο κόκκινο παντού και 2 δευτερόλεπτα που ξεκινά πάλι το πρόγραμμα και συνεχίζει από την αρχή. Όταν είναι κόκκινο στην οδό Ηρώων, μετά ξεκινά κόκκινο κίτρινο της πορείας προς Λευκωσία, μαζί με το τόξο. Είναι ένας κύκλος 72 δευτερόλεπτα. Η εναλλαγή από το πράσινο της Ηρώων μέχρι να ξεκινήσει το πράσινο στη Λεωφόρο Μακαρίου, είναι 6 δευτερόλεπτα συνολικά. Για την κατεύθυνση Λευκωσία προς Γέρι, υπάρχει περιθώριο 6 δευτερόλεπτα συν τον χρόνο του τόξου. Δηλαδή 11 δευτερόλεπτα συν 6, σύνολο 17. Μετά γίνεται κόκκινο το φως στην οδό Ηρώων. Για να ανάψει και να σβήσει το πράσινο βέλος στη Μακαρίου προς Λευκωσία, χρειάζονται 14 δευτερόλεπτα.
Ο ΜΥ2, Μ. Μ. ήταν ο οδηγός του αυτοκινήτου YJ038 και ασφαλιζόμενος της Εναγόμενης. Έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία που την υιοθέτησε. Το χρώμα του αυτοκινήτου του, είναι ασημί. Ερχόμενος από Λατσιά προς Λευκωσία, πριν τα φώτα περίπου 30 μέτρα με 20 μέτρα, υπάρχει λωρίδα που πάει υποχρεωτικά δεξιά. Κατευθυνόμενος προς το φανάρι, μπήκε στη δεξιά λωρίδα για να στρίψει δεξιά. Ελάττωσε ταχύτητα γιατί το φανάρι μπροστά ήταν κόκκινο. Σχεδόν σταμάτησε, άναψε πράσινο με πράσινο τόξο και συνέχισε αργά προς την πορεία του για να στρίψει δεξιά προς την οδό Ηρώων. Υπάρχει νησίδα στα δεξιά. Είναι πιο έξω από τον δρόμο, χωρίζει τον δρόμο της λωρίδας η οποία είναι στο ύψος του πεζοδρομίου και έχει μύτη μπροστά. Όταν ξεκίνησε προς δεξιά να στρίψει και είχε τόξο δεξιά, σταμάτησε να βλέπει μπροστά του και δεν είχε κανέναν μπροστά του, ούτε αριστερά του, ούτε πίσω του. Άναψε τον δείχτη του να στρίψει δεξιά. Δεν μπορούσε να κάνει γωνία 90 μοιρών εξαιτίας της νησίδας. Υπολόγισε τον χρόνο στα 3‑4 δευτερόλεπτα και μετά αισθάνθηκε τράνταγμα. Νόμιζε ότι χτύπησε πάνω στο πεζοδρόμιο στη νησίδα στο κέντρο του δρόμου. Στον υαλοθώρακα του, είδε κάτι σαν μία σκιά και κατάλαβε ότι κάτι χτύπησε πάνω στο αυτοκίνητο. Σταμάτησε το αυτοκίνητο του, διότι ήταν σε κίνηση και δεν πάτησε φρένα. Μέχρι να πατήσει φρένα, πέρασε ακόμα 1 δευτερόλεπτο για να αντιληφθεί τη σύγκρουση. Σταμάτησε το αυτοκίνητο του 3‑4 μέτρα μπροστά. Η ταχύτητα του ήταν χαμηλή. Κατέβηκε από το αυτοκίνητο για να διαπιστώσει ότι έχει μοτοσυκλέτα και άνθρωπο στον δρόμο που ήταν σοβαρά τραυματισμένος. Η μοτοσυκλέτα ήταν σε δύο κομμάτια, η μισή ήταν αριστερά μπροστά. Τηλεφώνησε στην Αστυνομία. Γνωρίζει τον πατέρα του Ενάγοντα, ήταν πελάτης του. Όταν ήρθε ο πατέρας του στη σκηνή, είπε "Κύριε Ελέησον! Τι κάμνει τούτος δαμέ; Νόμιζα πως κοιμόταν". Την ώρα που πήγε να στρίψει δεξιά, ήταν κοντά στη νησίδα και την έβλεπε. Δεν έβλεπε το φανάρι πλέον. Χτυπήθηκε το αυτοκίνητο του μεταξύ του φτερού και του υαλοθώρακα στην άκρη της πόρτας. Έβλεπε τον δρόμο προς τα δεξιά και είδε αριστερά ότι θρυμματίστηκε το γυαλί του αυτοκινήτου. Δεν πήγε να δει τον Ενάγοντα, αλλά μάθαινε τα νέα του από τον πατέρα του. Αναφορικά με την πορεία του, κόντευε το φανάρι που ήταν ακόμα κόκκινο και πήγε σχεδόν να σταματήσει. Ανέφερε ότι "σταμάτησα, σημαίνει σχεδόν σταμάτησα" και άναψε το πράσινο τόξο δεξιά. Τότε άφησε το φρένο και ξαναπάτησε βενζίνη. Το σπίτι του είναι στα Λατσιά. Γνωρίζει πώς λειτουργούσαν τα φώτα στη συμβολή. Όταν έδωσε την κατάθεσή του, γνώριζε πώς λειτουργούν τα φώτα. Όσον αφορά τη λέξη ‘’διαγώνια’’ που είπε στην κατάθεση του, ανέφερε ότι δεν μπορείς να οδηγήσεις ευθεία στη διασταύρωση, πρέπει να σταματήσεις και να στρίψεις δεξιά εξαιτίας της ιδιαιτερότητας της νησίδας. Πρέπει να στρίψεις δεξιά και να οδηγήσεις λίγο διαγώνια. Στην υποβολή ότι είχε πει στην κατάθεση του ότι μπήκε κλειστά, είπε στον δρόμο πρέπει να στρίψει ο οδηγός δεξιά και μετά στην αντίθετη πορεία. Η ταχύτητα του ήταν πολύ χαμηλή την ώρα που έφτασε στη γραμμή της παρόδου. Ο δεξιός του τροχός ήταν πιο μπροστά από τη νησίδα για να στρίψει και τότε χτύπησε η μοτοσυκλέτα πάνω του. Δεν είδε μοτοσυκλέτα να πορεύεται. Δεν είδε κανένα αυτοκίνητο να είναι μπροστά του ή πίσω του. Δεν είδε κανέναν να κινείται απέναντι του. Δεν έβλεπε το φανάρι, διότι ξεκίνησε και πορευόταν δεξιά. Την ώρα που πορευόταν προς τα δεξιά, ήταν αναμμένο το τόξο και ξεκίνησε να στρίβει. Πορευόταν προς τη νησίδα, δεν μπορούσε να βλέπει απέναντι του. Όσον αφορά την τελική του θέση, ορθώς σημειώνεται το σημείο στο σχέδιο ως τελική του θέση, διότι το αυτοκίνητο του μετακινήθηκε μόνο με οδική βοήθεια. Συμφώνησε ότι χτύπησε άνθρωπος πάνω στον ανεμοθώρακα του και δεν κατάλαβε τι έγινε. Ως προς το πώς έσπασε ο ανεμοθώρακας, ανέφερε" αντιλαμβάνομαι ότι χτύπησε πάνω ο οδηγός ή ένα εξάρτημα της μοτόρας, ήταν απότομα που έγινε, χιλιοστά του δευτερολέπτου". Τη μοτοσυκλέτα την είδε εκ των υστέρων. Συμφώνησε ότι έχει κρεοπωλείο στην περιοχή. Συμφώνησε ότι ο δρόμος στη συμβολή, είναι ολόφωτος και ένας πεζός στον δρόμο φαίνεται καθαρά. Έχει και πολλά cafe. Ο δρόμος είναι η κύρια αρτηρία των Λατσιών. Τη συγκεκριμένη στιγμή, ο δρόμος δεν είχε κίνηση. Δεν είχε κάποιον μπροστά του ή δίπλα του. Δεν ξέρει τίποτε για την υπόθεση και πήρε κλήση περίπου 15 μέρες πριν να δώσει κατάθεση στο Δικαστήριο. Δεν είδε αυτοκίνητα πίσω από τη μοτοσυκλέτα. Συμφώνησε ότι ο οδηγός της μοτοσυκλέτας χτύπησε στον ανεμοθώρακα του και εκτινάχθηκε και προσγειώθηκε πίσω από το αυτοκίνητο του. Το τράνταγμα του χτυπήματος ήταν τρομερό όπως το χαρακτήρισε. Συμφώνησε ότι υπέγραψε το Τεκμήριο 5 στο οποίο φαίνεται το σημείο Χ στο αριστερό μέρος του αυτοκινήτου. Δεν είναι μέσα στην πάροδο που έγινε η σύγκρουση. Είναι στην άκρη της παρόδου, έτσι δείχνει η μύτη. Μετά τη σύγκρουση του αυτοκίνητου του, είχε διανύσει ακόμα 5 μέτρα. Πρέπει ο οδηγός της μοτοσυκλέτας να έτρεχε. Δεν είδε φώτα της μοτοσυκλέτας. Δεν είδε καμία μοτοσυκλέτα να έρχεται από απέναντι.
Τελευταίος μάρτυρας, ΜΥ3, ήταν ο Δρ. Παναγιώτης Αταλιανής ορθοπεδικός χειρούργος τραυματολόγος, που εξέτασε τον Ενάγοντα στις 02/04/2024 και ετοίμασε ιατρικό πιστοποιητικό που κατέθεσε ως Τεκμήριο 12. Συμφώνησε, ότι ο Ενάγοντας εμφανίζει ενόψει πρόσφατων ακτινογραφιών, οστεοαρθρίτιδα στην περιοχή του γόνατος, ποδοκνημική και του άκρου ποδός. Ως προς τη μελλοντική προοπτική του Ενάγοντα, η εκτίμηση που εξέφρασε, αφορά και την κλινική του εξέταση που έγινε στις 02/04. Πρόσεξε ότι η κινητικότητα στις συγκεκριμένες αρθρώσεις, ήταν πάρα πολύ καλή. Υπήρχε ελαφρύς περιορισμός στην ποδοκνημική 6‑7 μοίρες. Αν τον εξέταζε πριν από 10 χρόνια, θα ανέμενε πολύ χειρότερη πρόγνωση. Υπήρχε μία πολύ καλή χειρουργική αποκατάσταση του Ενάγοντα. Ο Ενάγοντας εξήλθε του νοσοκομείου με δική του ευθύνη, έναν μήνα μετά από τροχαίο ατύχημα. Ως προς τις μέρες που εξήλθε του νοσοκομείου με άδεια και ειδικά για την περίοδο μέχρι 07/01/2015, που την επόμενη πήρε εξιτήριο, ανέφερε ότι αν ήταν ο ίδιος θεράπων γιατρός, θα του έδιδε εξιτήριο από τις 23/12, παρά να τον έχει να πηγαινοέρχεται από το σπίτι του και να κουβαλά μικρόβια. Αυτή θα ήταν η δική του αντιμετώπιση και θα μπορούσε να παρακολουθείται ως εξωτερικός ασθενής στην κλινική καταγμάτων και να του γίνεται αλλαγή των πληγών του. Παρουσίασε ουρολοίμωξη κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του, κατά πάσα πιθανότητα εξαιτίας του ουροκαθετήρα. Πιστεύει ότι πρέπει να του δόθηκε αντιβιοτική αγωγή. Θα παρέπεμπε το περιστατικό σε ουρολόγο, διότι δεν είναι ειδικός.
Όσον αφορά του ότι δόθηκε άδεια για ρήξη τενόντιου πετάλου, δεν έχει σχέση με το τραύμα του δυστυχήματος. Υπάρχει εύρος του χρόνου που χρειάζεται για να αποκατασταθεί τέτοια ρήξη, ανάλογα με τον βαθμό της ρήξης. Ανέφερε διάστημα από 3‑4 εβδομάδες μέχρι και 3 μήνες. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι είναι στο πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο ιατροσυμβούλιο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων και συμμετέχει πολύ συστηματικά. Σε σχέση με τον Ενάγοντα, επανέλαβε το καλό χειρουργικό αποτέλεσμα. Μετά από τέτοιου είδους κατάγματα, υπάρχουν κάποιοι κίνδυνοι. Πρώτος είναι ο κίνδυνος οστεονέκρωσης των οστών του αστραγάλου, περιορίζεται όμως με την πάροδο του χρόνου. Με την πάροδο 2 ετών, εκμηδενίστηκε το ποσοστό εμφάνισης οστεονέκρωσης. Όσον αφορά το ποσοστό μετατραυματικής αρθρίτιδας, είναι εκπληκτικό το αποτέλεσμα. Υπάρχει κινητικότητα χωρίς ένδειξη κριγμού και χωρίς ιδιαίτερη δυσκαμψία της άρθρωσης, παρ’ όλο ότι οι ακτινογραφίες έδειχναν οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. Σχημάτισε την εντύπωση, ότι θα μπορούσε να κάνει την εργασία σύμβουλου ή διευθυντή κομμωτηρίου και θα μπορούσε να ασκήσει το επάγγελμα του κομμωτή, αν μοιράζει το ωράριο του σε 8ωρη βάση, δηλαδή 4 ώρες διευθυντική εργασία και 4 ώρες ορθοστασία. Όσον αφορά πόσο χρόνο ήθελε ο ασθενής να συνέλθει μετά την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης τον Αύγουστο του 2015, ανέφερε ότι επειδή αφαιρέθηκε ο ενδομυελικός ήλος στο αριστερό μηριαίο, καθώς και σύρμα που είχε στην αριστερή επιγονατίδα, ο χρόνος των 4 μέχρι 7 εβδομάδων, ήταν δικαιολογημένος χρόνος μετά την επέμβαση.
Αντεξεταζόμενος, παραδέχτηκε ότι του παραπέμφθηκε η υπόθεση από την Κεντρική Ασφαλιστική με όρους εντολής να εκφέρει άποψη για τους τραυματισμούς του Ενάγοντα και επίσης, ανέφερε ότι του παραπέμπονται τέτοιες υποθέσεις από άλλες ασφαλιστικές εταιρείες και από άλλους ιδιώτες. Δικαιολογημένα νιώθει περιοδικά ενόχληση ο Ενάγοντας κατά τις καιρικές αλλαγές. Επίσης δικαιολογημένη, είναι η μειωμένη ικανότητα φόρτωσης της άρθρωσης. Δεν ξέρει πότε θα παρουσιαστεί μετατραυματική αρθρίτιδα ή πόσο γρήγορα ή αργά θα είναι η εξέλιξη της μετατραυματικής αρθρίτιδας, όμως έχει πολύ καλό χειρουργικό αποτέλεσμα και πολύ καλή κινητικότητα της άρθρωσης. Δεν ακυρώνει τις ακτινογραφίες που απεικονίζουν αρθρίτιδα, όμως στην καριέρα του έχει δει ότι ακτινολογικά, ο ασθενής μπορεί να έχει πιο σοβαρό βαθμό αρθρίτιδας και αυτό να μην συνάδει απόλυτα ώστε να δοθεί περισσότερη βαρύτητα στην κλινική εικόνα που παρουσιάζει ο ασθενής. Η αγωγή πρέπει να είναι συντηρητική. Δεν θα οδηγηθεί άμεσα στο χειρουργείο για αντικατάσταση της άρθρωσης ενόψει κλινικής εικόνας. Δεν αμφισβήτησε την ύπαρξη οστεοαρθρίτιδας, όμως στο παρόν στάδιο δεν χρειάζεται ο Ενάγοντας να υποβληθεί σε επέμβαση. Επέστρεψε στα καθημερινά καθήκοντα, δεν έκανε ούτε ένα παράπονο για τα προβλήματα για την καθημερινότητα του. Δεν είχε πρόβλημα να αναζητήσει έναν γιατρό μέχρι την ημέρα που τον επισκέφθηκε στο ιατρείο του. Είναι συμπέρασμα του, ότι δεν πήγε σε γιατρό, καθότι δεν του ανέφερε κάτι τέτοιο. Ανέφερε ότι σε πρώτη φάση, του έγινε εξωτερική οστεοσύνθεση γιατί υπήρχε πρόβλημα στο χειρουργείο με την αναισθησιολόγο, η οποία εντόπισε ότι έπρεπε να διακόψουν το χειρουργείο λόγω ζωτικών σημείων του ασθενή. Η γενική του κατάσταση δεν ήταν καλή. Δεν αληθεύει ότι εξέτασε μόνο λίγα λεπτά τον ασθενή. Χρειάζεται χρονικό διάστημα επαρκές, ώστε να έχει μίαν αντικειμενική άποψη για να εκθέσει τα γεγονότα. Ο Ενάγοντας δεν του ανέφερε προβλήματα μετά από την επάνοδο του στην εργασία και γι' αυτό δεν θεώρησε ότι υπήρχε λόγος να υποβάλει τον Ενάγοντα σε επιπρόσθετη ακτινοβολία, κάνοντας κι άλλην ακτινογραφία που θα μπορούσε έτσι και αλλιώς, να αρνηθεί να την κάνει. Η κλινική του εικόνα, μετρούσε αρκετά για να καταλήξει στη γνωμοδότηση του.
Απέρριψε τη θέση, ότι προσπάθησε να υποβαθμίσει τη σοβαρότητα των τραυμάτων του. Έκανε πολύ λεπτομερή εξέταση, ξεκίνησε από επισκόπηση. Κατέγραψε τις λεπτομέρειες και τα μεγέθη των ουλών των χειρουργικών τομών που είχαν γίνει. Έγινε ακόμη και μέτρημα της περιφέρειας του τετρακέφαλου. Έλεγξε την κινητικότητα των αρθρώσεων, τη σταθερότητα αρθρώσεων, αν υπήρχαν ερυθρότητες, σημεία φλεγμονής και οιδήματα. Μετρήθηκαν τα δύο κάτω άκρα, αν υπήρχε ισοσκελία. Έγινε μέτρηση της κινητικότητας της ποδοκνημικής. Υπήρχε η δυνατότητα να στέκεται στα δύο του πόδια. Έλεγξε και τα αντανακλαστικά. Η μονοποδική στήριξη, δεν είναι απαραίτητα στο 100%. Τον έβαλε να κάνει και βαθύ κάθισμα. Δεν του ανέφερε ότι δυσκολεύεται στην καθημερινότητα. Καταγράφονται οι χειρουργικές ουλές, η μυϊκή αδυναμία του ενός μυός συγκριτικά με τον άλλον. Υποδεικνύει όλα τα προβλήματα στην εξέταση του. Ο ίδιος ο Ενάγοντας στην ερώτηση του ποια είναι τα προβλήματα που αντιμετώπιζε, δεν ανέφερε ότι δεν μπορεί να στέκεται πέραν της μίας ώρας, 10 λεπτά ή 5 λεπτά. Ούτε ανέφερε ότι δεν μπορούσε να εκτελέσει την εργασία του. Διαφώνησε ότι είναι ειδικός ακτινολόγος για να εκτιμήσει μίαν ακτινογραφία. Γνωρίζει κάποια πράγματα, όμως η εκτίμηση ακτινογραφίας είναι εργασία του ειδικού ακτινολόγου και γι' αυτό υπάρχουν εκθέσεις. Ούτε έχει αμφισβητήσει ότι υπάρχουν οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις στις ακτινογραφίες. Δεν μπορεί να προβλεφθεί η εξέλιξη και ο βαθμός μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας και σε ποιες περιπτώσεις θα υπάρχει κινητικότητα της άρθρωσης. Ο Ενάγοντας προσήλθε στο γραφείο του χωρίς να χωλαίνει και χωρίς οποιοδήποτε βοήθημα και είχε ήδη περπατήσει μίαν απόσταση από τον χώρο στάθμευσης του Απολλώνιου Νοσοκομείου. Συμφώνησε στη θέση, ότι ήταν πολύ πιο δύσκολο για τον Ενάγοντα να αναρρώσει, επειδή υπήρχαν τραυματισμοί και στα δύο του πόδια. Δεν μπορεί να κάνει εκτίμηση για το μέλλον. Δηλαδή αν θα πονέσει τον σπόνδυλο του εξαιτίας του τραυματισμού ή από άλλες αιτίες. Από μίαν απλή ανύψωση βάρους, σπάζουν πάρα πολλοί δίσκοι. Όσον αφορά την αναγκαιότητα να αναγκαστεί να κάνει αρθροπλαστική, είναι και πάλι θέμα πρόβλεψης. Δεν υπάρχει κάτι το χειροπιαστό. Δεν μπορεί να ξέρει αν έχει και κάτι γενετικά προγραμματισμένο εκ φύσεως. Δεν μπορεί κανείς να πει ότι το συγκεκριμένο ατύχημα χωρίς ενδοαρθρικό κάταγμα στο γόνατο, είναι η αιτία που θα προκαλέσει ολική αρθροπλαστική. Κανείς δεν μπορεί να πει ότι ευθύνεται για τα προβλήματα του στο μέλλον μόνο το ατύχημα. Για να επιταχυνθεί η ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας στο γόνατο, πρέπει να υπάρχει οστεοαρθρικό κάταγμα στο γόνατο. Δεν υπήρχε κάταγμα tybia‑plateu.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Ως προς το θέμα της ευθύνης, επίδικα θέματα ήταν το χρώμα των φωτών στη συμβολή της διασταύρωσης την ώρα της σύγκρουσης, η σειρά προτεραιότητας τη δεδομένη στιγμή και η οδική συμπεριφορά των οδηγών.
Ως προς την αξίωση του Ενάγοντα για αποζημιώσεις, και οι τρεις ιατροί που εξέτασαν και/ή είχαν περιθάλψει τον Ενάγοντα, συμφώνησαν ότι τα τραύματα του ήταν σοβαρά ήτοι:
1. Ανοιχτό περί-αστραγαλικό εξάρθρημα δεξιά, ρυπαρό, με τον αστράγαλο εξ’ ολοκλήρου εκτός δέρματος και τον άκρο πόδα ανάγγειο (χωρίς αιμάτωση)
2. Ανοιχτό κάταγμα-εξάρθρημα αριστεράς επιγονατίδος και
3. Ανοιχτό κάταγμα διαφύσεως αριστερού μηριαίου οστού με οστικό τεμάχιο εκτός δέρματος.
4. Κάκωση κεφαλής και αυχένα με αιμωδία αριστερού άνω άκρου.
Εκείνο που ήταν έντονα αμφισβητούμενο, ήταν ο χρόνος της ανάρρωσης του Ενάγοντα και τον βαθμό που τα τραύματα επηρέασαν την καθημερινότητα. Υπήρχε διαφωνία μεταξύ των ιατρών ως προς τα κατάλοιπα των τραυμάτων και τον βαθμό που αυτά θα επηρεάσουν την καθημερινότητα του στο μέλλον. Ήταν επίσης αμφισβητούμενο κατά πόσο επηρεάστηκε η εισοδηματική του ικανότητα.
Κατά την αξιολόγηση των μαρτύρων, είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω κάθε μάρτυρα και να σχηματίσω μία γενική εντύπωση για την αξιοπιστία του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά. Παρατήρησα τον αυθορμητισμό τους και την αμεσότητα με την οποίαν απαντούσαν τις ερωτήσεις κατά την αντεξέταση. Η γενική εντύπωση που αποκόμισα από κάθε μάρτυρα, ήταν σημαντική για τη διαμόρφωση της άποψής μου. Η αποτίμηση μου σε σχέση με την αξιοπιστία των μαρτύρων, ασφαλώς δεν περιορίζεται στη φαινομενική εντύπωση που μου δημιούργησε εκ πρώτης όψεως ο κάθε μάρτυρας. Η πεποίθηση μου ότι ένας μάρτυρας ήταν μάρτυρας της αλήθειας, βεβαιώνεται με συγκεκριμένα στοιχεία της υπόθεσης. Το ερώτημα ως προς την αξιοπιστία, πρέπει να απαντηθεί με αυτοτέλεια, έτσι που να δημιουργείται η απαραίτητη εικόνα της βεβαιότητας αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας, πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της μαρτυρίας, την ποιότητα της και την πειστικότητα της σε σύγκριση με την υπόλοιπη μαρτυρία της υπόθεσης. (βλ. Ομήρου ν. Δημοκρατία (2001) 2 ΑΑΔ 506) Ως εκ τούτου, έχω αξιολογήσει ξεχωριστά κάθε μάρτυρα σε σχέση με τα λεγόμενα του και τα αποδεικτικά στοιχεία που έχει προσκομίσει για να πείσει για την αλήθεια της εκδοχής του. Επιπρόσθετα, έχω αναλύσει τη μαρτυρία του κάθε μάρτυρα με αναφορά και την υπόλοιπη μαρτυρία της υπόθεσης, ώστε σε κάθε περίπτωση, η προφορική μαρτυρία να έχει διασταυρωθεί με άλλα στοιχεία ή να έχει καταρριφθεί από άλλα στοιχεία και/ή μαρτυρία που αποδεικνύονται ως αναντίλεκτη στην υπόθεση. Έλαβα υπόψη μου πιθανά ελατήρια που μπορεί να είχε κάθε μάρτυρας να πει ή να μην πει την αλήθεια, ώστε να διαπιστωθούν με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια τα γεγονότα της υπόθεσης
Ο λειτουργός ΜΥ1 των δημοσίων έργων που εξήγησε τη λειτουργία των φωτών της διασταύρωσης, είναι από τους λίγους αμερόληπτους μάρτυρες της υπόθεσης. Επεξήγησε τους χρόνους και τη λειτουργία των φώτων στη διασταύρωση οδών Ηρώων και Λεωφόρου Μακαρίου για τις δύο κατευθύνσεις προς Λευκωσία και προς Γέρι. Η μαρτυρία του και το διάγραμμα που εξασφάλισε από το τμήμα η Αστυνομία, Τεκμήριο 26, συνιστούν οδικό χάρτη για την επίλυση των επίδικων θεμάτων της υπόθεσης.
Δεν θεωρώ ότι ο αστυνομικός ανακριτής της υπόθεσης ΜΕ2, έκανε ότι ήταν εύλογα εφικτό για να εξιχνιάσει τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος. Εξασφάλισε το Τεκμήριο 26 από το Τμήμα Δημοσίων Έργων, εξέτασε τη σκηνή του δυστυχήματος και κατέγραψε την πραγματική μαρτυρία της υπόθεσης που την αποτύπωσε σε πρόχειρο και συμμετρικό σχέδιο που ετοίμασε. Αναζήτησε και εξασφάλισε τις εκδοχές των δύο οδηγών, ως προς την οδική τους συμπεριφορά και τα αίτια πρόκλησης του δυστυχήματος και τους δέσμευσε ως προς τις εκδοχές τους με τη λήψη καταθέσεων και με την υπογραφή τους επί του πρόχειρου σχεδίου. Αναζήτησε και κατέγραψε σε κατάθεση τη μαρτυρία του μοναδικού αυτόπτη μάρτυρα της υπόθεσης, Ν. Χ. η οποία είχε αναφέρει στην κατάθεση της ότι κατά τον χρόνο της σύγκρουσης εντός της διασταύρωσης και προς τις δύο κατευθύνσεις της Λεωφόρου Μακαρίου, το φως ήταν πράσινο στρογγυλό. Παρ’ όλο ότι είχε τέτοια μαρτυρία από τον μοναδικό αυτόπτη μάρτυρα της υπόθεσης, εισηγήθηκε τη μη δίωξη οποιουδήποτε βασιζόμενος στην πρόφαση, ότι είχε εξασφαλίσει μάρτυρες για τον τρόπο πρόκλησης του δυστυχήματος και από άλλους αυτόπτες μάρτυρες. Όμως οι άλλοι αυτόπτες μάρτυρες, γνώριζαν τον Ενάγοντα και έδωσαν κατάθεση μήνες μετά το δυστύχημα. Επίσης όφειλε να θυμάται ή να καταγράψει υπό ποιες συνθήκες έλαβε κατάθεση από τον Γ. Χ., μήνες μετά το δυστύχημα ο οποίος εμφανίστηκε ξαφνικά και ανέφερε ότι είχε δει όλο το περιστατικό του ατυχήματος από το μπαλκόνι του. Παρ’ όλο ότι είχε τη μαρτυρία της Ν. Χ. και επρόκειτο για σοβαρό δυστύχημα, παρέλειψε να λάβει ανακριτική κατάθεση από τον οδηγό του οχήματος YJ038. Παράλογη ήταν η τοποθέτηση του, ότι διαφωνούσε ότι ιδιοκτήτης της μοτοσυκλέτας ήταν τρίτο άτομο, ο Α. Κ. ενόψει του γεγονότος ότι το έντυπο μεταβίβασης της μοτοσυκλέτας, κατατέθηκε την 05/12/2014, ήτοι μετά την πρόκληση του δυστυχήματος.
Ο Ενάγοντας περιέπεσε σε τόσες πολλές αντιφάσεις σε σχέση με κάθε πτυχή της υπόθεσης, που είναι παρακινδυνευμένο το Δικαστήριο να στηριχθεί στη μαρτυρία του. Ήταν θέση του, ότι η οδική του συμπεριφορά ήταν συνετή και ότι δεν έτρεχε με υπερβολική ταχύτητα, ενώ στην κατάθεση του, παραδέχτηκε ότι οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα με ταχύτητα 60km την ώρα σε κατοικημένη περιοχή που το όριο ταχύτητας, είναι 50km την ώρα. Ήταν θέση του στην αστυνομική του κατάθεση, ότι ήταν μόνος. Η κατάθεση αυτή λήφθηκε στις 22/01/2015. Η σύζυγος του ΜΕ5, έδωσε κατάθεση έναν μήνα αργότερα στις 22/02/2015 και ανέφερε ότι ήταν μαζί με τον σύζυγο της, τη φίλη της τη Ν. Α. και τον γιο της Γ. Χρ. 3 ετών. Σκοπός αυτής της μαρτυρίας, ήταν για να πείσει, ότι το φως ως η πορεία του Ενάγοντα, ήταν πράσινο στρογγυλό. Ενόρκως αρνήθηκε ότι έτρεχε, ενώ αυτός ο ισχυρισμός δεν είναι συνεπής με την αστυνομική του κατάθεση. Επίσης, επιχειρηματολόγησε ότι δεν είχε χρόνο να αντιδράσει ενόψει της οδικής συμπεριφοράς του άλλου οδηγού, επειδή έστριψε απότομα δεξιά ενώ ήταν θέση του εξ' αρχής, ότι είχε δει τον συγκεκριμένο οδηγό να κατευθύνεται διαγώνια εντός της διασταύρωσης. Επιπρόσθετα, με αναφορά το σημείο σύγκρουσης επί του Τεκμηρίου 6, με το οποίο συμφώνησαν και οι δύο οδηγοί, προκύπτει ότι κατά τον χρόνο της σύγκρουσης, ο άλλος οδηγός είχε ήδη διανύσει 26.40 μέτρα εντός της διασταύρωσης, ενώ ο Ενάγοντας είχε διανύσει λιγότερη απόσταση, ήτοι 18.60 μέτρα. Εφόσον ο άλλος οδηγός είχε εισέλθει εντός της διασταύρωσης εκ των προτέρων και είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει την οδική του συμπεριφορά, δεν μπορεί να αληθεύει ο ισχυρισμός ότι δεν πρόλαβε να κάνει καμία αντίδραση, ενόψει συμπεριφοράς του άλλου οδηγού. Ούτε θα μπορούσε να γνωρίζει με βεβαιότητα ότι το πράσινο τόξο ως η πορεία του μάρτυρα Υπεράσπισης 2, είχε σβήσει. Παρ' όλο τούτο, ισχυρίστηκε κάτι τέτοιο με βεβαιότητα στη μαρτυρία του.
Ως προς τη φύση των τραυμάτων του, ήταν ορθή η καταγραφή των τραυμάτων του, διότι τα συγκεκριμένα τραύματα, καταγράφονται στον ιατρικό φάκελο του νοσοκομείου και επίσης προσκομίστηκαν φωτογραφίες που δείχνουν τη σοβαρότητα των τραυμάτων του μάρτυρα και στα δύο τα πόδια. Όμως δεν μπορεί να είναι αλήθεια ο ισχυρισμός του, ότι αναγκάστηκε να είναι κλινήρης για πολλούς μήνες. Αν όντως ήταν αναγκασμένος να ήταν κλινήρης, δεν θα μπορούσε να εξέλθει και να εισέλθει στο νοσοκομείο τουλάχιστον 4 φορές κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του. Επίσης από τα Χριστούγεννα του 2014 μέχρι την 07/01/2015, ήταν εκτός νοσοκομείου με άδεια. Η πιο πάνω μαρτυρία επί του φακέλου, καταδεικνύει ότι σκόπιμα ο Ενάγοντας υπερέβαλε ως προς τα συμπτώματα του. Αναφέρθηκε σε φυσιοθεραπεία που κάνει μέχρι σήμερα, όμως δεν κατέθεσε πιστοποιητικά φυσιοθεραπευτών για να αποδείξει ότι είχε κάνει τέτοιες συνεδρίες. Προσπάθησε να παρουσιάσει ότι η εισοδηματική του ικανότητα έχει επηρεαστεί, ενώ φάνηκε στη συνέχεια, ότι λειτουργούσε πολλές επιχειρήσεις από τις οποίες είχε εισοδήματα με αποτέλεσμα να μην έχει καμία απώλεια εισοδηματικής ικανότητας. Τούτο το εύρημα, υποστηρίζεται ένεκα του γεγονότος ότι το 2018, το ιατροσυμβούλιο αποφάσισε να του αφαιρέσει σύνταξη ανικανότητας παρ' όλο που υπήρχε ένσταση εκ μέρους του. Το ιατροσυμβούλιο δεν αναθεώρησε την απόφαση του. Παρουσίασε αεροπορικά εισιτήρια ως έξοδα που αναγκάστηκε να κάνει, ώστε να επισκεφθεί γιατρό του εξωτερικού, αλλά φάνηκε στη συνέχεια, ότι τα εν λόγω αεροπορικά εισιτήρια, είχαν εκδοθεί στις 22/05/2014. Για να εξηγήσει αυτήν την αντίφαση, ανέφερε ότι έκλεισε το ταξίδι αρχικά διότι είχε συγγενείς στο Ισραήλ. Είχε αναφέρει ότι τα τραύματα του είχαν επηρεάσει και επηρεάζουν κάθε πτυχή της καθημερινότητας του, ενώ στη συνέχεια κατά την αντεξέταση, φάνηκε ότι μπορούσε να ασχολείται με διάφορες δραστηριότητες που αφορούσαν σωματική άσκηση ή ταξίδια που έκανε στο εξωτερικό. Παρ' όλο ότι ο Ενάγοντας λειτουργεί παρά πολλές επιχειρήσεις και ότι έχει εισοδήματα από εταιρείες, όλα αυτά τα πράγματα δεν τα είχε παρουσιάσει με την κυρίως εξέταση ως όφειλε. Σε σχέση με τη μοτοσυκλέτα, ήταν θέση του ότι τη μοτοσυκλέτα την είχε αγοράσει ο αδελφός του και προκειμένου να καλύψει το γεγονός ότι ο ίδιος οδηγούσε αυτήν τη μοτοσυκλέτα χωρίς άδεια οδηγού, ισχυρίστηκε ότι επιχειρούσε να πωλήσει τη μοτοσυκλέτα. Αυτή η τοποθέτηση ήταν τόσο γενική και ατεκμηρίωτη, που δεν μπορεί να γίνει πιστευτή. Επιπρόσθετα, προκύπτει από την αξιόπιστη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου, ότι η συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα μεταβιβάστηκε στο όνομα του αδελφού του Ενάγοντα μετά το δυστύχημα. Περιέπεσε σε πολλές αντιφάσεις, επιχείρησε να αλλοιώσει τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος για να φαίνεται ότι ευθύνεται αποκλειστικά ο άλλος οδηγός και το έκανε αυτό στο σημείο που παρουσίασε ως αυτόπτη μάρτυρα, τη σύζυγο του ενώ αρχικά στην κατάθεση του, είχε αναφέρει ότι ήταν μόνος του εκείνο το βράδυ. Απέκρυψε τα πραγματικά του εισοδήματα για να αξιώσει αποζημιώσεις για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων και παρουσίασε μίαν πολύ χειρότερη κατάσταση της κλινικής του εικόνας, ώστε να επηρεάσει το ύψος των αποζημιώσεων. Ενόψει αυτού, κρίνεται αναξιόπιστος και το Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχθεί στη μαρτυρία του για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.
Η ΜΕ5, σύζυγος του Ενάγοντα, δεν μπορεί να γίνει πιστευτή. Προσήλθε και έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία, 2.5 μήνες μετά το δυστύχημα. Σκοπός της ήταν να πείσει, ότι για το δυστύχημα, ευθυνόταν ο άλλος οδηγός. Μοναδικός σκοπός της ήταν να διορθώσει τα λάθη που είχε κάνει ο σύζυγος της στη δική του την κατάθεση και να επιβεβαιώσει ότι το φανάρι τροχαίας, ως η πορεία του Ενάγοντα, ήταν πράσινο στρογγυλό. Για να καταρρίψει αυτά που είχε πει η άλλη αυτόπτης μάρτυρας, που δεν γνώριζε κανέναν από τους οδηγούς και έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία, ανέφερε ότι τα είδε όλα και ήταν πίσω από δύο αυτοκίνητα. Δεν μπορούσε να περιγράψει τίποτε για τα δύο αυτοκίνητα που είχε υποτίθεται μπροστά της. Η δικαιολογία της για το γεγονός ότι καθυστέρησε να δώσει κατάθεση στην Αστυνομία, δεν ήταν πειστική. Δεν είναι αξιόπιστη μάρτυρας.
Ο άλλος αυτόπτης ΜΕ6 έδωσε κατάθεση μήνες μετά το δυστύχημα γνωρίζει τον Ενάγοντα, και που ήρθαν μαζί στο Δικαστήριο. Δεν θεωρώ ότι είναι μάρτυρας της αλήθειας. Ανέφερε ότι είχε δει όλο το δυστύχημα από το μπαλκόνι του διαμερίσματος του από το οποίο είχε καθαρή οπτική επαφή. Έκανε εντύπωση ότι κατά την έναρξη της μαρτυρίας, ανέφερε ότι είναι πάρα πολύ άρρωστος. Ανέφερε ότι αναπνέει με τον έναν πνεύμονα και ότι δυσκολευόταν να μιλήσει. Προέκυψαν αντιφάσεις στη μαρτυρία του και οι θέσεις που προέβαλε, δεν είχαν λογική. Πιέστηκε να δώσει εξηγήσεις κατά την αντεξέταση και στην προσπάθεια του αυτήν, φάνηκε ότι δεν είχε πρόβλημα ομιλίας και αντίθετα, επιχειρηματολογούσε έντονα για να πείσει για την αλήθεια της εκδοχής του. Στην αστυνομική του κατάθεση για να εξηγήσει το γεγονός ότι ήταν έξω στο μπαλκόνι, είχε αναφέρει ότι κάπνιζε, ενώ ενόρκως ανέφερε ότι ο λόγος που ήταν έξω στο μπαλκόνι και είδε το δυστύχημα, ήταν διότι γευμάτιζε εκείνην την ώρα. Για να εξηγήσει το γεγονός ότι δεν πήγε επιτόπου, εφόσον είδε τέτοιο σοβαρό δυστύχημα να διαδραματίζεται ενώπιον του, ανέφερε ότι δεν τον άφησε η σύζυγος του. Στην κατάθεση του, είχε αναφέρει ότι ο οδηγός του αυτοκινήτου που συγκρούστηκε με τον μοτοσικλετιστή, οδηγούσε σκούρο χρώμα αυτοκίνητο. Το αυτοκίνητο του ΜΥ2, ήταν ασημί ανοιχτό. Δεν μπορούσε να περιγράψει οτιδήποτε άλλο που να αφορούσε τις λεπτομέρειες του δυστυχήματος, πράγμα που υποδηλοί ότι δεν βασιζόταν στη μνήμη του για να αφηγηθεί τα γεγονότα. Η μνήμη του ήταν επιλεκτική. Μπορούσε να θυμηθεί δύο μήνες μετά το δυστύχημα πόσα αυτοκίνητα ήταν στη συμβολή πριν να μπει το αυτοκίνητο που έκανε το δυστύχημα και τι είχαν πει οι δύο κοπέλες που ήταν εκεί τρέχοντας προς τον Ενάγοντα, όμως δεν μπορούσε να θυμηθεί άλλες ουσιώδεις λεπτομέρειες, όπως το χρώμα του αυτοκινήτου. Ως προς το πώς έτυχε να δώσει κατάθεση, αναφέρθηκε σε μία στιχομυθία που υποτίθεται είχε με τον πατέρα του Ενάγοντα στην ψησταριά που λειτουργεί. Στην υποβολή ότι είχε πει στην κατάθεση του ότι κάπνιζε, προσάρμοσε την εκδοχή του. Αντιλαμβανόμενος την αντίφαση στην οποίαν είχε περιπέσει, είπε "ναι, έφαγα και κάπνισα". Ήταν τόσο επιλεκτική η μνήμη του που μπορούσε να θυμηθεί ότι το δυστύχημα, έγινε 10 δευτερόλεπτα μετά που ο φωτεινός σηματοδότης της Ηρώων έγινε κόκκινος. Η εκδοχή αυτή, είναι τόσο βολική για την υπόθεση του Ενάγοντα, που δεν μπορεί να είναι σύμπτωση, που αυτός ο μάρτυρας, ο οποίος τον γνωρίζει και προσήλθε στην Αστυνομία να δώσει κατάθεση, δύο μήνες μετά που το δυστύχημα, υποστήριξε τη συγκεκριμένη εκδοχή. Δεν γίνεται πιστευτός.
Ούτε και ο μάρτυρας αδελφός του Ενάγοντα ΜΕ7 γίνεται πιστευτός, ενόψει του γεγονότος ότι η δήλωση μεταβίβασης του αυτοκινήτου, κατατέθηκε στο Τμήμα Οδικών Μεταφορών μεταγενέστερα του δυστυχήματος, ενώ το έντυπο Τεκμήριο 22, δείχνει ότι υπογράφηκε το έντυπο στις 06/11/2014. Στην κατάθεση του ΜΕ7, είχε αναφέρει ότι μετά το δυστύχημα, η μοτοσυκλέτα εγγράφηκε πάνω του στην Αρχή Αδειών. Επί της εκτίμησης των ζημιών της μοτοσυκλέτας Τεκμήριο 24, φαίνεται ως ιδιοκτήτης της μοτοσυκλέτας, κάποιος Ανδρέας Κυριάκου. Η εκτίμηση ετοιμάστηκε 20/02/2015. Επομένως και αυτός ο μάρτυρας κρίνεται αναξιόπιστος. Δεν έμεινε απαρατήρητη η όλη προσπάθεια της πλευράς των Εναγόντων, να παρουσιάσουν σειρά μαρτύρων που δεν ήταν μάρτυρες της αλήθειας, ώστε να θολώσουν την πραγματικότητα ως προς τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος.
Ούτε ο ΜΥ2 είπε όλην την αλήθεια στο Δικαστήριο. Για να εισέλθει στη διασταύρωση, σίγουρα τα φώτα τροχαίας ως η κατεύθυνση Λευκωσίας επί της διασταύρωσης στη Λεωφόρο Μακαρίου, θα πρέπει να ήταν πράσινο φως. Δεν αποκλείεται ότι εισήλθε εντός της διασταύρωσης, ενώ το πράσινο βέλος ως η πορεία του, να ήταν αναμμένο. Δεν αποκλείεται έτσι να είχαν τα πράγματα, διότι πρόλαβε και είχε διανύσει 26 μέτρα εντός της διασταύρωσης. Το σημείο σύγκρουσης, είναι στο ύψος της νησίδας στην οποίαν δύναται για έναν οδηγό στη Λεωφόρο Μακαρίου με κατεύθυνση τη Λευκωσία, να στρίψει δεξιά. Στην κατάθεση του, είχε αναφέρει ότι ενώ ήταν εντός της διασταύρωσης και ξεκίνησε να στρίβει δεξιά, δεν ήταν σίγουρος για το φανάρι επειδή έβλεπε την πορεία του. Όμως ανέφερε ότι την ώρα που πορευόταν προς τα δεξιά, ήταν αναμμένο το τόξο και ξεκίνησε να στρίβει. Παραδέχτηκε ότι κατά τον χρόνο που έδωσε ανακριτική κατάθεση, γνώριζε τον τρόπο λειτουργίας των φώτων στη συμβολή. Δεν γίνεται πιστευτός ότι δεν είδε καθόλου τη μοτοσυκλέτα η οποία ερχόταν από απέναντι. Οι ζημιές επί του αυτοκινήτου που οδηγούσε, ήταν στο αριστερό μπροστινό φτερό και αριστερό μέρος του ανεμοθώρακα. Ο ίδιος είχε αναφέρει, ότι έσπασε ο ανεμοθώρακας και ότι ένιωσε μεγάλο τράνταγμα στο όχημα και ότι νόμισε ότι είχε συγκρουστεί με τη νησίδα. Δεν είναι δυνατό να πετάχτηκε η μοτοσυκλέτα πάνω στον ανεμοθώρακα στο σημείο που κομματιάστηκε στα δύο και να μην είχε προσέξει τη μοτοσυκλέτα. Ούτε γίνεται πιστευτός ότι ήταν εξαιρετικά προσεκτικός και ότι έψαξε απέναντι την ώρα που άρχισε να στρίβει δεξιά. Αν όντως ήταν πολύ χαμηλή η ταχύτητα του ή ήταν σταματημένος την ώρα που επιχείρησε να στρίψει δεξιά, δεν θα συνέχιζε την πορεία του μετά από τέτοιο σοβαρό τράνταγμα, όπως το αποκάλεσε. Είναι εκτός της κοινής λογικής ότι συγκρούστηκε και πετάχτηκε στον ανεμοθώρακα του η μοτοσυκλέτα και ότι δεν αντιλήφθηκε τι έγινε. Επίσης είναι παράλογη η θέση του, ότι δεν είδε τη μοτοσυκλέτα η οποία η τελική της θέση, ήταν πίσω από τη γωνία του βαν του και κομματιασμένη στα δύο. Ο ισχυρισμός του ότι ως η πορεία του την ώρα που έστριβε δεξιά, ήταν ακόμα αναμμένο το τόξο, έρχεται σε αντίθεση με την αστυνομική κατάθεση που έδωσε αυτόπτης μάρτυρας που δεν γνώριζε κανέναν από τους δύο οδηγούς. Σύμφωνα με τον ανακριτή της υπόθεσης, η εν λόγω αυτόπτης μάρτυρας ήταν παρούσα στη σκηνή του δυστυχήματος μετά το δυστύχημα και είχε αναφέρει ότι και στις δύο κατευθύνσεις, ήταν αναμμένο πράσινο φως στρογγυλό την ώρα της σύγκρουσης. Επομένως, ούτε και ο ΜΥ2, κρίνεται αξιόπιστος και δεν μπορώ να στηριχθώ στα λεγόμενα του για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων ως προς τα αίτια πρόκλησης του δυστυχήματος.
Τρεις ιατροί έδωσαν μαρτυρία για την κλινική κατάσταση του Ενάγοντα, την επίδραση των τραυμάτων του στην καθημερινή του ζωή και την πρόγνωση της υγείας του στο μέλλον. Δεν αμφισβητείται ότι ο Ενάγοντας είχε υποστεί ανοιχτό ρυπαρό περί-αστραγαλικό εξάρθρημα που ο δεξιός αστράγαλος ήταν εξ’ ολοκλήρου εκτός δέρματος και ο άκρος πόδας ήταν χωρίς αιμάτωση, ανοιχτό κάταγμα εξάρθρημα αριστερής επιγονατίδας και ανοιχτό κάταγμα διάφυσης του αριστερού μηριαίου οστού με οστικό τεμάχιο εκτός δέρματος. Δεν υπάρχει ουσιαστική αμφισβήτηση ως προς την αντιμετώπιση των τραυμάτων κατά την εισαγωγή του Ενάγοντα στο νοσοκομείο.
Αρχικά έγινε πλύση των τραυμάτων, καθώς και άμεση ανάταξη του εξαρθρήματος για να επανέλθει η αιμάτωση και χορηγήθηκε αντιβίωση καθώς και άλλη φαρμακευτική αγωγή. Ακολούθως, προσκομίστηκε στο χειρουργείο, όπου έγινε ενδελεχής χειρουργικός καθαρισμός, πλύση και συρραφή των τραυμάτων, καθώς και τοποθέτηση εξωτερικής οστεοσύνθεσης για τελική σταθεροποίηση του αριστερού μηριαίου με εξωτερική οστεοσύνθεση, καθότι άρχισε να γίνεται οξεωτικός. Έλαβε την ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή και μετέπειτα, όταν σταθεροποιήθηκε η γενική του κατάσταση, χειρουργήθηκε την 24/11/2014 για ενδομυελικό ήλο αριστερού μηριαίου και οστεοσύνθεση αριστερής επιγονατίδας.
Η μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα, παρέχει εξειδικευμένη επιστημονική γνώση και πληροφορίες που βρίσκονται έξω από το πεδίο κοινής γνώσης και εμπειρίας του Δικαστή («An expert' s opinion is admissible to furnish the Court with scientific information which is likely to be outside the experience and knowledge of a judge or jury») (R. v. Turner [1975] QB 834, 841, Ομήρου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. Αρ. 91/17, 2.5.2018, ECLI:CY:AD:2018:B214, ECLI:CY:AD:2018:B214). Σκοπός τέτοιας μαρτυρίας, είναι να εφοδιάσει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του, ώστε ο Δικαστής να είναι σε θέση να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών επί των γεγονότων που αποδεικνύονται μέσα από τη μαρτυρία (βλ. Φιλίππου ν. Οδυσσέως (1989) 1 CLR 1). Κατά τα άλλα, η μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα, αξιολογείται όπως και κάθε άλλη μαρτυρία (Βασιλείου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2001) 1 ΑΑΔ 1414).
Δεν μπορώ να προσεγγίσω τη μαρτυρία του θεράποντα ιατρού ΜΥ3, ως ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα εξαιτίας της σχέσης του με τον Ενάγοντα που υπερβαίνει την επαγγελματική σχέση του ιατρού με τον ασθενή του. Τον γνώριζε από παλαιά σε αγώνες ‘fitness’. Ανέφερε ότι η κατάσταση του ήταν σοβαρή, διότι ήταν κλινήρης μέχρι 08/01/2015 και δεν μπορούσε να αυτοεξυπηρετηθεί, ενώ φάνηκε ότι σε τουλάχιστον 4 περιπτώσεις πήρε άδεια εξόδου από το νοσοκομείο και απουσίαζε από το νοσοκομείο από τα Χριστούγεννα μέχρι 07/01/2015 ημερομηνία κατά την οποίαν ανανεώθηκε η άδεια εξόδου ώστε να πάρει εξιτήριο την επομένη. Ενώ κατά τον επίδικο χρόνο εργαζόταν ως ιατρός του νοσοκομείου, εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό του Ενάγοντα σε έγγραφο που δεν ήταν στο επιστολόχαρτο του νοσοκομείου και που δεν γίνεται αναφορά του πιστοποιητικού στον ιατρικό φάκελο του νοσοκομείου. Εξέτασε τον Ενάγοντα για άλλην πάθηση που δεν έχει σχέση με το δυστύχημα που προκλήθηκε από γυμναστική την 11/05/2016 και του χορήγησε άδεια ασθενείας για μεταγενέστερο χρόνο μετά την εξέταση την 01/06/2016. Η συγκεκριμένη άδεια προσκομίστηκε ως μαρτυρία για να δικαιολογηθεί άδεια απουσίας της εργασίας του κατά το 2016. Επίσης, κατέθεσε ακτινογραφία για να επικαλεστεί την ανεπάρκεια της εξέτασης του Δρ. Αταλιανή, χωρίς όμως να προσκομίσει έκθεση του ειδικού ακτινολόγου που να συνοδεύει την ακτινογραφία.
Οι απόψεις του σε σχέση με την κλινική κατάσταση του Ενάγοντα σε σχέση με τη μελλοντική πρόγνωση της υγείας του, συνάδει με τις γνωματεύσεις των άλλων ιατρών και το περιεχόμενο του νοσοκομειακού φακέλου. Δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του ως προς την επίδραση των τραυμάτων στην καθημερινή ζωή του Ενάγοντα, ειδικά αμέσως μετά το δυστύχημα. Δεν είναι καλύτερη η γνώμη του σε σχέση με μελλοντική πρόγνωση των τραυμάτων σε σχέση με τους άλλους δύο ιατρούς, επειδή από το 2016 δεν είχε ετοιμάσει άλλο ιατρικό πιστοποιητικό του μάρτυρα. Το ότι δεν μπορεί να εργαστεί καθόλου ο Ενάγοντας ως κομμωτής, έρχεται σε αντίθεση με την απόφαση του ιατροσυμβουλίου 2018 που του απέκοψε το επίδομα ανικανότητας, καθώς επίσης φωτογραφίες από σελίδα κοινωνικής δικτύωσης του Ενάγοντα που δείχνουν ότι αντέχει την ορθοστασία.
Η γνώμη του ΜΕ4 ότι έχει απομακρυνθεί η πιθανότητα οστεονέκρωσης, αλλά παραμένει η οστεοαρθρίτιδα που μπορεί να επηρεάσει και να είναι αιτία για επιδείνωση της καθημερινής του ζωής, είναι μετρημένη, αιτιολογημένη και τεκμηριωμένη άποψη. Εξήγησε με κάθε λεπτομέρεια τη σοβαρότητα των τραυμάτων του Ενάγοντα, καθώς και τις επιπτώσεις που του επιφέρουν και που θα επιφέρουν στη ζωή του Ενάγοντα.
Είναι πιθανή η ανάπτυξη μετατραυματικών οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων, διότι η ποδοκνημική είχε εξαρθρωθεί εντελώς και κινδύνευε να χάσει το πόδι του με διακοπή αιμάτωσης. Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται από τις ακτινογραφίες. Η υπαστραγαλική δείχνει ότι έχει χάσει το διάστημα το μεσάρθριο που έχει στενέψει λόγω αρθρίτιδας. Έχει δημιουργηθεί ψυχρή ένταση αρθριτικών επιφανειών. Υπάρχουν κυστικοί σχηματισμοί ενδεικτικής μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας σε προχωρημένο βαθμό για την ηλικία του. Είναι μέτρια η εκφύλιση στις αστραγαλοσκαφοειδούς αρθρώσεις και τις πτερνοειδούς αρθρώσεις που δημιουργούνται ακριβώς μετά τον αστράγαλο. Στο αριστερό γόνατο, υπήρχαν εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Εντός του διαμερίσματος της κνήμης, υπήρχε απώλεια του μεσάρθριου διαστήματος και υποχόνδριας κύστης. Το μηριαίο οστούν, έδειχνε κολλημένο αλλά είχε έναν ευμεγέθη πώρο που είναι το κόκαλο που δημιουργείται για να γεφυρώσει το κάταγμα και για να σταθεροποιήσει το σπάσιμο. Αυτά δημιουργούσαν κάποια προβλήματα στην κίνηση και στην καθημερινή ζωή. Παρ’ όλο τούτο και σε σύγκλιση με τη γνώμη του ΜΥ3, συμφώνησε ότι στο παρόν στάδιο ο Ενάγοντας λειτουργεί ικανοποιητικά. Η εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας, δεν σταματά. Επειδή η γνώμη του ήταν αιτιολογημένη και αντικειμενική, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί η γνώμη του ότι αναμένει κανείς ότι θα δημιουργηθεί οστεοαρθρίτιδα σημαντική στην ποδοκνημική, που θα δημιουργήσει πρόβλημα στην ορθοστασία και για να ανεβαίνει και να κατεβαίνει σκαλιά, ως επίσης να περπατά μακρινές αποστάσεις. Στο γόνατο αν εξελιχθεί η οστεοαρθρίτιδα του, όπως και στην ποδοκνημική, μπορεί να καταλήξει να κάνει χειρουργικές επεμβάσεις.
Η γνώμη του ΜΥ3, συγκλίνει με αυτήν του ΜΕ5, αλλά θεωρώ ότι ήταν αυθαίρετο το συμπέρασμα του ότι δεν μπορεί να γίνει καμία εκτίμηση για το μέλλον, ενόψει της καλής κλινικής εικόνας του Ενάγοντα. Θα μπορούσε να κάνει εκτίμηση για το μέλλον, ενόψει της εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας στις ακτινογραφίες, το σοβαρό των τραυματισμών του και στα δύο πόδια, καθώς και της δικής του αντίθετης τοποθέτησης ότι εάν εξέταζε τον Ενάγοντα πριν 10 χρόνια, θα γνωμοδοτούσε ότι θα ήταν δυσοίωνο το μέλλον του αναφορικά με τα τραύματα. Κρίνω ότι θα μπορούσε να είναι λιγότερο συντηρητικός ως προς την πρόβλεψη της οστεοαρθρίτιδας που θα επηρεάσει την καθημερινή του ζωή στο μέλλον. Συμφωνώ με τη γραμμή αντεξέτασης που ακολούθησε ο κ. Ανδρέου, ότι για να αποκλείσει οποιαδήποτε πρόβλεψη σε σχέση με τέτοια σοβαρά τραύματα, θα πρέπει να έκανε πιο εκτεταμένη εξέταση του Ενάγοντα. Αυτός είναι και ο λόγος που θεωρώ πιο ορθή και αντικειμενική τη γνώμη του ΜΕ5, ως προς τα τρία ζητήματα πιο πάνω επί της οποίας βασίζομαι για την εξαγωγή πραγματικών ευρημάτων.
Ο ΜΕ2 ανέφερε ότι έλαβε κατάθεση από τη Ν. Χ. που ήταν σύμφωνα με τον ΜΕ2, το πρόσωπο που πήγε έγκαιρα στη σκηνή του δυστυχήματος και ήταν αυτόπτης μάρτυρας. Το ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο ήταν παρούσα και είδε τι έγινε, επιβεβαιώνεται και από τον ΜΥ2 που είπε στην κατάθεση του ότι ήταν σε αναμονή άσπρο αυτοκίνητο στην οδό Ηρώων που οδηγείτο από μίαν κοπέλα. Παρ’ όλο που ο ΜΕ2 κατείχε και ανέφερε τα στοιχεία της αυτόπτης μάρτυρας, κανείς από τους διαδίκους θεώρησε σωστό να την καλέσει, εφόσον οι εκδοχές των δύο εμπλεκόμενων οδηγών είναι αντίθετες με τη δική της εκδοχή. Θα ήταν σημαντική η μαρτυρία της, διότι ήταν αυτόπτης μάρτυρας και δεν γνώριζε κανέναν από τους δύο. Επιπρόσθετα, κανείς από τους δύο δεν δικαιολόγησε το γεγονός ότι δεν την καλέσαν. Η κατάθεση της που είναι εξ’ ακοής μαρτυρία έχει τεθεί ενώπιον μου. Εκείνο που το Ανώτατο Δικαστήριο επεξήγησε στην υπόθεση F.L.H ν. Αστυνομίας Ποινική Έφεση 4/2020 ημερομηνίας 31/01/2022, ECLI:CY:AD:2022:D32 είναι ότι ‘σύμφωνα με το άρθρο 24 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, η εξ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται από οποιανδήποτε διαδικασία ενώπιον οποιουδήποτε Δικαστηρίου, απλώς και μόνο διότι αυτή είναι εξ’ ακοής, τηρουμένης της ευχέρειας του Δικαστηρίου να μην αποδεχθεί εξ’ ακοής μαρτυρία, αν κρίνει ότι τούτο εξυπηρετεί τους σκοπούς ορθής απονομής της δικαιοσύνης’. Το άρθρο 27 αποδίδει στο Δικαστήριο, ευρεία διακριτική ευχέρεια να αξιολογήσει τη βαρύτητα που θα προσδοθεί σε εξ’ ακοής μαρτυρία, ορίζοντας ότι το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας. Περιπλέον, παραθέτει κατά τρόπο ενδεικτικό αριθμό κριτηρίων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ’ ακοής μαρτυρία. Ως τέτοιο κριτήριο, αναφέρεται, πρώτο στη σειρά, το κατά πόσο θα ήταν εύλογο και εφικτό ο διάδικος που έχει προσαγάγει τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο που έκαμε την αρχική δήλωση.
Το άρθρο 27 που αφορά τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη για την αξιολόγηση της μαρτυρίας, παρατίθεται πιο κάτω:
27.-(1) Κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ’ ακοής μαρτυρία, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας.
(2) Ειδικότερα και χωρίς επηρεασμό της γενικότητας του εδαφίου (1), το Δικαστήριο θα λαμβάνει υπόψη τα πιο κάτω:
(α) κατά πόσο θα ήταν εύλογο και εφικτό ο διάδικος, που έχει προσαγάγει τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο που έκαμε την αρχική δήλωση·
(β) το χρονικό διάστημα μεταξύ της αρχικής δήλωσης και του γεγονότος στο οποίο αυτή αναφέρεται·
(γ) τον βαθμό της εξ’ ακοής μαρτυρίας, δηλαδή κατά πόσο η μαρτυρία περιλαμβάνει εξ’ ακοής μαρτυρία πέραν του πρώτου βαθμού·
(δ) κατά πόσο οποιοδήποτε εμπλεκόμενο πρόσωπο είχε οποιοδήποτε κίνητρο να αποκρύψει ή να παραποιήσει τα γεγονότα·
(ε) κατά πόσο η αρχική δήλωση μεταφέρθηκε επακριβώς ή όχι·
(στ) το πλαίσιο μέσα στο οποίο, ή οποιοσδήποτε σκοπός για τον οποίον έγινε η αρχική δήλωση·
(ζ) κατά πόσο η εξ’ ακοής μαρτυρία είναι ουσιωδώς διαφορετική από την αρχική δήλωση·
(η) κατά πόσο, υπό τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες προσάγεται η εξ’ ακοής μαρτυρία, φαίνεται ότι δεν διευκολύνεται η ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της μαρτυρίας ή γίνεται προσπάθεια παρεμπόδισης της ορθής αξιολόγησης της βαρύτητας της μαρτυρίας.
(3) Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που προσδίδεται από το Δικαστήριο σε εξ’ ακοής μαρτυρία, λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το κατά πόσο ο διάδικος θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατή μαρτυρία και δεν το έπραξε.
Δεν τέθηκε υπόψη μου λόγος, για τον οποίον οι μάρτυρες δεν κλήτευσαν τη μάρτυρα που δεν είχε συμφέρον στην υπόθεση και που η κατάθεση της, που περιέχει ακριβή καταγραφή των γεγονότων αυτόπτη μάρτυρα, δεν έγινε χρήση για υποβοήθηση στην επίλυση των επίδικων θεμάτων της υπόθεσης. Τα λεγόμενα της συγκλίνουν με τη μαρτυρία του ΜΥ1 που εξήγησε τον τρόπο λειτουργίας των φώτων τροχαίας στη συμβολή. Της λήφθηκε η κατάθεση λίγες μέρες μετά το δυστύχημα, αφού ο αστυνομικός ετοίμασε σχέδιο της σκηνής. Με βάση τα λεγόμενα της προκύπτει ότι μέσα στη συμβολή, ήταν πρώτα το βαν, κάτι που επιβεβαιώνεται από το σχέδιο που δείχνει ότι το βαν είχε διανύσει μεγάλη απόσταση εντός της διασταύρωσης. Το ότι το μοτοποδήλατο χτύπησε πάνω στο βαν, επίσης επιβεβαιώνεται από τη μαρτυρία του ΜΥ2 και τις ζημιές των δύο οχημάτων, καθώς και της παραδοχής του Ενάγοντα στην αστυνομική του κατάθεση ότι έτρεχε με 60ΧΑΩ. Ως προς το χρώμα του φωτός, όταν ο Ενάγοντας εισήλθε στη διασταύρωση, η κατάθεση της δεν είναι καθοριστική διότι είπε ότι αυτό έγινε λίγα δευτερόλεπτα μετά που άναψε κόκκινο φως στην οδό Ηρώων. Δηλαδή, μπορεί να ήταν κόκκινο ή μπορεί και όχι. Εκείνο για το οποίο ήταν σίγουρη, ήταν ότι κατά τη σύγκρουση το φως ήταν πράσινο στρογγυλό και στις δύο κατευθύνσεις. Επίσης ανέφερε, ότι ο ΜΥ2 την ρώτησε κατά πόσο ο Ενάγοντας είχε περάσει με κόκκινο φως. Ο ΜΥ2 στην αστυνομική του κατάθεση, δεν εμφανίστηκε βέβαιος εάν την ώρα που θα έστριβε δεξιά, υπήρχε βέλος πράσινο ως η πορεία του. Εάν συνδυαστεί αυτή η τοποθέτηση με την απορία του ως προς τα φώτα πορείας του Ενάγοντα, εξάγεται το συμπέρασμα ότι δεν ήταν σίγουρος για την προτεραιότητα του κατά τον χρόνο που ξεκίνησε τη στροφή του προς δεξιά. Για να μην είναι βέβαιος, σημαίνει ότι δεν κοίταξε για να επιβεβαιωθεί για το χρώμα ως η πορεία του πριν ξεκινήσει τη στροφή. Για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω, αποδίδω βαρύτητα στα πιο πάνω σημεία της κατάθεσης της αυτόπτης μάρτυρας.
ΕΥΡΗΜΑΤΑ
Με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, καταλήγω στα ακόλουθα συμπεράσματα:
Την 14/11/2014 και περί ώρα 22:35, ο Μ. Μ. οδηγούσε το αυτοκίνητο [ ] στη λεωφόρο Μακαρίου στα Λατσιά, με κατεύθυνση από το Γέρι προς Λευκωσία. Φτάνοντας στη συμβολή με την οδό Ηρώων, η οποία ελέγχεται από φώτα τροχαίας, επιχείρησε στροφή δεξιά ως η πορεία του και συγκρούστηκε με τη εξ’ αντιθέτου του ερχόμενη μοτοσυκλέτα [ ], την οποίαν οδηγούσε ο Χρ. Χρ. Από το δυστύχημα, τραυματίστηκε ο οδηγός της μοτοσυκλέτας, ο οποίος μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, όπου έτυχε των Α’ Βοηθειών και κρατήθηκε για περαιτέρω νοσηλεία. Ο οδηγός του αυτοκινήτου, έφερε ζώνη ασφαλείας και ο οδηγός της μοτοσυκλέτας έφερε προστατευτικό κράνος. Ζημιές στα δύο ενεχόμενα οχήματα.
[ ]: αριστερό μπροστινό φτερό, αριστερό μέρος ανεμοθώρακα
[ ]: μπροστινό μέρος.
Σχηματίστηκε φάκελος Τροχαίας Λευκωσίας με Α.Μ.Ε Τ/208/14. Η παρούσα υπόθεση σύμφωνα με την υπάρχουσα μαρτυρία ταξινομήθηκε ως ‘’Ανεξιχνίαστη’’.
Σύμφωνα με την έκθεση φώτων τροχαίας του Τμήματος Δημοσίων Έργων, όταν το φανάρι τροχαίας για την πορεία του αυτοκινήτου [ ], είναι πράσινο στρογγυλό μαζί με βέλος δεξιά για 11 δευτερόλεπτα, ενώ είναι κόκκινο για την πορεία του αυτοκινήτου [ ]. Ακολούθως είναι πράσινο στρογγυλό για 35 δευτερόλεπτα και για τις δύο πορείες των ενεχόμενων οδηγών των δυστυχημάτων. Έγινε έλεγχος σε συστήματα παρακολούθησης και ασφαλείας χωρίς να υπάρχει κάλυψη της διασταύρωσης από οποιανδήποτε κάμερα. Κατά τη διερεύνηση του δυστυχήματος, διαπιστώθηκε ο Χρ. Χρ. οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα [ ], χωρίς να είναι κάτοχος άδειας οδηγού, χωρίς να καλύπτεται από πιστοποιητικό ασφάλειας και ενώ αυτή ήταν ακινητοποιημένη. Εναντίον του σχηματίστηκες φάκελος αρ. 2 με Α. Μ. Ε. 3829/14.
Ως προς τα πραγματικά ευρήματα επί της σκηνής, σχετικό είναι το συμμετρικό σχεδιαγράφημα τεκμήριο 2Α.
Ο οδηγός του αυτοκινήτου [ ], εισήλθε εντός της διασταύρωσης. Δεν αποκλείεται κατά τον χρόνο που ο ΜΥ2 εισήλθε στη διασταύρωση, το βέλος να εξακολουθούσε να είναι αναμμένο αλλά την ώρα της σύγκρουσης, ήταν πράσινο στρογγυλό και στις δύο κατευθύνσεις. Δεν έλεγξε την κυκλοφορία από απέναντι με αποτέλεσμα, να μην προσέξει τη μοτοσυκλέτα που ερχόταν από απέναντι και με υπερβολική ταχύτητα. Ο Ενάγοντας παρατήρησε την οδική συμπεριφορά του οδηγού του βαν και αντιλήφθηκε ότι επρόκειτο απότομα να εισέλθει δεξιά στην οδό Ηρώων. Υπήρχαν ίχνη τροχοπέδησης από τον πισινό τροχό της μοτοσυκλέτας, αλλά εξαιτίας υπερβολικής ταχύτητας, δεν ήταν σε θέση να αποφύγει τη σύγκρουση.
Καιρικές συνθήκες/Φωτισμός
-το δυστύχημα έγινε κατά τη διάρκεια της νύχτας και ο καιρός ήταν αίθριος.
-ο δρόμος φωτιζόταν από λαμπτήρες υψηλής ισχύος της ΑΗΚ οι οποίοι παρείχαν ικανοποιητικό φωτισμό.
Περιγραφή του δρόμου και της οδικής σήμανσης/Ορατότητα
-η άσφαλτος ήταν στεγνή και καθαρή και ο δρόμος ευθύς και επίπεδος.
-η λεωφόρος Μακαρίου είναι δρόμος διπλής κατεύθυνσης με μία λωρίδα κυκλοφορίας για τα οχήματα που κατευθύνονται προς Γέρι και με δύο λωρίδες για τα οχήματα που κατευθύνονται προς Λευκωσία, εκ των οποίων η αριστερή λωρίδα είναι υποχρεωτικής πορείας ευθεία και η δεξιά λωρίδα είναι υποχρεωτικής πορείας αριστερά. Οι δύο κατευθύνσεις από Γέρι χωρίζονται από άσπρη συνεχόμενη γραμμή και οι δύο κατευθύνσεις από Λευκωσία χωρίζονται από κτιστή διαχωριστική νησίδα.
-δεξιά και αριστερά του δρόμου υπάρχουν πεζόδρομοι.
-η περιοχή είναι κατοικημένη με όριο ταχύτητας 50ΧΑΩ.
-η συμβολή ελέγχεται από φώτα τροχαίας τα οποία κατά την άφιξη του στο μέρος ελέχθηκαν και λειτουργούσαν κανονικά.
-η ορατότητα του Μ. Μ. εν σχέσει με την πορεία που ακολουθούσε ο Χ. Χ. ήταν πέραν των 40 μέτρων. Η ορατότητα του Χ. Χ. ως προς την πορεία του Μ. Μ. ήταν πέραν των 40 μέτρων. Η ορατότητα και των δύο δεν εμποδιζόταν από οποιοδήποτε εμπόδιο.
Άμεση μαρτυρία της σκηνής:
-η μοτοσυκλέτα βρισκόταν στην τελική της θέση.
-στη σκηνή του δυστυχήματος βρέθηκαν ίχνη τροχοπέδησης από τον πισινό τροχό της μοτοσυκλέτας [ ]. Στον πισινό τροχό υπήρχε φρέσκο μαύρισμα, που φανέρωνε την τριβή του πισινού λάστιχου στην άσφαλτο. Με βάση την πορεία της μοτοσυκλέτας και του αυτοκινήτου, τις ζημιές των δύο οχημάτων, τα ίχνη τροχοπέδησης της μοτοσυκλέτας και της υπόδειξης του Μ. Μ. εντόπισε το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων στον δρόμο και το τοποθέτησε στο πρόχειρο σχέδιο με το γράμμα ‘’Χ’’.
Ζημιές/Τραυματισμοί
-αυτοκίνητο [ ]: αριστερό μπροστινό φτερό, αριστερό μέρος ανεμοθώρακα
-μοτοσυκλέτα [ ]: μπροστινό μέρος μοτοσυκλέτας
-τραυματίες: τραυματίστηκε ο Χ. Χ. ο οποίος μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο όπου έτυχε των Α’ Βοηθειών και στη συνέχεια κρατήθηκε για νοσηλεία.
Ως προς τα τραύματα, τη νοσηλεία και την πρόγνωση της υγείας του Ενάγοντα, σχετική είναι η έκθεση του ΜΕ5 την οποίαν υιοθετώ ως ακολούθως:
Ο ανωτέρω ασθενής την 15/11/2014, ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα, ενώ οδηγούσε μοτοσυκλέτα, με αποτέλεσμα να υποστεί πολλαπλά τραύματα. Μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο ΤΑΕΠ, Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, όπου έγινε κλινικός και ακτινολογικός έλεγχος με διαπίστωση:
1. Ανοιχτό περί-αστραγαλικό εξάρθρημα δεξιά, ρυπαρό, με τον αστράγαλο εξ’ ολοκλήρου εκτός δέρματος και τον άκρο πόδα ανάγγειο (χωρίς αιμάτωση)
2. Ανοιχτό κάταγμα-εξάρθρημα αριστεράς επιγονατίδος και
3. Ανοιχτό κάταγμα διαφύσεως αριστερού μηριαίου οστού με οστικό τεμάχιο εκτός δέρματος
4. Κάκωση κεφαλής και αυχένα με αιμωδία αριστερού άνω άκρου
Ο ασθενής εισήχθη στην ορθοπεδική κλινική του νοσοκομείου και έγινε πλύση των τραυμάτων, καθώς και άμεση ανάταξη του εξαρθρήματος του αστραγάλου για επαναφορά της αιματώσεως του ποδός. Εν συνεχεία, οδηγήθηκε επειγόντως στο χειρουργείο, όπου και γενική αναισθησία έγινε ενδελεχής χειρουργικός καθαρισμός, πλύση και συρραφή των τραυμάτων. Επίσης το πόδι ακινητοποιήθηκε με εξωτερική οστεοσύνθεση, για σταθεροποίηση των περί-αστραγαλικών αρθρώσεων. Ακολούθως έγινε προσωρινή σταθεροποίηση του κατάγματος του αριστερού μηριαίου με εξωτερική οστεοσύνθεση και του χορηγήθηκε κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Όταν πλέον η κατάσταση του ασθενούς σταθεροποιήθηκε και διαπιστώθηκε αφενός η βιωσιμότητα του δεξιού άκρου ποδός και η μη ύπαρξη επιμόλυνσης των τραυμάτων του ΔΕ ποδιού, αριστερού μηριαίου και αριστεράς επιγονατίδας, τότε ο ασθενής οδηγήθηκε ξανά στο χειρουργείο την 24/11/2014 και υπό γενική αναισθησία έγινε οστεοσύνθεση της αριστεράς επιγονατίδας, με αγκύλη σύρματος και ενδομυελική ήλωση του αριστερού μηριαίου με κλειδωμένο ήλο.
Ο ασθενής φέρει μετά-τραυματικές ουλές και χειρουργικές ουλές στο δεξιό άκρο πόδα περίπου 15 εκατοστά στον αριστερό μηρό, 10 εκατοστά και πρόσθια επιφάνεια αριστερού γόνατος 10 εκατοστά. Η κινητικότητα της δεξιάς ποδοκνημικής υπολείπεται της αριστερής φυσιολογικής. Επίσης υπάρχει σημαντική μείωση εύρους κίνησης του αριστερού γόνατος με ύπαρξη οιδήματος του γόνατος. Συνεστήθη φυσιοθεραπεία και παρακολούθηση. Έκτοτε ο ασθενής εξετάστηκε αρκετές φορές στο ιατρείο με ύπαρξη μικρής βελτίωσης στην κάμψη του γόνατος. Υπάρχει μικρή πλέον πιθανότητα για ανάπτυξη οστεονέκρωσης του δεξιού αστραγάλου σαν συνέπεια του εξαρθρήματος και διακοπής της αιμάτωσης, σε δεύτερο χρόνο, όπως επίσης ανάπτυξη μετά-τραυματικών αλλοιώσεων οστεοαρθρίτιδας στις αρθρώσεις του ταρσού και υπαστραγαλικής λόγω του σοβαρού τραυματισμού και της παρατεταμένης ακινητοποίησης με πιθανότητα για περαιτέρω χειρουργικές θεραπείες. Επίσης υπάρχει πιθανότητα για μετεγχειρητική-μετατραυματική ΟΑ στην αριστερά επιγονατίδα. Ο Ενάγοντας είχε να υποβληθεί σε νέες χειρουργικές επεμβάσεις για αφαίρεση του ενδομυελικού ήλου του αριστερού μηριαίου και του σύρματος της αριστεράς επιγονατίδας. Κατά τον τελευταίο ακτινολογικό έλεγχο διαπιστώθηκε πώρωση του κατάγματος του μηριαίου και της επιγονατίδος, αλλά και παρουσία έκτοπου οστικού ιστού ο οποίος δημιουργεί μεγάλη εξόγκωση στην πρόσθια επιφάνεια του μηρού και που εμποδίζει την περαιτέρω βελτίωση της κάμψης του γόνατος και που πιθανόν να χρειαστεί να αφαιρεθεί χειρουργικά με την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης.
ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Δεν έχει εφαρμογή το αξίωμα του ‘ex turpi causa’ στα γεγονότα της δικής μας υπόθεσης. Το εν λόγω αξίωμα, επεξηγήθηκε στην υπόθεση Χλόη Κωνσταντίνου ν. Α. Α. Ανήλικης διά των γονέων της (2015) 1 ΑΑΔ 802. Το γεγονός ότι ο Ενάγοντας δεν είχε άδεια οδήγησης για τη συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα, δεν ήταν η αιτία του δυστυχήματος. Στην υπόθεση Χλόη Κωνσταντίνου πιο πάνω, η Εφεσίβλητη δεν είχε δικαίωμα αξίωσης για αποζημιώσεις, καθότι το δυστύχημα ήταν απόρροια κολάσιμης πράξης στην οποίαν συνέπραξε και η ίδια. Το αξίωμα αφορά την ευθύνη του ασφαλιστή του οδηγού. Στην προκειμένη, η Εφεσείουσα είχε προσκρούσει σε σταθμευμένο όχημα, ενώ η Εφεσίβλητη επιβιβάστηκε σε αυτό με τη θέλησή της, γνωρίζοντας ότι η Εφεσείουσα δεν ήταν κάτοχος άδειας οδηγού και δεν είχε ασφαλιστική κάλυψη. Στην παρούσα περίπτωση, το δυστύχημα δεν ήταν μόνο απόρροια κολάσιμης πράξης στην οποίαν συνέπραξε μόνο ο Ενάγοντας. Στην περίπτωση που ευθύνη για το δυστύχημα το φέρει ο ασφαλιζόμενος της Εναγόμενης με τη δική του οδική συμπεριφορά, το αξίωμα δεν έχει εφαρμογή.
Εάν ο ΜΥ2 είχε το απαιτούμενο επίπεδο προσοχής στον δρόμο, θα πρέπει να είχε δει τη μοτοσυκλέτα του Ενάγοντα να πλησιάζει από απέναντι με μεγάλη ταχύτητα, εφόσον η ορατότητα του ήταν γύρω στα 40 μέτρα. Θα είχε αντιληφθεί ότι είχε σβήσει το τόξο. Επειδή επρόκειτο να στρίψει δεξιά για να εισέλθει στην οδό, όφειλε να ελέγξει αν ήταν καθαρός ο δρόμος πριν επιχειρήσει στρίψει στα δεξιά.
Υπάρχει αξιόπιστη μαρτυρία που καταδεικνύει, ότι η ταχύτητα του Ενάγοντα ήταν τέτοια που αυτή να είχε συμβάλει στην πρόκληση του δυστυχήματος. Αντιλήφθηκε ότι το βαν οδηγούσε διαγώνια και ότι επρόκειτο να εισέλθει στην πορεία του. Η ορατότητα του Ενάγοντα, ήταν εξίσου καλή με αυτήν του ΜΥ2 και πρόλαβε και πάτησε φρένα επειδή αντιλήφθηκε τον κίνδυνο. Επειδή όμως έτρεχε με υπερβολική ταχύτητα, δεν ήταν σε θέση να σταματήσει τη μοτοσυκλέτα πριν τη σύγκρουση. Προκύπτει ότι ο Ενάγοντας αντιλήφθηκε τον κίνδυνο, επιχείρησε να φρενάρει αλλά εξαιτίας της ταχύτητας και γενικότερα της οδικής του συμπεριφοράς, ήταν αδύνατο να αποφύγει τη σύγκρουση.
Το κριτήριο για το τι συνιστά αμέλεια, εξαρτάται από το ποιο θα ήταν το καθήκον του λογικού οδηγού να πράξει ή να μην πράξει υπό τις δεδομένες περιστάσεις. Το κριτήριο αυτό είναι αντικειμενικό, διότι το Δικαστήριο εξετάζει το τι θα έκανε ένας λογικός οδηγός υπό τις περιστάσεις και εξετάζει ποιους ενδεχόμενους κινδύνους θα προέβλεπε και θα απέφευγε ένας λογικός οδηγός.
Τα πιο πάνω λέχθηκαν με σαφήνεια στην απόφαση Nicolaou v. Charalambous 2 ΑΑΔ 134 (1982).
‘It has been said time after time that negligence is a specific tort, and in any given circumstances is the failure to exercise that care which the circumstances demand. It is equally important to add that what amounts to negligence depends on the facts of each particular case and that the categories of negligence are never closed. It may consist in omitting to do something which ought to be done, or in doing something which ought to be done in a different manner or not at all. Where there is a duty to exercise care, reasonable care must be taken to avoid acts or omissions which can be reasonably foreseen to be likely to cause physical injury to persons or property. The standard of foresight of the reasonable man is in one sense an impersonal test …The degree of care required in the particular case depends on the accompanying circumstances and may vary according to the amount of the risk to be encountered and the magnitude of the prospective injury’.
Τα γεγονότα καταδεικνύουν, ότι ο ΜΥ2 δεν συμπεριφέρθηκε ως συνετός οδηγός, επειδή δεν επέδειξε τη δέουσα προσοχή στον δρόμο υπό τις περιστάσεις. Όφειλε να βεβαιωθεί ότι ο δρόμος ήταν καθαρός προτού εισέλθει στην αντίθετη κατεύθυνση κυκλοφορίας, προκειμένου να ολοκληρώσει στροφή δεξιά για να κατευθυνθεί στην οδό Ηρώων. Δεδομένης της καλής ορατότητας που υπήρχε, δεν υπάρχει καμία ικανοποιητική εξήγηση για το γεγονός ότι απέτυχε παντελώς να προσέξει τη μοτοσυκλέτα από απέναντι, πλην του γεγονότος του αμελούς επιπέδου προσοχής στον δρόμο υπό τις περιστάσεις.
Ο συνετός οδηγός που δεν έχει προτεραιότητα έναντι των οδηγών από απέναντι, εξαιτίας του ότι το βέλος είχε σβήσει, είχε καθήκον να σταματήσει. Ως προς το καθήκον επιμέλειας και την αντίστοιχη ευθύνη του κάθε οδηγού, σχετική υπόθεση είναι η Κουμή ν. Κυριάκου Πολιτική Έφεση 81/2013 ημερομηνίας 14/05/2019, ECLI:CY:AD:2019:A184 στην οποίαν οι συνθήκες πρόκλησης του ατυχήματος ομοιάζουν.
Με αναφορά σε νομολογία ως προς τις αρχές που διέπουν το θέμα της εκτίμησης και της υπαιτιότητας σε τροχαίο ατύχημα, (Κωνσταντίνου ν. Παναγιώτου (2011) 1(Β) Α.Α.Δ 1585, Ιωάννου ν. Στυλιανού (1998) 1(Γ) ΑΑΔ 1861 και Παπούτα ν. Τούμπα κ.α. (2009) 1(Β) ΑΑΔ 1082) το Πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε ως προς την ευθύνη του Εφεσείοντα:
«Στην παρούσα περίπτωση, ο Εναγόμενος ενώ ήταν σταματημένος στα φώτα τροχαίας επί της οδού Κολωνακίου μόλις άναψε το πράσινο φως, ξεκίνησε το αυτοκίνητο του και εισήλθε λοξώς στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας επί της οποίας οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα του ο Ενάγων, ο οποίος ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση με αποτέλεσμα να του αποκόψει την πορεία του. Το δυστύχημα συνέβη πέραν του μέσου της δεξιάς λωρίδας σε σχέση με την πορεία του Εναγομένου. Ο Εναγόμενος είχε υποχρέωση να φυλάττει την αριστερή λωρίδα του δρόμου, δηλαδή τη λωρίδα που χρησιμοποιούσε μέχρι που έφτασε στο αλτ, μέχρι να φτάσει έναντι της λεωφόρου Αγίου Αθανασίου και μετά να επιχειρήσει τη στροφή δεξιά αφού βεβαιώνετο, ότι δεν υπήρχε κανένας κίνδυνος για να το πράξει (Βρυωνίδης ν. Σωφρονίου (1997) 1 Α.Α.Δ. 1181).
Ο Εναγόμενος ξεκίνησε από τη γραμμή του αλτ παίρνοντας δεξιά κλίση, αντί να συνεχίσει ευθεία πορεία μέχρι να φτάσει απέναντι από το αλτ της λεωφόρου Αγίου Αθανασίου στην οποίαν σκόπευε να εισέλθει. Ο Εναγόμενος είχε ορατότητα περίπου 100 μέτρων, όπως είπε ο ΜΚ1 αστυνομικός ο οποίος εξέτασε το δυστύχημα, αλλά και ο ίδιος ο Εναγόμενος. Ο Εναγόμενος είπε ότι έβλεπε τα αυτοκίνητα που ήταν σταθμευμένα στη διασταύρωση στα φώτα του Ριαλά. Ο Ενάγων ήταν σταθμευμένος στα φώτα του Ριαλά αναμένοντας να ανάψει το πράσινο φως. Ξεκίνησε, διένυσε την απόσταση από τα φώτα του Ριαλά μέχρι τη διασταύρωση που έγινε το δυστύχημα, 100 μέτρα περίπου, χωρίς ο Εναγόμενος να εντοπίσει την παρουσία του. Είπε μάλιστα, ότι δεν τον είδε. Απέκοψε την πορεία του Ενάγοντα και τότε μόνο τον αντελήφθη, όταν προσέκρουσε στο όχημα του. Είδε, είπε, αστραπιαία ακαριαία έναν μαύρο όγκο να σκοτεινιάζει μπροστά του. Ούτε δηλαδή όταν τον πλησίασε η μοτοσυκλέτα είδε το φως της που υπάρχει αποδεκτή μαρτυρία και εύρημα του Δικαστηρίου, ότι το μπροστινό φως της μοτοσυκλέτας ήταν αναμμένο. Και οι δύο διασταυρώσεις, αλλά και ο δρόμος μεταξύ των δύο διασταυρώσεων ήταν φωτισμένοι. Υπάρχουν 5 πάσσαλοι με οδικό φωτισμό κοντά στο σημείο σύγκρουσης. Η σύγκρουση έγινε με το μπροστινό μέρος της μοτοσυκλέτας, τιμόνι και κάτω μπροστινό μέρος της μηχανής και το δεξιό μπροστινό μέρος του καπό και προφυλακτήρα του αυτοκινήτου».
Δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα ορατότητας στον δρόμο, στη συμβολή που ήταν καλά φωτισμένη. Κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, ο Ενάγοντας είχε ήδη διανύσει 18.60 μέτρα εντός της διασταύρωσης. Ο ΜΥ2 δεν τον είδε καθόλου. Δεν τον είδε ούτε κατά τη στιγμή της πρόσκρουσης της μοτοσυκλέτας στον ανεμοθώρακα του βαν. Το επίπεδο προσοχής του ήταν πολύ μειωμένο και παρ’ όλο τούτου, οδηγούσε διαγώνια εντός της λεωφόρου και δεν έλεγξε το βέλος ούτε την κυκλοφορία προτού εισέλθει σε σημείο του δρόμου αντίθετης κυκλοφορίας ως η πορεία του.
Η γενική αρχή, είναι ότι οι οδηγοί που δεν έχουν προτεραιότητα για τη χρήση του δρόμου, θα πρέπει να επιδείξουν σύνεση και να βεβαιωθούν ότι δεν αποκόπτουν την ευθεία πορεία των διερχόμενων οχημάτων από απέναντι Αριστοδήμου ν. Πέτρου και Χριστοδούλου ν. Μπίλλη 1ΑΑΔ 64 (1998).
«Γενεσιουργός αιτία του δυστυχήματος, ήταν η ενέργεια του Εφεσείοντα να οδηγήσει το τρακτέρ από την πάροδο στον κύριο δρόμο, χωρίς προηγουμένως να βεβαιωθεί ότι ήταν ασφαλές να το πράξει, αποκόπτοντας την ελεύθερη πορεία του αυτοκινήτου θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τον Εφεσίβλητο, χωρίς ο τελευταίος να είχε καθήκον υπό τις περιστάσεις να λάβει αποτρεπτικά μέτρα πριν από την εκδήλωση του κινδύνου. (βλ. Παπαχριστοδούλου ν. Χατζηνεοφύτου)».
Παραμένει προς εξέταση, κατά πόσο τίθεται ζήτημα συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα. Στην υπόθεση Λαζάρου ν. Nemesis Εργοληπτική Δημόσια Εταιρεία 1 Α.Α.Δ 1325. (2011), επεξηγήθηκε ότι ‘η συντρέχουσα αμέλεια δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που ο Ενάγων έχει απέναντι στον Εναγόμενο ή κατ' ανάγκην σε παράβαση νομοθετικών προνοιών, αλλά στην επίδειξη αμέλειας από πλευράς του να προφυλάξει επαρκώς τον εαυτό του. (Jones v. Livox [1952] 2 Q.B. 616 και Laszczyk v. National Coal Board [1954] 3 All E.R. 205). Το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας, το φέρει ο Εναγόμενος και δεν εναπόκειται στον Ενάγοντα να το αποσείσει. (Charlesworth & Perry on Negligence. 7η έκδ. σελ. 146-147, παρ. 3-11). Με την Υπεράσπιση, καταλογίζεται αποκλειστική ευθύνη ή το μεγαλύτερο μέρος της αμέλειας στον ίδιο τον Ενάγοντα. Έχει σημασία η γενεσιουργός αιτία ενός ατυχήματος, η αιτιώδης συνάφεια της επιδεικνυόμενης αμέλειας και του συμβάντος και ο βαθμός φροντίδας και προσοχής που θα πρέπει να επιδειχθεί από το εμπλεκόμενο μέρος (βλ. Andreas Vrondis & Sons Constructions Ltd. ν Παπαλεοντίου Πολιτική Έφεση 189/2011 ημερομηνίας 15/05/2017), ECLI:CY:AD:2017:A177
Ο ΜΥ2 ήταν αμελής, γιατί ενώ είχε ορατότητα πέραν των 40 μέτρων, προσπάθησε να εισέλθει στην αντίθετη πορεία κυκλοφορίας για να στρίψει δεξιά, χωρίς να ελέγξει κατά πόσο ο δρόμος ήταν ελεύθερος από οχήματα που έρχονταν από απέναντι και χωρίς να αντιληφθεί ότι το πράσινο βέλος, είχε σβήσει .Την ώρα που επιχείρησε να εισέλθει στην αντίθετη πορεία κυκλοφορίας, δεν πρόσεξε ότι το φως ήταν πράσινο στρογγυλό ως την αντίθετη πορεία κυκλοφορίας. Το αποτέλεσμα ήταν να ανακόψει την πορεία του Ενάγοντα, προσπαθώντας σχεδόν διαγώνια, να εισέλθει στην οδό Ηρώων, ενώ η μοτοσυκλέτα είχε διανύσει απόσταση 18 μέτρα μέσα στη συμβολή προς το μέρος του. Ήταν αμελής επειδή δεν είχε αντιληφθεί τη μοτοσυκλέτα καθόλου πριν το δυστύχημα, ούτε ακόμα και κατά τον χρόνο που προσέκρουσε η μοτοσυκλέτα στον ανεμοθώρακα του, ώστε να μην επιχειρήσει τη στροφή δεξιά και αντίθετα ενώ ένιωσε ένα τρομερό τράνταγμα όπως το ανέφερε, συνέχισε την πορεία του ως την τελική θέση του οχήματος του. Παραμένει προς εξέταση, κατά πόσο τίθεται θέμα συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα ενόψει του ότι, μπήκε απότομα με υπερβολική ταχύτητα στη συμβολή του δρόμου και δεν ήταν σε θέση να αντιδράσει για να αποφύγει τη σύγκρουση. Στην υπόθεση Λαζάρου ν. Nemesis Εργοληπτική Δημόσια Εταιρεία πιο πάνω, επεξηγήθηκε ότι η συντρέχουσα αμέλεια δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που ο Ενάγων έχει απέναντι στον Εναγόμενο ή κατ' ανάγκη σε παράβαση νομοθετικών προνοιών, αλλά στην επίδειξη αμέλειας από πλευράς του να προφυλάξει επαρκώς τον εαυτό του. Έχει σημασία η γενεσιουργός αιτία ενός ατυχήματος, η αιτιώδης συνάφεια της επιδεικνυόμενης αμέλειας και του συμβάντος και ο βαθμός φροντίδας και προσοχής που θα πρέπει να επιδειχθεί από το εμπλεκόμενο μέρος.
Καταλήγω εις το ότι, το δυστύχημα είχε συμβεί λόγω λανθάνουσας οδικής συμπεριφοράς και των δύο οδηγών. Ο καταμερισμός της ευθύνης, συναρτάται ως προς την αιτιώδη συνάφεια και τη γενεσιουργό πράξη των αντίστοιχων οδηγών. Ο Ενάγοντας ήταν αμελής, διότι ενώ αντιλήφθηκε την ενέργεια του ΜΥ2 να στρίψει διαγώνια δεξιά για να εισέλθει στην οδό Ηρώων, με αποτέλεσμα να λάβει και το αποτρεπτικό μέτρο να πατήσει φρένα, δεν κατάφερε να αποφύγει τη σύγκρουση, εξαιτίας της υπερβολικής του ταχύτητας η οποία υπερέβαινε το όριο ταχύτητας στην περιοχή. Η μανούβρα και ο ελιγμός που έκανε, δεν τον βοήθησε και το δυστύχημα ήταν αναπόφευκτο εξαιτίας της οδικής του συμπεριφοράς. Η οδική του συμπεριφορά, υπολείπεται κατά πολύ της οδήγησης νοητικού και συνετού οδηγού και συνέβαλε στην πρόκληση του δυστυχήματος. Ενόψει και της αξιόπιστης μαρτυρίας ότι είναι εκείνος που οδήγησε και προσέκρουσε επί του βαν, που εκινείτο με φυσιολογική ακόμα και αργή ταχύτητα, υπέδειξε αμέλεια προς διασφάλιση του εαυτού του και η αμέλεια που υπέδειξε, δικαιολογεί ποσοστό ευθύνης 40% και έτσι καταμερίζεται η ευθύνη για το δυστύχημα 60% στον ΜΥ2 και 40% στον Ενάγοντα.
ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ
Ο Ενάγοντας είχε υποστεί πολύ σοβαρά τραύματα, κινδύνευσε να χάσει το πόδι του για διάστημα μετά από τη χειρουργική επέμβαση που αφορούσε την υπό αναφορά αιμάτωση στο πόδι. Κινδύνευσε από νέκρωση του ποδός, εξαιτίας μη ικανοποιητικής αιμάτωσης. Επίσης είχε δύο πολύ ανοιχτά κατάγματα, εξάρθρημα της αριστερής επιγονατίδας και ανοιχτό κάταγμα διά φύσεως αριστερού μηριαίου οστού με οστικό τεμάχιο εκτός δέρματος, κάκωση της κεφαλής και αυχένα με αιμωδία αριστερού άνω άκρου. Οι φωτογραφίες που τέθηκαν ενώπιον μου, Τεκμήριο A8, δείχνουν την έκταση, φύση και μέγεθος των κακώσεων και στα δύο κάτω άκρα. Όταν εξήλθε του κινδύνου να χάσει το πόδι του, οδηγήθηκε ξανά στο χειρουργείο στις 24/11 για να γίνει οστεοσύνθεση της αριστεράς επιγονατίδας με αγκύλη σύρματος και ενδομυελική ήλωση του αριστερού μηριαίου με κλειδωμένο ήλο. Για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω, απορρίπτω τη θέση, ότι παρέμεινε κλινήρης μέχρι 08/01/2015 και προς έκπληξη όλων, η μετατραυματική του πορεία υπήρξε πάρα πολύ καλή εξαιτίας του νεαρού της ηλικίας του και της άριστης χειρουργικής αντιμετώπισης των τραυμάτων του. Ταλαιπωρήθηκε και χρειαζόταν φυσιοθεραπεία για μεγάλο χρονικό διάστημα. Έχει μετατραυματικές ουλές εμφανείς στο δεξί άκρο πόδι, τον αριστερό μηρό και την πρόσθια επιφάνεια του αριστερού γόνατος. Η κινητικότητα της δεξιάς του ποδοκνημικής, υπολείπεται της αριστερής φυσιολογικής και υπάρχει μικρή βελτίωση στην κάμψη του γόνατος. Ως προς τη μελλοντική προοπτική, έχει μειωθεί η πιθανότητα της νέκρωσης του ποδιού εξαιτίας του περάσματος του χρόνου και το πρόβλημα έχει σχεδόν ξεπεραστεί, όμως υπάρχει ανάπτυξη μετατραυματικών αλλοιώσεων οστεοαρθρίτιδας που εμφαίνονται και στις ακτινογραφίες, που σίγουρα θα είναι αιτία ή συντρέχουσα αιτία, για να επηρεαστεί η καθημερινότητα του με παρατεταμένη ακινητοποίηση και με πιθανότητα για περαιτέρω χειρουργικές θεραπείες. Έχει δυσκολία στο ανέβασμα και κατέβασμα της σκάλας, δυσκολεύεται στο κάθισμα λόγω πόνου στο μεγάλο δάκτυλο και αστάθεια. Θα ταλαιπωρείται ειδικά κατά τις καιρικές αλλαγές. Ταλαιπωρείται από πόνους στα σημεία του τραυματισμού. Έχει μυϊκή αδυναμία τετρακέφαλου μυός αριστερά κατά 1 εκατοστό συγκριτικά με τον δεξί μυ. Το γόνατο του είναι σταθερό χωρίς σημεία συνδεσμικής ή/και μηνισκικής ρήξης. Υπάρχει ελαφρύς κριγμός στην επιγονατίδα με μηριαία άρθρωση χωρίς οίδημα. Επίσης έχει μειωμένη ικανότητα φόρτισης των άκρων. Επίσης με την παραμονή του στο νοσοκομείο, είχε υποστεί ουρολοίμωξη εξαιτίας του καθετήρα που του τοποθετήθηκε. Ήταν σε θέση να επιστρέψει στην εργασία του τέλος Απριλίου του 2015 και απουσίαζε ξανά από την εργασία του μετά την εγχείρηση 31/08/2015, μετά από πάροδο 6 εβδομάδων. Στο σύνολο ο χρόνος που δεν μπορούσε να εργαστεί, ανέρχεται στους 6 μήνες χρόνο κατά τον οποίον είχε απώλεια εισοδημάτων.
Με αναφορά το πιο πάνω πραγματικό υπόβαθρο, θα επιχειρήσω με τη βοήθεια δικαστικών αποφάσεων με παρόμοια γεγονότα, να καταλήξω σε ένα ποσό χρημάτων που θα αποκαταστήσει γενικά τον Ενάγοντα στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό για τον πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια που έχει υποστεί ως συνέπεια του δυστυχήματος.
Στην απόφαση Polycarpou v. Adamou 1 CLR (1988) 727, το Εφετείο επεξήγησε ότι ο σκοπός των γενικών αποζημιώσεων, είναι η αποκατάσταση της Ενάγουσας σε σχέση με απώλειες που θα υποστεί σε σχέση με μελλοντικά της εισοδήματα, απώλειες σε σχέση με την απόλαυση της ζωής και απώλειες που προκύπτουν από τον πόνο και ταλαιπωρία που έχει υποστεί συνεπεία του δυστυχήματος.
Το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του όλα τα σχετικά γεγονότα και δεδομένα για να επιδικάσει δίκαιη αποζημίωση στον Ενάγοντα.
Οι αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό αποζημιώσεων, επεξηγούνται στην υπόθεση Paraskevaides (Overseas) Ltd and Another v. Christofi (1982) 1 CLR 789.
"Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται, είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα. (Βλ. Fletcher v. Autocar Transportes Ltd [19680 1 All E. R. 726, Constantinou v. Salahouris (1969) 1 C. L. R. 416). Με άλλες λέξεις, το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο, είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού, εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης".
Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα, δεν έχει σκοπό την τιμωρία, αλλά την αποκατάσταση. Αυτή η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων. (Βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά (1995) 1 Α.Α.Δ. 66, 74).
Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, έχει επιδείξει μία σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων. Έχει τονίσει την ανάγκη για μίαν πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας (Βλ. Παναγή ν. Θεοδώρου (1992) 1 Α.Α.Δ. 1303, Ηρακλέους ν. Πίτρου (1994) 1 Α.Α.Δ. 239, Αριστοδήμου ν. Θωμά (1999) 1 Α.Α.Δ, 687, Μαίττα ν. Γεωργίου κ.α. (1998) 1 Α.Α.Δ. 1 και Βρυωνίδης ν. Σωφρονίου (1997) 1 Α.Α.Δ. (1181). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis, αλλά παρέχουν καθοδήγηση (βλ. Παναγή πιο πάνω). Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος.
Στην υπόθεση Αργυρού ν. Γενικός Εισαγγελέας Πολιτική Έφεση 464/2012 ημερομηνίας 27/11/2018, ECLI:CY:AD:2018:A519, 27χρονος υπολοχαγός που τραυματίστηκε και επηρεάστηκε η επαγγελματική του ανέλιξη, έλαβε από το Πρωτόδικο Δικαστήριο €175.000 σε γενικές αποζημιώσεις. Είχε υποστεί ακρωτηριασμό αριστερού δείκτη και μέσων δακτύλων και υπήρχε ξένο σώμα στην παλάμη και περιορισμένη κίνηση του καρπού. Υπήρχαν εγκαύματα και απώλεια δέρματος κάτω κοιλίας και πρόσθιας επιφάνειας των μοιρών. Τα τραύματα εκτείνονταν σε όλο το σώμα του Εφεσείοντα στη σπονδυλική στήλη, μηρό και κοιλιά, ακόμη και στα γεννητικά του όργανα. Το Εφετείο αύξησε τις γενικές αποζημιώσεις στο ποσό των €415.000 επί πλήρους ευθύνης αναλογιζόμενο τη σοβαρότητα των τραυμάτων του Ενάγοντα και των κατάλοιπων που άφησαν στο πολύ νεαρό στην ηλικία άτομο. Λήφθηκε υπόψη ως παράγοντας και η συνεχή μείωση της αξίας του χρήματος.
Στην υπόθεση Ανδρέου ν. Θεμιστοκλέους 1 ΑΑΔ 355 (2004), νεαρός άντρας 20 ετών είχε υποστεί σοβαρά κατάγματα στις μετατάρσιες και τις μεταταρσοφαλαγγικές αρθρώσεις του δακτύλου του αριστερού άκρου ποδός, βαθύ ακανόνιστο θλαστικό τραύμα με ρακοποίηση των μαλακών μορίων, αποκόλληση δέρματος και αποκάλυψη οστού κνήμης και βαθύ ακανόνιστο θλαστικό τραύμα με αποκόλληση δέρματος στην πρόσθια επιφάνεια του δέρματος. Είχε μόνιμα κατάλοιπα, δύσμορφες ουλές παραμόρφωσης, απώλεια κινητικότητας τριών δακτύλων, χωλότητα περιορισμένου βαθμού και οίδημα κατά την ορθοστασία και πόνος στη βάδιση. Οι γενικές αποζημιώσεις αυξήθηκαν από ΛΚ30.000 σε ΛΚ40.000 κατ' Έφεση. Λήφθηκε υπόψη η μείωση της ικανότητας του για εργασία ως ακολούθως:
Η μελλοντική προοπτική να εργοδοτηθεί ως τραπεζοκόμος, όσο άριστη κι αν ήταν, δεν μπορεί να εξισωθεί με πραγματική οικονομική απώλεια. Ότι, τελικά, μπορεί να του επιδικαστούν είναι ένα κατ' αποκοπή ποσό ως γενικές αποζημιώσεις για τη μείωση που επήλθε στην εργασιακή του ικανότητα λόγω των κακώσεων που υπέστη στο δυστύχημα. Η μείωση της ικανότητας του για εργασία, υπό τα περιστατικά της υπόθεσης, δεν μπορεί να αποτιμηθεί ευχερώς σε ποσοστιαία αναλογία του συνόλου των δυνατοτήτων του. Αυτό που μπορεί να λεχθεί είναι ότι, ως αποτέλεσμα του δυστυχήματος απώλεσε την ικανότητα να εργαστεί ως τραπεζοκόμος, αλλά από το τέλος του 1997 θα μπορούσε να εργαστεί σε κάθε εργασία που δεν απαιτεί παρατεταμένη ορθοστασία και βάδιση, ως και σήκωμα βαριών αντικειμένων. Μπορούσε επίσης, κι αυτό θα αναμένετο από έναν νέο άνθρωπο, όπως είναι ο Ενάγοντας, να προσαρμόσει τη ζωή του στις πραγματικότητες που δημιούργησε το δυστύχημα και να αποκτήσει κάποια άλλη ειδίκευση για άλλη απασχόληση. Είχε προς τούτο αρκετές υπαλλακτικές λύσεις για σωρεία άλλων εργασιών, όπως π.χ. να φοιτήσει στη σχολή για υπαλλήλους υποδοχής εφ' όσον αισθανόταν ότι τον τραβούσε ο κλάδος της ξενοδοχειακής βιομηχανίας με καλές προοπτικές εργοδότησης. Αντ' αυτού μέχρι και σήμερα, έχει καταδικάσει τον εαυτό του σε πλήρη απραξία και οι σχετικές προσπάθειες, που όπως είπε, έκαμε για άλλην εργοδότηση δεν κρίνονται σοβαρές. Επομένως δεν έχει εκπληρώσει το καθήκον για μείωση της ζημιάς του, κάτι με το οποίο ήταν επιφορτισμένος (βλ. Αριστοδήμου ν. Πέτρου (1995) 1 Α.Α.Δ. 68). Όσον αφορά, τέλος, τον τρόπο υπολογισμού των αποζημιώσεων που θα πρέπει να του επιδικαστούν για τη μείωση της ικανότητας του για εργασία, στην περίπτωση του, δεν προσφέρεται η μέθοδος της χρήσης πολλαπλασιαστή γιατί ελλείπει ο πολλαπλασιαστέος. Αν προσφερόταν αυτή η μέθοδος θα έπρεπε, τελικά, να του επιδικάζετο η διαφορά μεταξύ των εισοδημάτων που θα είχε ως τραπεζοκόμος από τα εισοδήματα οποιασδήποτε άλλης εργασίας την οποίαν από το τέλος του 1997 θα μπορούσε να εκτελέσει. Κατά συνέπεια οι επιπτώσεις, λόγω των κακώσεων που υπέστη κατά το δυστύχημα, στην εργασιακή του ικανότητα και οι σχετιζόμενες με αυτήν απώλειες μόνο υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων μπορούν να του επιδικαστούν (βλ. Θεοδούλου ν. A. Panayides Contracting Ltd 99) 1 A.A.Δ. 2134). Αφού συνεκτίμησα κάθε στοιχείο που σχετίζεται με το θέμα, κατέληξα ότι ένα ποσό της τάξεως των £25,000 θα αποτελούσε στην περίπτωση του δίκαιη αποζημίωση....».
Στην υπόθεση Lankuttis v. Ανδρέα Νικόλα 1 ΑΑΔ 1128 (2002), νεαρή 25 ετών της είχε κοπεί σε τροχαίο δυστύχημα το κάτω άκρο του δεξιού ποδιού και είχε υποστεί πολλαπλά κατάγματα στα πάνω και κάτω άκρα. Υπήρξε καθήλωση για το υπόλοιπο της ζωής της σε αναπηρικό καρότσι, υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής και της επαγγελματικής της ανέλιξης. Οι γενικές αποζημιώσεις αυξήθηκαν κατ' Έφεση στο ποσό των ΛΚ100.000.
Στην υπόθεση Gevorest Sleep Designs Ltd. Ν Μιχαηλίδη Πολιτική Έφεση 456/2011 ημερομηνίας 25/01/2018, ECLI:CY:AD:2018:A45 επικυρώθηκε πρωτόδικη κρίση στην οποίαν επιδικάστηκαν σε εργοδοτούμενο γενικές αποζημιώσεις ύψους €100.000 και αναγνωρίστηκε ότι επηρεάστηκε η ικανότητα του να εργαστεί. Ο Εφεσίβλητος υπέστη εκτεταμένη κάκωση στην ποδοκνημική χώρα που χρειάστηκε μεγάλη περίοδος για πώρωση του κατάγματος, ώστε η ακινητοποίηση του ποδιού να συνέτεινε στην ανάπτυξη αλγοδυστροφίας και στη μη πλήρη αποκατάσταση του βαδίσματος του. Ειδικότερα σύμφωνα με τα ευρήματα, αμέσως μετά το ατύχημα ο Εφεσίβλητος διακομίστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου την ίδια ημέρα υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση εξωτερικής οστεοσύνθεσης κάτω από γενική αναισθησία και εξήλθε του νοσοκομείου στις 06/03/2003, ενώ του αφαιρέθηκε η εξωτερική οστεοσύνθεση τον Μάιο του 2003. Έναν χρόνο μετά το ατύχημα, η πώρωση του κατάγματος δεν είχε ακόμη επιτευχθεί, ενώ παρατηρήθηκε αλγοδυστροφία. Μετά από 16 μήνες, υποβλήθηκε σε νέα χειρουργική επέμβαση εσωτερικής οστεοσύνθεσης με πλάκα, κάτω από γενική αναισθησία και τοποθετήθηκε το πόδι του σε γύψινο νάρθηκα, ο οποίος αφαιρέθηκε μετά από 3.5 μήνες, όπου και διαπιστώθηκε πώρωση του κατάγματος, αλλά και έντονη οστεοπόρωση που συνέτεινε στον περιορισμό της κάμψης έκτασης της δεξιάς ποδοκνημικής και ‘’ελαφρά χωλότητα’’. Μετά από 3.5 χρόνια από το ατύχημα, σε νοσοκομείο στην Καβάλα, του αφαιρέθηκαν τα υλικά οστεοσύνθεσης. Δεν έκρινε αναγκαία την επίσπευση της χειρουργικής επέμβασης εσωτερικής οστεοσύνθεσης ή τον εξαναγκασμό ουσιαστικά του Εφεσίβλητου να υποβληθεί σε αρθρόδεση, εφόσον δεν πείστηκε ότι θα προέκυπτε όφελος στη βάδιση, παρά μόνο στον περιορισμό του πόνου, με κόστος την περαιτέρω ακινητοποίηση του μέλους και την επιδείνωση της υπάρχουσας αλγοδυστροφίας. Θεωρήθηκε, ότι η επιλογή του Εφεσίβλητου να μην υποβληθεί σε αρθρόδεση που θα του επέτρεπε, σύμφωνα με τους ιατρούς των Εφεσειόντων, να προβεί σε καθιστική εργασία και να περιορίσει έτσι τη ζημιά του, δεν συνέτεινε στη σημερινή αναπηρία του. Έκρινε περαιτέρω τη βλάβη στην ποδοκνημική χώρα ως μόνιμη, μετά από 8 χρόνια από το ατύχημα, γεγονός που εμπόδιζε τον Εφεσίβλητο στη βάδιση και του προκαλούσε χωλότητα, τη δε ανικανότητα προς εργασία, όπως αποφάνθηκε το ιατροσυμβούλιο ως δεδομένη. Ως προς τη θέση των Εφεσειόντων για την ικανότητα του Εφεσίβλητου σε καθιστική εργασία, το Πρωτόδικο Δικαστήριο την απέκλεισε με το δικαιολογητικό ότι είναι πολύ δύσκολη ή/και αδύνατη η εξεύρεση τέτοιας εργασίας για τον Εφεσίβλητο που είναι εργάτης, εργασία που εξάλλου είναι αδύνατο να εκτελέσει.
Επίσης βοηθητική για τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων, είναι η απόφαση Τζιβανίδης ν. Μιχαηλίδη 1 ΑΑΔ 218 (2008), στην οποίαν το Εφετείο αύξησε τις γενικές αποζημιώσεις από €51.258,04 που επιδικάστηκαν πρωτόδικα στον Εφεσείοντα ηλικίας 22 ετών κατά τον χρόνο του ατυχήματος, σε €85.430,07 για πολλαπλά κατάγματα του δεξιού μηριαίου οστού, συνεπεία των οποίων υπέστη τέσσερις πολύωρες χειρουργικές επεμβάσεις που του άφησαν μόνιμα κατάλοιπα
Στην υπόθεση Καΐλας ν. Παπαχαραλάμπους, 1 Α.Α.Δ 596 (2009) επιδικάστηκε το ποσό των €100.000 κατ' Έφεση σε Ενάγοντα ηλικίας 16.5 ετών που είχε υποστεί κρανιοεγκεφαλική κάκωση, κάταγμα αριστερού κροταφικού οστού, κάταγμα σπλαχνικού κρανίου και μικρό επισκληρίδιο αιμάτωμα και θλάση στον αριστερό μετωπιαίο λοβό. Είχε μόνιμα κατάλοιπα και μικρή έκπτωση διανοητικών λειτουργιών, ατροφία του οπτικού νεύρου και ενδεχόμενης μετατραυματικής επιληψίας.
Στην υπόθεση Οικονομίδου ν. Κουβέλα 1Γ Α.Α.Δ 2299 (2012), το ποσό των €51.528 επιδικάστηκε σε γυναίκα 45 ετών για σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση, συντριπτικό κάταγμα της αριστερής ωμοπλάτης, κάταγμα του έσσω σκληρού και άλλους τραυματισμούς και το ποσό αυτό αυξήθηκε κατ' Έφεση, σε €119.602. Στη δική μας την περίπτωση, έλαβα υπόψη μου τους ακόλουθους παράγοντες:
1) την ηλικία του Ενάγοντα κατά τον χρόνο που τραυματίστηκε. Ήταν 24 ετών, δραστήριος, δεν είχε κανένα πρόβλημα υγείας πριν τους τραυματισμούς του. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και τα τραύματα του ήταν τόσο σοβαρά που κινδύνευσε να χάσει το πόδι του. Έπρεπε εσπευσμένα να οδηγηθεί στο χειρουργείο. Τα τραύματα του αφορούσαν πολύ σοβαρά κατάγματα και στα δύο τα πόδια από το μηριαίο μέχρι την ποδοκνημική. Η ανάρρωση του υπήρξε δύσκολη, επίπονη, διαταράχθηκε πλήρως η προσωπική του ζωή μέχρι και τον Οκτώβριο του 2015.
2) παρ' όλο ότι έχει απομακρυνθεί η πιθανότητα ανάπτυξης οστεονέκρωσης του δεξιού αστραγάλου, ως συνέπεια του εξαρθρήματος και διακοπής της αιμάτωσης, έχει αναπτύξει μετατραυματική αλλοίωση οστεοαρθρίτιδας στις αρθρώσεις του ταρσού και υπαστραγαλικής λόγω του σοβαρού τραυματισμού του και παρατεταμένη ακινητοποίηση με πιθανότητα για περαιτέρω χειρουργική θεραπεία. Το ίδιο ισχύει για την αριστερή επιγονατίδα. Υπήρξε πώρωση του κατάγματος του μηριαίου και της επιγονατίδας, αλλά παρουσιάστηκε οστικός ιστός που δημιουργεί μεγάλη εξόγκωση στην πρόσθια επιφάνεια του μηρού. Υπάρχει μειωμένη κάμψη και κινητικότητα του γονάτου, μειωμένη ικανότητα φόρτισης και των δύο άκρων και νιώθει περιοδικά ενοχλήσεις, ειδικά στις καιρικές αλλαγές. Οι ουλές του είναι μόνιμες και πολλές, παρ' όλο που τα υλικά οστεοσύνθεσης έχουν αφαιρεθεί.
3) επειδή ο Ενάγοντας είναι έξυπνος και δραστήριος, η απώλεια των εισοδημάτων του έχει μετριαστεί, αλλά πρέπει να αναγνωριστεί ότι έχει επηρεαστεί η ικανότητα του να εργαστεί, επειδή δεν αντέχει για μεγάλο χρονικό διάστημα την ορθοστασία και περιορίζονται οι ικανότητες του σε καθιστικής φύσεως εργασία. Πιθανόν να υποχρεωθεί σε μελλοντικές εγχειρίσεις, εξαιτίας ανάπτυξης μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας. Για τον πόνο, ταλαιπωρία, οδύνη, απώλεια και μόνιμα κατάλοιπα που έχει υποστεί, δικαιούται ποσό σε γενικές αποζημιώσεις το ποσό των €170.000 επί πλήρους ευθύνης. Μέσα στο εν λόγω ποσό, δεν επιδικάζεται κανένα ποσό για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων. Εκείνο το οποίο προκύπτει από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, είναι ότι η εισοδηματική του ικανότητα δεν επηρεάστηκε κατά την περίοδο που ήταν σε άσχημη κατάσταση, δηλαδή μέχρι τον Δεκέμβριο του 2015 που του χορηγήθηκε επίδομα ασθενείας και στη συνέχεια, δραστηριοποιήθηκε σε μεγάλες επιχειρηματικές δραστηριότητες με αποτέλεσμα, όχι μόνο να μην επηρεαστεί η εισοδηματική ικανότητα, αλλά και να αυξηθεί. Το να γίνει οποιαδήποτε εκτίμηση για τη μελλοντική εισοδηματική πορεία του Ενάγοντα, εξαιτίας των μετατραυματικών οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων, είναι εξαιρετικά παρακινδυνευμένο. Δεν έχει τεθεί ενώπιον μου θετική μαρτυρία που να δικαιολογεί συμπέρασμα, ότι θα μειωθεί η ικανότητα του να κερδίζει εισόδημα στο μέλλον, εξαιτίας του δυστυχήματος. Επιπρόσθετα, φαίνεται ικανότατος ο Ενάγοντας, πολύ νέος και είχε τη δυνατότητα να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Στη συνέχεια, τα τραύματα του δεν επηρέασαν την ικανότητα του να κερδίσει εισόδημα. Δεν παραγνωρίζω, ότι η ικανότητα του για ορθοστασία, είναι μειωμένη και ότι δεν μπορεί να εργαστεί ως κομμωτής με 8ωρο καθήκον, αλλά στην εξίσωση απώλειας μελλοντικών εισοδημάτων, υπάρχουν άγνωστοι παράγοντες. Στην παρούσα περίπτωση, υπάρχει η σύγχυση ως προς την πρόβλεψη εισοδηματικής ικανότητας για την αποκατάσταση της απώλειας. Ο Ενάγοντας έχει καλλιεργήσει άλλες δεξιότητες εξαιτίας της υποχρέωσης του να εγκαταλείψει το σχέδιο να γίνει κομμωτής. Στο τέλος, έχει φανεί ότι έχει βγει κερδισμένος επαγγελματικά, επειδή η ζωή του πήρε τέτοιαν τροπή και έτσι για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω, δεν περιλαμβάνεται στο ποσό των γενικών αποζημιώσεων, αποζημιώσεις για απώλεια μελλοντικών απολαβών.
Αναφορικά με τις ειδικές αποζημιώσεις, όπως ανέφερα προηγουμένως, από τα στοιχεία των Κοινωνικών Ασφαλίσεων, η εισοδηματική του ικανότητα για τo έτος 2015, δεν επηρεάστηκε σε σχέση με την εισοδηματική του ικανότητα για τα προηγούμενα έτη και η απώλεια αυτή, καλύφθηκε από το επίδομα ασθενείας που του παραχωρήθηκε από ιατροσυμβούλιο. Για τα αεροπορικά εισιτήρια, ούτε και γι' αυτά δεν του αποδίδεται κανένα ποσό, εφόσον πρόκειται για εισιτήρια τα οποία τα είχε εκδώσει πριν από το δυστύχημα και οι λόγοι για τους οποίους πήγε στο Ισραήλ, δεν είχαν σχέση με τα τραύματα του δυστυχήματος. Για τα ιατρικά πιστοποιητικά που εξέδωσε ο ΜΕ4 κατά τα έτη 2016‑2017, οι επισκέψεις του δεν είχαν σχέση με τα τραύματα του δυστυχήματος και έτσι ούτε και γι' αυτά δικαιολογείται οποιοδήποτε ποσό ειδικών αποζημιώσεων. Δικαιολογείται η δαπάνη των €700 για τις υπηρεσίες και για την έκδοση του ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Γιάννη Παπαγιάννη, Τεκμήριο A7. Εκείνο που επεξηγήθηκε στην υπόθεση Λαζάρου ν. Nemesis Εργοληπτική Δημόσια Εταιρεία Λτδ 1 Α.Α.Δ 1325 (2011), είναι τα οποιαδήποτε ωφελήματα από το δημόσιο, όπως Κοινωνικές Ασφαλίσεις από το κράτος που δίδονται στο μόνιμα ανάπηρο πρόσωπο για να τον ανακουφίσουν σε σχέση με την αναπηρία του, είναι ποσά που θα πρέπει να αφαιρεθούν από το ποσό των αποζημιώσεων. Ως προς τις ιατρικές εξετάσεις που έκανε στο Ισραήλ, δεν έχει προκύψει ότι υπήρχε ανάγκη αναζήτησης και τρίτη γνώμη από γιατρό ώστε να δικαιολογείται αυτή η δαπάνη. Οι ειδικές αποζημιώσεις θα πρέπει να αποδεικνύονται αυστηρά. Δικαιολογούνται ειδικές αποζημιώσεις μόνο για την αστυνομική έκθεση, €85,43, το ιατρικό πιστοποιητικό που αφορούν τις ιατρικές επισκέψεις και το πιστοποιητικό του Δρ. Παπαγιάννη, εξετάσεις για τα κλινικά εργαστήρια Θεοχαρίδη ύψους €120 και η εξέταση του ουρολόγου στο Απολλώνιο Νοσοκομείο €50, σύνολο €955,40 επί πλήρους ευθύνης. Επειδή δεν τίθεται θέμα απώλειας μελλοντικών απολαβών, δεν βλέπω λόγο γιατί θα πρέπει να γίνει απόκλιση του γενικού κανόνα ότι ο τόκος επί των αποζημιώσεων, θα πρέπει να ξεκινήσει από την ημέρα πρόκλησης του δυστυχήματος, δηλαδή 14/11/2014.
Ως προς τον τόκο που θα πρέπει να καταβληθεί έναντι του πιο πάνω ποσού, τo άρθρο 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, περιέχει τη γενική πρόνοια που αφορά την καταβολή τόκου σε περίπτωση αποζημιώσεων σε σχέση με σωματικές βλάβες. Μόνο εάν συντρέχουν ειδικοί λόγοι δικαιολογείται διαφοροποίηση στην καταβολή του τόκου.
Πιο κάτω παρατίθεται το άρθρο 58Α:
«58Α. Σε oπoιανδήπoτε εvώπιov oπoιoυδήπoτε Δικαστηρίoυ διαδικασία για τηv είσπραξη απoζημιώσεωv για σωματική βλάβη ή θάvατo συvεπεία αστικoύ αδικήματoς, τo Δικαστήριo επιδικάζει, εκτός αv είvαι ικαvoπoιημέvo ότι συvτρέχoυv ειδικoί περί τoυ αvτιθέτoυ λόγoι, ετήσιο τόκο ύψους ίσου με το ύψος του τόκου που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των εδαφίων 15
(2), (3) και (4) του άρθρου 33 του περί Δικαστηρίου Νόμου, αvαφoρικά με oλόκληρo ή μέρoς τoυ πoσoύ τωv απoζημιώσεωv πoυ έχoυv επιδικαστεί, για oλόκληρη ή για μέρoς της περιόδoυ μεταξύ της ημερoμηvίας κατά τηv oπoίαν γεvvήθηκε τo αγώγιμo δικαίωμα και της ημερoμηvίας καταχώρισης της αγωγής: Νoείται ότι για εκκρεμoύσες αγωγές ή απαιτήσεις, τo επιτόκιo, αvαφoρικά με oλόκληρo ή μέρoς 20
τoυ πoσoύ για oλόκληρη ή για μέρoς της περιόδoυ, όπως τo Δικαστήριo κρίvει πρέπov, αvέρχεται στo 6% για τηv περίoδo μεταξύ της oπoίας γεvvήθηκε τo αγώγιμo δικαίωμα, της έvαρξης της ισχύoς τoυ περί Αστικώv Αδικημάτωv (Τρoπoπoιητικoύ) Νόμoυ τoυ 1996 και σε 8% από τηv έvαρξη της ισχύoς τoυ περί Αστικώv Αδικημάτωv (Τρoπoπoιητικoύ) Νόμoυ τoυ 1996 μέχρι την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Αστικών Αδικημάτων (Τροποποιητικού) Νόμου του 2008 25 και από την ημερομηνία αυτήν μέχρι την τελική αποπληρωμή του ποσού της απόφασης το επιτόκιο καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου».
Στην υπόθεση Daria Νοvichkova v. Θέμη Βλάβη 1 ΑΑΔ 1111 (2012), επεξηγήθηκε ότι ο τόκος δικαιολογείται να λογίζεται με διαφορετικό τρόπο από τον τρόπο που προβλέπεται στο άρθρο 58Α στις περιπτώσεις, όπου ο τόκος δεν λογίζεται ως αποζημίωση για τη ζημιά που προκλήθηκε, αλλά για την αποστέρηση χρημάτων που θα έπρεπε να αποδοθούν στον παθόντα. Λέχθηκε σε εκείνην την υπόθεση, ότι ο τραυματισμός δεν προκαλεί διαμιάς τον πόνο, την ταλαιπωρία και τα υπόλοιπα για τα οποία τελικά αποζημιώνεται ο Ενάγων. Σε σχέση με τις ειδικές και γενικές αποζημιώσεις (εξαιρουμένων γενικών αποζημιώσεων για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων και μελλοντικών ιατρικών εξόδων), δεν συντρέχει κανένας λόγος απόκλισης από τη νομοθετική ρύθμιση, ως προνοείται στο άρθρο 58Α.
Οι ειδικές αποζημιώσεις, έχουν καθοριστεί και αποκρυσταλλωθεί, με την αποπεράτωση της αγωγής και της έκδοσης απόφασης στο ποσό των €955,40.
Ως εκ τούτου, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης για το ποσό των (€170.000 επί 0.60%) ως το ποσοστό ευθύνης της Εναγόμενης, συν το ποσό των (€955,40 ως ειδικές αποζημιώσεις επί 0.60%) επί το ποσοστό ευθύνης της Εναγόμενης, σύνολο €102.573,24 με νόμιμο τόκο από 14/11/2014.
Σε σχέση με τις αποζημιώσεις που αφορούν το μοτοποδήλατο, κανένα ποσό αποζημιώσεων δεν δικαιολογείται, καθότι η μοτοσυκλέτα κατά τη δεδομένη στιγμή, ανήκε σε τρίτο πρόσωπο και είναι εκ των υστέρων που κατατέθηκε το έντυπο μεταβίβασης του οχήματος για αλλαγή ιδιοκτησίας και ο ΜΕ7 κρίθηκε αναξιόπιστος. Επιπρόσθετα, δεν κατέθεσε κανένα αποδεικτικό στοιχείο για να αποδείξει ότι πρέπει να αγόρασε αυτήν τη μοτοσυκλέτα από το άλλο άτομο.
Εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης για το ποσό των €102.573,24 με νόμιμο τόκο από 14/11/2014. Τα έξοδα της αγωγής, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης, ως αυτά υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(Υπ.)………………..
Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Α. Ε. Δ.