ECLI:CY:AD:2023:A200
ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Έφεση Αρ. Ε206/2015)
7 Ιουνίου 2023
[ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, Δ/στές]
(ΑΓΩΓΗ 1072/2010)
ΕΛΕΝΗ ΣΤΕΦΑΝΟΥ - ΜΕΤΖΙΤΗ,
Εφεσείουσα/Ενάγουσα,
ν.
1. ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΠΑΥΛΙΔΟΥ
2. ΒΑΛΕΝΤΙΝΗΣ ΟΜΗΡΟΥ-ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ
3. ΠΑΤΡΑΣ ΙΩΑΝΝΟΥ,
Εφεσιβλήτων/Εναγόμενων.
____________________
(ΑΓΩΓΗ 4426/2010)
ΕΛΕΝΗ ΣΤΕΦΑΝΟΥ - ΜΕΤΖΙΤΗ,
Εφεσείουσα/Ενάγουσα,
ν.
ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΠΑΥΛΙΔΟΥ,
Εφεσίβλητης/Εναγόμενης.
Λ. Λουκαΐδης για Λουκής Γ. Λουκαΐδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. και Άρης Χατζηπαναγιώτου & Συνεργάτες, για την Εφεσείουσα.
Α. Βρυωνίδης για Α. Βρυωνίδης & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., για την Εφεσίβλητη 1.
Λ. Μαυρίκιος, για τις Εφεσίβλητες 2 και 3.
____________________
ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από τον Μαλαχτό, Δ.
____________________
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.: Με τρείς λόγους έφεσης, η Εφεσείουσα προσβάλλει την Ενδιάμεση Απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ημερ.6.10.2015 με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα της για τροποποίηση των Εκθέσεων Απαίτησης της σε δύο συνενωμένες αγωγές που είχε εγείρει κατά όλων των Εφεσίβλητων την πρώτη και κατά της Εφεσίβλητης 1 (στην πρώτη) τη δεύτερη.
Με την πρώτη αγωγή η Εφεσείουσα ισχυριζόταν ότι με διαθήκη ημερ.4.2.2002 η αποβιώσασα Μ.Ρ., την είχε καταστήσει κληρονόμο της σε περίπτωση που κατά το θάνατο της δεν βρισκόταν στη ζωή ο σύζυγος της. Με δεύτερη της διαθήκη η οποία, σύμφωνα με τη Εφεσείουσα, ήταν αποτέλεσμα πιέσεων και απειλών εκ μέρους της Εφεσίβλητης 1, κληροδότησε την περιουσία της στην τελευταία. Με τρίτη διαθήκη, προϊόν και εκείνη πιέσεων και απειλών εκ μέρους της Εφεσίβλητης 1 και εν γνώσει και σε συνεργασία με τις Εφεσίβλητες 2 και 3, η αποβιώσασα ακύρωσε τις προηγούμενες διαθήκες και κληροδότησε στις Εφεσίβλητες την περιουσία της. Στη δεύτερη αγωγή η Εφεσείουσα επαναλάμβανε τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει στην πρώτη αγωγή και αξίωνε, επιπρόσθετα, την ακύρωση ενός εγγράφου τιτλοφορούμενου «renunciation» (αποκήρυξη) του συζύγου της αποβιωσάσης βάσει του οποίου εκείνος παραιτείτο από τα κληρονομικά του δικαιώματα επί της περιουσίας της συζύγου του.
Με την αίτηση τροποποίησης ζητείτο να εισαχθεί ισχυρισμός ότι η τρίτη διαθήκη δεν είχε υπογραφτεί από την αποβιώσασα, αλλά ότι είχε συνταχτεί και υπογραφτεί από τις Εφεσίβλητες, ήταν δηλαδή προϊόν πλαστογραφίας.
Ως αποτέλεσμα της απόρριψης της αίτησης τροποποίησης, η δίκη διεξάχθηκε στη βάση της δικογραφίας ως είχε και αποπερατώθηκε με την έκδοση την 31.7.2017 τελικής απόφασης, με την οποία αμφότερες οι αγωγές απορρίφθηκαν. Κατά της τελικής αυτής απόφασης καταχωρίστηκε από την εδώ Εφεσείουσα η Πολ. Έφ Αρ.325/2017 η οποία εκκρεμεί προς εκδίκαση. Όπως μας ενημέρωσε ο δικηγόρος της Εφεσείουσας δεν έχει περιληφθεί στους λόγους έφεσης της έφεσης εκείνης λόγος που να αφορά στο αντικείμενο της Ενδιάμεσης Απόφασης ημερ.6.10.2015.
Όταν το αντικείμενο της έφεσης είναι ενδιάμεση απόφαση με την οποία απορρίφθηκε αίτηση για τροποποίηση των δικογράφων, με αντίκτυπο στη μαρτυρία που μπορεί να γίνει αποδεχτή (admissible) ως καλυπτόμενη από δικογραφημένο ισχυρισμό, σημασία έχει, εφόσον είναι εφικτό, η έφεση να εκδικάζεται πριν τη δίκη ή έστω πριν την ολοκλήρωση της, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα, εάν η έφεση επιτραπεί, να συνεχιστεί η δίκη στη βάση της τροποποιημένης δικογραφίας, με ευχέρεια προσκόμισης υποστηρικτικής του νέου ισχυρισμού μαρτυρίας. Διαφορετικά, μετά την ολοκλήρωση της δίκης, το γεγονός ότι εσφαλμένα δεν επιτράπηκε η προσθήκη ισχυρισμού στη δικογραφία, σημασία μπορεί να έχει μόνο ως σφάλμα που τεκμηριώνει λόγο προσβολής της τελικής απόφασης. Και αυτό, υπό την προϋπόθεση ότι η απόρριψη της προσθήκης επηρέασε την έκβαση της τελικής απόφασης κατά τρόπο δυσμενή προς τα συμφέροντα του διαδίκου που παραπονείται για την απόρριψη της τροποποίησης.
Και η επιμονή στην προώθηση τέτοιας έφεσης όταν έχει ολοκληρωθεί η εκδίκαση της υπόθεσης, όχι μόνο δεν είναι πρόσφορη, αλλά θα δημιουργούσε δυσχέρεια. Στην περίπτωση που θα φαινόταν ότι η ενδιάμεση απόφαση ήταν εσφαλμένη και η τροποποίηση θα έπρεπε να είχε επιτραπεί, το αποτέλεσμα δεν θα μπορούσε να διορθώσει αυτό που είχε γίνει, δηλαδή τη συνακόλουθη μη παρουσίαση ή μη αποδοχή της σχετικής μαρτυρίας. Απλά διαπιστώνεται το σφάλμα και ό,τι απομένει είναι να διαφανεί τι αντίκτυπο είχε το σφάλμα, αν είχε, στην τελική απόφαση. Αυτό δεν μπορεί να διαπιστωθεί εκτός του πλαισίου της έφεσης κατά της τελικής απόφασης και με την προϋπόθεση ότι υπάρχει στην έφεση εκείνη σχετικός λόγος έφεσης.
Φαίνεται ότι το πλέον πρόσφορο σε τέτοιες περιπτώσεις είναι στην έφεση κατά της τελικής απόφασης να περιλαμβάνεται λόγος έφεσης που να πλήττει την ορθότητα της ενδιάμεσης απόφασης, όπως ρητά επιτρέπεται από τη διαχρονική επιφύλαξη του Άρθρου 25(1) του Νόμου στις διάφορες μορφές που έχει λάβει, ώστε να παρέλκει η εκδίκαση της έφεσης κατά της ενδιάμεσης απόφασης. Ακόμα και αν δεν έχει περιληφθεί ανάλογος λόγος έφεσης στην έφεση κατά της τελικής απόφασης, αυτό μπορεί να διορθωθεί μετά από σχετική αίτηση και άδεια ώστε τέτοιος να προστεθεί.
Σε κάθε περίπτωση, η εκδίκαση της παρούσας έφεσης με την προοπτική θεραπείας εφόσον επιτύχει, δεν μπορεί να επιτευχθεί. Η έφεση είναι αλυσιτελής και απορρίπτεται, χωρίς να αποφαινόμαστε επί της ουσίας της, δηλαδή την ορθότητα της Ενδιάμεσης Απόφασης ημερ.6.10.2015. Τούτου δοθέντος, κρίνουμε ορθό και δίκαιο να μην επιδικάσουμε έξοδα.
Η έφεση απορρίπτεται. Καμιά διαταγή για έξοδα.
Κ. Σταματίου, Δ.
X. Μαλαχτός, Δ.
Ι. Ιωαννίδης, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο