ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Άρθρο 23(3)(δ) του Ν.33/64 – Μεταβατικές Διατάξεις)
(Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ.: 134/2021)
2 Απριλίου, 2026
(Τ. Θ. OIKONOMOY, Τ. ΚΑΡΑΚΑΝΝΑ, Η. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ)
ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΙΡΑΚΟΣΙΑΝ
(ΚΑΤΟΙΚΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ),
Εφεσείων,
v.
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ,
1. ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ,
2. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ,
Εφεσιβλήτων.
― ― ― ― ―
E. Λοϊζίδου (κα) για Ανδρέας Σ. Αγγελίδης ΔΕΠΕ, για τον Εφεσείοντα.
Ειρ. Νεοφύτου (κα), Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα, για τους Εφεσίβλητους.
---------------
ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από την Καρακάννα, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΚΑΡΑΚΑΝΝΑ, Δ.: Αντικείμενο της υπό κρίση έφεσης είναι η απόφαση των εφεσιβλήτων με την οποία απέρριψαν την εισήγηση για καταβολή στον εφεσείοντα επιδόματος ενοικίου ίσου με το 95% του ύψους του ενοικίου του, αναδρομικά, από την 1.09.2014 μέχρι την 30.08.2016, που αυτός υπηρέτησε ως Επιτετραμμένος στη διπλωματική αποστολή της Δημοκρατίας στην Κούβα. Ο εφεσείοντας προσέβαλε την απόφαση στο Διοικητικό Δικαστήριο, η προσφυγή του όμως απορρίφθηκε, εξ ου και η υπό κρίση έφεση.
Με βάση τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένου και του περιεχομένου των διοικητικών φακέλων, προκύπτει ότι ο εφεσείοντας, κατά τον επίδικο χρόνο, κατείχε τη θέση του Συμβούλου Α. Τοποθετήθηκε στη θέση Επιτετραμμένου στην Κούβα, από την 1.09.2014 μέχρι την 30.08.2016. Για τη διαμονή του εκεί μίσθωσε υποστατικό για το οποίο κατέβαλλε ενοίκιο. Κατά την παραμονή του στην Κούβα ελάμβανε, μεταξύ άλλων, γενικό επίδομα εξωτερικού και επίδομα ενοικίου. Το γενικό επίδομα εξωτερικού ήταν ίσο με αυτό που εδικαιούτο ένας πρέσβης, το επίδομα ενοικίου όμως ήταν, σε αντιστοιχία με αυτό που ελάμβανε ένας πρέσβης, μειωμένο.
Το επίδομα ενοικίου που καταβάλλεται σε μέλη του διπλωματικού σώματος, συμπεριλαμβανομένων και των Επιτετραμμένων, καθοριζόταν τότε από τον Κανονισμό 21 των περί Εξωτερικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας (Ειδικοί Όροι Υπηρεσίας) Κανονισμών του 2006 έως 2014. Οι Κανονισμοί προνοούν ότι καταρτίζεται σχετικό Σχέδιο, από τους Υπουργούς Εξωτερικών και Οικονομικών, από κοινού. Με βάση το τότε εν ισχύ Σχέδιο, το επίδομα ενοικίου που καταβαλλόταν στους Επιτετραμμένους ήταν αυτό που καταβαλλόταν στους γενικούς προξένους και όχι αυτό που καταβαλλόταν στους πρέσβεις.
Ο εφεσείοντας με επιστολή του, ημερομηνίας 10.03.2016, ζήτησε από το Υπουργείο Εξωτερικών όπως του καταβληθεί ποσοστό ύψους 95% του ενοικίου του, ίσου με αυτό που καταβαλλόταν στους πρέσβεις, αναδρομικά, από την 15.09.2014.
Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εξωτερικών με επιστολή του προς το Τμήμα Διοίκησης και Προσωπικού, ημερομηνίας 27.11.2017, υπέβαλε εισήγηση όπως τροποποιηθεί το Σχέδιο επιδομάτων που ίσχυε μέχρι τότε και ικανοποιηθεί το αίτημα του εφεσείοντα και άλλων Επιτετραμμένων για καταβολή σε αυτούς γενικού επιδόματος εξωτερικού και επιδόματος ενοικίου ίσων με αυτά που καταβάλλονταν στους πρέσβεις, αναδρομικά.
Το Τμήμα Διοίκησης και Προσωπικού, με επιστολή του ημερομηνίας 16.05.2018, υιοθέτησε την εισήγηση για τροποποίηση του Σχεδίου, απέρριψε όμως την πρόταση όπως η τροποποίηση σε σχέση με την καταβολή επιδόματος ενοικίου στον εφεσείοντα γίνει αναδρομικά, από τη 15.09.2014. Ο λόγος απόρριψης της εισήγησης, όπως το τροποποιημένο Σχέδιο εφαρμοσθεί αναδρομικά, ήταν οικονομικός. Για το γενικό επίδομα εξωτερικού δεν ετίθετο οποιοδήποτε θέμα καθότι ο εφεσείοντας είχε ήδη λάβει επίδομα ίσο με αυτό του πρέσβη, από την ημέρα τοποθέτησης του στην Κούβα. Παραθέτουμε αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα:
«2. Σε ότι αφορά στον καθορισμό του ύψους του Γενικού Επιδόματος Εξωτερικού (ΓΕΕ) και του Επιδόματος Ενοικίου που θα καταβάλλεται στους Μόνιμους Επιτετραμμένους, το Υπουργείο Οικονομικών συμφωνεί με την εισήγησή σας για καταβολή σε αυτούς, ποσοστού ίσου με το 95% του ΓΕΕ του Πρέσβη, ως ΓΕΕ, και την καταβολή ποσού ίσου με το 95% του ενοικίου τους, ως Επίδομα Ενοικίου, από την 01.11.2017, μήνα κατά τον οποίο υποβλήθηκε το υπό αναφορά αίτημα από μέρους σας.
3. Συνακόλουθα, σε ότι αφορά στο αίτημα σας για αναδρομική καταβολή στους επηρεαζόμενους του ΓΕΕ, από την ημέρα ανάληψης των καθηκόντων τους στη Διπλωματική Αποστολή στη Κούβα, δεδομένου ότι το Υπουργείο σας κατέβαλε ήδη στον κ. Κιρακοσιάν ως ΓΕΕ, ποσοστό ίσο με το 95% του ΓΕΕ του Πρέσβη καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του ως Μόνιμου Επιτετραμμένου (χωρίς την εκ των προτέρων παραχώρηση της σύμφωνης γνώμης του Υπουργείου Οικονομικών), με αποτέλεσμα να του καταβληθεί αυξημένο ΓΕΕ σε σχέση με αυτό που δικαιούτο με βάση το ισχύον Σχέδιο, ενώ, καταβάλλει το ίδιο ποσοστό στον κ. Γεωργιάδη (όσο δικαιούται με βάση το ισχύον Σχέδιο), δεν φέρουμε ένσταση στην ικανοποίηση του αιτήματος.
4. Ωστόσο, αναφορικά με το Επίδομα Ενοικίου, δεδομένου ότι, όπως αναφέρετε και στην επιστολή σας η τοποθέτηση διπλωματών με βαθμό χαμηλότερο του Πρέσβη ως Αρχηγούς Διπλωματικής Αποστολής έγινε για οικονομικούς λόγους και επιπρόσθετα, ήταν σε γνώση των επηρεαζομένων το ύψος του επιδόματος ενοικίου που δικαιούνταν και με αυτά τα δεδομένα προέβηκαν στις διευθετήσεις για τη διαμονή τους, το Υπουργείο Οικονομικών, συναινεί όπως αυτό καταβληθεί αναδρομικά από την 01.11.2017, μήνα κατά τον οποίο υποβλήθηκε το αίτημα σας. Νοείται ότι στους επηρεαζόμενους θα πρέπει να καταβληθεί αναδρομικά το Επίδομα Ενοικίου που θα έπρεπε να τους καταβληθεί ως εκ της θέσεώς τους ως προσωρινοί Επιτετραμμένοι, με βάση το Σχέδιο Επιδόματος Ενοικίου, κατ’ αναλογίαν των Γενικών Προξένων.»
Η πιο πάνω απόφαση αποτέλεσε το αντικείμενο της προσφυγής που ο εφεσείοντας καταχώρισε.
Ο εφεσείοντας ισχυρίσθηκε, στα πλαίσια της προσφυγής του, ότι με την προσβαλλομένη απόφαση παραβιάστηκε η αρχή της ισότητας και οι πρόνοιες του άρθρου 14 του περί της Συμβάσεως της Βιέννης του 1961 περί Διπλωματικών Σχέσεων (Κυρωτικός) Νόμος του 1968, στο εξής «Ν.40/1968». Πέραν τούτου, ισχυρίσθηκε ότι η απόφαση στερείτο αιτιολογίας και ήταν το αποτέλεσμα πλάνης και ελλιπούς έρευνας. Το Διοικητικό Δικαστήριο, στο εξής «Δικαστήριο», απέρριψε την προσφυγή.
Ο εφεσείοντας προσβάλλει την πιο πάνω απόφαση με τέσσερις λόγους έφεσης.
Οι λόγοι έφεσης 2 και 3 αφορούν την κρίση του Δικαστηρίου ως προς την παραβίαση της αρχής της ισότητας και του άρθρου 14 του Ν.40/1968. Αλληλένδετος με τους πιο πάνω λόγους είναι ο λόγος έφεσης 4, ο οποίος εδράζεται στην κατ’ ισχυρισμό παράλειψη της διοίκησης να εφαρμόσει τις πρόνοιες του πιο πάνω άρθρου και να αποστεί από οποιαδήποτε διάκριση μεταξύ των Αρχηγών Αποστολών, κατά παράβαση των αρχών της καλής πίστης. Το άρθρο 14 του Ν. 40/1968, επί του οποίου εδράζονται τα επιχειρήματα, προνοεί τα πιο κάτω:
«1. Οι αρχηγοί αποστολής διαιρούνται εις τρεις τάξεις, ήτοι -
(α) την των πρέσβεων ή νουντσίων διαπεπιστευμένων παρά τοις αρχηγοίς Κρατών και των άλλων αρχηγών αποστολών των εχόντων αντίστοιχον βαθμόν·
(β) την των απεσταλμένων, υπουργών ή εντερνουτσίων διαπεπιστευμένων παρά τοις αρχηγοίς Κρατών·
(γ) την των επιτετραμμένων διαπεπιστευμένων παρά τοις Υπουργοίς των Εξωτερικών·
2. Εκτός καθ’ όσον αφορά εις το προβάδισμα και το πρωτόκολλον, ουδεμία διάκρισις γίνεται μεταξύ των αρχηγών αποστολών ως εκ της τάξεώς των».
Ο Ν.40/1968, ως καταγράφεται και στον τίτλο του, είναι κυρωτικός της Σύμβασης της Βιέννης. Η κρίση του Δικαστηρίου ότι ο συγκεκριμένος νόμος, «... δεν αφορά ούτε ρυθμίζει απολαβές και άλλα ωφελήματα αλλά σκοπό έχει να θέσει ένα διεθνώς αποδεκτό πλαίσιο εντός του οποίου λειτουργούν και εργάζονται οι διπλωματικές αποστολές στις χώρες όπου τοποθετούνται», είναι ορθή. Η Σύμβαση της Βιέννης, που αποτελεί διεθνή Συνθήκη, σκοπό έχει την προώθηση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των κρατών που την υπόγραψαν και την αγαστή συνεργασία τους και όχι τη ρύθμιση των επιδομάτων που λαμβάνουν τα μέλη των διπλωματικών αποστολών στη Δημοκρατία. Στο προοίμιο, όπου αποτυπώνεται και το πνεύμα της Σύμβασης, διαβάζουμε σχετικά τα πιο κάτω:
«[…]
ΕΧΟΝΤΑ ΥΠ’ ΟΨΙΝ τους σκοπούς και τας αρχάς του Καταστατικού Χάρτου των Ηνωμένων Εθνών αναφορικώς προς την κυρίαρχον ισότητα των Κρατών, την διατήρησιν της διεθνούς ειρήνης και ασφαλείας και την καλλιέργειαν φιλικών σχέσεων μεταξύ εθνών,
ΠΙΣΤΕΥΟΝΤΑ ότι μία διεθνής Σύμβασις επί της διπλωματικής επικοινωνίας, των προνομίων και των ασυλιών θα συνέβαλλεν εις την ανάπτυξιν φιλικών σχέσεων μεταξύ εθνών, ανεξαρτήτως των διαφερόντων μεταξύ των συνταγματικών και νομικών συστημάτων των,
ΚΑΤΑΝΟΟΥΝΤΑ ότι ο σκοπός των προνομίων και ασυλιών τούτων δεν είναι όπως ωφεληθώσιν άτομα άλλ’ όπως εξασφαλισθή η αποτελεσματική εκτέλεσις των λειτουργιών διπλωματικών αποστολών ως αντιπροσωπευουσών Κράτη,
[…]» (Η υπογράμμιση είναι δική μας).
Ορθή είναι και η κρίση του Δικαστηρίου, για τους λόγους που αναλύει εν εκτάσει στην απόφαση του, ότι ο εφεσείοντας δεν έθεσε ενώπιον του οποιαδήποτε στοιχεία που να δεικνύουν ότι ομόβαθμοι του, κάτω από τις ίδιες συνθήκες, έτυχαν διαφορετικής, πιο ευμενούς μεταχείρισης.
Ενόψει των πιο πάνω, οι λόγοι έφεσης 2, 3 και 4 απορρίπτονται.
Ο λόγος έφεσης 1 αφορά την αιτιολογία της απόφασης και συγκεκριμένα την κατ’ ισχυρισμό παράλειψη του Υπουργείου Οικονομικών να αιτιολογήσει την απόκλιση του από την εισήγηση του Υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο είχε προτείνει όπως καταβληθεί στον εφεσείοντα επίδομα ενοικίου ίσο με το 95% του ενοικίου που κατέβαλε, αναδρομικά, από τη 1.09.2014.
Παρατηρούμε ότι τέτοια θέση, παρά το γεγονός ότι προβλήθηκε θέμα ανεπαρκούς αιτιολογίας στην Αίτηση, στα νομικά σημεία, στη συνέχεια δεν προωθήθηκε, εγκαταλείφθηκε. Στη γραπτή δε αγόρευση που καταχωρήθηκε εκ μέρους του εφεσείοντα, παράγραφο 1.7, καταγράφεται ο λόγος που απορρίφθηκε η εν λόγω εισήγηση, με παραπομπή στο περιεχόμενο της επίδικης επιστολής, ημερομηνίας 16.05.2018, επρόκειτο για «οικονομικούς λόγους». Αυτό καταγράφεται και στην επίδικη επιστολή, το σχετικό απόσπασμα παρατίθεται πιο πάνω.
Διαπιστώνουμε, με βάση το κείμενο της πρωτόδικης απόφασης, ότι το Δικαστήριο δεν εξέτασε κατά πόσο η προσβαλλομένη απόφαση ήταν δεόντως αιτιολογημένη, τούτο προφανώς οφείλεται στη μη προώθηση της εν λόγω εισήγησης. Εν προκειμένω, ούτε ο λόγος έφεσης 1 ευσταθεί.
Η έφεση απορρίπτεται. Επιδικάζονται €4.000 έξοδα υπέρ των εφεσιβλήτων και εναντίον του εφεσείοντα.
Τ. Θ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Δ.
Τ. ΚΑΡΑΚΑΝΝΑ, Δ.
Η. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Δ.
/ΓΓ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο