ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

 

(Άρθρο 23(3)(δ) του Ν. 33/64 - Μεταβατικές Διατάξεις)

 

 

(Έφεση Κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 7/2021)

 

25 Φεβρουαρίου, 2026

 

 

[ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, ΣΑΝΤΗΣ, ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ, Δ/ΣΤΕΣ]

 

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ

ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ,

Εφεσειόντων,

 

ν.

 

PAFILIA PROPERTY DEVELOPERS LTD,

Εφεσίβλητων.

 

_________________

 

Δ.Μ. Εργατούδη (κα), Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους Εφεσείοντες.

 

Κ. Κακουλλή (κα) με Μ. Μελινιώτη (κα), Ασκούμενη Δικηγόρο, για Chrysses Demetriades & Co LLC, για τους Εφεσίβλητους.

 

_________________

 

ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, Δ.: Η ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου

θα δοθεί από τον Σάντη, Δ.

_________________

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

          ΣΑΝΤΗΣ, Δ.: Οι Εφεσείοντες προσβάλλουν την απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου της 15.12.20, με την οποία, στην Προσφυγή 467/17, ακυρώθηκε η απόφαση τους για απόρριψη της ένστασης των Εφεσίβλητων και η συναφής βεβαίωση Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) ύψους €1.561.448,42 και €186.602,43, πλέον τόκους και επιβαρύνσεις.

Επίκεντρο της διοικητικής αλλά και πρωτόδικης απόφασης ήταν το Όγδοο Παράρτημα του Περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμου 95(Ι)/00 («ο Ν.95(Ι)/00»), το οποίο ορίζει και τούτα, στην έκταση που επί του προκειμένου ενδιαφέρουν (τα αποσπάσματα παρατίθενται αυτούσια, όπως και τα επόμενα):

«1. Οι ακόλουθες συναλλαγές είναι εξαιρούμενες συναλλαγές: [...]

(β) παράδοση ακίνητης ιδιοκτησίας εξαιρουμένων των πιο κάτω συναλλαγών:

(i) μεταβίβαση κτιρίων ή τμημάτων τους και του οικοπέδου που μεταβιβάζεται μαζί με αυτά ή και εξ' αδιαιρέτου ιδανικής μερίδας επ' αυτών εφόσον πραγματοποιείται πριν από την πρώτη εγκατάσταση σ' αυτά,

(ii) μεταβίβαση της κατοχής κτιρίων ή τμημάτων τους και του οικοπέδου που μεταβιβάζεται μαζί με αυτά ή εξ' αδιαιρέτου ιδανικής μερίδας επ' αυτών, δυνάμει σύμβασης πώλησης τους ή δυνάμει συμφωνίας που ρητά προβλέπει ότι θα μεταβιβαστούν και τα κτίρια μαζί με το οικόπεδο που μεταβιβάζεται μαζί με αυτά σε κάποιο χρόνο στο μέλλον ή δυνάμει μίσθωσης τους με δικαίωμα εξαγοράς, εφόσον πραγματοποιείται πριν από την πρώτη εγκατάσταση σ' αυτά.

2. Για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου, κτίρια θεωρούνται τα κτίσματα γενικά και κάθε είδους κατασκευές που συνδέονται με τα κτίσματα ή με το έδαφος κατά τρόπο σταθερό και μόνιμο.

3. Για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου, πρώτη εγκατάσταση σημαίνει την πρώτη χρησιμοποίηση, με οποιοδήποτε τρόπο, των κτιρίων ύστερα από την ανέγερση τους, περιλαμβανομένων της ιδιοκατοίκησης, ιδιόχρησης, μίσθωσης ή οποιασδήποτε άλλης χρήσης.

4. (α) Οι διατάξεις των παραγράφων 1(β)(i) και (ii), 2 και 3 του παρόντος Παραρτήματος δεν εφαρμόζονται για τα κτίρια για τα οποία έχει κατατεθεί δεόντως συμπληρωμένη αίτηση έκδοσης πολεοδομικής άδειας πριν την 1 Μαΐου 2004.

(β) Στις περιπτώσεις κτιρίων για τα οποία δεν απαιτείται η κατάθεση πολεοδομικής άδειας δυνάμει Γενικού ή Ειδικού Διατάγματος Ανάπτυξης, οι διατάξεις των παραγράφων 1(β) I και II, 2 και 3 του παρόντος Παραρτήματος εφαρμόζονται για τα κτίρια για τα οποία έχει κατατεθεί δεόντως συμπληρωμένη αίτηση για έκδοση άδειας οικοδομής μετά την 1 Μαΐου, 2004.

 

Για τους σκοπούς του παρόντος Παραρτήματος-

«πολεοδομική άδεια» σημαίνει την πολεοδομική άδεια που εκδίδεται σύμφωνα με τον εκάστοτε ισχύοντα Νόμο για την έκδοση πολεοδομικών αδειών

«άδεια οικοδομής» σημαίνει την άδεια οικοδομής που εκδίδεται σύμφωνα με τον εκάστοτε ισχύοντα Νόμο για την έκδοση αδειών οικοδομής».

 

Η προσβαλλόμενη απόφαση αφορούσε σε τέσσερα αναπτυξιακά έργα των Εφεσίβλητων, και δη στα έργα Εpea 3-7, Peyia Springs, Hesperides και Elysia Park. Πυρήνας της διαφοράς ήταν η θέση των Εφεσειόντων ότι στις αναπτύξεις αυτές επήλθαν τροποποιήσεις που τις διαφοροποιούν ριζικώς από την προ της 30.4.04 πολεοδομική αίτηση.

Οι Εφεσίβλητοι - ως και πρωτοδίκως - περιόρισαν την επιχειρηματολογία τους στις δύο μόνο από τις τέσσερεις προαναφερθείσες αναπτύξεις και ειδικότερα στα έργα Epea 3-7 και Elysia Park («οι αναπτύξεις»).

Το Διοικητικό Δικαστήριο ανέφερε και τα εξής ως προς ό,τι είναι που οι Εφεσίβλητοι είχαν προτάξει ως τοποθετήσεις για τις αναπτύξεις αλλά και αναφορικώς προς άλλες «... σχετικές αναφορές στην προσβαλλόμενη απόφαση ...»:

«[...] Μετά από ενδελεχή μελέτη των γεγονότων και των στοιχείων που παρουσιάζονται στον προσωπικό φάκελο (όπως αναλύονται από το λειτουργό ελέγχου), συμπεραίνεται ότι οι τροποποιήσεις που έχουν γίνει στην αρχική αίτηση της πραγματοποιηθείσας ανάπτυξης που έγινε στο έργο ΈΡΕΑ 3-7' στην Πέγεια (με αρ. ΠΑΦ 1166/2004), διαφοροποιείται ριζικά από την αρχική υποβληθείσα. Συγκεκριμένα η αίτηση στην Πολεοδομική Αρχή υποβλήθηκε στις 30/04/2004 για την ανέγερση οικίας 188,91 τ.μ. με κολυμβητική δεξαμενή. Στις 30/05/2005 υποβάλλεται νέα αίτηση στην Πολεοδομική αρχή με την υποβολή τροποποιημένων σχεδίων για την ανέγερση οικίας με καλυμμένους χώρους 205 τ.μ., υπόγειο χώρο 70 τ.μ. και κολυμβητική δεξαμενή. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός των συμβούλων σας ότι δεν επήλθε ουσιαστική μεταβολή στις αρχικές αιτήσεις που υποβλήθηκαν στην Πολεοδομική Αρχή πριν την 30/04/2004 [...]

Μετά από ενδελεχή μελέτη των γεγονότων και των στοιχείων που παρουσιάζονται στον προσωπικό φάκελο (όπως αναλύονται από το λειτουργό ελέγχου), συμπεραίνεται ότι οι τροποποιήσεις που έχουν γίνει στην αρχική αίτηση της πραγματοποιηθείσας ανάπτυξης που έγινε με την ονομασία 'ELYSIA PARK' (283/04), διαφοροποιείται ριζικά από την αρχική υποβληθείσα. Συγκεκριμένα η αρχική αίτηση που υποβλήθηκε αφορούσε την ανέγερση 301 οικιστικών μονάδων όλων των τύπων, διαμερισμάτων σε διώροφες και τριώροφες οικοδομές, 3 κολυμβητικές δεξαμενές, παιδότοπους, γήπεδο καλαθόσφαιρας, τοπιοτεχνημένους χώρους πρασίνου και 414 χώρους στάθμευσης. Μετά από ενδελεχή μελέτη των γεγονότων στην αρχική αίτηση για χορήγηση πολεοδομικής άδειας και των στοιχείων που παρουσιάζονται στον προσωπικό φάκελο (όπως αναλύονται από το λειτουργό ελέγχου), καθώς επίσης και σε επί τόπου επίσκεψη που πραγματοποιήθηκε, διαφάνηκε ότι έγινε αλλαγή στην τοπιοτέχνηση των κτιρίων όπως: Μεταξύ του Block 4 και Block 3 κατασκευάστηκε δρόμος που οδηγεί σε υπόγειο χώρο στάθμευσης, που δεν βρισκόταν στα αρχικά σχέδια. Επίσης κατασκευάστηκαν υπόγειοι αποθηκευτικοί χώροι για να εξυπηρετούν κυρίως τα Blocks 3,4,9 και 10. Περεταίρω δεν ανεγέρθηκε ένα Block και στη θέση του υποβλήθηκαν σχέδια για ανέγερση εμπορικού κέντρου. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός των συμβούλων σας ότι δεν επήλθε ουσιαστική μεταβολή στις αρχικές αιτήσεις που υποβλήθηκαν στην Πολεοδομική Αρχή πριν την 30/04/2004.

Μετά από ενδελεχή μελέτη των γεγονότων και των στοιχείων που παρουσιάζονται στον προσωπικό φάκελο (όπως αναλύονται από το λειτουργό ελέγχου), και ενόψει των πιο πάνω σημείων και του γεγονότος ότι η παράδοση των κατοικιών είναι φορολογητέα συναλλαγή, λανθασμένα δεν έχετε επιβάλει φόρο εκροών για τα ποσά των χρεωστών των οποίων οι κατοικίες παραδόθηκαν κατά την υπό εξέταση περίοδο. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός των συμβούλων του υ.φ.π. ότι οι διάφορες αναπτύξεις δεν υπόκεινται σε Φ.Π.Α. [...]».

 

Ακολούθως, το Δικαστήριο κατέγραψε και αυτά ως αναφορές στην αρχική απόφαση των Εφεσειόντων (ημερομηνίας 27.2.13), εν σχέσει προς τη διεξαχθείσα έρευνα:

«[...] IV. Από την έρευνα που έχει διεξαχθεί αναφορικά με την ανάπτυξη γης που αφορά τον Πολεοδομικό Φάκελο με αριθμό ΠΑΦ 1166/2004 και αφορά την ανάπτυξη γης στην Πέγεια με την ονομασία ΕΡΕΑ 3-7 διαπιστώθηκε ότι τα σχέδια που υποβλήθηκαν στην αρμόδια Πολεοδομική Αρχή με την αίτηση για την παραχώρηση πολεοδομικής άδειας στις 30/05/2005 που αφορούσαν την ανέγερση έπαυλης ήταν διαφορετικά από αυτά που είχαν αρχικά κατατεθεί με την αίτηση ημερομηνίας 29/04/2004. Ως εκ τούτου κρίνω ότι η πιο πάνω αίτηση που υποβλήθηκε στην αρμόδια Πολεοδομική Αρχή για την παραχώρηση πολεοδομικής άδειας πριν από την 01/05/2004 δεν ήταν δεόντως συμπληρωμένη, όπως προβλέπεται στις διατάξεις της παραγράφου (β), υποπαραγράφος 4(α) του Ογδόου Παραρτήματος των περί Φ.Π.Α. Νόμων του 2000-2012, και συνεπώς η παράδοση της κατοικίας, εφόσον πραγματοποιείται πριν από την πρώτη εγκατάσταση σ' αυτή, είναι φορολογητέα συναλλαγή, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου (β) του ιδίου Παραρτήματος. Το συνολικό ποσό των €15,414.16 βεβαιώνεται ως φόρος εκροών δυνάμει του άρθρου 49 των περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμων του 2000 μέχρι 2012 (Ν.95(I)/2000) ενώ το συνολικό ποσό των €11,047.00 σας αναγνωρίζεται ως φόρος εισροών [...]

VIΙ. Από την έρευνα που έχει διεξαχθεί αναφορικά με την ανάπτυξη γης που αφορά τον Πολεοδομικό Φάκελο του Δήμου Πάφου με αριθμό 238/2004 και αφορά την ανάπτυξη γης στον Άγιο Θεόδωρο στην Πάφο με την ονομασία ELYSIA PARK διαπιστώθηκε ότι τα σχέδια που υποβλήθηκαν στην αρμόδια Πολεοδομική Αρχή με την αίτηση για την παραχώρηση πολεοδομικής άδειας στις 30/04/2004 αφορούσαν ανέγερση 306 κατοικιών με συνολικό εμβαδόν 27,625 τ.μ. ενώ στις 14/04/2006 υποβλήθηκαν νέα τροποποιημένα σχέδια που αφορούσαν την ανέγερση 301 μονάδων με συνολικό εμβαδόν 26,644 τ.μ. Σε επί τόπου επίσκεψη διαπιστώθηκε πως δημιουργήθηκε υπόγειος χώρος στάθμευσης που συνδέει τα κτίρια με αριθμούς 3,4,9 και 10 καθώς και αποθηκευτικοί χώροι που εξυπηρετούν τα πιο πάνω κτίρια. Ως εκ τούτου κρίνω ότι η πιο πάνω αίτηση που υποβλήθηκε στην αρμόδια Πολεοδομική Αρχή για την παραχώρηση πολεοδομικής άδειας πριν από την 01/05/2004 δεν ήταν δεόντως συμπληρωμένη, όπως προβλέπεται στις διατάξεις της παραγράφου (β), υποπαράγραφος 4(α) του Ογδόου Παραρτήματος των περί Φ.Π.Α. Νόμων του 2000-2012, και συνεπώς η παράδοση των κατοικιών στα κτίρια 3,4,9 και 10, εφόσον πραγματοποιείται πριν από την πρώτη εγκατάσταση σ' αυτές, είναι φορολογητέα συναλλαγή, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου (β) του ιδίου Παραρτήματος. Το συνολικό ποσό των €2,124,305.64 βεβαιώνεται ως φόρος εκροών δυνάμει του άρθρου 49 των περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμων του 2000 μέχρι 2012 (Ν.95(Ι)/2000) ενώ το συνολικό ποσό των €1,061.189.80 σας αναγνωρίζεται ως φόρος εισροών [...]».

 

Το Διοικητικό Δικαστήριο έκρινε πως επειδή η εκ του Ογδόου Παραρτήματος του Ν.95(Ι)/00 απαίτηση «... περιορίζεται στην κατάθεση συμπληρωμένης αίτησης πριν την 1.5.2004 χωρίς να επεκτείνεται ούτε στην έκδοση της αλλά ούτε και στην εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών συμφώνως της πολεοδομικής αίτησης που κατατέθηκε πριν την 1.5.2004 ...», η εισήγηση των Εφεσίβλητων για πλάνη περί τον νόμο ευσταθούσε.

Το Διοικητικό Δικαστήριο επεξέτεινε το σκεπτικό του, λέγοντας πως:

«[...] Δεδομένου ότι ο σχετικός με πολεοδομικές άδειες νόμος δεν εμποδίζει την υποβολή, μετά την έκδοση της αρχικής πολεοδομικής άδειας, πρόσθετων αιτήσεων αναφορικά με μετατροπές τότε εάν ο νομοθέτης επιθυμούσε να διασφαλίσει ότι η υπό κρίση ακίνητη ιδιοκτησία θα αντιμετωπιζόταν ως εξαιρούμενη συναλλαγή μόνο σε περιπτώσεις ανέγερσης της οικοδομής σύμφωνα με την αίτηση έκδοσης πολεοδομικής άδειας που κατατέθηκε πριν την 1.5.2004, θα έπρεπε να το προνοούσε ρητώς. Στην απουσία τέτοιας ρητής πρόνοιας, η κατάθεση και μόνο αίτησης συμπληρωμένης έκδοσης πολεοδομικής άδειας πριν την 1.5.2004 καθιστά την παράδοση ακίνητης ιδιοκτησίας εξαιρούμενη συναλλαγή.

Τα πιο πάνω, έχω την άποψη ότι υποστηρίζονται και από το ιστορικό της τροποποίησης του Νόμου με την οποία εισάχθηκε το νέο Όγδοο Παράρτημα. Η εισαγωγή του έγινε με τον τροποποιητικό νόμο 95(Ι)/2004 ο οποίος δημοσιεύτηκε στα 30.4.2004 και στον οποίο - σε ότι αφορά στο Όγδοο Παράρτημα - δόθηκε έναρξη ισχύος η ημερομηνία προσχώρησης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση δηλαδή, η 1.5.2004. Επειδή, ακριβώς, ο λόγος της τροποποίησης ήταν, ως αναφέρεται στο προοίμιο του τροποποιητικού νόμου, η εναρμόνιση με την «Οδηγία 77/388/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 17ης Μαΐου 1977 περί εναρµονίσεως των νοµοθεσιών των κρατών µελών, των σχετικών µε τους φόρους κύκλου εργασιών Κοινό σύστηµα φόρου προστιθέµενης αξίας οµοιόµορφη φορολογική βάση» (ΕΕ L 154 της 13.6.1977, σ. 1), όπως αυτή τροποποιήθηκε µέχρι και την Οδηγία 2002/38/ΕΚ του Συµβουλίου της 7ης Μαΐου 2002 (ΕΕ L 128 15.5.2002, σ. 41)» και επειδή σύμφωνα με την εν λόγω εναρμόνιση το φορολογικό καθεστώς της ακίνητης ιδιοκτησίας θα άλλαζε, τέθηκε το χρονικό ορόσημο της πριν την 1.5.2004 για σκοπούς κατάθεσης αίτησης έκδοσης πολεοδομικής άδειας έτσι ώστε να μην δημιουργηθεί απρόβλεπτη φορολογική υποχρέωση σε σχέση με τις εν λόγω συναλλαγές [...]».

 

Περαιτέρω, το Διοικητικό Δικαστήριο παρέπεμψε και στην απόφαση της Ολομέλειας στην Panicos Genethliou Developments Ltd ν. Δημοκρατίας (2018) 3 Α.Α.Δ. 196, για να τη διαφοροποιήσει εν τέλει από όσα τούτο εξέλαβε ότι υφίσταντο ως γεγονότα και νομική περί ερμηνείας θεώρηση στην Προσφυγή, απολήγοντας κατά τα πιο κάτω:

«[...] Έχω την άποψη ότι το σκεπτικό της πιο πάνω απόφασης αφορά περιπτώσεις με γεγονότα όμοια εκείνης της υπόθεσης όπου, αφενός, υποβλήθηκε αίτηση πριν την 1.5.2004 αλλά, αφετέρου, δεν οδήγησε στην έκδοση πολεοδομικής άδειας. Αυτό επειδή, όπως το αντιλαμβάνομαι, σε μία τελεολογική ερμηνεία ο σκοπός του νομοθέτη είναι να επιβάλει φορολογία και συνεπώς δεν αρκεί μόνο η έγκαιρη υποβολή της αίτησης.

Η ως άνω απόφαση είναι, βεβαίως, απόλυτα σεβαστή αν και διατηρώ την άποψη ότι δεν μπορεί να εισαχθεί τελεολογική ερμηνεία σε φορολογική νομοθεσία που θα έχει ως αποτέλεσμα την υπαγωγή του διοικουμένου σε δυσμενέστερη θέση από αυτήν που θα ήταν σύμφωνα με τη γραμματική ερμηνεία του νόμου. Εν πάση περιπτώσει, όμως, θεωρώ ότι η Genethliou διαφοροποιείται από την υπό κρίση υπόθεση εφόσον στην παρούσα υπόθεση εκδόθηκε πολεοδομική άδεια συμφώνως της αίτησης που υποβλήθηκε έγκαιρα και αυτό από μόνο του είναι απόδειξη ότι η αίτηση που είχε υποβληθεί ήταν δεόντως συμπληρωμένη ως απαιτεί ο Νόμος.

Για τους πιο πάνω λόγους καταλήγω ότι η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση στην έκταση που αφορά τα αναπτυξιακά έργα Epea 3-7 και Elysia Park, ακυρώνεται [...]».

 

Οι Εφεσείοντες αμφισβητούν την πρωτόδικη απόφαση με έξι λόγους έφεσης. Τούτοι, εκτείνονται σε όλο σχεδόν το φάσμα της απόφασης, είτε σε ό,τι αφορά στις ημερομηνίες κατάθεσης υποβολής και έκδοσης των αιτήσεων για πολεοδομική άδεια, είτε στην ερμηνεία του Ογδόου Παραρτήματος του Ν.95(Ι)/00.

Μελετήσαμε όσα μας τέθηκαν με περισσή προσοχή.

Ασχέτως αν οι Εφεσίβλητοι κατέταξαν τον λόγο έφεσης 1 ως τυπικής ή και δευτερευούσης σημασίας [1] - κάτι περί του οποίου δεν θα αποφανθούμε για λόγους που θα επεξηγηθούν κατοπινά - σημαντικό είναι να καταγράψουμε εξ αρχής πως επιβάλλεται να επιληφθούμε πρώτα των λόγων έφεσης 2-6. Αυτοί, συνδέονται με την κατά τους Εφεσείοντες λανθασμένη και πεπλανημένη ερμηνεία των εφαρμοζόμενων στην περίπτωση νομοθετικών προνοιών και νομολογιακών αρχών, αφού ενδεχόμενη ανατροπή της συναφούς πρωτόδικης ερμηνείας πιθανόν να συμπαρέσερνε ομοίως το σύνολο της εκκαλούμενης απόφασης.

Έχουμε την άποψη, με κάθε σεβασμό προς το πρωτόδικο Δικαστήριο, ότι ήταν εσφαλμένη η δοθείσα ερμηνεία των σχετικών διατάξεων του Ν.95(Ι)/00, αφού, παρά την επίκληση της Genethliou (ανωτέρω), δεν αποτιμήθηκε ορθώς το νόημα τής «δεόντως συμπληρωμένης αίτησης», με καταγραφή, συν τοις άλλοις από μέρους του Δικαστηρίου, πως ο Ν.95(Ι)/00 δεν επεκτείνεται στην εκτέλεση των έργων «... που αφορά η αίτηση που κατατέθηκε πριν την 1η Μαΐου 2004».

Στη Genethliou (ανωτέρω), η Ολομέλεια ανέφερε (στις σελίδες 199-200):

«[...] Εκείνο που απασχόλησε πρωτόδικα και, τελικώς, κατ' έφεση, είναι η ερμηνεία της φράσης στην παράγραφο 4(α) του Ογδόου Παραρτήματος «δεόντως συμπληρωμένη αίτηση έκδοσης πολεοδομικής άδειας». Ο λόγος που η φράση αυτή είναι σημαντική είναι διότι κτήριο, που κατασκευάστηκε στη βάση αίτησης η οποία είχε κατατεθεί στην αρμόδια Πολεοδομική Αρχή πριν από την 1.5.2004, δεν υπόκειτο σε φορολόγηση με το νεοεισαχθέντα κανονικό συντελεστή Φ.Π.Α. 15%. Κατά τον ευπαίδευτο Δικαστή του Δικαστηρίου τούτου που εκδίκασε πρωτοδίκως την υπόθεση: «Η ορθή ερμηνεία της φράσης 'δεόντως συμπληρωμένη αίτηση' σημαίνει τη διαφοροποίηση μεταξύ της αίτησης και της τελικής ανάπτυξης ιδωμένης μέσα από τη φορολογική και όχι την πολεοδομική νομοθεσία». Έκαμε, έτσι, δεκτή τη θέση, σχετικά, των εφεσιβλήτων. Καταλήγοντας δε ως ανωτέρω, πασιφανώς, προσέγγισε το επίμαχο θέμα σε σχέση με την ερμηνεία της πιο πάνω φράσης τελεολογικά, προς διαπίστωση, όπως συμβαίνει σε τέτοια περίπτωση, της πρόθεσης του νομοθέτη, μέσα και από το κείμενο του νόμου, εν προκειμένω, των προνοιών της παραγράφου 4(α) του Ογδόου Παραρτήματος.

Ως αποτέλεσμα της προσέγγισης, ανωτέρω, η υπό αναφορά φράση είχε την έννοια ότι η συμπλήρωση κατατεθείσας αίτησης έπρεπε να είχε γίνει εξαρχής, με τρόπο ώστε, από αυτή, να προέκυπτε, χωρίς άλλο, η αιτηθείσα πολεοδομική άδεια για το κτήριο για το οποίο είχε υποβληθεί [...]. Εν προκειμένω, το κτήριο που, τελικώς, ανεγέρθηκε, δηλαδή μια μονώροφη κατοικία, και αποτέλεσε το αντικείμενο της υπό αναφορά συναλλαγής δεν ήταν το κτήριο, δηλαδή η διώροφη κατοικία, για το οποίο είχε κατατεθεί αίτηση πριν την 1.5.2004, ώστε να δικαιολογείτο η εφαρμογή των προνοιών της παραγράφου 4(α) [...]».

 

 

          Περιπλέον, ως διασαφηνίστηκε στη Genethliou (ανωτέρω), κατά τη νομολογιακή γραμμή των υποθέσεων D.N.P. Property Developers Ltd ν. Εφόρου Φ.Π.Α. και Άλλων (2017) 3(Α) Α.Α.Δ. 123 και Δημοκρατία ν. Chaps Property Developers Ltd (2017) 3(Α) Α.Α.Δ. 295, η έννοια της «... δεόντως συμπληρωμένης αίτησης έκδοσης πολεοδομικής άδειας ...» (στην παράγραφο 4(α) του Ογδόου Παραρτήματος του Ν.95(Ι)/00), δεν περιορίζεται στην απλή χρονική προτεραιότητα κατάθεσης πολεοδομικής αίτησης πριν από την 1.5.04, αλλά προϋποθέτει ουσιαστική αντιστοιχία μεταξύ της αίτησης και της ανάπτυξης που καταληκτικώς ανεγείρεται και απαρτίζει το αντικείμενο της φορολογητέας συναλλαγής. Η χρήση του όρου «δεόντως» προσδίδει κανονιστικό περιεχόμενο που υπερβαίνει την τυπική πληρότητα ή την εμπρόθεσμη υποβολή, ενώ η ρητή αναφορά της διάταξης σε «κτίρια», καταδεικνύει, ακριβώς, ότι το ευεργέτημα της μεταβατικής εξαίρεσης συνδέεται με το κατά περίπτωση υλοποιηθέν οικοδόμημα και όχι απλώς με την ύπαρξη προγενέστερης αίτησης άνευ ετέρου (βλ. επίσης, Zora Limited ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 106/15, ημ. 20.6.23, ECLI:CY:AD:2023:C212, Δημοκρατία ν. Pericleous Developers Limited, A.E. 53/15, ημ. 1.12.21, ECLI:CY:AD:2021:C545 και Pafilia Property Developers Ltd ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 139/14, ημ. 5.4.21, ECLI:CY:AD:2021:C122).

Παρεμβάλλουμε, ότι αποκλίνοντες μας βρίσκει και η πρόταξη, στην πρωτόδικη απόφαση, του Περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου 90/72, [2] προς θεμελίωση του εφεσιβληθέντος σκεπτικού.

Αυτό, λόγω του ότι αρμόδιο όργανο για την ερμηνεία και επιβολή του ΦΠΑ δεν ήταν στην προκειμένη (και υπό τα δεδομένα της υπόθεσης) η Πολεοδομική Αρχή, αλλά ο Έφορος ΦΠΑ, βάσει του Ν.95(Ι)/00 (D.N.P. Property Developers Ltd ν. Εφόρου Φ.Π.Α. και Άλλων (ανωτέρω)).

Καταλήγουμε, πως η πρωτόδικη ερμηνεία στις καίριες εκφάνσεις που προαναφέραμε - ελλείψει κιόλας πειστικών και νομιμοποιητικών λόγων περί του αντιθέτου - δεν συνάδει με όσα η νομολογία έχει από πολλού καθορίσει ως απαραίτητη νοητική διεργασία προς διαπίστωση τού κατά πόσον αίτηση για έκδοση πολεοδομικής άδειας υπήρξε δεόντως υποβληθείσα κατά τις πρόνοιες του Ογδόου Παραρτήματος του Ν.95(Ι)/00.

Συνέπεια του υπό ανάλυση χειρισμού, ήταν να καταστεί η πρωτοδίκως παρασχεθείσα αιτιολογία ελλιπής. Το Διοικητικό Δικαστήριο δεν προέβη σε πρεπόντως αιτιολογημένες διαπιστώσεις, εντός των ορίων της δικαιοδοσίας του, επί ζητημάτων που ήσαν αναγκαία για την εφαρμογή (ή όχι) του Ογδόου Παραρτήματος του Ν.95(Ι)/00.

Παρέμεινε, λόγου χάριν, αναπάντητο το κατά πόσον οι μεταβολές στις αναπτύξεις συγκροτούσε ουσιώδη ή ριζική διαφοροποίηση σε σχέση προς την προ της 1.5.04 κατατεθείσα αίτηση, θέμα το οποίο είχε μάλιστα τεθεί ευθέως προς κρίση και αποτέλεσε πεδίο αντιδικίας ανάμεσα στους διαδίκους στη βάση των λόγων ακύρωσης.

Επιπροσθέτως, δεν υπήρξε αιτιολογημένη διαπίστωση από το Διοικητικό Δικαστήριο ως προς το αν η ημερομηνία 14.4.06 που επί της Γνωστοποίησης Χορηγήσεως Πολεοδομικής Άδειας Αρ. 4535 (Τεκμήριο 1Α-Κυανούν 263), συνιστούσε, όντως, την πραγματική ημερομηνία έκδοσης πολεοδομικής άδειας ή - κατά άλλη μαρτυρία που επικαλέστηκε το Δικαστήριο - την ημερομηνία καταχώρισης νέων τροποποιημένων σχεδίων προς εξασφάλισή της, ή συνδυασμό των δύο.

Ως εκ των ως άνω, τα οποία και καλύπτουν την ουσία των λόγων έφεσης 2-6, αυτοί γίνονται αποδεκτοί.

 Με τούτο ως δεδομένο, καθώς και την εκ των πραγμάτων διαφαινόμενη αναγκαιότητα παραπομπής της υπόθεσης στο Διοικητικό Δικαστήριο για εξέταση των λόγων ακύρωσης στην Προσφυγή, ο λόγος έφεσης 1 δεν επηρεάζει πλέον το αποτέλεσμα της παρούσας διαδικασίας. Η επίλυση του παρέλκει και κατ’ ακολουθίαν χρήζει απόρριψης, χωρίς να εκφράζεται κρίση ως προς την ουσία του.

Ο λόγος έφεσης 1 απορρίπτεται.

Η έφεση επιτυγχάνει, στην έκταση που προαναφέρθηκε.

Η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται, μαζί με τη διαταγή για τα έξοδα.

Η υπόθεση παραπέμπεται στο Διοικητικό Δικαστήριο, ούτως ώστε, υπό το φως της απόφασης μας και του σκεπτικού που τη συνθέτει, να κριθούν το συντομότερο δυνατόν από το Δικαστήριο, υπό διαφορετική σύνθεση, οι λόγοι ακύρωσης στην Προσφυγή.

Επιδικάζουμε υπέρ των Εφεσειόντων και εναντίον των Εφεσίβλητων, συνολικό ποσό εξόδων ύψους €4.000,00, τα οποία συμπεριλαμβάνουν και τα μέχρι τώρα πρωτοδίκως δημιουργηθέντα έξοδα.

 

 

Τ. ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, Δ.

 

Ν.Γ. ΣΑΝΤΗΣ, Δ.

 

ΣΤ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ, Δ.

 

 

 

/μκε