ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Άρθρο 23(3)(δ) του Ν.33/64 – Μεταβατικές Διατάξεις)
(Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 62/2021)
8 Απριλίου, 2026
(Τ. Θ. OIKONOMOY, Τ. ΚΑΡΑΚΑΝΝΑ, H. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ)
ΝΑΤΙΑ ΚΑΛΛΗ,
Εφεσείουσα,
v.
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΙΩΣΗΦ,
Εφεσίβλητου,
v.
ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ,
Καθ’ ης η Αίτηση.
― ― ― ― ―
Δ. Καϊλης με Κ. Αγαθαγγέλου για Ιωαννίδης, Δημητρίου ΔΕΠΕ, για την Εφεσείουσα.
Σ. Αγγελίδης για Α.Σ. Αγγελίδης ΔΕΠΕ, για τον Εφεσίβλητο.
Μ. Κοτσώνη (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα, για την Καθ’ ης η Αίτηση.
― ― ― ― ―
ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από τον Οικονόμου, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Δ.: Η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας (εν τοις εφεξής «η ΕΔΥ») αποφάσισε την προαγωγή έξι προσώπων στη μόνιμη θέση Κτηνιατρικού Λειτουργού Α', Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, από 1.11.2018 (εν τοις εφεξής «η επίδικη απόφαση»).
Αντιδρώντας ο Αιτητής/Εφεσίβλητος (εν τοις εφεξής «ο Εφεσίβλητος») πρόσεβαλε την επίδικη απόφαση έναντι και των έξι προαχθέντων. Ακολούθως απέσυρε την Προσφυγή εναντίον δύο εξ αυτών (ΕΜ2 και 4). Το πρωτόδικο δικαστήριο ακύρωσε την επίδικη απόφαση ως προς τα ΕΜ1, 3 και 5. Την απέρριψε ως προς το ΕΜ6.
Ακολούθησαν εφέσεις από τα ΕΜ1, 3 και 5. Εν τω μεταξύ όμως, εκκρεμουσών των εφέσεων, διενεργήθηκε επανεξέταση με αποτέλεσμα την προαγωγή - αναδρομικά από 1.11.2018 - των ΕΜ1 και 3 και του Εφεσίβλητου ως επίσης και την προαγωγή – ομοίως αναδρομικά από 1.11.2018 - του ΕΜ5/Εφεσείουσας (εν τοις εφεξής «η Εφεσείουσα») σε υπεράριθμη θέση.
Ως αποτέλεσμα τα ΕΜ1 και 3 απέσυραν τις εφέσεις τους. Η Εφεσείουσα όμως επέμεινε εισηγούμενη ότι διατηρεί έννομο συμφέρον να προωθεί την έφεση της με την οποία προβάλλεται κατά πρώτον ότι το πρωτόδικο δικαστήριο εσφαλμένα έκρινε ότι δεν δόθηκε από την ΕΔΥ η απαιτούμενη αιτιολογία για την απόκλιση της από την σύσταση του Αναπληρωτή Διευθυντή των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών (εν τοις εφεξής «ο Διευθυντής») (λόγος έφεσης 1). Κατά δεύτερον, με τους λόγους έφεσης 2 και 3, αποδίδεται σειρά σφαλμάτων στο πρωτόδικο δικαστήριο αναφορικά με τον έλεγχο της στάθμισης των κριτηρίων προαγωγής επί των οποίων αποφάσισε η ΕΔΥ.
Ειδικότερα ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εφεσείουσας υποστήριξε ότι αυτή διατηρεί έννομο συμφέρον για τον λόγο ότι εάν επικυρωθεί η κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου «θα αποτελεί πλέον δεδικασμένο ότι ο Εφεσίβλητος υπερισχύει έναντι της Αιτήτριας στα κριτήρια για σκοπούς προαγωγής». Διευκρίνισε ότι η παρούσα έφεση προωθείται διότι η Εφεσείουσα συνεχίζει να διατηρεί έννομο συμφέρον ως προς την «κρίση» του πρωτόδικου Δικαστηρίου αναφορικά με την «υπεροχή» του Εφεσίβλητου έναντι της στα κριτήρια προαγωγής αφού, ως ανέφερε, είναι «ζήτημα αποκατάστασης της νομιμότητας σε σχέση με τα στοιχεία του φακέλου όπως έχουν κριθεί από το Τμήμα, από την ΕΔΥ και μετέπειτα από το Δικαστήριο.»
Από την άλλη, η θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Εφεσίβλητου ήταν ότι η Εφεσείουσα στερείται έννομου συμφέροντος λόγω της προαγωγής της από την ίδια ημερομηνία και ότι δεν θα έχει οποιοδήποτε όφελος από την προώθηση της έφεσης.
Το θέμα που απασχολεί την Εφεσείουσα εντοπίζεται σε αναφορά του πρωτόδικου δικαστηρίου ότι ήταν ευλόγως επιτρεπτό για τον Διευθυντή να συστήσει τον Εφεσίβλητο εφόσον διέθετε πρόσθετο σχετικό προσόν, ενώ το γεγονός ότι υστερούσε σε αρχαιότητα κατά περίπου τρία χρόνια δεν κρίθηκε ουσιαστικής σημασίας.
Όμως, ο λόγος που το πρωτόδικο δικαστήριο ακύρωσε τελικά την επίδικη απόφαση δεν είχε να κάμει με τα κριτήρια αυτά, όπως είναι η ανησυχία της Εφεσείουσας, αλλά με τη διαπίστωση του ότι η Επιτροπή απέκλινε από την σύσταση του Διευθυντή χωρίς να δώσει ειδική και πειστική αιτιολογία για την απόκλισή της από την δοθείσα, υπέρ του Εφεσίβλητου, σύσταση. Το ζήτημα έγκειται στον καθορισμό του λόγου (ratio) της απόφασης, σε αντιδιαστολή προς σχόλια που γίνονται ως obiter dicta.
Στην Κατσελλή ν. Δημοκρατίας (2007) 3 ΑΑΔ 585 σημειώθηκαν τα εξής:
«Το δεδικασμένο προϋποθέτει κατ' αρχήν τη δικαστική απόφαση επί της ουσίας εγειρομένης διαφοράς και όχι επί καταλήξεων όταν αυτές είναι αποτέλεσμα της έλλειψης των προϋποθέσεων για την εξέταση της ουσίας (Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 349, 360). Η δικαστική απόφαση δεν περιορίζεται σε μόνο το διατακτικό αλλά εκτείνεται και στην όποια διαπίστωση του δικαστηρίου επί επίδικου θέματος, πραγματικού ή νομικού, στο βαθμό που απαιτείται για την κατάληξη την οποία εκφράζει το διατακτικό (βλέπε επίσης Pieris v. Republic (1983) 3 C.L.R. 1054).»
Στην Χατζηγιασεμή Παναγιώτης ν. Δημοκρατίας (2011) 3 ΑΑΔ 824 λέχθηκαν τα εξής:
«Συνιστά πάγια νομολογιακή αρχή ότι οι αποφάσεις του δικαστηρίου αποτελούν δεδικασμένο μεταξύ των διαδίκων «αναφορικά με το κριθέν, και μόνο, ζήτημα» (Χατζηχάννας ν. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 19). «Ως κριθέν δε ζήτημα θεωρείται», όπως με αναφορά στη νομολογία λέχθηκε στην ίδια υπόθεση, «εκείνο το οποίο, αφού διαγνώστηκε και κρίθηκε, αποτέλεσε το αναγκαίο στήριγμα του γενομένου από την απόφαση δεκτού ως συμπεράσματος, όχι όμως και άλλα περιστατικά απλώς αναφερόμενα και μη αναγκαία για την συναγωγή του συμπεράσματος όπως διατυπώνεται στο διατακτικό της απόφασης».»
Εν προκειμένω, χωρίς δυσκολία διαπιστώνουμε ότι η εν λόγω αναφορά του πρωτόδικου Δικαστηρίου δεν αποτελεί μέρος του ratio decidendi, αφού δεν εντάσσεται ούτε στο διατακτικό της απόφασης, αλλά ούτε και πρόκειται για διαπίστωση η οποία ήταν αναγκαία για την κατάληξη την οποία εκφράζει το διατακτικό, και ως εκ τούτου δεν είναι δεσμευτική και ούτε μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο έφεσης (βλέπετε, μεταξύ άλλων, Paphos Stone C. Estates Ltd κ.α. ν. Χριστοδουλίδη κ.α. (2000) 1 ΑΑΔ 2110, Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πάφου ν. Όλγας Ελευθέριου Κορακίδου (2014) 3 ΑΑΔ 87, Αναστασιάδη ν. Δημοκρατίας, ΑΕ Αρ. 14/2012, ημερ. 23.1.2018, ECLI:CY:AD:2018:C39, Μολέσκη ν. Δημοκρατίας, ΑΕ Αρ. 118/2014, ημερ. 2.6.2020, ECLI:CY:AD:2020:C190 και Λάμπρου ν. Δημοκρατίας, ΕΔΔ Αρ. 40/2019, ημερ. 23.5.2024).
Ως προς τον λόγο έφεσης 1, ο οποίος αφορά στον «λόγο» της απόφασης περί απουσίας επαρκούς αιτιολόγησης εκ μέρους της ΕΔΥ ως προς την απόκλιση από την σύσταση του Διευθυντή, η Εφεσείουσα δεν έχει πλέον έννομο συμφέρον προώθησης του, λόγω του αποτελέσματος της επανεξέτασης. Το εν λόγω εύρημα δεν επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο την υπηρεσιακή κατάσταση ή την ιεραρχία στο Τμήμα, όπως ήταν η θέση της.
Τα ζητήματα που σχολιάστηκαν ως obiter, είναι ζητήματα επανεξέτασης και όχι έφεσης. Στην Επίσημος Παραλήπτης ως Εκκαθαριστής της περιουσίας της εταιρείας Melero Enterprises Ltd κ.ά. ν. Δημοκρατίας (2016) 3 ΑΑΔ 431, λέχθηκε ότι «Είναι εξίσου φανερό ότι το ερώτημα τούτο αφέθηκε για επανεξέταση, όπως και έγινε, με το περιπλέον σχόλιο να αποτελεί απλώς μια παρατήρηση η οποία δεν αποτελούσε μέρος της αναγκαίας αιτιολογίας της απόφασης (ratio), αλλά ελέχθη εν παρόδω, χωρίς να ήταν αναγκαία για τη διαμόρφωση της δικανικής πεποίθησης (obiter dicta).»
Συνεπώς και οι λόγοι έφεσης 2 και 3 απορρίπτονται.
Για όλους τους πιο πάνω λόγους η έφεση απορρίπτεται. Επιδικάζονται €4.000 έξοδα, πλέον ΦΠΑ αν υπάρχει, υπέρ του Εφεσίβλητου και εναντίον της Εφεσείουσας.
Τ. Θ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Δ.
Τ. ΚΑΡΑΚΑΝΝΑ, Δ.
Η. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο