ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΦΕΤΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΕΣΗ ΚΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΡ. 51/2022, Αίτηση Αρ. 3/2026, 11/11/2026
print
Τίτλος:
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΦΕΤΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΕΣΗ ΚΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΡ. 51/2022, Αίτηση Αρ. 3/2026, 11/11/2026

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ AΡΘΡΟΥ 9(2)(γ), ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 33/64

 

(Αίτηση Αρ. 3/2026)

(Τύπος Δ)

 

11 Νοεμβρίου, 2026

 

[Α. ΛΙΑΤΣΟΣ, Π., Τ. Θ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Τ. ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ,

Ν. ΣΑΝΤΗΣ, ΣΤ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ, Τ. ΚΑΡΑΚΑΝΝΑ,

Η. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Μ. ΚΑΛΛΙΓΕΡΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]

     

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 9(2)(γ) ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964-2022

 

ΚΑΙ

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ 2023

 

ΚΑΙ

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΕΣΗ ΚΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΡ. 51/2022 ΜΕΤΑΞΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΤΑΝΩΝΙΣΜΟΥ/ΕΦΕΣΕΙΟΥΣΑΣ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΚΥΠΡΟΥ/ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΟΥ.

 

ΚΑΙ 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΦΕΤΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΕΣΗ ΚΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΡ. 51/2022.

________________________

 

Ρ. Πασιουρτίδου (κα), μαζί με Ε. Τόλλα (κα), για Άντης Τριανταφυλλίδης & Υιοί ΔΕΠΕ, για τους Αιτητές.

Δ. Καλλή (κα), Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για την Καθ’ ης η Αίτηση.

Ρ. Μαππουρίδης, με Ι. Χαραλάμπους (κα), για Ρ. Μαππουρίδης & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για το Ενδιαφερόμενο Μέρος.

________________________

 

Α.Ρ. Λιάτσος, Π.:  Η απόφαση του Δικαστηρίου δεν είναι ομόφωνη.  Η απόφαση της πλειοψηφίας θα δοθεί από τον Τ.Θ. Οικονόμου, Δ.,  και με αυτήν συμφωνούν οι Α.Ρ. Λιάτσος, Π., Τ. Ψαρά-Μιλτιάδου, Δ. Τ. Καρακάννα, Δ., Η. Γεωργίου, Δ. και Μ. Καλλιγέρου, Δ.  Διιστάμενη απόφαση θα δοθεί με ξεχωριστά κείμενα από τον Ν. Σάντη, Δ. και από την Σ. Χατζηγιάννη, Δ.

________________________

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

[Πλειοψηφίας]

 

 

ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Δ.:

 

1.   Ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου και η αρμοδιότητα σε σχέση με την κρατική επιχορήγηση θεατρικών παραγωγών

 

Ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου (εν τοις εφεξής «ο ΘΟΚ»), ιδρύθηκε με τον Νόμο υπ’ αριθμό 71/1970 (Περί Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου Νόμος του 1970). Έκτοτε, ο εν λόγω Νόμος έχει τροποποιηθεί επτά φορές. Η τελευταία τροποποίηση έγινε δια του Νόμου 57(Ι)/2022. Για τους σκοπούς της παρούσας, σημασία έχει ο Νόμος όπως είχε διαμορφωθεί με τον τροποποιητικό Νόμο 67(Ι)/2007, εφόσον η υπόθεση αφορά σε απόφαση της Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού, ημερομηνίας 27/08/2019. Συνεπώς, θα αναφερόμαστε κατωτέρω στους Περί Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου Νόμους του 1970 μέχρι 2007 (εν τοις εφεξής «ο Νόμος»).

 

Ο ΘΟΚ αποτελεί νομικό πρόσωπο το οποίο έχει όλες τις ιδιότητες νομικού προσώπου και διέπεται υπό του Νόμου (Άρθρο 3 του Νόμου).

 

Πρόκειται για ημικρατικό οργανισμό ο οποίος διοικείται, τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου, από ΔΣ το οποίο διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, από πρόσωπα τα οποία κατά την κρίση αυτού έχουν διοικητική πείρα και γνώσεις περί τα θεατρικά και εν γένει καλλιτεχνικά πράγματα (Άρθρο 4 του Νόμου). 

 

Σκοποί του ΘΟΚ είναι η προαγωγή της θεατρικής τέχνης στην Κύπρο και η καλλιέργεια του θεατρικού καλλιτεχνικού συναισθήματος του λαού και των καλλιτεχνικών σχέσεων μεταξύ του κυπριακού θεατρικού κόσμου και του θεατρικού κόσμου της Ελλάδος και των άλλων χωρών (Άρθρο 6 του Νόμου). 

 

Το Υπουργικό Συμβούλιο υιοθέτησε με απόφασή του ημερομηνίας 17/04/1986 εισήγηση εκ μέρους του Οργανισμού όπως του ανατεθεί η αρμοδιότητα κρατικής επιχορήγησης των θεατρικών παραγωγών στην Κύπρο, στα πλαίσια της αρμοδιότητάς του με βάση το Άρθρο 6 του Νόμου «για προαγωγή της θεατρικής τέχνης στην Κύπρο και την καλλιέργεια του θεατρικού καλλιτεχνικού συναισθήματος του λαού». Ως αποτέλεσμα, ο ΘΟΚ είχε, μέχρι το 2022, την αρμοδιότητα διαχείρισης του Σχεδίου Ενίσχυσης Θεατρικών Παραγωγών («Σχέδιο Θυμέλη»[1]). Ειδικότερα, ενώ τόσο ο ΘΟΚ όσο και τα ιδιωτικά θέατρα δραστηριοποιούνταν στην παραγωγή θεατρικών παραστάσεων και στην παρουσίαση τους ενώπιον του κοινού έναντι ανταλλάγματος (εισιτηρίου), ταυτόχρονα ήταν αρμόδιος για την εξέταση και έγκριση κρατικών χορηγιών προς τα ιδιωτικά θέατρα. Εν ολίγοις ανταγωνιζόταν ως ημικρατικός οργανισμός τα επιχορηγούμενα, υπό τη διαχείρισή του, ιδιωτικά θέατρα.

 

2.   Η καταγγελία στην Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού (ΕΠΑ) και η απόφασή της

 

Ο διττός αυτός ρόλος του ΘΟΚ προκάλεσε τελικά την καταγγελία ενός ελεύθερου, ιδιωτικού θεάτρου, στην Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού (εν τοις εφεξής «ΕΠΑ»), για παράβαση του Άρθρου 6(1) του περί της Προστασίας του Ανταγωνισμού Νόμου, Ν.13(Ι)/2008[2], όπως ίσχυε τότε, λόγω καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης. 

 

Ο ΘΟΚ προέβαλε ενώπιον της ΕΠΑ ότι το ΔΣ αυτού ήταν το μόνο αρμόδιο όργανο λήψης αποφάσεων, περιλαμβανομένων των σχετιζομένων με το «Σχέδιο Θυμέλη». Συνεπώς, με βάση το Νόμο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου Ν.158(Ι)/1999, αναφορικά με τη λειτουργία και τις αποφάσεις συλλογικών διοικητικών οργάνων, ο διττός του ρόλος ήταν αναπόφευκτος. Δεν υπήρχε, κατά τον ΘΟΚ, «οικονομικός ή τεχνικός τρόπος στη διάθεσή του» που να συνήδε με τις διατάξεις του Ν.13(Ι)/2008 και να επέτρεπε την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής, η οποία του ανατέθηκε από το Δημόσιο, κατά τα διαλαμβανόμενα από το Άρθρο 7 του Νόμου 13(Ι)/2008 το οποίο καθόριζε, όπως αναφέρεται στον υπότιτλό του, τις «Εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος Νόμου». Ειδικά εν προκειμένω, ενδιαφέρουν τα εδάφια (1)(β) και (2) τα οποία έχουν ως ακολούθως:

«7(1) Οι διατάξεις του παρόντος Νόμου δεν εφαρμόζονται –

(α) […]

(β) σε επιχειρήσεις που είναι επιφορτισμένες με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος ή που έχουν χαρακτήρα δημοσιονομικού μονοπωλίου, κατά το μέτρο που η εφαρμογή των διατάξεων αυτών εμποδίζει νομικά ή πραγματικά την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής που τους έχει ανατεθεί από το Δημόσιο.

(2) Για τους σκοπούς της παραγράφου (β) του εδαφίου (1), τεκμαίρεται ότι η εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου εμποδίζει νομικά ή πραγματικά την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής των αναφερόμενων επιχειρήσεων όταν δεν υπάρχει οικονομικός ή τεχνικός τρόπος στη διάθεση αυτών των επιχειρήσεων, ο οποίος να συνάδει με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου και να επιτρέπει την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής που έχει ανατεθεί σε αυτές τις επιχειρήσεις από το Δημόσιο.»

 

Ως αποτέλεσμα των παραπάνω προνοιών, κατέληγε η εισήγηση του ΘΟΚ, η περίπτωση εξαιρείτο από τον Νόμο του Ανταγωνισμού.

 

Παρά ταύτα η ΕΠΑ έκρινε ότι ο ΘΟΚ μπορούσε να επιλέξει ένα ολιγότερο επαχθές μέτρο, ήτοι ένα οικονομικό ή τεχνικό τρόπο ο οποίος θα μπορούσε να συνάδει με τις διατάξεις του Νόμου 13(Ι)/2008. Συγκεκριμένα, κατά την ΕΠΑ:

 

«Ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να συνίσταται σε μία αμιγώς τεχνική και παντελώς ανεξάρτητη Επιτροπή, η οποία θα λαμβάνει τις σχετικές αποφάσεις επί των επιχορηγήσεων και η οποία δεν θα είναι σε θέση να μεταφέρει τη σχετική πληροφόρηση για τους άμεσους ανταγωνιστές του ΘΟΚ στη διεύθυνσή του.»

 

Αναφέρεται περαιτέρω στην απόφαση της ΕΠΑ ότι ο ΘΟΚ θα μπορούσε να δημιουργήσει «Τείχη Προστασίας» (Chinese Walls), ώστε ευαίσθητες πληροφορίες που αφορούσαν τους ανταγωνιστές του «να μην περνούν από τον ίδιο», δοθέντος ότι ο έλεγχος των οικονομικών καταστάσεων των άλλων θεατρικών σχημάτων γινόταν από τον λογιστή του ΘΟΚ. Θα μπορούσε λόγου χάριν, κατά την ΕΠΑ, να γίνεται από ανεξάρτητους οίκους οι οποίοι θα παρουσίαζαν τις εκθέσεις τους στην «παντελώς ανεξάρτητη επιτροπή».  

 

Απορρίπτοντας την παραπάνω εισήγηση περί εξαίρεσης της περίπτωσης από την εφαρμογή του Νόμου, η ΕΠΑ προχώρησε στην εφαρμογή του και κατέληξε ότι οι ενέργειες του ΘΟΚ αποτελούσαν κλασική περίπτωση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης που έπληττε τον υγιή ανταγωνισμό. Κατόπιν τούτου, επέβαλε διοικητικό πρόστιμο ύψους €342.221,35 (Απόφαση ΕΠΑ υπ’ αριθμό 42/2019, ημερομηνίας 27/08/2019).  

 

3.   Η προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου

 

Ο ΘΟΚ προσέβαλε την απόφαση της ΕΠΑ ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου (εν τοις εφεξής «πρωτόδικο δικαστήριο»), με διάφορους λόγους ακύρωσης, μεταξύ των οποίων, ο ακόλουθος πρώτος λόγος ακύρωσης:

 

«1. Εσφαλμένη και/ή παράνομη ερμηνεία και/ή εφαρμογή του Άρθρου 7 του Ν.13(Ι)/2008 – έλλειψη δικαιοδοσίας της καθ’ ης η αίτηση.»

 

Το πρωτόδικο δικαστήριο δεν αμφισβήτησε την αρμοδιότητα του ΘΟΚ για διανομή των κρατικών χορηγιών προς τα ιδιωτικά θέατρα εντός του προβλεπομένου στο Άρθρο 6(1) του Νόμου, ευρύτατου σκοπού του Οργανισμού «για την προαγωγή της θεατρικής τέχνης εν Κύπρω και της καλλιέργειας του θεατρικού καλλιτεχνικού συναισθήματος του λαού».

 

Ο ΘΟΚ παρέπεμψε, όπως έπραξε και ενώπιον της ΕΠΑ, στη γενική αρχή του Διοικητικού Δικαίου, ότι ένα αρμόδιο εκ του νόμου όργανο δεν μπορεί να μεταβιβάσει την αρμοδιότητά του σε άλλο όργανο, χωρίς ρητή νομοθετική εξουσιοδότηση που να το επιτρέπει (Delegatus non potest delegare) (ο έχων εξουσιοδότηση δεν μπορεί να εξουσιοδοτήσει περαιτέρω). Η αρχή αυτή κωδικοποιήθηκε στο Άρθρο 17(4) του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999, Ν.158(Ι)/1999. Μόνο αρμόδιο όργανο προς εκπλήρωση των σκοπών του είναι το ΔΣ του ΘΟΚ. Συνεπώς δεν ήταν επιτρεπτή η δυνατότητα που εισηγήθηκε η ΕΠΑ για «παντελώς ανεξάρτητη επιτροπή», ήταν η θέση του ΘΟΚ.

 

Η άλλη πλευρά αντέτεινε το Άρθρο 3(2) του περί Εκχωρήσεως της ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινός Νόμου, Νόμος του 1962, Ν.23/1962, σύμφωνα με το οποίο είναι δυνατή η εκχώρηση εξουσιοδότησης από Υπουργό, Ανεξάρτητο Αξιωματούχο ή άλλη αρχή εν τη Δημοκρατία, της εξουσίας τους σε άλλο πρόσωπο υπό τις προϋποθέσεις που θέτει το εδάφιο αυτό.    

 

Το πρωτόδικο δικαστήριο για τους λόγους που εξήγησε, έκρινε ότι εφαρμογή είχε η πρόνοια του Άρθρου 17(4) του Ν.158(1)/1999 και συνεπώς οι εξουσίες του ΔΣ δεν θα μπορούσαν να εκχωρηθούν σε «παντελώς ανεξάρτητη επιτροπή αξιολόγησης» και «ανεξάρτητους οίκους» κατ’ εφαρμογή του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962. Ως αποτέλεσμα, δεν υφίστατο τεχνικός τρόπος, ούτε ήταν νόμιμος ο τρόπος τον οποίον υπέδειξε η ΕΠΑ με την προσβαλλόμενη απόφασή της. Συνεπώς, κατά το πρωτόδικο δικαστήριο, έβρισκε εφαρμογή η εξαίρεση από το Νόμο 13(Ι)/2008 που προνοείται στο Άρθρο 7(2) και ακύρωσε την απόφαση της ΕΠΑ επί του πρώτου λόγου ακύρωσης, χωρίς να ήταν ανάγκη να εξετάσει τους υπόλοιπους. 

 

4.   Η έφεση

 

Ακολούθησε έφεση εκ μέρους της ΕΠΑ. Το Διοικητικό Εφετείο συμφώνησε με το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι η αρμοδιότητα κρατικής επιχορήγησης των ιδιωτικών θεάτρων απορρέει από το Άρθρο 6 του Νόμου και ότι ο Νόμος προβλέπει ως το κύριο αποφασιστικό όργανο του ΘΟΚ, το ΔΣ (Άρθρο 4(1)) ακόμα και όταν το ΔΣ καταρτίζει επιτροπές προς προκαταρτική εξέταση ενός θέματος (Άρθρο 4(7)).

 

Έκρινε όμως ότι ο Ν.23/1962 επέτρεπε στο ΔΣ, το οποίο αποτελούσε «ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία» εν τη εννοία του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962, να εκχωρήσει την αρμοδιότητα περί κρατικής επιδότησης των ιδιωτικών θεάτρων.

 

Το Εφετείο θεώρησε ως κατ’ αναλογία σχετική ως προς την έννοια της «αρχής εν τη Δημοκρατία» την νομολογία που ερμηνεύει την αναφορά του Άρθρου 139 του Συντάγματος σε «όργανα ή αρχές της Δημοκρατίας». (Δημοτικό Συμβούλιο Γεροσκήπου κ.ά. ν. Υπουργικού Συμβουλίου κ.ά. (1996) 3 Α.Α.Δ. 389 και Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου ν. Επιτρόπου Ρύθμισης Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων κ.ά. (2005) 3 Α.Α.Δ. 20).  Έκρινε ότι οι αποφάσεις αυτές επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα ότι το ΔΣ συνιστά «αρχή», ώστε να εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962. Συνεπώς, κατά το Εφετείο, το ΔΣ του ΘΟΚ, σύμφωνα με το Άρθρο αυτό, μπορούσε νόμιμα να εκχωρήσει τις εξουσίες του, εκτός εάν υπήρχε ρητή απαγόρευση δια Νόμου, η οποία εν προκειμένω δεν υπήρχε.

 

Έκρινε επίσης το Εφετείο ότι ούτε το Άρθρο 17 του Ν.158(1)/1999 συνιστά κώλυμα για την εφαρμογή του Άρθρου 3 του Ν.23/1962 (Janelidze v. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Διευθυντή Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης,
Έφεση κατά απόφασης ΔΔΔΠ, αρ. 17/2021, ημερομηνίας 21/09/2021
). 

 

Κατόπιν των παραπάνω, το Εφετείο κατέληξε πως εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε ότι το μόνο αρμόδιο όργανο για την άσκηση της επίμαχης αρμοδιότητας ήταν το ΔΣ, χωρίς να έχει εξουσία να την εκχωρήσει. Κατά το Εφετείο τέτοια εκχώρηση ήταν «ενδοϋπηρεσιακά» επιτρεπτή, εάν και εφόσον το ΔΣ διασαφήνιζε ότι δεν θα ασκούσε το ίδιο, εκ παραλλήλου την εκχωρηθείσα αρμοδιότητα, με βάση τις πρόνοιες του Άρθρου 4 του Ν.23/1962[3].

 

Ως αποτέλεσμα η πρωτόδικη προσέγγιση ανατράπηκε, πλην όμως με διαφορετική λύση, στο τέλος, από την εισήγηση του ιδίου του διοικητικού οργάνου. Τούτο διότι, ενώ η απόφαση της ΕΠΑ αναφερόταν αδιακρίτως σε εκχώρηση προς «αμιγώς τεχνική και παντελώς ανεξάρτητη Επιτροπή», η απόφαση του Εφετείου αναφέρθηκε σε «ενδοϋπηρεσιακή εκχώρηση» και πιο συγκεκριμένα σε εκχώρηση προς «τεχνική ανεξάρτητη επιτροπή συγκροτούμενη από μέλη του προσωπικού», δοθέντος ότι κάθε μέλος του προσωπικού εμπίπτει στη δικαιοδοσία του ΘΟΚ (Άρθρο 8 του Νόμου[4]).

 

5.   Η υπό κρίση Αίτηση για χορήγηση άδειας με βάση τις πρόνοιες του Άρθρου 9(2)(γ) του Ν.33/1964, όπως τροποποιήθηκε

 

Ακολούθησε αίτηση για χορήγηση άδειας με βάση τις πρόνοιες του Άρθρου 9(2)(γ) του περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμου του 1964, Ν.33/1964, όπως τροποποιήθηκε, με αναφορά σε τρία νομικά ερωτήματα. Δόθηκε άδεια να ακουστεί το πρώτο, εφόσον κρίθηκε ότι τα άλλα δύο ουσιαστικά εμπεριέχονται σε αυτό και διευκρινίστηκε ότι κάτω από αυτό το πρίσμα θα εξεταστεί το ερώτημα.  

Το πρώτο ερώτημα έχει ως ακολούθως:

 

«Κατά πόσο το Διοικητικό Συμβούλιο νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου το οποίο αποτελεί συλλογικό διοικητικό όργανο και του οποίου η συγκρότηση καθορίζεται εκ του Νόμου από πρόσωπα που οφείλουν να κατέχουν τα απαιτούμενα από τον Νόμο προσόντα (εν προκειμένω ο ΘΟΚ) μπορεί, χωρίς τούτο να επιτρέπεται από τον οικείο Νόμο που ρυθμίζει τις αρμοδιότητες του, να μεταβιβάσει τις αρμοδιότητες που του απονέμει ο εν λόγω Νόμος σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο κατ’ επίκληση του άρθρου 3(2) του περί Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινός Νόμου του 1962 (Ν.23/1962).»

 

   (Ο τονισμός είναι δικός μας).

 

Διαπιστώνουμε ότι κατ’ ουσίαν στο επίκεντρο του ερωτήματος βρίσκεται η δυνατότητα ενός διοικητικού οργάνου να μεταβιβάσει την αρμοδιότητά του σε ένα άλλο διοικητικό όργανο, χωρίς τούτο να επιτρέπεται από τον οικείο Νόμο που ρυθμίζει τα περί της αρμοδιότητάς του, επί τη βάσει του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962. 

 

6.   Η Αρχή του Αμεταβίβαστου των Αρμοδιοτήτων – η Αρχή της Νομιμότητας

 

 

Ο γενικός κανόνας απαγορεύει σε ένα όργανο να μεταβιβάσει την αρμοδιότητα που ο Νόμος του ανέθεσε σε άλλο όργανο (Delegatus non potest delegare) (ο έχων εξουσιοδότηση δεν μπορεί να εξουσιοδοτήσει περαιτέρω). Ο κανόνας αυτός είναι θεμελιακού χαρακτήρα, εφόσον πηγάζει άμεσα από την δεσπόζουσα στο διοικητικό δίκαιο Αρχή της νομιμότητας. Όπως αναφέρει ο καθηγητής Ε. Π. Σπηλιωτόπουλος:

 

«…Η έννοια της αρμοδιότητας είναι άμεση απόρροια της αρχής της νομιμότητας, δεδομένου ότι η Διοίκηση οφείλει ή μπορεί να προβαίνει μόνο στις ενέργειες που προβλέπονται ή επιτρέπονται από τους κανόνες δικαίου που τη διέπουν…»[5]

 

Η αρχή της νομιμότητας κωδικοποιήθηκε στα Άρθρα 8 και 17(2) του Ν.158(Ι)/1999, τα οποία έχουν ως ακολούθως:

 

«8.-(1) Οι δραστηριότητες της διοίκησης προσδιορίζονται και περιορίζονται από το εκάστοτε ισχύον δίκαιο.

 

(2) Οι κανόνες δικαίου που καθορίζουν τα όρια και την έκταση της εξουσίας της διοίκησης υπαγορεύονται από το Σύνταγμα, τους τυπικούς νόμους και τις κανονιστικές πράξεις του Υπουργικού Συμβουλίου ή άλλων διοικητικών οργάνων που εκδίδονται κατ' εξουσιοδότηση νόμου.

 

 

17(1) ……

 

(2) Η αρμοδιότητα ενός διοικητικού οργάνου καθορίζεται από το Σύνταγμα ή από το νόμο ή από κανονιστική ή διοικητική πράξη που εκδίδεται κατ' εξουσιοδότηση νόμου.

 

[…]»

 

 

Η μεταβίβαση αρμοδιότητας, χωρίς ρητή εξουσιοδότηση του Νόμου, παραβιάζει την αρχή της νομιμότητας και ειδικότερα την αρχή της δεσμευτικότητας και αποκλειστικότητας της κατανομής των αρμοδιοτήτων οι οποίες επιβάλλουν ότι μόνο το αρμόδιο όργανο δικαιούται και υποχρεούται να ασκήσει την αρμοδιότητά του (Π. Δ. Δαγτόγλου)[6].

 

Όπως έχουμε προαναφέρει, οι αρχές αυτές έχουν αποκρυσταλλωθεί πλέον στο Άρθρο 17(4) του Ν.158(Ι)/1999, το οποίο έχει ως ακολούθως:  

 

«17(4) Όταν ο νόμος αναθέτει την άσκηση μιας εξουσίας σε ένα όργανο, το όργανο αυτό δεν μπορεί να μεταβιβάσει ολικά ή μερικά την εξουσία του αυτή σε άλλο όργανο, χωρίς να υπάρχει ρητή διάταξη του νόμου που να το επιτρέπει.»

 

7.   Το ζήτημα της σχέσης του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962 με το Άρθρο 17(4) του Ν.158(Ι)/1999

 

Ζητούμενο για τις ανάγκες της υπόθεσης, είναι κατ’ ουσίαν η σχέση του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962 με το Άρθρο 17(4) του Ν.158(Ι)/1999 και ειδικότερα κατά πόσον ρυθμίζουν το ίδιο ζήτημα, ώστε να πρέπει να διερευνηθεί ποια εκ των δύο διατάξεων κατισχύει σε περίπτωση που συντρέχει η εφαρμογή τους. 

 

Το Άρθρο 3(2) του Ν.23/1962, έχει ως ακολούθως:

 

«(2) Οσάκις δυνάμει Νόμου ή διοικητικής πράξεως γεvoμέvης κατ' εξoυσιoδότησιv Νόμου Υπουργός τις ή Αvεξάρτητoς τις Αξιωματoύχoς της Δημοκρατίας ή ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία κέκτηται εξουσίας ενασκήσεως oιωvδήπoτε εξουσιών απoρρεoυσώv εκ τιvoς Νόμου, o τoιoύτoς Υπουργός, Αvεξάρτητoς Αξιωματoύχoς ή αρχή, εκτός εάν διά Νόμου ρητώς απαγορεύεται τoύτo, δύναται να εξoυσιoδoτήση εγγράφως οιονδήποτε πρόσωπον κατέχov αρμoδίαv τινά θέσιν εις αρμoδίαv υπηρεσίαν εμπίπτoυσαv εντός της δικαιoδoσίας του τoιoύτoυ Υπoυργoύ, Αvεξαρτήτoυ Αξιωματoύχoυ ή αρχής, όπως ενασκή τας τοιαύτας εξουσίας εκ μέρους του τoιoύτoυ Υπoυργoύ, Αvεξαρτήτoυ Αξιωματoύχoυ ή αρχής, υπό τoιoύτoυς όρους, εξαιρέσεις και επιφυλάξεις ως o Υπουργός, Αvεξάρτητoς Αξιωματoύχoς ή αρχή ήθελεν εν τη τοιαύτη εξουσιοδοτήσει καθορίσει.»

 

   (Ο τονισμός είναι δικός μας).

 

Παρατηρούμε ότι το Άρθρο 3(2), στο οποίο βασίστηκε η απόφαση του Εφετείου, αφενός δεν προβλέπει τη δυνατότητα εξουσιοδότησης αδιακρίτως, αλλά εξουσιοδότησης προς πρόσωπο ή πρόσωπα που κατέχουν αρμόδια θέση σε αρμόδια υπηρεσία στη δικαιοδοσία του εξουσιοδοτούντος. Το κυριότερο δε στοιχείο του Άρθρου 3(2) είναι ότι η εξουσιοδότηση, αφορά στην ενάσκηση των εξουσιών από το πρόσωπο ή τα πρόσωπα αυτά, εκ μέρους του εξουσιοδοτήσαντος, επ’ ονόματί του. 

 

8.   Η διάκριση μεταξύ μεταβίβασης αρμοδιότητας και εντολής

 

Η πρόβλεψη αυτή του Νόμου δεν δημιουργεί μεταβίβαση αρμοδιότητας, αλλά εξουσιοδότηση ενάσκησης εξουσίας υπό την έννοια της εντολής, όπως εξηγεί ο καθηγητής Π. Δ. Δαγτόγλου:

 

«Μεταβίβαση αρμοδιότητας υπάρχει όμως μόνον όταν πράγματι μεταβιβάζεται αρμοδιότητα, υπό την έννοια ότι ένα άλλο από το αρχικώς αρμόδιο όργανο μπορεί πια (αποκλειστικώς ή συντρεχόντως) να ασκεί την αρμοδιότητα ιδίω ονόματι.  Όταν το αρμόδιο όργανο απλώς εντέλλεται και εξουσιοδοτεί ένα άλλο όργανο να ασκήσει σε μια ή περισσότερες περιπτώσεις ή αφηρημένα μια ορισμένη αρμοδιότητα κατ' εντολήν και επ' ονόματι του εξουσιοδοτούντος οργάνου, δεν έχουμε μεταβίβαση (Delegation), αλλά εντολή (Mandat).» [7]

 

      (Η υπογράμμιση είναι δική μας).

 

Στην ίδια διάκριση, με ειδικότερη αναφορά στη λεγόμενη «εξουσιοδότηση υπογραφής», αναφέρεται και ο καθηγητής Ε. Π. Σπηλιωτόπουλος ως ακολούθως:

 

«Διαφορετική από τη μεταβίβαση της αρμοδιότητας είναι η παροχή εξουσιοδότησης από ένα όργανο, με ειδική πράξη του (ΣΕ 135/1991), σε άλλο όργανο, συνήθως ιεραρχικά υφιστάμενό του, να υπογράφει αντ’ αυτού και με εντολή του ορισμένες πράξεις. Είναι η λεγόμενη εξουσιοδότηση υπογραφής […]. Οι πράξεις αυτές, αν και φέρουν την υπογραφή του εξουσιοδοτημένου οργάνου, θεωρούνται πράξεις του οργάνου που έδωσε την εξουσιοδότηση (ΣΕ 4478/1987, 5797/1996). Και η εξουσιοδότηση της υπογραφής πρέπει να επιτρέπεται από τις διατάξεις που καθορίζουν την αρμοδιότητα του εξουσιοδοτούντος οργάνου.»[8]

 

Το παραπάνω απόσπασμα έστω και αν περιορίζεται σε «εξουσιοδότηση υπογραφής», δεν παύει να δείχνει τη διαφορά, με κύριο συστατικό στοιχείο της εξουσιοδότησης, σε αντιδιαστολή με τη μεταβίβαση αρμοδιότητας, ότι οι πράξεις του εξουσιοδοτούμενου οργάνου θεωρούνται πράξεις του οργάνου που έδωσε την εξουσιοδότηση. Αυτή ακριβώς είναι η περίπτωση που ρυθμίζει το Άρθρο 3(2) του Ν.23/1962. 

 

Δεν παραβλέπουμε ότι στη Janelidze (ανωτέρω) όπως και στην  Singh v. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Διευθυντή Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, Έφεση κατά απόφασης ΔΔΔΠ αρ. 16/21, ημερομηνίας 20/07/2021), θεωρήθηκε ότι τυγχάνει εφαρμογής η αρχή lex specialis derogat legi generali, ότι δηλαδή «ο ειδικός κανόνας δικαίου υπερισχύει του γενικού». Σημειώνουμε ότι σκοπός της αρχής αυτής είναι η επίλυση του προβλήματος ιεράρχησης που δημιουργείται όταν δύο κανόνες δικαίου ρυθμίζουν το ίδιο ζήτημα. Κατ’ εφαρμογή της εν λόγω αρχής αναγνωρίστηκε στην Janelidze (ανωτέρω) υπεροχή στο Άρθρο 3(2) του Ν.23/1962, ως ειδική πρόνοια, έναντι του Άρθρου 17(4) του Ν.158(Ι)/1999, ως γενική πρόνοια, αφού λήφθηκε ως δεδομένο, χωρίς να εξεταστεί και να αποφασιστεί το κατά πόσο τα δύο Άρθρα ρυθμίζουν όντως το ίδιο ζήτημα, ώστε να υπάρχει τέτοια σχέση μεταξύ τους, ήτοι γενικού και ειδικού κανόνα δικαίου.

 

Τώρα είναι η πρώτη φορά που δίδεται η ευκαιρία στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο με το συγκεκριμένο νομικό ερώτημα, το οποίο αφορά στην ερμηνεία αυτή καθ’ εαυτή του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962, ασκώντας την όλως ιδιαίτερη και επί τούτου δικαιοδοσία του να προβαίνει σε ορθή ερμηνεία νομοθετικών διατάξεων, να ερμηνεύσει αυθεντικά το Άρθρο 3(2)του Ν.23/1962.

 

Υπ’ αυτή την έννοια και υπό το παραπάνω ερμηνευτικό πρίσμα της διάκρισης, κρίνουμε ότι το Άρθρο 3(2) του Ν.23/1962 και το Άρθρο 17(4) του Ν.158(Ι)/1999 ρυθμίζουν δύο διαφορετικές καταστάσεις, αφενός την εκχώρηση εξουσίας από εντολέα σε εντολοδόχο και αφετέρου τη μεταβίβαση δικαιοδοσίας, αντιστοίχως. Συνεπώς το Άρθρο 3(2) του Ν.23/1962 δεν μπορεί να αποτελεί ειδική πρόνοια σε σχέση με το Άρθρο 17(4) του Ν.158(Ι)/1999, ώστε να κατισχύει του τελευταίου. Πιο συγκεκριμένα:

 

Το Άρθρο 17(4) απαγορεύει τη μεταβίβαση αρμοδιότητας σε άλλο όργανο, εκτός εάν υπάρχει ρητή διάταξη του Νόμου που να το επιτρέπει. Το Άρθρο 3(2) δεν σχετίζεται και δεν επιτρέπει τη μεταβίβαση αρμοδιότητας, υπό την έννοια ότι το άλλο όργανο θα μπορούσε να ασκεί ιδίω ονόματι, ανεξάρτητα, την εκχωρηθείσα αρμοδιότητα (Delegation). Επιτρέπει την εξουσιοδότηση τέλεσης πράξεων εκ μέρους του εξουσιοδοτήσαντος, ως εντολοδόχος του τελευταίου (Mandat).

 

9.   Η απάντησή μας στο τεθέν ερώτημα

 

Καταληκτικά, η απάντησή μας στο τεθέν ερώτημα είναι ότι:

 

(α) Αποκλείεται από την αρχή της νομιμότητας και ειδικότερα την αρχή της δεσμευτικότητας και αποκλειστικότητας της κατανομής των αρμοδιοτήτων και από το Άρθρο 17(4) του Ν.158(Ι)/1999 η επίκληση του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962 για μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από Διοικητικό Συμβούλιο Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου σε άλλο όργανο, το οποίο να ασκεί τις αρμοδιότητες αυτές ιδίω ονόματι (μεταβίβαση αρμοδιότητας). Μεταβίβαση αρμοδιότητας είναι δυνατή στο βαθμό που επιτρέπεται από το Άρθρο 17(4) του Ν.158(Ι)/1999, εάν δηλαδή υπάρχει ρητή διάταξη του Νόμου που να το επιτρέπει.

 

(β) Επιτρεπτή με βάση το Άρθρο 3(2) είναι, υπό τις σαφείς προϋποθέσεις που τούτο θέτει αναφορικά με τους εξουσιοδοτούντες και το πρόσωπο ή τα πρόσωπα που εξουσιοδοτούνται, η εκχώρηση εξουσιών από τους εξουσιοδοτούντες, για ενάσκησή τους εκ μέρους τους από τα πρόσωπα αυτά (εντολή). 

 

Όπως έχουμε αναφέρει ανωτέρω, θα προχωρούσαμε σε εξέταση του πρώτου ερωτήματος υπό το πρίσμα και των άλλων ερωτημάτων που θεωρήσαμε ότι ουσιαστικά εμπεριέχονται σε αυτό. Όντως το δεύτερο ερώτημα αφορούσε την ερμηνεία του όρου «ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία» στο Άρθρο 3(2) του Νόμου 23/1962, ζήτημα που εμπίπτει στην ερμηνεία του Άρθρου αυτού και εμπεριέχεται ή συνδέεται άμεσα με το πρώτο ερώτημα. 

 

Το Εφετείο εξέτασε την προϋπόθεση περί «ετέρας αρχής» παραπέμποντας, ως άνω, αναλογικά σε νομολογία η οποία αναφέρεται στο Άρθρο 139 του Συντάγματος. Το τελευταίο αυτό Άρθρο αφορά στην αρμοδιότητα του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου να αποφασίζει οριστικώς και αμετακλήτως επί πάσης προσφυγής, η οποία αφορά σε σύγκρουση ή αμφισβήτηση εξουσίας ή αρμοδιότητας που εγείρεται μεταξύ οποιωνδήποτε οργάνων ή αρχών της Δημοκρατίας. Με αυτό ως δεδομένο, δεν εξηγήθηκε από το Εφετείο γιατί η νομολογία σε σχέση με το Άρθρο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί αναλογικά για σκοπούς ερμηνείας της έννοιας της «ετέρας αρχής» του Άρθρου 3(2). Απλώς μεταφέρθηκε η έννοια στο Άρθρο 3(2). Επίσης η υπόθεση Janelidze (ανωτέρω), δεν βοηθά στην ερμηνεία της έννοιας της «αρχής» του Άρθρου 3(2), διότι αφορούσε σε εκχώρηση από Υπουργό, στον οποίο ρητά αναφέρεται το Άρθρο 3(2) (βλ. επίσης Singh (ανωτέρω)).

 

Έχουμε υπόψη μας την υπόθεση Εταιρεία Χρύσανθος Κυριάκου Λτδ ν. ΑΤΗΚ (1995) 3 Α.Α.Δ. 178, η οποία φαίνεται σχετική με το υπό συζήτηση θέμα, εφόσον, αν και δεν έγινε ανάγκη το ζήτημα αυτό να εξεταστεί σε βάθος, θεωρήθηκε ότι το Διοικητικό Συμβούλιο ενός ημικρατικού Οργανισμού είχε τη δυνατότητα να εκχωρήσει την αρμοδιότητά του για κατακύρωση προσφορών μέχρι Λ.Κ.500.000 στο οικείο Συμβούλιο Προσφορών με βάση το Άρθρο 3(2) του Ν.23/1962. Δεν κρίνουμε όμως απαραίτητο για τις ανάγκες της υπόθεσης να αποφασίσουμε οριστικά κατά πόσο ένα Διοικητικό Συμβούλιο ΝΠΔΔ εμπίπτει στην έννοια της «ετέρας αρχής εν τη Δημοκρατία», εφόσον η τύχη του επιδιωκόμενου προς επίλυση νομικού ερωτήματος έχει ήδη καθορισθεί επί άλλης πτυχής του Άρθρου 3(2).

 

10.       Τελικά συμπεράσματα που προκύπτουν από την απάντηση στο τεθέν ερώτημα

 

Υπό το φως της απάντησης στο τεθέν ερώτημα, η απόφαση του Εφετείου θα παραμεριστεί και καθίσταται αναγκαία η αντικατάσταση της με βάση την δεύτερη επιφύλαξη του Άρθρου 9(2)(γ) του Ν.33/1964.

 

Από την απάντηση στο τεθέν ερώτημα προκύπτουν ως τελικά συμπεράσματα ότι το Άρθρο 3(2) δεν θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για τη λύση της «ανεξάρτητης επιτροπής» εξωτερικής ή ενδοϋπηρεσιακής, η οποία εκ του γράμματος του Νόμου («εκ μέρους του») δεν θα μπορούσε να ασκεί ανεξάρτητη αρμοδιότητα. Πέραν τούτου, μια «ενδοϋπηρεσιακή επιτροπή» αποτελούμενη από μέλη του προσωπικού που υπόκεινται στη δικαιοδοσία του ΔΣ και ειδικότερα στο διοικητικό και πειθαρχικό έλεγχό του (Άρθρο 8(3) του Νόμου[9]), θα εστερείτο της απαιτούμενης εξ αντικειμένου ανεξαρτησίας και αμεροληψίας.

 

Με δεδομένη την αποκλειστική αρμοδιότητα του ΔΣ, δεν προσφερόταν άλλη λύση. Δεν θα μπορούσε να δώσει λύση ούτε το Άρθρο 9(3) του Νόμου[10] που επιτρέπει την δυνατότητα εξουσιοδότησης προς τον Διευθυντή να αποφασίζει και να ενεργεί αντί του ΔΣ επί ζητημάτων της αρμοδιότητας του, κατά την κρίση του ΔΣ. Ούτε το Άρθρο 4(7) του Νόμου[11] που προβλέπει τη συγκρότηση επιτροπών από μέλη του ΔΣ θα μπορούσε να δώσει ανεξάρτητη από το ΔΣ λύση. Με βάση την διαπίστωσή μας ότι το ΔΣ είναι σε όλη την έκταση του Νόμου το μόνο αρμόδιο όργανο για την λήψη αποφάσεων σε σχέση με τους σκοπούς του οργανισμού, προκύπτει ότι εκ των ιδίων των διατάξεων του Νόμου, ο ΘΟΚ έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης να καταδείξει ότι η περίπτωση δεν ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του Ν.13(Ι)/2008 (Άρθρο 7(3))[12].

 

Η  απόφαση του Διοικητικού Εφετείου παραμερίζεται και αντικαθίσταται από την παρούσα απόφαση στη βάση της εξουσίας που παρέχεται στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο από την δεύτερη επιφύλαξη του Άρθρου 9(2)(γ) του Ν.33/64.

 

Η απόφαση της ΕΠΑ υπ’ αριθμό 42/2019, ημερομηνίας 27/08/2019, ακυρώνεται.

 

Τα έξοδα της πρωτόδικης διαδικασίας, της κατ’ έφεση διαδικασίας, της Αίτησης για παροχή άδειας, καθώς και της παρούσας διαδικασίας, ορίζονται κατ’ αποκοπή στο ποσό των €9.700 προς όφελος των αιτητών και εναντίον της καθ’ ης η αίτηση.

 

Α.Ρ. ΛΙΑΤΣΟΣ, Π.

 

 

Τ.Θ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Δ.

 

 

Τ. ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, Δ.

 

 

Τ. ΚΑΡΑΚΑΝΝΑ, Δ.

 

 

Η. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Δ.

 

 

Μ. ΚΑΛΛΙΓΕΡΟΥ, Δ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

/ΓΓ

 

 

 


ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9(2)(γ), ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 33/64

                                                                  

(Αίτηση Αρ. 3/2026) 

(ΤΥΠΟΣ Δ)

                                       11 Νοεμβρίου, 2026

 

[Α.Ρ. ΛΙΑΤΣΟΣ, Π., Τ.Θ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Τ. ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, Ν.Γ. ΣΑΝΤΗΣ, ΣΤ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ, Τ. ΚΑΡΑΚΑΝΝΑ, Η. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Μ. ΚΑΛΛΙΓΕΡΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 9(2)(γ), ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 - 2022

-ΚΑΙ-

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2023

-ΚΑΙ-

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΕΣΗ ΚΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΡ. 51/2022 ΜΕΤΑΞΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ/ΕΦΕΣΕΙΟΥΣΑΣ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΚΥΠΡΟΥ/ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΟΥ

-ΚΑΙ-

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΦΕΤΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΕΣΗ ΚΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΡ. 51/2022

                                                -----------------------

Ρ. Πασιουρτίδη (κα) με Ε. Τόλλα (κα), για Άντης Τριανταφυλλίδης & Υίοι ΔΕΠΕ, για Αιτητές.

Δ. Καλλή (κα), Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για Καθ’ ης η Αίτηση.

Ρ. Μαππουρίδης με Ι. Χαραλάμπους (κα), για Ρίκκος Μαππουρίδης & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για Ενδιαφερόμενο Μέρος.

                                                -------------------

                                                 ΑΠΟΦΑΣΗ

(Διιστάμενη)

ΣΑΝΤΗΣ, Δ.: Με κάθε σεβασμό προς την κρίση της πλειοψηφίας, συμφωνώ με τη διιστάμενη απόφαση της Χατζηγιάννη, Δ., ως προς την έκβαση, την παράθεση των γεγονότων και του δικονομικού ιστορικού. Επιθυμώ, ωστόσο, να πραγματευθώ το επίδικο νομικό θέμα υπό ένα κάπως διαφορετικό πρίσμα.

Η υπόθεση εκκινεί από καταγγελία του «Θεάτρου Ένα», Ενδιαφερόμενου Μέρους, κατά του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου («ΘΟΚ»), για κατοχή και ενδεχόμενη κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης. Η Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού («ΕΠΑ»), Καθ’ ης η Αίτηση πρωτοδίκως, με απόφαση ημερομηνίας 27.8.19, διαπίστωσε παράβαση του Άρθρου 6(1) του Περί της Προστασίας του Ανταγωνισμού Νόμου 13(Ι)/08 («Ν. 13(Ι)/08»), όπως ίσχυε κατά τον επίδικο χρόνο, [13] και επέβαλε στον ΘΟΚ διοικητικό πρόστιμο €342.221,35.

Η παράβαση συνδέθηκε με τον διττό ρόλο του ΘΟΚ, ως φορέα διαχείρισης του σχεδίου κρατικών χορηγιών «ΘΥΜΕΛΗ» προς τα ελεύθερα θέατρα και συγχρόνως ως ανταγωνιστή τους στην παραγωγή και παρουσίαση θεατρικών παραστάσεων. Κατά την ΕΠΑ, η σύγκρουση συμφερόντων μπορούσε να αντιμετωπισθεί με τη δημιουργία «τειχών προστασίας» (Chinese Walls), μεταξύ άλλων μέσω ανεξάρτητης επιτροπής αξιολόγησης.

Το Διοικητικό Δικαστήριο, αποφαινόμενο επί της αίτησης ακυρώσεως που υπέβαλε ο ΘΟΚ, [14] έκρινε ότι η διανομή των κρατικών χορηγιών εξυπηρετούσε τους σκοπούς του κατά το Άρθρο 6(1) του Περί Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου Νόμου 71/70 («Ν.71/70»), [15] και πως, βάσει του Άρθρου 6(2), [16] η σχετική αρμοδιότητα ανήκε στο Διοικητικό του Συμβούλιο («το Διοικητικό Συμβούλιο»). Ακύρωσε την απόφαση της ΕΠΑ, θεωρώντας ότι η ανάθεση της αρμοδιότητας αυτής σε ανεξάρτητη επιτροπή δεν ήταν νομοθετικώς επιτρεπτή και πως συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εξαίρεσης του Άρθρου 7 του Ν.13(Ι)/08. [17] Κατόπιν έφεσης της ΕΠΑ το Διοικητικό Εφετείο, [18] ανέτρεψε την πρωτόδικη κρίση, δεχόμενο τη δυνατότητα ενδοϋπηρεσιακής εξουσιοδότησης βάσει του Άρθρου 3(2) του Περί Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινός Νόμου 23/62 («Ν.23/62»), [19] υπό τους όρους που προσδιόρισε, και παρέπεμψε την υπόθεση για εξέταση των λοιπών λόγων ακύρωσης.

Το νομικό ζήτημα που κληθήκαμε να επιλύσουμε αφορά στην εμβέλεια του Άρθρου 3(2) του Ν.23/62. Τούτο ανέκυψε ως εκ της πιο πάνω Έφεσης και άχθηκε ενώπιον μας ύστερα από άδεια που παραχωρήσαμε βάσει των προνοιών του Άρθρου 9(2)(γ) του Περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμου 33/64 («Ν.33/64») [20] (βλ. Αναφορικά με την Αίτηση του Εφεσίβλητου στην Ε.Δ.Δ 51/22 Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού ν. Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου, Αίτηση 3/26, ημ. 28.4.26). [21]

Στην προκειμένη, ο πυρήνας του πράγματος βρίσκεται στη νομική φύση της εξουσιοδότησης που ρυθμίζει το Άρθρο 3(2) του Ν.23/62. Το άρθρο αυτό δεν ορίζει ότι η αρμοδιότητα που έχει ανατεθεί σε Υπουργό, Ανεξάρτητο Αξιωματούχο ή άλλη αρχή μεταβιβάζεται σε εξουσιοδοτούμενο πρόσωπο. Καθορίζει, αντιθέτως, πως το πρόσωπο αυτό δύναται να εξουσιοδοτηθεί όπως ενεργεί εκ μέρους του φορέα στον οποίο ανήκουν οι συγκεκριμένες εξουσίες.

Η φρασεολογία αυτή στο Άρθρο 3(2) του Ν.23/62 έχει, κατά την αντίληψη μου, ιδιαίτερη βαρύτητα. Η μεταβίβαση της ίδιας της αρμοδιότητας από το όργανο στο οποίο αυτή έχει ανατεθεί δεν ταυτίζεται με τη νομοθετικώς επιτρεπόμενη ενάσκησή της από εξουσιοδοτημένο πρόσωπο εκ μέρους του αρμόδιου φορέα. Στην περίπτωση της εξουσιοδότησης, ο φορέας της αρμοδιότητας δεν μεταβάλλεται. Η εξουσία εξακολουθεί να ερείδεται στη νομοθετική ανάθεση προς αυτόν, ενώ το εξουσιοδοτούμενο πρόσωπο δεν αποκτά δική του αυτοτελή αρμοδιότητα.

Η ανάγνωση αυτή συνάδει και με τα όσα αποφασίστηκαν στην Αναφορικά με την Αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αίτηση Αρ. 4/26, ημ. 30.7.26. Εκεί, απορρίφθηκε η θέση ότι η λήψη αποφάσεων από λειτουργό εκ μέρους τού αρμόδιου Διευθυντή μπορούσε να θεμελιωθεί χωρίς την απαιτούμενη νομοθετική βάση. Υποδείχθηκε πως ο Διευθυντής δύναται να εξουσιοδοτήσει άλλο πρόσωπο, εφόσον τούτο προβλέπεται από τον νόμο. Κατά συνέπεια, ο όρος εκ μέρους δεν λειτουργεί αφ’ εαυτού ως πηγή αρμοδιότητας, αλλά, όταν αφορά στην άσκηση της ίδιας της αποφασιστικής εξουσίας, απαιτεί νομοθετικό έρεισμα.

Η ίδια η δομή του Άρθρου 3(2) του Ν.23/62 ενισχύει, ως θεωρώ, την πιο πάνω ερμηνεία. Η εξουσιοδότηση πρέπει να είναι έγγραφη. Δεν μπορεί να παρέχεται αδιακρίτως σε οποιοδήποτε πρόσωπο, αλλά μόνο σε πρόσωπο που κατέχει αρμόδια θέση σε αρμόδια υπηρεσία εντός της δικαιοδοσίας του εξουσιοδοτούντος φορέα. Προσθέτως, ο εξουσιοδοτών μπορεί να θέτει όρους, εξαιρέσεις και επιφυλάξεις. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν, πάντα κατά τη γνώμη μου, ενδοϋπηρεσιακή λειτουργία, χωρίς αποξένωση του αρχικού φορέα από την αρμοδιότητα του.

Προς την ίδια κατεύθυνση συνηγορούν και τα Άρθρα 3(3) [22] και 4 [23] του Ν.23/62. Το πρώτο προσδιορίζει τον χρόνο από τον οποίο το εξουσιοδοτημένο πρόσωπο αποκτά την εξουσία να ενεργεί εκ μέρους του αρμόδιου φορέα, ενώ το δεύτερο προβλέπει ότι ο τελευταίος μπορεί να ενεργεί και αυτοπροσώπως, εκτός εάν συνάγεται αντίθετη πρόθεση. Η διατήρηση της αρμοδιότητας στον αρχικό φορέα δεν συνεπάγεται υποχρεωτική παράλληλη ενέργεια του, ούτε περιορίζει την εξουσιοδότηση στην υπογραφή πράξεων που ο ίδιος έχει ήδη αποφασίσει.

Μέσα από τούτη την οπτική, ούτε το Άρθρο 17(4) του Περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου 158(Ι)/99 («Ν.158(Ι)/99»), [24] ως προς τα ζητήματα που τέθηκαν προς εξέταση, θα μπορούσε εν προκειμένω να δικαιολογήσει αντίθετη ερμηνεία. Η διάταξη απαγορεύει σε όργανο, στο οποίο ο νόμος έχει αναθέσει συγκεκριμένη εξουσία, να τη μεταβιβάσει ολικώς ή μερικώς σε άλλο όργανο ελλείψει ρητής νομοθετικής πρόνοιας. Το Άρθρο 3(2) του Ν.23/62, όμως, προβλέπει την εξουσιοδότηση προσώπου να ενεργεί εκ μέρους του αρμόδιου φορέα, υπό τις προϋποθέσεις της ίδιας της διάταξης.

Στην Janelidze v. Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ.Δ.Π. 17/21, ημ. 21.9.21, το Άρθρο 3(2) του Ν.23/62 εξετάστηκε σε συνάρτηση προς την απαγόρευση του Άρθρου 17(4) του Ν.158(Ι)/99. Εκεί αποφασίστηκε πως το Άρθρο 3(2), ως ειδική διάταξη, υπερισχύει της γενικής ρύθμισης του Άρθρου 17(4). Στην ίδια κατάληξη φθάνω και εδώ, στη βάση όμως της διάκρισης μεταξύ μεταβίβασης αρμοδιότητας και εξουσιοδότησης προς άσκηση της. Υπό αυτή την ερμηνεία, οι δύο διατάξεις ρυθμίζουν διαφορετικές νομικές καταστάσεις, χωρίς η εφαρμογή του Άρθρου 3(2) να εξαρτάται από τον παραμερισμό του Άρθρου 17(4).

Συναφής είναι και η Εταιρεία Χρύσανθος Κυριάκου Λτδ ν. Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (1995) 3 Α.Α.Δ. 178, στην οποία αναγνωρίστηκε η δυνατότητα της ΑΤΗΚ να εξουσιοδοτήσει το Συμβούλιο Προσφορών, με βάση το Άρθρο 3(2) του Ν.23/62. Παρότι δεν εξετάστηκε αυτοτελώς η έννοια της «ετέρας αρχής εν τη Δημοκρατία», η απόφαση παρέχει νομολογιακό υποστήριγμα στην άποψη πως η συλλογική διοικητική συγκρότηση δεν εμποδίζει την εφαρμογή της διάταξης.

Η σημασία της επιφύλαξης του Άρθρου 3(2) του Ν.23/62 «εκτός εάν διά Νόμου ρητώς απαγορεύεται τούτο» ανακύπτει μόνο αφού διαπιστωθεί ότι η πρόνοια καλύπτει τη συγκεκριμένη αρχή και εξουσία. Ούτε οι ειδικότερες ρυθμίσεις του Ν.71/70, ως ίσχυαν κατά τους επίμαχους χρόνους, οδηγούν σε διαφορετική ερμηνεία. Το Άρθρο 9(3) του Ν.71/70 διαλαμβάνει και τα περί δυνατότητας εξουσιοδότησης του Διευθυντή να αποφασίζει και να ενεργεί αντί του Διοικητικού Συμβουλίου, ενώ το Άρθρο 4(7) [25] αφορά στη συγκρότηση επιτροπών από μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, οι οποίες υποβάλλουν εισηγήσεις προς λήψη απόφασης. [26] Δεν περιέχουν ρητή απαγόρευση εφαρμογής του Άρθρου 3(2) του Ν.23/62, ούτε συνάγεται από αυτές ότι αποκλείεται η αξιοποίηση διαφορετικής νομοθετικής πρόνοιας από το Διοικητικό Συμβούλιο.

Δεν θεωρώ αναγκαία, προς επίλυση του ανά χείρας ζητήματος, την αναγωγή στον όρο «όργανα ή αρχές της Δημοκρατίας» του Άρθρου 139.1 του Συντάγματος [27] για τον προσδιορισμό του περιεχομένου της «ετέρας αρχής εν τη Δημοκρατία» του Άρθρου 3(2) του Ν.23/62. Τούτο διότι οι δύο διατάξεις υπηρετούν ξεχωριστό σκοπό. Η ερμηνεία του Άρθρου 3(2) προκύπτει πρωτίστως από το δικό του λεκτικό και τη συνάρτησή του με τις λοιπές διατάξεις του Ν.23/62, ενώ εκείνη του Άρθρου 139.1 από το ιδιαίτερο συνταγματικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται. Η διατύπωση «ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία», η οποία ακολουθεί την ειδική αναφορά σε Υπουργό και Ανεξάρτητο Αξιωματούχο, καταλαμβάνει, κατά την κρίση μου, και άλλους φορείς δημόσιας διοικητικής εξουσίας. Το ίδιο το Άρθρο 3(2) συνδέει την εξουσιοδότηση με την κατοχή εξουσιών δυνάμει νόμου ή διοικητικής πράξης που εκδόθηκε κατά νομοθετική εξουσιοδότηση, δίχως να διακρίνει μεταξύ μονοπρόσωπων και συλλογικών οργάνων. Συμφώνως των Άρθρων 4(1) [28] και 6(2) του Ν.71/70, το Διοικητικό Συμβούλιο διοικεί τον ΘΟΚ και διαθέτει τις προς τούτο προβλεπόμενες στον νόμο αρμοδιότητες. Τα χαρακτηριστικά αυτά παρέχουν ικανό ερμηνευτικό στήριγμα για την υπαγωγή του στην έννοια της «ετέρας αρχής εν τη Δημοκρατία».

Άλλο είναι το αν ο αποδέκτης της συγκεκριμένης εξουσιοδότησης πληροί τις απαιτήσεις του Άρθρου 3(2) του Ν.23/62. Στην αναλυόμενη περίπτωση γίνεται λόγος από την ΕΠΑ, για αμιγώς τεχνική και παντελώς ανεξάρτητη επιτροπή, ενώ το Διοικητικό Εφετείο αναφέρθηκε σε δυνατότητα ενδοϋπηρεσιακής εξουσιοδότησης προς Τεχνική Επιτροπή συγκροτούμενη από μέλη του προσωπικού του ΘΟΚ. Οι δύο αυτές εκδοχές δεν ταυτίζονται αναγκαίως. Κατά το Άρθρο 3(2), η εξουσιοδότηση παρέχεται σε πρόσωπο που κατέχει αρμόδια θέση σε αρμόδια υπηρεσία εντός της δικαιοδοσίας του εξουσιοδοτούντος φορέα, χωρίς η διάταξη να προβλέπει τη σύσταση νέου διοικητικού οργάνου με αυτοτελή αρμοδιότητα. Το κατά πόσο μια εξουσιοδότηση ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της διάταξης αφορά, ως διακρίνω, στη νομιμότητα της εφαρμογής της και όχι στο αν το Διοικητικό Συμβούλιο έχει, βάσει του νόμου, εξουσία να τη χορηγήσει.

Η διατήρηση της αρμοδιότητας στο Διοικητικό Συμβούλιο δεν καθιστά κατ’ ανάγκην ανέφικτο τον λειτουργικό διαχωρισμό κατά την άσκηση της. Δεν παραγνωρίζω ότι, σύμφωνα με το Άρθρο 8(3) του Ν.71/70, [29] το προσωπικό του ΘΟΚ υπάγεται στον διοικητικό και πειθαρχικό έλεγχο του Διοικητικού Συμβουλίου. Η σχέση αυτή έχει σημασία για την αποτίμηση της ανεξαρτησίας της προτεινόμενης επιτροπής. Δεν επαρκεί όμως για να αποκλεισθεί κάθε δυνατότητα νόμιμης λειτουργικής απομόνωσης της διαδικασίας λήψης αποφάσεων για τις κρατικές χορηγίες προς τα ελεύθερα θέατρα από τις ανταγωνιστικές δραστηριότητες του ΘΟΚ.

Σχετική, κατ’ αναλογίαν, είναι και η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Τμήμα Μείζονος Συνθέσεως), στις Motosykletistiki Omospondia Ellados NPID (MOTOE) v Elliniko Dimosio, Case C-49/07, ημ. 1.7.08, σκέψεις 51-53 και European Superleague Company, C-333/21, ημ. 21.12.23, σκέψεις 133-136. Οι αποφάσεις τούτες αναδεικνύουν τον κίνδυνο σύγκρουσης συμφερόντων όταν φορέας που ασκεί οικονομική δραστηριότητα διαθέτει συνάμα εξουσίες ικανές να επηρεάζουν τους ανταγωνιστές του, καθώς και την ανάγκη περιορισμών, υποχρεώσεων, αντικειμενικών κριτηρίων και αποτελεσματικού ελέγχου. Δεν επιλύουν, εντούτοις, το αν οι αναγκαίες εγγυήσεις μπορούν να εξασφαλισθούν στην κείμενη περίπτωση.

Κατά το Άρθρο 3(2) του Ν.23/62, εξουσιοδοτημένο πρόσωπο μπορεί να ενεργεί εκ μέρους του αρμόδιου φορέα, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της διάταξης. Το αν η εξεταζόμενη διευθέτηση θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του δικαίου του ανταγωνισμού αφορά στη νομιμότητα και στην επάρκεια της εφαρμογής της.

Η διάκριση έχει και δικαιοδοτική έκφανση. Το Άρθρο 9(2)(γ) του Ν.33/64 παρέχει στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο δικαιοδοσία τρίτου και τελευταίου βαθμού επί των νομικών θεμάτων για τα οποία παραχωρήθηκε άδεια, όχι γενική δικαιοδοσία ελέγχου της ορθότητας των αποφάσεων του Διοικητικού Εφετείου (βλ. Αναφορικά με την Αίτηση του Δικηγορικού Γραφείου Λέλλος Π. Δημητριάδης, Αίτηση 3/25, ημ. 14.5.25, και Αναφορικά με την Αίτηση του Δικηγορικού Γραφείου Λέλλος Π. Δημητριάδης 9/26, ημ. 15.10.26).

Η δεύτερη επιφύλαξη του Άρθρου 9(2)(γ) του Ν.33/64 προβλέπει μεν την αντικατάσταση της εφετειακής απόφασης, η εξουσία όμως αυτή ασκείται εντός των ορίων της παραχωρηθείσας άδειας και των αναγκαίων νομικών συνεπειών της επίλυσης του κατά περίπτωση ζητήματος.

Η πλειοψηφία αναγνωρίζει εδώ τη διάκριση μεταξύ μεταβίβασης αρμοδιότητας και εξουσιοδότησης με την οποία άλλο πρόσωπο ενεργεί «εκ μέρους» του αρμόδιου φορέα, αφήνοντας ανοικτό αν το Διοικητικό Συμβούλιο εμπίπτει στην έννοια της «ετέρας αρχής εν τη Δημοκρατία». Κρίνει, με αναφορά και στις ειδικότερες ρυθμίσεις του Ν.71/70, ότι η προτεινόμενη επιτροπή δεν θα αποκτούσε την απαιτούμενη ανεξαρτησία βάσει του Άρθρου 3(2) του Ν.23/62 και καταλήγει πως δεν υπήρχε άλλος νόμιμος οικονομικός ή τεχνικός τρόπος συμμόρφωσης, κατά το Άρθρο 7(2) του Ν.13(Ι)/08. Στη βάση αυτή, δέχεται ότι ο ΘΟΚ απέσεισε το βάρος απόδειξης του Άρθρου 7(3) του ίδιου νόμου.

Δεν αμφισβητώ ότι η ερμηνεία του Άρθρου 3(2) του Ν.23/62 επιτρέπει να προσδιορισθούν οι έννομες συνέπειες της προβλεπόμενης εξουσιοδότησης. Η απουσία αυτοτελούς αρμοδιότητας όμως δεν αποδεικνύει, χωρίς περαιτέρω εξέταση, την ανυπαρξία κάθε νόμιμου οικονομικού ή τεχνικού τρόπου συμμόρφωσης. Η τελευταία αυτή κρίση δεν απορρέει αναγκαίως από την ερμηνεία του Άρθρου 3(2), αλλά αφορά στην εφαρμογή του Άρθρου 7 του Ν.13(Ι)/08, ζήτημα που δεν τέθηκε προς αυτοτελή εξέταση με την άδεια.

Η θεώρηση αυτή δεν μεταθέτει το βάρος απόδειξης που το Άρθρο 7(3) του Ν.13(Ι)/08 επιρρίπτει στον ΘΟΚ, ούτε προδικάζει αν υπήρχε όντως νόμιμος και πρόσφορος τρόπος συμμόρφωσης. Διαχωρίζει την ερμηνεία της εξουσιοδοτικής διάταξης από την αξιολόγηση των διαθέσιμων τρόπων εφαρμογής της και των συνεπειών τους κατά το δίκαιο του ανταγωνισμού.

Συναφώς, το Διοικητικό Εφετείο δεν περιορίστηκε στην εξέταση της νομοθετικής βάσης της εξουσιοδότησης, αλλά έκρινε ότι αυτή μπορούσε, υπό τους όρους που προσδιόρισε, να χρησιμοποιηθεί ως νόμιμος τρόπος συμμόρφωσης. Η συμφωνία μου με το εφετειακό διατακτικό αφορά στην ανατροπή της πρωτόδικης κρίσης για τη δυνατότητα εξουσιοδότησης και στην παραπομπή της υπόθεσης για όσα παρέμειναν ανεξέταστα πρωτοδίκως. Δεν προδικάζει την πρακτική καταλληλότητα της προτεινόμενης λύσης για τους σκοπούς του Άρθρου 7 του Ν.13(Ι)/08 μήτε και την τελική νομιμότητα της προσβαλλόμενης διοικητικής απόφασης.

Για ό,τι τίθεται προς απόφανση, το κρίσιμο είναι αν το Διοικητικό Συμβούλιο αποκλείεται, εξ απόψεως δικαίου, από τη δυνατότητα εφαρμογής του Άρθρου 3(2) του Ν.23/62, επειδή είναι συλλογικό διοικητικό όργανο και ο Ν.71/70 το καθιστά φορέα της αφορώσας αρμοδιότητας.

Καταλήγω ότι η συλλογική φύση του Διοικητικού Συμβουλίου δεν αποκλείει τη χορήγηση εξουσιοδότησης κατά το Άρθρο 3(2) του Ν.23/62, υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις της διάταξης, ούτε και απαιτείται ειδική προς τούτο εξουσιοδοτική πρόνοια στον Ν.71/70. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΘΟΚ εντάσσεται στην έννοια της «ετέρας αρχής εν τη Δημοκρατία», χωρίς το Άρθρο 17(4) του Ν.158(Ι)/99 να οδηγεί σε διαφορετικό αποτέλεσμα.

Κατ’ ακολουθίαν, θα επικύρωνα και εγώ την απόφαση του Διοικητικού Εφετείου.


 

                                                                             Ν.Γ.ΣΑΝΤΗΣ, Δ.

 

 

 

/μκε

 

 

 

 

 


ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9(2)(γ), ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 33/64

                                                                                     

(Αίτηση Αρ. 3/26) 

(ΤΥΠΟΣ Δ)

 

                                      11 Νοεμβρίου, 2026

 

[Α.Ρ. ΛΙΑΤΣΟΣ, Π., Τ.Θ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Τ. ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, Ν.Γ. ΣΑΝΤΗΣ, ΣΤ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ, Τ. ΚΑΡΑΚΑΝΝΑ, Η. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Μ. ΚΑΛΛΙΓΕΡΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]

                                     

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 9(2)(γ), ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 - 2022

-ΚΑΙ-

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2023

-ΚΑΙ-

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΟΥ ΣΤΗΝ ΈΦΕΣΗ ΚΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΡ. 51/2022 ΜΕΤΑΞΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ / ΕΦΕΣΕΙΟΥΣΑΣ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΚΥΠΡΟΥ / ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΟΥ

-ΚΑΙ-

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΦΕΤΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΈΦΕΣΗ ΚΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΡ. 51/2022

 

Ρ. Πασιουρτίδη  (κα) με Ε. Τόλλα (κα) για Άντης Τριανταφυλλίδης & Υίοι ΔΕΠΕ, για Αιτητές

Δ. Καλλή (κα), Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας εκ μέρους του  Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για Ενδιαφερόμενο Μέρος (1)

Ρ. Μαππουρίδης με Ι. Χαραλάμπους (κα) για Ρίκκος  Μαππουρίδης & Συνεργάτες ΔΕΠΕ για Ενδιαφερόμενο Μέρος (2)

 

-----------------------

                                                 ΑΠΟΦΑΣΗ

(ΜΕΙΟΨΗΦΙΑΣ)

 

ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ, Δ.:   Η ανάγκη ορθής ερμηνείας του Άρθρου 3(2) του περί Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινός Νόμου του 1962 (Ν.23/1962) προέκυψε από την Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 51/2022 ημερ. 13.1.2026, όπως διαπιστώσαμε παρέχοντας την αιτούμενη άδεια στους Αιτητές στα πλαίσια της Αναφορικά με την Αίτηση του Εφεσίβλητου στην Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 51/2022 μεταξύ Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού/Εφεσείουσας και Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου/ Εφεσίβλητου, Αίτηση Αρ. 3/2026 στις 28.4.2026.

 

          Καλείται το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο, ερμηνεύοντας το Άρθρο 3(2) του Ν.23/1962, να αποφασίσει σε τρίτο και τελευταίο βαθμό:

 

«1. Κατά πόσο το Διοικητικό Συμβούλιο νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου το οποίο αποτελεί συλλογικό διοικητικό όργανο και του οποίου η συγκρότηση καθορίζεται εκ του Νόμου από πρόσωπα που οφείλουν να κατέχουν τα απαιτούμενα από τον Νόμο προσόντα (εν προκειμένω ο ΘΟΚ) μπορεί, χωρίς τούτο να επιτρέπεται από τον οικείο Νόμο που ρυθμίζει τις αρμοδιότητες του,  να μεταβιβάσει τις αρμοδιότητες που του απονέμει ο εν λόγω Νόμος σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο κατ’ επίκληση του άρθρου 3(2) του περί Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινός Νόμου του 1962 (Ν. 23/1962).

 

 

          Όπως έχουμε διευκρινίσει κατά τη χορήγηση της άδειας, τα ακόλουθα νομικά θέματα, αριθμούμενα στην Αίτηση υπ. αρ. 2 και 3, εμπεριέχονται στο ερώτημα υπ. αρ. 1 (ανωτέρω) και θα εξεταστούν κάτω από το πρίσμα αυτού:

 

«2.  Κατά πόσο ο όρος «ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία» που περιλαμβάνεται στο άρθρο 3(2) του περί Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινός Νόμου του 1962 (Ν.23/1962) περιλαμβάνει ως το Εφετείο αποφάσισε, συλλογικά διοικητικά όργανα και δη το Διοικητικό Συμβούλιο νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ως είναι ο ΘΟΚ, που συστήνονται δυνάμει Νόμου ο οποίος διέπει τόσο τη συγκρότηση και τα αναγκαία προσόντα των προσώπων που τα συγκροτούν αλλά και τις αρμοδιότητες των οργάνων αυτών όσο και τη λειτουργία και την αποστολή τους και κατά πόσο ορθά το Εφετείο απέδωσε στον όρο «ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία» την ίδια ερμηνεία που αποδίδεται στον όρο αρχές της Δημοκρατίας στο πλαίσιο προσφυγής δυνάμει του άρθρου 139 του Συντάγματος.

 

3.  Κατά πόσο τα λεχθέντα στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Janelidze v. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Διευθυντή Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης (Έφεση κατά απόφασης Δ.Δ.Δ.Π. αρ. 17/2021, ημερ. 21/9/2021) όπου κρίθηκε ότι ο «Ο Ν.23/1962 αναφέρεται συγκεκριμένα στις περιπτώσεις των Υπουργών και ως ειδική πρόνοια υπερτερεί άλλων γενικών προνοιών (lex specialis derogat legi generali)” μπορούν να διευρυνθούν και να εφαρμοστούν καθολικά ώστε  να καλύπτουν και συλλογικά διοικητικά όργανα ήτοι τα διοικητικά συμβούλια νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ως είναι εν προκειμένω το Διοικητικό Συμβούλιο του ΘΟΚ, τα οποία συστήνονται βάσει Νόμου ο οποίος προσδιορίζει τη συγκρότηση αλλά και τα απαιτούμενα προσόντα των προσώπων που πρέπει να τα συγκροτούν, ώστε παρά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 17(4) του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου και τη μέχρι σήμερα υφιστάμενη νομολογία, τα συλλογικά αυτά όργανα να μπορούν χωρίς να υπάρχει σχετική διάταξη στον νόμο που διέπει τη σύσταση, συγκρότηση και αρμοδιότητα του οργάνου αυτού, να μεταβιβάσουν τις αρμοδιότητες τους δυνάμει του Ν.23/1962 σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο που εμπίπτει στη δικαιοδοσία τους.»

 

          Τα γεγονότα που πλαισιώνουν την παρούσα υπόθεση, ως και οι δικαστικές διαδικασίες που προηγήθηκαν, έχουν ως ακολούθως:

 

          Ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου (ΘΟΚ), Αιτητές,  με την προσφυγή τους αρ. 1664/2019 προσέβαλαν την απόφαση της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού, ΕΜ1, ημερ. 27.8.2019, με την οποία τους είχε επιβληθεί διοικητικό πρόστιμο ύψους €342.221,35 για παράβαση του Άρθρου 6(1)[30] του περί της Προστασίας του Ανταγωνισμού Νόμου (Ν.13(Ι)/2008).

 

          Συγκεκριμένα, το ΕΜ1, είχε διαπιστώσει εκ μέρους των Αιτητών καταχρηστική εκμετάλλευση της δεσπόζουσας θέσης τους στην σχετική αγορά, ως αποτέλεσμα της διττής του ιδιότητας, αφενός ως αρμόδιων για την εφαρμογή του σχεδίου «ΘΥΜΕΛΗ», αποφασίζοντας για την οικονομική ενίσχυση που λαμβάνουν τα ελεύθερα θέατρα και αφετέρου, ως δραστηριοποιούμενων στην αγορά παραγωγής και παρουσίασης θεατρικών παραστάσεων στην Κυπριακή Δημοκρατία, δηλ. ανταγωνιζόμενοι τα ελεύθερα θέατρα.         Τούτο, ως αποτέλεσμα επιστολής – καταγγελίας εκ μέρους του Θεάτρου Ένα, ΕΜ2, εναντίον των Αιτητών για κατοχή και ενδεχόμενη κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, κατά παράβαση του Άρθρου 6 του Ν. 13(1)/2008 (ανωτέρω).

          Το Διοικητικό Δικαστήριο στις 11.2.2022 εξέδωσε ακυρωτική απόφαση.  Αποδέχθηκε, ότι η αρμοδιότητα της διανομής των κρατικών χορηγιών προς τα ιδιωτικά θέατρα, εμπίπτει εντός των προβλεπόμενων στο Άρθρο6(1)[31]  των περί Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου Νόμων του 1970, (Ν.71/1970),  ως έχουν τροποποιηθεί, σκοπών των Αιτητών,  για την εκπλήρωση των οποίων, το μόνο αρμόδιο, δυνάμει του Άρθρου 6(2) του Ν. 71/1970, είναι το Διοικητικό Συμβούλιο των Αιτητών.

 

          Με παραπομπή στο Άρθρο 17(4)[32] του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999 (Ν.158(Ι)/1999), κατέληξε πως το Άρθρο 3(2) του περί Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινός Νόμου, Νόμου του 1962 (Ν.23/1962) δεν τυγχάνει εφαρμογής στη συγκεκριμένη περίπτωση.  Επομένως,  η κατάληξη του ΕΜ1 πως οι Αιτητές είχαν την επιλογή να δημιουργήσουν «Τείχη Προστασίας» (Chinese Walls), εκχωρώντας εξουσίες σε «παντελώς ανεξάρτητη επιτροπή αξιολόγησης και έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων από ανεξάρτητους οίκους, οι οποίοι θα μπορούσαν να παρουσιάζουν τις εκθέσεις τους», δεν μπορούσε νόμιμα να εφαρμοσθεί.  Ως αποτέλεσμα, οι Αιτητές πληρούσαν τις προϋποθέσεις του Άρθρου 7[33] του Ν. 13(1)2008, εντάσσονταν στην εξαίρεση του Άρθρου 7(1)(β) και 7(2) και συνεπώς στην περίπτωση τους δεν εφαρμόζονταν οι διατάξεις του Ν.13(Ι)/2008.

 

          Το ΕΜ1 προσέβαλε την πρωτόδικη απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου με την καταχώριση της Έφεσης Αρ. 51/2022.  Στις 13.1.2026, το Εφετείο με απόφαση του, ανέτρεψε την πρωτόδικη απόφαση.  Έκρινε πως οι Αιτητές συνιστούν «ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία» εντός της έννοιας του Άρθρου 139[34] του Συντάγματος και πως το Άρθρο 3(2)[35] του Ν.23/1962 επιτρέπει στο Διοικητικό Συμβούλιο των Αιτητών την εκχώρηση της αρμοδιότητας του περί κρατικής επιδότησης των ιδιωτικών θεάτρων.  Συνεπώς, το Διοικητικό Συμβούλιο των Αιτητών θα μπορούσε, βάσει του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962, να εκχωρήσει «την επίμαχη αρμοδιότητα κρατικής επιχορήγησης των ιδιωτικών θεάτρων, μεταξύ άλλων, σε τεχνική, ανεξάρτητη επιτροπή συγκροτούμενη από μέλη του προσωπικού το οποίο ο ΘΟΚ υπέχει βάσει του Άρθρου 8[36] του Ν. 71/1970, καθ’ ότι οποιοδήποτε μέλος του προσωπικού ευλόγως εμπίπτει στη Δικαιοδοσία του Διοικητικού Συμβουλίου.»

 

          Διευκρίνισε καταληκτικά, ότι «ήταν εφικτή η εκ του Διοικητικού Συμβουλίου του ΘΟΚ συμμόρφωση με το Άρθρο 6(1) του Ν. 13(Ι) του 2008, με το να εκχωρήσει δυνάμει του Άρθρου 3(2) του Νόμου 23 του 1962 την επίμαχη αρμοδιότητα ενδοϋπηρεσιακά, διασαφηνίζοντας την πρόθεση του να μην ασκεί το ίδιο εκ παραλλήλου την εκχωρούμενη αρμοδιότητα.»

 

Η ευπαίδευτη συνήγορος των Αιτητών εισηγήθηκε πως η έννοια της «ετέρας αρχής εν τη Δημοκρατία»  στο Άρθρο 3(2) του Ν.23/1962,  δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη μονοπρόσωπη φύση των δύο προηγούμενων κατονομαζόμενων κατηγοριών δηλ. τον «Υπουργό» και «Ανεξάρτητο Αξιωματούχο της Δημοκρατίας» και συνεπώς δεν μπορεί να καταλαμβάνει και συλλογικά διοικητικά όργανα ή νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου όπως είναι οι Αιτητές, τα οποία ασκούν εξουσίες συλλογικά, δυνάμει ειδικού νομοθετήματος. 

Αντίθετα, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των ΕΜ1 και 2 εισηγήθηκαν πως ο εν λόγω όρος καλύπτει τόσο συλλογικά όσο και μονοπρόσωπα όργανα και εμπεριέχει κάθε φορέα δημόσιας εξουσίας στον οποίο ο Νόμος απονέμει διοικητικές εξουσίες, ανεξαρτήτως αν λειτουργεί ως μονομελές ή συλλογικό όργανο.

 

Έχω υπόψη μου το σύνολο των εισηγήσεων όλων των πλευρών, το υλικό που τέθηκε ενώπιον μας, την πρωτόδικη απόφαση, ως και την απόφαση του Εφετείου. 

 

Η ουσία τελικά των ερωτημάτων, εντοπίζεται στο κατά πόσο οι Αιτητές, ως αδιαμφισβήτητα, νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και συνεπώς συλλογικό όργανο, εμπίπτει στην έννοια του όρου «ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία» του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962.

 

Ως εκ τούτου, τα ενώπιον μας ερωτήματα υπό το πιο πάνω πλαίσιο θα με απασχολήσουν, πάντα υπό το πρίσμα της ερμηνείας του άρθρου αυτού, ως και σε συνάρτηση με το Άρθρο 139 του Συντάγματος και το Άρθρο 17(4) του Ν.158(Ι)/1999.

 

Η έννοια του όρου «όργανα ή αρχές της Δημοκρατίας» στο Άρθρο 139 του Συντάγματος, ερμηνεύθηκε στις αποφάσεις της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου – στις οποίες έγινε αναφορά και από το Εφετείο – Δημοτικό Συμβούλιο Γεροσκήπου κ.ά. ν. Υπουργικού Συμβουλίου κ.ά. (1996) 3 ΑΑΔ 389 και  Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου v. Επιτρόπου Ρύθμισης Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων κ.ά. (2005) 3 ΑΑΔ 20.

 

Σύμφωνα με την πρώτη, οι Δήμοι στην Κυπριακή Δημοκρατία αποτελούν αρχή τοπικής αυτοδιοίκησης με αρμοδιότητα άσκησης διοικητικής εξουσίας και αποτελούν αρχή ή όργανο της Δημοκρατίας ενός της έννοιας του Άρθρου 139 του Συντάγματος.  Στην δεύτερη, αποφασίστηκε πως η ΑΤΗΚ, ως Οργανισμός δημοσίου δικαίου, οι αποφάσεις της οποίας εμπίπτουν στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου και ελέγχονται βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματος, αποτελεί επίσης όργανο ή αρχή μέσα στην έννοια του Άρθρου 139 του Συντάγματος.  Έγινε αναφορά σε αποφάσεις του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου μετά την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και στον ορισμό που δόθηκε στο όρο του  «Οργάνου ή αρχής της Δημοκρατίας», που έκτοτε ακολουθείται σε μεταγενέστερες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου.  Το ακόλουθο απόσπασμα είναι σχετικό: 


«Η ερμηνεία του άρθρου αυτού, με αναφορά σε όλες τις πτυχές των προνοιών του, αποτέλεσε αντικείμενο εξέτασης πολύ γρήγορα μετά την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η συζήτηση έγινε σε σειρά υποθέσεων, στις οποίες οι αποφάσεις καταλαμβάνουν σχεδόν ολόκληρο τον 5ον τόμο των αποφάσεων του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου. Η
πρώτη απόφαση είναι: The Turkish Communal Chamber, and/ through its Social and Municipal Affairs Office And The Council of Ministers, p.59, και η δεύτερη: Dr. Fuat Celaleddin and others And 1. The Council of Ministers and others, p.102. Σ' αυτή την τελευταία υιοθετήθηκε από το Δικαστήριο ο πιο κάτω ορισμός του oργάνου ή αρχής της Δημοκρατίας, που έκτοτε ουσιαστικά ακολουθείται σε όλες τις μεταγενέστερες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. 

   "In the opinion of the majority of the court (hereinafter referred to as "the Court") the five Applicants, who are named in the title of this Case, are not, in their capacities "as members of the Turkish Community and as inhabitants of the town of Nicosia", an organ or authority in the sense of Article 139 because, organs or authorities, in the aforesaid sense, are specific juridical creations bearing the features of individual and concrete organic institutions of government and functioning for and on behalf of a primary legal entity, such as the Republic of Cyprus, of which they are organs or authorities in the ordinary meaning of such terms".

 (η υπογράμμιση δική μας. Ακολουθεί μετάφραση)

 

 

 «Κατά τη γνώμη της πλειοψηφίας του Δικαστηρίου (στα επόμενα θα αναφέρεται ως «το Δικαστήριο») οι πέντε Αιτητές, που αναφέρονται στον τίτλο αυτής της Υπόθεσης, δεν είναι, με την ιδιότητα τους «ως μέλη της Τουρκικής Κοινότητας και ως κάτοικοι της πόλης της Λευκωσίας» όργανο ή αρχή, μέσα στην έννοια του άρθρου 139 γιατί, όργανα ή αρχές, μέσα στην πιο πάνω έννοια, είναι ειδικά δημιουργήματα του νόμου που έχουν τα χαρακτηριστικά ξεχωριστών και συγκροτημένων οργανικά θεσμών της κυβέρνησης, που λειτουργούν για και εκ μέρους μιας κατά κύριο λόγο νομικής προσωπικότητας, όπως η Δημοκρατία της Κύπρου στην οποία είναι όργανα ή αρχές με τη συνήθη έννοια αυτών των όρων.»

 

Περαιτέρω, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γ. Μπαμπινιώτη, η λέξη «αρχή» μεταξύ άλλων σημαίνει:

 

«11. Το κρατικό όργανο που ασκεί εξουσία. Κάθε φορέας εξουσίας: ανακριτική/ στρατιωτική/ προξενική/ δικαστική/ αστυνομική/ τοπική.»

 

Στη βάση των πιο πάνω, προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα πως η έννοια του όρου «αρχή εν τη Δημοκρατία» στο Άρθρο 3(2) του Ν. 23/62, εμπεριέχει κάθε φορέα δημόσιας εξουσίας που συστήνεται και λειτουργεί δυνάμει Νόμου που του απονέμει διοικητικές εξουσίες.   Ενεργεί δηλ. ως διοικητικό όργανο που ασκεί δημόσια εξουσία δυνάμει Νόμου και  ανεξαρτήτως του κατά πόσο είναι μονομελές ή συλλογικό.

 

Στην προκειμένη περίπτωση, οι Αιτητές αποτελούν νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, το οποίο δημιουργήθηκε με βάση το Ν.71/1970 προς εξυπηρέτηση δημόσιου σκοπού που συνίσταται στην προαγωγή της θεατρικής τέχνης στην Κύπρο και την καλλιέργεια του κοινού μέσω των δραστηριοτήτων του, σύμφωνα με το Άρθρο6(1) του Ν.71/1970.  Έχει τα χαρακτηριστικά ξεχωριστού και συγκροτημένου οργανικού θεσμού της Δημοκρατίας, εφόσον ο Πρόεδρος και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου αυτού διορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο με βάση το Άρθρο 4(1)[37] του Ν.71/1970, ο δε Υφυπουργός ασκεί εποπτεία επί των Αιτητών και την εν γένει λειτουργία τους, με βάση το ΄Αρθρο 7(α)[38] του Ν. 71/1970.  Επιπρόσθετα, οι αποφάσεις τους, εμπίπτουν στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου και ελέγχονται με βάση το Άρθρο 146 του Συντάγματος.

 

Με αυτά τα δεδομένα, είναι η κατάληξη μου  πως οι Αιτητές εμπίπτουν στην εννοία του όρου «ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία» του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962.

 

Ό,τι απομένει προς εξέταση, είναι το κατά πόσο οι Αιτητές ως «αρχή», και ειδικότερα το Διοικητικό Συμβούλιο τους ως συλλογικό όργανο,  έχει την εξουσία να εκχωρήσει την επίμαχη αρμοδιότητα του  σε άλλο πρόσωπο που κατέχει αρμόδια θέση εντός της δικαιοδοσίας του, υπό τέτοιους όρους, εξαιρέσεις ή επιφυλάξεις ήθελε καθορίσει στην εξουσιοδότηση του.

Η ευπαίδευτη συνήγορος των Αιτητών, εισηγήθηκε σχετικά, πως ένα συλλογικό διοικητικό όργανο δεν μπορεί ελεύθερα να εκχωρεί περαιτέρω τις εξουσίες του, εκτός αν υπάρχει σαφής νομοθετική εξουσιοδότηση στο Νόμο που ρυθμίζει τις αρμοδιότητες των.  Προς τούτο παρέπεμψε στο Άρθρο 17(4) του Ν.158(Ι)/1999 (ανωτέρω).

 

Το συγκεκριμένο ζήτημα επιλύθηκε νομολογιακά με απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Singh v. Δημοκρaτίας Δ.Δ.Δ.Π. 16/2021 ημερ. 20.7.2021, από την οποία σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα: 

«Σ'  ό,τι αφορά δε την εισήγηση από πλευράς εφεσείοντα ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παραβιάζει το άρθρο 17(4) του Νόμου 158(Ι)/1999 με την παροχή εξουσιοδότησης από τον Υπουργό προς τον Διευθυντή, συμφωνούμε με την πρωτόδικη κρίση ότι το άρθρο 3(2) του Νόμου 23/1962 ως ειδική διάταξη υπερισχύει της γενικής διατύπωσης του Νόμου 158(Ι)/1999 βάσει της γνωστής ερμηνευτικής νομικής αρχής «Lex specialis derogate legi generali» (βλ. Αντέννα Λτδ ν. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2010) 3 ΑΑΔ 29).»

 

Τα πιο πάνω υιοθετήθηκαν από την μεταγενέστερη απόφαση Janelidze v. Δημοκρατίας, Έφεση κατά Απόφασης Δ.Δ.Δ.Π. αρ. 17/2021 ημερ. 21.9.2021.

 

Συνακόλουθα, κατ’ εφαρμογή και υιοθετώντας τα πιο πάνω, δεν συμφωνώ με την σχετική εισήγηση των Αιτητών.  Το Άρθρο 3(2) του Ν.23/1962, ως ειδική διάταξη, υπερισχύει της γενικής διατύπωσης του Άρθρου 17(4) του Ν.158(Ι)/1999 και συνεπώς τυγχάνει εφαρμογής στην προκειμένη περίπτωση. Πολύ περισσότερο, όταν υπό τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης ουδόλως τίθεται ζήτημα μεταβίβασης της εξουσίας του Διοικητικού Συμβουλίου των Αιτητών σε άλλο εξωγενές όργανο, εκτός δηλ. της δικαιοδοσίας των Αιτητών.  Ό,τι απασχόλησε το Εφετείο και αποτέλεσε αντικείμενο της απόφασης του, είναι η εκχώρηση της επίμαχης αρμοδιότητας ενδοϋπηρεσιακά σε τεχνική, ανεξάρτητη επιτροπή, συγκροτούμενη από μέλη του προσωπικού των Αιτητών εντός της δικαιοδοσίας τους και μάλιστα υπό τον όρο διασαφήνισης της πρόθεσης του Διοικητικού Συμβουλίου να μην ασκεί παράλληλα την εκχωρούμενη αρμοδιότητα.  Τονίζω ιδιαίτερα, ότι τέτοια εκχώρηση, ουδόλως απαγορεύεται ρητά από το Ν.71/1970.

 

          Βάσει όλων των πιο πάνω, ερμηνεύοντας το Άρθρο 3(2) του Ν. 23/1962 σε σχέση με τα συγκεκριμένα ερωτήματα, καταλήγω ως ακολούθως:

 

           Οι Αιτητές αποτελούν νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και συνιστούν «αρχή» στη Δημοκρατία.  Το Διοικητικό Συμβούλιο των Αιτητών,  ως  συλλογικό διοικητικό όργανο, η συγκρότηση του οποίου καθορίζεται από το Ν.71/1970,  έχει την εξουσία – με δεδομένο ότι δεν απαγορεύεται ρητά από το Ν.71/1970 –  να εξουσιοδοτήσει οποιοδήποτε πρόσωπο/α που κατέχει/ουν αρμόδια θέση εντός της δικαιοδοσίας του, να ασκήσει/ουν την επίμαχη αρμοδιότητα  εκ μέρους του, κατ’ επίκληση του Άρθρου 3(2) του Ν.23/1962, υπό τέτοιους όρους, εξαιρέσεις και επιφυλάξεις ήθελε καθορίσει.

 

          Κρίνεται αναγκαίο να διευκρινιστεί ότι, το κατά πόσο είναι ορθή η συγκεκριμένη κατάληξη του Εφετείου περί εκχώρησης της επίμαχης αρμοδιότητας κρατικής επιχορήγησης των Ιδιωτικών Θεάτρων από το Διοικητικό Συμβούλιο των Αιτητών, ενδοϋπηρεσιακά, σε τεχνική ανεξάρτητη επιτροπή συγκροτούμενη από μέλη του προσωπικού της δικαιοδοσίας του και υπό τον πιο πάνω όρο, υπό την έννοια ότι τέτοια εκχώρηση  θα αποτελούσε τεχνικό ή οικονομικό τρόπο δράσης των Αιτητών, χωρίς να θίγονται έτσι οι κανόνες ανταγωνισμού, κατ’ εφαρμογή του Άρθρου 7 του Ν.13(Ι)/2008, ως η επίδικη προσβαλλόμενη απόφαση, δεν απασχόλησε ούτε το πρωτόδικο Δικαστήριο ούτε και το Εφετείο, παρά μόνο περιορίστηκαν να  αποφασίσουν τα περί της δυνατότητας ή όχι της εκχώρησης.  Περαιτέρω,  ορθά δεν  αποτέλεσε αντικείμενο των τεθέντων ερωτημάτων ενώπιον μας προς απάντηση το ζήτημα αυτό, το οποίο, εν πάση περιπτώσει,  αποτελεί καθαρά θέμα εκτίμησης των πραγματικών γεγονότων που περιβάλλουν την υπόθεση  -  πάντοτε εντός των πλαισίων των προβληθέντων λόγων ακύρωσης  -  και προφανώς εκφεύγει του δικαιοδοτικού μας ελέγχου στη βάση του Άρθρου 9(2)(γ) του Ν. 33/1964.

 

 Πιο συγκεκριμένα, κατά την άποψη μου, εκφεύγει της δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου, το  κατά πόσο η σύσταση  ενδοϋπηρεσιακής επιτροπής μπορεί πράγματι να ασκεί ανεξάρτητη αρμοδιότητα, με δεδομένο ότι αυτή  θα αποτελείται από μέλη του προσωπικού που υπόκεινται στη δικαιοδοσία του Διοικητικού Συμβουλίου και ειδικότερα στο διοικητικό και πειθαρχικό έλεγχο του. Αυτό αποτελεί καθαρά ζήτημα πραγματικό, συναρτάται άμεσα με την εκτίμηση των περιστατικών της υπόθεσης και συνεπώς με την ορθή εφαρμογή του Άρθρου 7 του Ν. 13(Ι)/2008.  Συνακόλουθα, θα σχετίζετο με την ορθότητα της απόφασης του Εφετείου,  ζήτημα όμως, που όπως έχω ήδη επισημάνει, δεν αποτέλεσε αντικείμενο της απόφασης του Εφετείου, αλλά ούτε και των ενώπιον μας τεθέντων ερωτημάτων. Όπως εξάλλου,  η ευπαίδευτη συνήγορος των Αιτητών διευκρίνισε ενώπιον μας, η ουσία της υπόθεσης έγκειτο στο κατά πόσο μπορούσε να εκχωρηθεί η επίμαχη εξουσία σε άλλη ανεξάρτητη επιτροπή.   

 

Όπως είναι νομολογημένο, σκοπός της ενεργοποίησης της δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου με βάση το Άρθρο 9(2)(γ) του Ν.33/1964, δεν είναι ο έλεγχος της ορθότητας της απόφασης του Εφετείου, αλλά η παρέμβαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου  σε τρίτο και τελευταίο βαθμό επί νομικών θεμάτων που προκύπτουν από απόφαση του Εφετείου.  Το ακόλουθο απόσπασμα  από την απόφαση Αναφορικά με την Αίτηση του Δικηγορικού Γραφείου Λέλλος Π. Δημητριάδης, Αίτηση αρ. 3/2025, ημερ. 14.5.2025, με αναφορά στην απόφαση Σωτηρούλα Ροτσίδου, Αίτηση για χορήγηση άδειας Αρ. 3/2023, ημερομηνίας 20.11.2023,  είναι σχετικό:

 

«Για τους λόγους αυτούς, η δικαιοδοσία που παρέχεται από το πιο πάνω ΄Αρθρο θα πρέπει να ασκείται με φειδώ και το πεδίο εφαρμογής του θα πρέπει να αντικρίζεται υπό το πρίσμα της εγγενούς ιδιότητας και της συνταγματικής αποστολής του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου. ΄Εργο του οποίου, εξ ορισμού, είναι ο καθορισμός και η διαμόρφωση αρχών δικαίου. Διαφορετική προσέγγιση θα οδηγούσε το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο σε διολίσθηση, προσδίδοντάς του δικαιοδοσία τριτοβάθμιου δικαστηρίου προς έλεγχο των αποφάσεων Εφετείου, καλούμενο να κρίνει επί όλου του φάσματος τη δευτεροβάθμια απόφαση.

 

Η παροχή άδειας στη βάση του προαναφερθέντος ΄Αρθρου 9(2)(γ) δεν συναρτάται με το εσφαλμένο ή μη της υπό του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου εκδοθείσας  απόφασης. Ούτε και άπτεται του κατά πόσο το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο εναρμονίζεται ή όχι με την κρίση του Εφετείου. Εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από τη συνδρομή των προϋποθέσεων του επίμαχου ΄Αρθρου, αντικριζόμενου, ως ήδη λέχθηκε, υπό το πρίσμα της συνταγματικής υπόστασης του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου.»

 

 

          Στην προκειμένη περίπτωση παρασχέθηκε άδεια προς εκδίκαση των επίδικων καθαρά νομικών θεμάτων και όχι για τον έλεγχο της  ορθότητας του τρόπου εφαρμογής από το Εφετείο,  του Άρθρου 7 του Ν.13(Ι)/2008.

 

          Ενόψει των πιο πάνω, θα επικύρωνα την Εφετειακή απόφαση.

                                                                  

ΣΤ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ, Δ.

 

/Α.Λ.Ο.

 


 

 

 



[1] Το Σχέδιο αυτό και οι υπόλοιπες πολιτιστικές αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν στο νεοσύστατο Υφυπουργείο Πολιτισμού με βάση τον περί Ίδρυσης Υφυπουργείου Πολιτισμού, τον Διορισμό Υφυπουργού Πολιτισμού παρά τω Προέδρω και Συναφών Θεμάτων Νόμο του 2022 (55(Ι)/2022).  Παράλληλα, ψηφίστηκε και ο εν λόγω τροποποιητικός Νόμος 57(Ι)/2022 ώστε να αφαιρεθεί η σχετική αρμοδιότητα από τον ΘΟΚ.

 

[3]  «4.Οσάκις η ενάσκησις oιωvδήπoτε εξουσιών απoρρεoυσώv εκ τιvoς Νόμου εκχωρείται υπό του Υπoυργικoύ Συμβουλίου ή Υπoυργoύ τιvoς, ή υπό Αvεξαρτήτoυ Αξιωματoύχoυ ή ετέρας Αρχής δυνάμει των διατάξεων του παρόvτoς Νόμου, η τοιαύτη εκχώρησις δεν αποκλείει το Υπoυργικόv Συμβούλιον, ή τον Υπoυργόv, ή τον Αvεξάρτητov Αξιωματoύχov ή ετέραν Αρχήν, αναλόγως της περιπτώσεως, να ενασκή αυτoπρoσώπως καθ' οιονδήποτε χρόvov oιασδήπoτε των ούτω εκχωρηθεισών εξουσιών των απoρρεoυσώv εκ τιvoς Νόμου, εκτός εάν συνάγεται αvτίθετoς πρόθεσις.»

 

[4] Προσωπικόν του Οργανισμού

 

8.-(1) Ο Οργανισμός έχει ίδιον γραφείον και υπηρεσίαν αναγκαίαν διά την προώθησιν των σκοπών του.

 

(2) Εις την υπηρεσίαν του Οργανισμού διορίζονται εις Διευθυντής και το απαραίτητον διά τας ανάγκας αυτής προσωπικόν.

(3) Ο Διευθυντής διορίζεται συμφώνως προς το εδάφιον (1) του άρθρου 9, και οι υπάλληλοι του Οργανισμού διορίζονται υπό του Διοικητικού Συμβουλίου και υπόκεινται εις τον διοικητικόν και πειθαρχικόν έλεγχον του Διοικητικού Συμβουλίου.

(4) Η διάρθρωσις της υπηρεσίας του Οργανισμού, οι όροι υπηρεσίας του προσωπικού, τα ωφελήματα αφυπηρετήσεως αυτού, ο πειθαρχικός κώδιξ και η άσκησις πειθαρχικής εξουσίας θέλουσι καθορισθή.

(5) Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του εδαφίου (4), θέση που συνεπάγεται άμεση ή έμμεση συμμετοχή στην άσκηση δημόσιας εξουσίας και στη διαφύλαξη των γενικών συμφερόντων του κράτους, καθορίζεται ως τέτοια με Διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.

[5] Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, Τόμος Ι, 15η έκδοση, 2017, παρ. 132.

[6] Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Έβδομη Έκδοση, 2015, παρ. 929.

[7] Δαγτόγλου ανωτέρω, παρ. 940.

[8] Σπηλιωτόπουλος, ανωτέρω, παρ. 144.

[9] 8(3) Ο Διευθυντής διορίζεται συμφώνως προς το εδάφιον (1) του άρθρου 9, και οι υπάλληλοι του Οργανισμού διορίζονται υπό του Διοικητικού Συμβουλίου και υπόκεινται εις τον διοικητικόν και πειθαρχικόν έλεγχον του Διοικητικού Συμβουλίου.

 

[10] 9(3) Το Διοικητικόν Συμβούλιον δύναται να εξουσιοδοτή τον Διευθυντήν όπως αποφασίζη και ενεργή αντί του Διοικητικού Συμβουλίου εφ’ οιουδήποτε θέματος της αρμοδιότητος αυτού, καθ’ ο μέτρον ήθελε τούτο κρίνει αναγκαίον διά την ομαλήν και αποδοτικήν διεξαγωγήν των εργασιών του Οργανισμού.

 

[11] 4(7) Ανεξαρτήτως της γενικότητος του εδαφίου (6) το Διοικητικόν Συμβούλιον κέκτηται εξουσίαν, τη εισηγήσει του Προέδρου, όπως καταρτίζη εκ των μελών αυτού τοιαύτας επιτροπάς, συνισταμένας εκ τοιούτου αριθμού μελών και υπό τοιούτους όρους ως ήθελε κρίνει πρέπον δι’ οιονδήποτε σκοπόν που εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Συμβουλίου δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, ο οποίος κατά την κρίσιν του Διοικητικού Συμβουλίου θα προήγετο μέσω επιτροπής. Εκάστη τοιαύτη επιτροπή ρυθμίζει τα των εργασιών αυτής, την κατά τας συνεδριάσεις αυτής ακολουθουμένην διαδικασίαν και την τήρησιν των πρακτικών, και υποβάλλει εις την ολομέλειαν του Διοικητικού Συμβουλίου προς λήψιν αποφάσεως τας εισηγήσεις αυτής.

 

[12] 7(3) Το βάρος απόδειξης ότι συμφωνίες ή επιχειρήσεις εκπίπτουν του πεδίου εφαρμογής του παρόντος Νόμου δυνάμει του εδαφίου (1) βαραίνει τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων που επικαλούνται το εν λόγω εδάφιο.

 

[13] «6.-(1) Απαγορεύεται η καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης μιας ή περισσότερων επιχειρήσεων, που κατέχει ή κατέχουν δεσπόζουσα θέση στο σύνολο ή μέρος της εγχώριας αγοράς ενός προϊόντος, ιδιαίτερα εάν η πράξη αυτή έχει ως αποτέλεσμα ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα -

(α) τον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό αθέμιτων τιμών αγοράς ή πώλησης ή άλλων μη θεμιτών υπό τις περιστάσεις όρων συναλλαγής·

(β) τον περιορισμό της παραγωγής ή της διάθεσης ή της τεχνολογικής ανάπτυξης, προς ζημιά των καταναλωτών·

(γ) την εφαρμογή ανόμοιων όρων για ισοδύναμες συναλλαγές, με συνέπεια ορισμένες επιχειρήσεις να τίθενται σε μειονεκτική στον ανταγωνισμό θέση·

(δ) την εξάρτηση της σύναψης συμφωνιών από την αποδοχή εκ μέρους των αντισυμβαλλόμενων πρόσθετων υποχρεώσεων, οι οποίες, εκ της φύσεώς τους ή σύμφωνα με τις εμπορικές συνήθειες, δεν έχουν σχέση με το αντικείμενο των συμφωνιών αυτών [...]».

Υποσημειώνεται πως ο Ν.13(Ι)/08 καταργήθηκε στις 23.2.22 από τον Περί της Προστασίας του Ανταγωνισμού Νόμο 13(Ι)/22. Η επίδικη διοικητική απόφαση εκδόθηκε υπό το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς.

 

[14] Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1664/19, ημ. 11.2.22.

[15] «6.-(1) Σκοποί του Οργανισμού είναι η προαγωγή της θεατρικής τέχνης εν Κύπρω και της καλλιεργείας του θεατρικού καλλιτεχνικού συναισθήματος του λαού και των καλλιτεχνικών σχέσεων μεταξύ του κυπριακού θεατρικού κόσμου και του θεατρικού κόσμου της Ελλάδος και των άλλων χωρών».

[16] «(2) Διά τους σκοπούς του εδαφίου (1) το Διοικητικόν Συμβούλιον κέκτηται αρμοδιότητα όπως, τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, προβαίνη εις τοιαύτας πράξεις και ενεργείας οίας το Διοικητικόν Συμβούλιον θα εθεώρει αναγκαίας προς επίτευξιν του σκοπού του Οργανισμού και ειδικώτερον όπως-

(α) οργανώνη και μεριμνά διά την λειτουργίαν θεάτρου ή θεάτρων προς διδασκαλίαν έργων εκ του αρχαίου και νεωτέρου ελληνικού και διεθνούς δραματολογίου και παρουσίασιν και προβολήν Κυπρίων συγγραφέων͘

(β) οργανώνη τακτικάς θεατρικάς περιοδείας ανά τας πόλεις και την ύπαιθρον της Κύπρου και τας παροικίας του Ελληνισμού εν τη αλλοδαπή͘

(γ) προάγη την εκπαίδευσιν και κατάρτισιν ηθοποιών και τεχνικών, εν γένει, της σκηνής͘

(δ) οργανώνη παραστάσεις και άλλας καλλιτεχνικάς εκδηλώσεις εις τα αρχαία θέατρα της νήσου και εις άλλους υπαίθριους χώρους παγκυπρίου, πανελληνίου ή διεθνούς χαρακτήρος͘

(ε) τη εγκρίσει του Υπουργού και τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, συνάπτη αγοραπωλησίας ή μισθώσεις ακινήτων ή κινητών, μισθώσεις υπηρεσιών, ή οιασδήποτε συμβάσεις αναγκαίας διά την προώθησιν των σκοπών του Οργανισμού͘

(στ) συμβουλεύη τον Υπουργόν επί παντός θέματος αφορώντος εις το θέατρον και εισηγήται νομοθετικά και διοικητικά μέτρα αναγκαία προς επίτευξιν των σκοπών του Οργανισμού͘

(ζ) εν γένει ασκή οιανδήποτε ετέραν εξουσίαν ή εκτελή οιονδήποτε άλλο καθήκον ως προβλέπεται υπό των διατάξεων του παρόντος Νόμου».

[17] «7.-(1) Οι διατάξεις του παρόντος Νόμου δεν εφαρμόζονται -

(α) σε συμφωνίες που αναφέρονται σε μισθούς και όρους απασχόλησης και εργασίας·

(β) σε επιχειρήσεις που είναι επιφορτισμένες με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος ή που έχουν χαρακτήρα δημοσιονομικού μονοπωλίου, κατά το μέτρο που η εφαρμογή των διατάξεων αυτών εμποδίζει νομικά ή πραγματικά την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής που τους έχει ανατεθεί από το Δημόσιο.

(2) Για τους σκοπούς της παραγράφου (β) του εδαφίου (1), τεκμαίρεται ότι η εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου εμποδίζει νομικά ή πραγματικά την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής των αναφερόμενων επιχειρήσεων όταν δεν υπάρχει οικονομικός ή τεχνικός τρόπος στη διάθεση αυτών των επιχειρήσεων, ο οποίος να συνάδει με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου και να επιτρέπει την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής που έχει ανατεθεί σε αυτές τις επιχειρήσεις από το Δημόσιο.

(3) Το βάρος απόδειξης ότι συμφωνίες ή επιχειρήσεις εκπίπτουν του πεδίου εφαρμογής του παρόντος Νόμου δυνάμει του εδαφίου (1) βαραίνει τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων που επικαλούνται το εν λόγω εδάφιο.

(4) Η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει ότι συμφωνία ή επιχείρηση, αναφορικά με την οποία γίνεται επίκληση του εδαφίου (1), δεν πληρεί τις προϋποθέσεις τις οποίες προβλέπει το εν λόγω εδάφιο. Ενόσω υφίσταται τέτοια απόφαση της Επιτροπής σε ισχύ, η σχετική συμφωνία ή επιχείρηση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Νόμου».

[18] Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού ν. Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου, Ε.Δ.Δ. 51/22, ημ. 13.1.26.

[19] «3 [...] (2) Οσάκις δυνάμει Νόμου ή διοικητικής πράξεως γεvoμέvης κατ’ εξoυσιoδότησιv Νόμου Υπουργός τις ή Ανεξάρτητος τις Αξιωματούχος της Δημοκρατίας ή ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία κέκτηται εξουσίας ενασκήσεως oιωvδήπoτε εξουσιών απoρρεoυσώv εκ τιvoς Νόμου, o τoιoύτoς Υπουργός, Ανεξάρτητος Αξιωματούχος ή αρχή, εκτός εάν διά Νόμου ρητώς απαγορεύεται τούτο, δύναται να εξoυσιoδoτήση εγγράφως οιονδήποτε πρόσωπον κατέχov αρμoδίαv τινά θέσιν εις αρμoδίαv υπηρεσίαν εμπίπτoυσαv εντός της δικαιoδoσίας του τoιoύτoυ Υπoυργoύ, Ανεξάρτητου Αξιωματούχου ή αρχής, όπως ενασκή τας τοιαύτας εξουσίας εκ μέρους του τoιoύτoυ Υπoυργoύ, Αvεξαρτήτoυ Αξιωματoύχoυ ή αρχής, υπό τoιoύτoυς όρους, εξαιρέσεις και επιφυλάξεις ως o Υπουργός, Ανεξάρτητος Αξιωματούχος ή αρχή ήθελεν εν τη τοιαύτη εξουσιοδοτήσει καθορίσει».

[20] «(2) Από την 1η Ιουλίου 2023, το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο έχει- [...] (γ) αποφασίζει σε τρίτο και τελευταίο βαθμό βάσει αίτησης, η οποία υποβάλλεται από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ή οιονδήποτε των διαδίκων, κατόπιν αδείας παραχωρουμένης υπό του ιδίου και κατόπιν προηγηθείσας διαδικασίας αναθεωρητικής εφέσεως επί νομικών θεμάτων προκυπτόντων την απόφαση του Διοικητικού Εφετείου, τα οποία συναρτώνται με τη διαφοροποίηση πάγιας νομολογίας ή με την ανάγκη ορθής ερμηνείας, είτε πρωτογενούς είτε δευτερογενούς ουσιαστικής νομοθετικής διατάξεως, ή με μείζον ζήτημα δημοσίου συμφέροντος ή γενικής δημόσιας σημασίας ή με ζήτημα συνοχής του δικαίου επί συγκρουομένων ή αντιφατικών αποφάσεων δευτεροβάθμιας αναθεωρητικής δικαιοδοσίας:

Νοείται ότι, η συμφώνως των πιο πάνω, υποβαλλομένη αίτηση δέον να προσδιορίζει σαφώς τα προκύπτοντα από την απόφαση του Διοικητικού Εφετείου νομικά θέματα, ως και τους πλήρεις λόγους και τα αναγκαία στοιχεία τα υποστηρίζοντα αυτήν, προκειμένου το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο να αποφανθεί κατά πόσο θα παραχωρήσει ή όχι την απαιτούμενη άδεια:

Νοείται περαιτέρω ότι, σε τέτοια περίπτωση, η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου αντικαθίσταται από την απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου [...]».

[21] Όπως διευκρινίσθηκε κατά την παραχώρηση της άδειας, τα νομικά ζητήματα 2 και 3 εμπεριέχονται στο νομικό ζήτημα 1 και εξετάζονται υπό το πρίσμα αυτού:

«1. Κατά πόσο το Διοικητικό Συμβούλιο νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου το οποίο αποτελεί συλλογικό διοικητικό όργανο και του οποίου η συγκρότηση καθορίζεται εκ του Νόμου από πρόσωπα που οφείλουν να κατέχουν τα απαιτούμενα από τον Νόμο προσόντα (εν προκειμένω ο ΘΟΚ) μπορεί, χωρίς τούτο να επιτρέπεται από τον οικείο Νόμο που ρυθμίζει τις αρμοδιότητές του, να μεταβιβάσει τις αρμοδιότητες που του απονέμει ο εν λόγω Νόμος σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο κατ’ επίκληση του Άρθρου 3(2) του Περί Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινός Νόμου του 1962 (Ν.23/1962).

2. Κατά πόσο ο όρος «ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία» που περιλαμβάνεται στο άρθρο 3(2) του περί Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινός Νόμου του 1962 (Ν.23/1962) περιλαμβάνει ως το Εφετείο αποφάσισε, συλλογικά διοικητικά όργανα και δη το Διοικητικό Συμβούλιο νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ως είναι ο ΘΟΚ, που συστήνονται δυνάμει Νόμου ο οποίος διέπει τόσο τη συγκρότηση και τα αναγκαία προσόντα των προσώπων που τα συγκροτούν αλλά και τις αρμοδιότητες των οργάνων αυτών όσο και τη λειτουργία και την αποστολή τους και κατά πόσο ορθά το Εφετείο απέδωσε στον όρο «ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία» την ίδια ερμηνεία που αποδίδεται στον όρο αρχές της Δημοκρατίας στο πλαίσιο προσφυγής δυνάμει του άρθρου 139 του Συντάγματος.

3. Κατά πόσο τα λεχθέντα στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Janelidze v. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Διευθυντή Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης (Έφεση κατά απόφασης Δ.Δ.Δ.Π. αρ. 17/2021, ημερ. 21/9/2021) όπου κρίθηκε ότι ο «Ν.23/1962 αναφέρεται συγκεκριμένα στις περιπτώσεις των Υπουργών και ως ειδική πρόνοια υπερτερεί άλλων γενικών προνοιών (lex specialis derogat legi generali) μπορούν να διευρυνθούν και να εφαρμοστούν καθολικά ώστε να καλύπτουν και συλλογικά διοικητικά όργανα ήτοι τα διοικητικά συμβούλια νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ως είναι εν προκειμένω το Διοικητικό Συμβούλιο του ΘΟΚ, τα οποία συστήνονται βάσει Νόμου ο οποίος προσδιορίζει τη συγκρότηση αλλά και τα απαιτούμενα προσόντα των προσώπων που πρέπει να τα συγκροτούν, ώστε παρά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 17(4) του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου και τη μέχρι σήμερα υφιστάμενη νομολογία, τα συλλογικά αυτά όργανα να μπορούν χωρίς να υπάρχει σχετική διάταξη στον νόμο που διέπει τη σύσταση, συγκρότηση και αρμοδιότητα του οργάνου αυτού, να μεταβιβάσουν τις αρμοδιότητες τους δυνάμει του Ν.23/1962 σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο που εμπίπτει στη δικαιοδοσία τους».

 

[22] «(3) Από της ημερομηνίας oιασδήπoτε αποφάσεως ληφθείσης δυνάμει του εδαφίου (1) ή εξoυσιoδoτήσεως δοθείσης δυνάμει του εδαφίου (2) ή, αναλόγως της περιπτώσεως, από της ημερομηνίας της καθoριζoμέvης εν τη τοιαύτη αποφάσει ή εξoυσιoδoτήσει, o Υπουργός, o Αvεξάρτητoς Αξιωματoύχoς, ή ετέρα αρχή ή το διά τοιαύτης πράξεως εξoυσιoδoτηθέv πρόσωπον κέκτηται εξoυσίαv ενασκήσεως των εξουσιών των απoρρεoυσώv εκ τιvoς Νόμου, ως εν τοις ανωτέρω».

[23] «4. Οσάκις η ενάσκησις oιωvδήπoτε εξουσιών απoρρεoυσώv εκ τιvoς Νόμου εκχωρείται υπό του Υπoυργικoύ Συμβουλίου ή Υπoυργoύ τιvoς, ή υπό Αvεξαρτήτoυ Αξιωματoύχoυ ή ετέρας Αρχής δυνάμει των διατάξεων του παρόvτoς Νόμου, η τοιαύτη εκχώρησις δεν αποκλείει το Υπoυργικόv Συμβούλιον, ή τον Υπoυργόv, ή τον Αvεξάρτητov Αξιωματoύχov ή ετέραν Αρχήν, αναλόγως της περιπτώσεως, να ενασκή αυτoπρoσώπως καθ’ οιονδήποτε χρόvov oιασδήπoτε των ούτω εκχωρηθεισών εξουσιών των απoρρεoυσώv εκ τιvoς Νόμου, εκτός εάν συνάγεται αvτίθετoς πρόθεσις».

[24] «[...] (4) Όταν ο νόμος αναθέτει την άσκηση μιας εξουσίας σε ένα όργανο, το όργανο αυτό δεν μπορεί να μεταβιβάσει ολικά ή μερικά την εξουσία του αυτή σε άλλο όργανο, χωρίς να υπάρχει ρητή διάταξη του νόμου που να το επιτρέπει [...]».

[25] «9.-(1) Ο Διευθυντής του Οργανισμού διορίζεται υπό του Διοικητικού Συμβουλίου τη εγκρίσει του Υπουργού [...] (3) Το Διοικητικόν Συμβούλιον δύναται να εξουσιοδοτή τον Διευθυντήν όπως αποφασίζη και ενεργή αντί του Διοικητικού Συμβουλίου εφ’ οιουδήποτε θέματος της αρμοδιότητος αυτού, καθ’ ο μέτρον ήθελε τούτο κρίνει αναγκαίον διά την ομαλήν και αποδοτικήν διεξαγωγήν των εργασιών του Οργανισμού».

[26] «(7) Ανεξαρτήτως της γενικότητος του εδαφίου (6) το Διοικητικόν Συμβούλιον κέκτηται εξουσίαν, τη εισηγήσει του Προέδρου, όπως καταρτίζη εκ των μελών αυτού τοιαύτας επιτροπάς, συνισταμένας εκ τοιούτου αριθμού μελών και υπό τοιούτους όρους ως ήθελε κρίνει πρέπον δι’ οιονδήποτε σκοπόν ο οποίος κατά την κρίσιν του Διοικητικού Συμβουλίου θα προήγετο μέσω επιτροπής. Εκάστη τοιαύτη επιτροπή ρυθμίζει τα των εργασιών αυτής, την κατά τας συνεδριάσεις αυτής ακολουθουμένην διαδικασίαν και την τήρησιν των πρακτικών, και υποβάλλει εις την ολομέλειαν του Διοικητικού Συμβουλίου προς λήψιν αποφάσεως τας εισηγήσεις αυτής. Εις οιανδήποτε τοιαύτην επιτροπήν δύναται όπως, κατόπιν αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου, συμμετέχη και ο Διευθυντής».

[27] Άρθρο 139 «1. Το Ανώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον κέκτηται αρμοδιότητα να αποφασίζη οριστικώς και αμετακλήτως επί πάσης προσφυγής αφορώσης σύγκρουσιν ή αμφισβήτησιν εξουσίας ή αρμοδιότητος εγειρομένης μεταξύ της Βουλής των Αντιπροσώπων και των Κοινοτικών Συνελεύσεων ή εκατέρας αυτών, ως και μεταξύ οιωνδήποτε οργάνων ή αρχών της Δημοκρατίας. H παρούσα όμως διάταξις δεν έχει εφαρμογήν επί των μεταξύ των δικαστηρίων ή δικαστικών αρχών της Δημοκρατίας συγκρούσεων ή αμφισβητήσεων, αίτινες επιλύονται υπό του Ανωτάτου Δικαστηρίου. O όρος «δικαστήρια ή δικαστικαί αρχαί της Δημοκρατίας» εν τη παρούση παραγράφω δεν περιλαμβάνει το Ανώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον. [...]».

[28] «4.-(1) Ο Οργανισμός διοικείται, τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, υπό Διοικητικού Συμβουλίου αποτελουμένου εξ ενός Προέδρου και οκτώ ετέρων μελών, απάντων διοριζομένων υπό του Υπουργικού Συμβουλίου εκ προσώπων άτινα κατά την κρίσιν αυτού κέκτηνται διοικητικήν πείραν και γνώσεις περί τα θεατρικά και εν γένει καλλιτεχνικά πράγματα:

Νοείται ότι ο Διευθυντής δύναται να παρίσταται εις απάσας τας συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, λαμβάνη μέρος εις τας διεξαγομένας συζητήσεις και εκφράζη την γνώμην αυτού άνευ, όμως, δικαιώματος ψήφου».

[29] «(3) Ο Διευθυντής διορίζεται συμφώνως προς το εδάφιον (1) του άρθρου 9, και οι υπάλληλοι του Οργανισμού διορίζονται υπό του Διοικητικού Συμβουλίου και υπόκεινται εις τον διοικητικόν και πειθαρχικόν έλεγχον του Διοικητικού Συμβουλίου».

[30] 6.-(1) Απαγορεύεται η καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης μιας ή περισσότερων επιχειρήσεων, που κατέχει ή κατέχουν δεσπόζουσα θέση στο σύνολο ή μέρος της εγχώριας αγοράς ενός προϊόντος, ιδιαίτερα εάν η πράξη αυτή έχει ως αποτέλεσμα ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα -

(α) τον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό αθέμιτων τιμών αγοράς ή πώλησης ή άλλων μη θεμιτών υπό τις περιστάσεις όρων συναλλαγής·

(β) τον περιορισμό της παραγωγής ή της διάθεσης ή της τεχνολογικής ανάπτυξης, προς ζημιά των καταναλωτών·

(γ) την εφαρμογή ανόμοιων όρων για ισοδύναμες συναλλαγές, με συνέπεια ορισμένες επιχειρήσεις να τίθενται σε μειονεκτική στον ανταγωνισμό θέση·

(δ) την εξάρτηση της σύναψης συμφωνιών από την αποδοχή εκ μέρους των αντισυμβαλλόμενων πρόσθετων υποχρεώσεων, οι οποίες, εκ της φύσεώς τους ή σύμφωνα με τις εμπορικές συνήθειες, δεν έχουν σχέση με το αντικείμενο των συμφωνιών αυτών.

 

[31] 6.-(1) Σκοποί του Οργανισμού είναι η προαγωγή της θεατρικής τέχνης εν Κύπρω και η καλλιέργεια του κοινού μέσω των δραστηριοτήτων του Οργανισμού.

 

(2) Διά τους σκοπούς του εδαφίου (1) το Διοικητικόν Συμβούλιον κέκτηται αρμοδιότητα όπως, τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, προβαίνη εις τοιαύτας πράξεις και ενεργείας οίας το Διοικητικόν Συμβούλιον θα εθεώρει αναγκαίας προς επίτευξιν του σκοπού του Οργανισμού και ειδικώτερον όπως-

 

(α) οργανώνη και μεριμνά διά την λειτουργίαν κρατικού θεάτρου προς διδασκαλίαν έργων εκ του αρχαίου και νεωτέρου ελληνικού και διεθνούς δραματολογίου και παρουσίασιν και προβολήν Κυπρίων συγγραφέων͘

 

(β) οργανώνη τακτικάς θεατρικάς περιοδείας ανά τας πόλεις και την ύπαιθρον της Κύπρου και τας παροικίας του Ελληνισμού εν τη αλλοδαπή͘

 

(γ) προάγη την εκπαίδευσιν και κατάρτισιν ηθοποιών και τεχνικών, εν γένει, της σκηνής͘

 

(δ) οργανώνη παραστάσεις και άλλας καλλιτεχνικάς εκδηλώσεις εις τα αρχαία θέατρα της νήσου και εις άλλους υπαίθριους χώρους παγκυπρίου, πανελληνίου ή διεθνούς χαρακτήρος͘

 

(ε) τη εγκρίσει του Υπουργού και τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, συνάπτη αγοραπωλησίας ή μισθώσεις ακινήτων ή κινητών, μισθώσεις υπηρεσιών, ή οιασδήποτε συμβάσεις αναγκαίας διά την προώθησιν των σκοπών του Οργανισμού͘

 

(στ) συμβουλεύη τον Υπουργόν επί παντός θέματος αφορώντος εις το θέατρον.

(ζ) προωθεί τη θεατρική τέχνη μέσω διεθνών θεατρικών ανταλλαγών και της παγκόσμιας θεατρικής συνεργασίας, κυρίως στον χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρώπης και των χωρών στις οποίες δραστηριοποιείται ο απόδημος ελληνισμός.

 

(η) συνεργάζεται με το Υφυπουργείο Πολιτισμού, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον παρόντα Νόμο και στον περί της Ίδρυσης Υφυπουργείου Πολιτισμού και Διορισμού Υφυ-πουργού Πολιτισμού παρά τω Προέδρω και Συναφών Θεμάτων Νόμο.

 

(θ) εν γένει ασκή οιανδήποτε ετέραν εξουσίαν ή εκτελή οιονδήποτε άλλο καθήκον ως προβλέπεται υπό των διατάξεων του παρόντος Νόμου.

 

[32] 17(4) Όταν ο νόμος αναθέτει την άσκηση μιας εξουσίας σε ένα όργανο, το όργανο αυτό δεν μπορεί να μεταβιβάσει ολικά ή μερικά την εξουσία του αυτή σε άλλο όργανο, χωρίς να υπάρχει ρητή διάταξη του νόμου που να το επιτρέπει.

 

[33] 7.-(1) Οι διατάξεις του παρόντος Νόμου δεν εφαρμόζονται -

(α) σε συμφωνίες που αναφέρονται σε μισθούς και όρους απασχόλησης και εργασίας·

(β) σε επιχειρήσεις που είναι επιφορτισμένες με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος ή που έχουν χαρακτήρα δημοσιονομικού μονοπωλίου, κατά το μέτρο που η εφαρμογή των διατάξεων αυτών εμποδίζει νομικά ή πραγματικά την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής που τους έχει ανατεθεί από το Δημόσιο.

(2) Για τους σκοπούς της παραγράφου (β) του εδαφίου (1), τεκμαίρεται ότι η εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου εμποδίζει νομικά ή πραγματικά την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής των αναφερόμενων επιχειρήσεων όταν δεν υπάρχει οικονομικός ή τεχνικός τρόπος στη διάθεση αυτών των επιχειρήσεων, ο οποίος να συνάδει με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου και να επιτρέπει την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής που έχει ανατεθεί σε αυτές τις επιχειρήσεις από το Δημόσιο.

(3) Το βάρος απόδειξης ότι συμφωνίες ή επιχειρήσεις εκπίπτουν του πεδίου εφαρμογής του παρόντος Νόμου δυνάμει του εδαφίου (1) βαραίνει τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων που επικαλούνται το εν λόγω εδάφιο.

(4) Η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει ότι συμφωνία ή επιχείρηση, αναφορικά με την οποία γίνεται επίκληση του εδαφίου (1), δεν πληρεί τις προϋποθέσεις τις οποίες προβλέπει το εν λόγω εδάφιο. Ενόσω υφίσταται τέτοια απόφαση της Επιτροπής σε ισχύ, η σχετική συμφωνία ή επιχείρηση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Νόμου.

 

 

[34] 139 (1). Το Ανώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον κέκτηται αρμοδιότητα να αποφασίζη οριστικώς και αμετακλήτως επί πάσης προσφυγής αφορώσης σύγκρουσιν ή αμφισβήτησιν εξουσίας ή αρμοδιότητος εγειρομένης μεταξύ της Βουλής των Αντιπροσώπων και των Κοινοτικών Συνελεύσεων ή εκατέρας αυτών, ως και μεταξύ οιωνδήποτε οργάνων ή αρχών της Δημοκρατίας. H παρούσα όμως διάταξις δεν έχει εφαρμογήν επί των μεταξύ των δικαστηρίων ή δικαστικών αρχών της Δημοκρατίας συγκρούσεων ή αμφισβητήσεων, αίτινες επιλύονται υπό του Ανωτάτου Δικαστηρίου. O όρος «δικαστήρια ή δικαστικαί αρχαί της Δημοκρατίας» εν τη παρούση παραγράφω δεν περιλαμβάνει το Ανώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον.

 

[35] 3(2) Οσάκις δυνάμει Νόμου ή διοικητικής πράξεως γεvoμέvης κατ' εξoυσιoδότησιv Νόμου Υπουργός τις ή Αvεξάρτητoς τις Αξιωματoύχoς της Δημοκρατίας ή ετέρα αρχή εν τη Δημοκρατία κέκτηται εξουσίας ενασκήσεως oιωvδήπoτε εξουσιών απoρρεoυσώv εκ τιvoς Νόμου, o τoιoύτoς Υπουργός, Αvεξάρτητoς Αξιωματoύχoς ή αρχή, εκτός εάν διά Νόμου ρητώς απαγορεύεται τoύτo, δύναται να εξoυσιoδoτήση εγγράφως οιονδήποτε πρόσωπον κατέχov αρμoδίαv τινά θέσιν εις αρμoδίαv υπηρεσίαν εμπίπτoυσαv εντός της δικαιoδoσίας του τoιoύτoυ Υπoυργoύ, Αvεξαρτήτoυ Αξιωματoύχoυ ή αρχής, όπως ενασκή τας τοιαύτας εξουσίας εκ μέρους του τoιoύτoυ Υπoυργoύ, Αvεξαρτήτoυ Αξιωματoύχoυ ή αρχής, υπό τoιoύτoυς όρους, εξαιρέσεις και επιφυλάξεις ως o Υπουργός, Αvεξάρτητoς Αξιωματoύχoς ή αρχή ήθελεν eν τη τοιαύτη εξoυσιoδoτήσει καθορίσει.

 

[36] 8.-(1) Ο Οργανισμός έχει ίδιον γραφείον και υπηρεσίαν αναγκαίαν διά την προώθησιν των σκοπών του.

(2) Εις την υπηρεσίαν του Οργανισμού διορίζονται εις Διευθυντής και το απαραίτητον διά τας ανάγκας αυτής προσωπικόν.

 

[37] 4.-(1) Ο Οργανισμός διοικείται, τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, υπό Διοικητικού Συμβουλίου αποτελουμένου εξ ενός Προέδρου και οκτώ ετέρων μελών, απάντων διοριζομένων υπό του Υπουργικού Συμβουλίου εκ προσώπων άτινα κατά την κρίσιν αυτού κέκτηνται διοικητικήν πείραν και γνώσεις περί τα θεατρικά και εν γένει καλλιτεχνικά πράγματα:

[38] 7. Ο Υφυπουργός κέκτηται εξουσίαν όπως-

(α) ασκή εποπτείαν επί του Οργανισμού και της εν γένει λειτουργίας αυτού͘

 


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο