ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ
(Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 71/2022)
11 Μαΐου, 2026
[ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, Π., ΣΕΡΑΦΕΙΜ, ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]
ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ
Εφεσείουσα/ Αντεφεσίβλητη,
v.
QUINTESSENCE ENTERPRISES LTD
Εφεσίβλητη/Αντεφεσείουσα.
-------------------
Θ. Κορφιώτης, δικηγόρος για ΚΟΥΣΙΟΣ, ΚΟΡΦΙΩΤΗΣ, ΠΑΠΑΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ Δ.Ε.Π.Ε., δικηγόροι για Εφεσείουσα/Αντεφεσίβλητη.
Η. Ταλιαδώρος και Π. Χατσιήκκος, διηγόροι για ΔΡ. ΚΥΠΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΗΣ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε., δικηγόροι για την Εφεσίβλητη/Αντεφεσείουσα.
-------------------
ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, Π.: Η ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από τον Σεραφείμ, Δ.:
---------------------
ΑΠΟΦΑΣΗ
ΣΕΡΑΦΕΙΜ., Δ.: Η υπό εξέταση Έφεση και Αντέφεση ασκήθηκαν εναντίον της πρωτόδικης απόφασης του Διοικητικού Δικαστηρίου ημερομηνίας 17.3.2022 στην Προσφυγή Αρ. 119/2018 (εφεξής «η Προσφυγή»), η οποία είχε ακυρωτική κατάληξη.
Τα ουσιώδη γεγονότα έχουν, εν περιλήψει, ως ακολούθως:
Η Εφεσείουσα/Αντεφεσίβλητη (εφεξής η «Εφεσείουσα») ιδρύθηκε και λειτουργεί στο πλαίσιο του περί Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού Νόμου του 1999, Ν. 125(I)/1999, ως τροποποιήθηκε (εφεξής ο «Νόμος»).
Σκοπός της, ως αυτός ορίζεται με το Άρθρο 4 του Νόμου, είναι «[.]η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού σε όλες τις βαθμίδες και τομείς απασχόλησης μέσα στα πλαίσια και προτεραιότητες της εκάστοτε οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής της Δημοκρατίας.», οι δε εξουσίες και αρμοδιότητες της καθορίζονται στο Άρθρο 5 του Νόμου.
Στο πλαίσιο πραγμάτωσης του σκοπού και ενάσκησης των αρμοδιοτήτων της, η Εφεσείουσα έχει θεσπίσει Σύστημα Αξιολόγησης και Πιστοποίησης των Συντελεστών Παροχής Κατάρτισης (εφεξής το «Σύστημα»), στο οποίο περιλαμβάνονται α) τα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (εφεξής «ΚΕΚ»), οι Δομές Επαγγελματικής Κατάρτισης (εφεξής «ΔΕΚ») και οι Εκπαιδευτές Επαγγελματικής Κατάρτισης (εφεξής «ΕΕΚ»), τα οποία, κατόπιν σχετικής πιστοποίησης και/ή έγκρισης και λειτουργίας τους, επιχορηγούνται από την Εφεσείουσα.
Η Εφεσείουσα εξέδωσε και έθεσε σε ισχύ, το 2014, τον «Οδηγό Πολιτικής και Διαδικασιών» σε σχέση με το Σύστημα αναφορικά με τις ΔΕΚ (εφεξής ο «Οδηγός»), ο οποίος συμπεριλαμβάνει τις διαδικασίες, προϋποθέσεις και προδιαγραφές, με βάση τις οποίες ένας φορέας δύναται να πιστοποιηθεί ως ΔΕΠ.
Η αρχική αίτηση της Εφεσίβλητης/Αντεφεσείουσας (εφεξής η «Εφεσίβλητη») για πιστοποίηση της ως ΔΕΚ απορρίφθηκε στις 16.1.2014, ενόψει, μεταξύ άλλων, της διαπίστωσης ότι, στους χώρους της που αξιολογήθηκαν υφίσταται μόνο ένα αποχωρητήριο αντί των δύο (ένα για κάθε φύλο), ως προβλεπόταν στον Οδηγό ως ελάχιστο απαιτούμενο.
Η Εφεσίβλητη υπέβαλε νέα αίτηση, με την οποία προσκόμισε έγγραφη συμφωνία, βάσει της οποίας εξασφάλισε τη χρήση δεύτερου αποχωρητηρίου από τον ιδιοκτήτη διπλανού διαμερίσματος στον ίδιο όροφο της πολυκατοικίας όπου βρίσκονταν οι χώροι της. Η νέα αίτηση της εγκρίθηκε και η Εφεσίβλητη πιστοποιήθηκε ως ΔΕΚ, κατόπιν ως ΚΕΚ και μετέπειτα και ως Κέντρο Αξιολόγησης Επαγγελματικών Προσόντων (εφεξής «ΚΑΕΠ»), το τελευταίο με βάση τον Οδηγό «Επέκταση και Λειτουργία Συστήματος Επαγγελματικών Προσόντων (ΣΕΠ), Προγραμματική Περίοδος 2014-2020».
Σύμφωνα με την Ένσταση στην Προσφυγή, αλλά ως επαληθεύεται ως ορθό και από το διοικητικό φάκελο της υπόθεσης, στις 5.9.2017 έλαβε χώρα επίσκεψη στους χώρους της Εφεσίβλητης λειτουργού της Εφεσείουσας, η οποία ζήτησε από τον εκεί υπεύθυνο όπως χρησιμοποιήσει το χώρο υγιεινής για γυναίκες και της υποδείχθηκε όπως χρησιμοποιήσει τον μοναδικό χώρο υγιεινής που υπήρχε στο χώρο, ο οποίος έφερε σήμανση για χρήση από άνδρες. Όταν η λειτουργός ρώτησε τον υπεύθυνο που είναι ο αντίστοιχος χώρος για τις γυναίκες, ο υπεύθυνος απάντησε, αόριστα κατά την Εφεσείουσα, ότι βρίσκεται σε παρακείμενο διαμέρισμα, αφήνοντας να νοηθεί ότι δεν το χρησιμοποιούν. Την συγκεκριμένη ημέρα και ώρα, το γραφείο 206, στο οποίο είχε δηλωθεί στην (νέα) αίτηση για πιστοποίηση ΔΕΚ από την Εφεσίβλητη (βλ. ανωτέρω), ήταν ανοικτό και σε αυτό βρίσκονταν εργαζόμενοι του ιδιοκτήτη του γραφείου.
Οι πιο πάνω διαπιστώσεις καταγράφηκαν από την επιθεωρούσα λειτουργό σε σχετικό Έντυπο Επαλήθευσης της Διαδικασίας Αξιολόγησης για πιστοποίηση Επαγγελματικών Προσόντων των Υποψηφίων (σε απάντηση του ερωτήματος κατά πόσο διαπιστώνεται οποιοδήποτε πρόβλημα ως προς την καταλληλότητα του χώρου διεξαγωγής της εξέτασης).
Λίγες ημέρες αργότερα, συγκεκριμένα στις 16.9.2017, ακολούθησε νέα επίσκεψη λειτουργού της Εφεσείουσας στους χώρους της Εφεσίβλητης, κατά την οποία διαπιστώθηκε ότι δεν ήταν διαθέσιμος ο χώρος υγιεινής για τις γυναίκες που υπάρχει στο διπλανό διαμέρισμα. Στη συνομιλία της λειτουργού με τον υπεύθυνο της Εφεσίβλητης, ο τελευταίος ανέφερε ότι το εν λόγω αποχωρητήριο βρισκόταν στο διπλανό διαμέρισμα, αλλά δεν υπήρχε η δυνατότητα χρήσης του, λόγω του ότι ήταν κλειδωμένο επειδή ήταν Σάββατο και ο ίδιος δεν διέθετε κλειδί για να ανοίξει το διαμέρισμα.
Οι πιο πάνω διαπιστώσεις καταγράφηκαν από τον λειτουργό σε σχετικό Έντυπο Επαλήθευσης της Διαδικασίας Αξιολόγησης για πιστοποίηση Επαγγελματικών Προσόντων των Υποψηφίων (προς απάντηση του σχετικού ερωτήματος στο εν λόγω Έντυπο, βλ. ανωτέρω).
Με βάση τα ανωτέρω συμβάντα, η Εφεσείουσα έκρινε ότι δεν ικανοποιούνταν, πλέον, οι όροι πιστοποίησης της Εφεσίβλητης ως ΔΕΚ και αποφάσισε την απόσυρση της με άμεση ισχύ, ενημερώνοντας σχετικά την Εφεσίβλητη με σχετική επιστολή της ημερομηνίας 19.9.2017.
Στον ίδιο χρόνο, η Εφεσείουσα, ενόψει του ότι η Εφεσίβλητη δεν ήταν πλέον πιστοποιημένη ως ΔΕΚ και δεν είχε οποιαδήποτε συμφωνία με τουλάχιστον μία ΔΕΚ, ως απαιτείτο για να λειτουργεί ως ΚΑΕΠ, αποφάσισε και την αναστολή της λειτουργίας της Εφεσίβλητης ως ΚΑΕΠ, ενημερώνοντας, προς τούτο, την Εφεσίβλητη με σχετική επιστολή της ημερομηνίας 19.9.2017.
Στις 20.9.2017 η Εφεσείουσα παρέλαβε ένσταση ημερομηνίας 19.9.2017 την οποία υπέβαλε η Εφεσίβλητη εναντίον των πιο πάνω αποφάσεων της Εφεσείουσας.
Πάλιν στις 20.9.2017, η Εφεσίβλητη απέστειλε στην Εφεσείουσα συμβόλαια συνεργασίας που συνήψε με άλλες ΔΕΚ και, ενόψει αυτής της εξέλιξης, η Εφεσείουσα ήρε την αναστολή λειτουργίας της Εφεσίβλητης ως ΚΑΕΠ με άμεση ισχύ, ενημερώνοντας, σχετικά την τελευταία.
Ακολούθησε επιστολογραφία της Εφεσίβλητης προς την Εφεσείουσα (βλ. επιστολές 18.10.2017 και 8.11.2017) σχετικά με το θέμα της απόσυρσης της πιστοποίησης ως ΔΕΚ, ενώ ετοιμάστηκαν εσωτερικά σημειώματα/εκθέσεις γεγονότων από λειτουργό προς τον Γενικό Διευθυντή της Εφεσείουσας αναφορικά με αυτό το ζήτημα.
Τέλος, κατά τον ισχυρισμό της Εφεσείουσας, ο Γενικός Διευθυντής της εξέτασε και επικύρωσε την απόφαση απόσυρσης πιστοποίησης της Εφεσίβλητης ως ΔΕΚ, απορρίπτοντας τη σχετική ένσταση.
Η Εφεσίβλητη δεν υπέβαλε νέα αίτηση της για (εκ νέου) πιστοποίηση της ως ΔΕΚ, αλλά καταχώρησε την Προσφυγή εναντίον της απόφασης για απόρριψη της εν λόγω ένστασης της.
Η πρωτόδικη κατάληξη έχει ως ακολούθως:
«[.] Οι λόγοι ακύρωσης που προβάλλουν οι αιτητές συνοψίζονται σε μη τήρηση της διαδικασίας ως προνοείται στον σχετικό οδηγό, λήψη απόφασης από αναρμόδιο πρόσωπο, έλλειψη αιτιολογίας, μη ορθή άσκηση διακριτικής εξουσίας, παραβίαση της αρχής της αμεροληψίας και κατ' επέκταση κακή συγκρότηση οργάνου.
Ο οδηγός πολιτικής και διαδικασιών σε σχέση με τις δομές επαγγελματικής κατάρτισης (στο εξής ο «οδηγός») προνοεί στην παράγραφο 6 τα ακόλουθα που αφορούν σε ήδη πιστοποιημένα ΔΕΚ:
«Η ΑνΑΔ θα παρακολουθεί τη λειτουργία των Πιστοποιημένων ΔΕΚ επί συνεχούς βάσεως. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δεν ικανοποιούνται πλέον οι όροι με βάση τους οποίους έχει χορηγηθεί η πιστοποίηση, η ΑνΑΔ διατηρεί το δικαίωμα να αναστείλει ή να αποσύρει την πιστοποίηση.
[.]
Οι ΔΕΚ θα τυγχάνουν επαναξιολόγησης κάθε 3 χρόνια από την ημερομηνία πιστοποίησής τους. Η ΑνΑΔ θα ενημερώνει τις ΔΕΚ για τη διενέργεια επαναξιολόγησης και θα διευθετείται σχετική συνάντηση με αξιολογητές.
Εάν κατά τη διαδικασία επαναξιολόγησης διαπιστωθεί ότι οι ΔΕΚ δεν ικανοποιούν πλέον τα κριτήρια πιστοποίησης με βάση τον Οδηγό Πολιτικής και Διαδικασιών, τότε θα παραχωρείται προθεσμία 2 μηνών για να γίνουν διορθωτικές ενέργειες. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, η πιστοποίησή τους θα αποσύρεται. Σε περίπτωση απόσυρσης της πιστοποίησης τα επηρεαζόμενα πρόσωπα θα πρέπει να υποβάλουν νέα αίτηση για πιστοποίηση ΔΕΚ.»
Σε αντίθεση με όσα προνοούνται πιο πάνω, η καθ' ης η αίτηση προχώρησε σε απόσυρση της πιστοποίησης των αιτητών ως ΔΕΚ χωρίς να τους παραχωρηθεί πρώτα η προθεσμία των δύο μηνών για συμμόρφωση ως προνοείται στον οδηγό.
Συνεπώς, η καθ' ης η αίτηση ενήργησε κατά παράβαση της διαδικασίας που προνοείται στον οδηγό και επομένως η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται.
Επιδικάζονται €1700 έξοδα πλέον Φ.Π.Α. υπέρ των αιτητών και εναντίον της καθ' ης η αίτηση.»
Ο μοναδικός λόγος Έφεσης της Εφεσείουσας έχει ως εξής:
«ΠΡΩΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΦΕΣΗΣ
Το σεβαστό πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα θεώρησε πως η Εφεσείουσα θα έπρεπε να παραχωρήσει στην Εφεσίβλητη προθεσμία δύο μηνών για συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις της που προέκυπταν από τον οδηγό πολιτικής και διαδικασιών σε σχέση με τις δομές επαγγελματικής κατάρτισης, που είχε καταρτίσει η Εφεσείουσα («ο Οδηγός»), πριν προχωρήσει στην απόσυρση της σχετικής πιστοποίησης της Εφεσίβλητης.
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ
Ι. Η πρόνοια του Οδηγού για παραχώρηση προθεσμίας δύο μηνών σε πιστοποιημένη δομή επαγγελματικής κατάρτισης («ΔΕΚ») «προκειμένου αυτή να συμμορφωθεί με τον Οδηγό, ισχύει με βάση την παράγραφο 6 του Οδηγού, στις περιπτώσεις της θεσμοθετημένης επαναξιολόγησης των ΔΕΚ που γίνεται ανά τριετία
ΙΙ. Η επίδικη παράβαση των υποχρεώσεων της Εφεσίβλητης ως πιστοποιημένο ΔΕΚ, δεν προέκυψε κατά την πιο πάνω (ανά τριετία) επαναξιολόγηση, αλλά σε έλεγχο που έγινε από αρμόδιο λειτουργό της Εφεσείουσας, αρμοδίως και καθηκόντως, με βάση άλλη πρόνοια της παραγράφου 6 του Οδηγού, που επιβάλλει και δίδει την αρμοδιότητα στην Εφεσείουσα να παρακολουθεί την λειτουργία των πιστοποιημένων ΔΕΚ και σε περίπτωση που διαπιστώσει ότι δεν ικανοποιούνται πλέον οι όροι με βάση τους οποίους χορηγήθηκε η πιστοποίηση, να αναστέλλει ή να αποσύρει την πιστοποίηση.
ΙΙΙ. Σε αυτό το πλαίσιο δεν υπήρχε υποχρέωση της Εφεσείουσας, να παραχωρήσει προθεσμία δύο μηνών στην Εφεσίβλητη για συμμόρφωση, συνεπώς, λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε πως η Εφεσείουσα ενήργησε κατά παράβαση του Οδηγού.»
Όσον αφορά την Αντέφεση της, η Εφεσίβλητη υποστηρίζει, με πέντε λόγους Αντέφεσης, ότι παρά την επιτυχία της Προσφυγής της το πρωτόδικο Δικαστήριο παρέλειψε να εξετάσει και/ή να αποδεχθεί ότι,
1) η προσβαλλόμενη απόφαση «[.] ήταν αβάσιμη, παράτυπη, μεροληπτική, αυθαίρετη, υστερόβουλη, κακεντρεχής, οπισθοδρομική και/ή αντίθετη με τις αρχές τις φυσικής δικαιοσύνης.» και ότι
2) λήφθηκε από αναρμόδιο πρόσωπο,
3) «Το πρωτόδικο Δικαστήριο αδικαιολόγητα και/ή εσφαλμένα δεν προέβη στον έλεγχο της νομιμότητας της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης πράξης, ενώ είχε ενώπιον του όλα τα στοιχεία και την επιχειρηματολογία για να διαπιστώσει ότι η προβαλλόμενη απόφαση ήταν από κάθε άποψη παράνομη, ανεπαρκώς αιτιολογημένη, αλλά και προϊόν μη χρηστής διοίκησης και, πιθανώς, ειλημμένη από αναρμόδιο πρόσωπο, καθιστώντας τον δικαστικό έλεγχο αδύνατο.»,
4) η Εφεσείουσα και/ή το Διοικητικό Συμβούλιο αυτής ενήργησαν με δέσμια, αντί διακριτική εξουσία και/ή υπηρέβησαν τα όρια αυτής και/ή ενήργησαν κατά παράβαση των αρχών της χρηστής διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των αρχών της χρηστής διοίκησης και της αρχής της αναλογικότητας, χωρίς να αποφύγουν ανεπιεικείς και άδικες λύσεις και/ή ενήργησαν με τρόπο ασυνεπή, αντιφατικό και κακόπιστο και, τέλος,
5) το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα και αναιτιολόγητα δεν εξέτασε και δεν αποδέχθηκε ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι προϊόν προκατάληψης και/ή ευνοϊκής μεταχείρισης άλλων δημόσιων οργάνων, οργανισμών ή προσώπων και παράβασης της θεσμικής αμεροληψίας και ότι μετείχε κατά τη διαδικασία παραγωγής αυτής πρόσωπο με ιδιάζουσα σχέση και/ή συμφέρον και/ή προσωπικό όφελος, γεγονός που καθιστούσε και τη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εφεσείουσας κακή.
Έχουμε υπόψη μας το σύνολο των επιχειρημάτων των δύο πλευρών τόσο αναφορικά με την Έφεση, όσο και την Αντέφεση, ως αναπτύχθηκαν στα περιγράμματα αγόρευσης τους και δεν απαιτείται, στην παρούσα περίπτωση, η παράθεση του συνόλου αυτών (βλ. απόφαση Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου ημερομηνίας 24.1.2025 στην Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 96/20 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΑΦΟΥ (Ο.ΣΥ.ΠΑ.) ΛΤΔ v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ).
Εκκινώντας από τον λόγο Έφεσης (βλ. ανωτέρω), κρίνεται, καταρχάς, σκόπιμο, να επισημανθεί ότι η θέσπιση του επίμαχου Οδηγού αναφορικά με την πιστοποίηση και λειτουργία ΔΕΚ και συναφών ζητημάτων, προβλέπεται στο Άρθρο 21(1)(β), (3)(α)-(γ) του Νόμου.
Σημειώνεται δε, πρόσθετα, ότι, δεν έχει αμφισβητηθεί ενώπιον μας η δεσμευτικότητα των προβλεπόμενων στον Οδηγό τόσο ως προς τις υποχρεώσεις της Εφεσίβλητης, όσο και ως προς τις διαδικασίες και δυνητικές ενέργειες της εκδώσασας τον Οδηγό Εφεσείουσας.
Η επίμαχη παράγραφος στον Οδηγό είναι, όντως, αυτή που έχει καταγραφεί στην απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου (βλ. ανωτέρω), ήτοι η παράγραφος 6. Την επαναλαμβάνουμε για ευκολία παρακολούθησης του πιο κάτω σκεπτικού μας:
«Η ΑνΑΔ θα παρακολουθεί τη λειτουργία των Πιστοποιημένων ΔΕΚ επί συνεχούς βάσεως. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δεν ικανοποιούνται πλέον οι όροι με βάση τους οποίους έχει χορηγηθεί η πιστοποίηση, η ΑνΑΔ διατηρεί το δικαίωμα να αναστείλει ή να αποσύρει την πιστοποίηση.
[.]
Οι ΔΕΚ θα τυγχάνουν επαναξιολόγησης κάθε 3 χρόνια από την ημερομηνία πιστοποίησής τους. Η ΑνΑΔ θα ενημερώνει τις ΔΕΚ για τη διενέργεια επαναξιολόγησης και θα διευθετείται σχετική συνάντηση με αξιολογητές.
Εάν κατά τη διαδικασία επαναξιολόγησης διαπιστωθεί ότι οι ΔΕΚ δεν ικανοποιούν πλέον τα κριτήρια πιστοποίησης με βάση τον Οδηγό Πολιτικής και Διαδικασιών, τότε θα παραχωρείται προθεσμία 2 μηνών για να γίνουν διορθωτικές ενέργειες. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, η πιστοποίησή τους θα αποσύρεται. Σε περίπτωση απόσυρσης της πιστοποίησης τα επηρεαζόμενα πρόσωπα θα πρέπει να υποβάλουν νέα αίτηση για πιστοποίηση ΔΕΚ.»
Η προσέγγιση και κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου (βλ. ανωτέρω) δεν μας βρίσκει σύμφωνους.
Συγκεκριμένα, καταλήγουμε ότι, ορθώς η πλευρά της Εφεσείουσας υποστηρίζει ότι, η υποχρέωση παραχώρησης προθεσμίας 2 μηνών για λήψη διορθωτικών ενεργειών σε περίπτωση διαπίστωσης ότι δεν ικανοποιούνται πλέον τα κριτήρια πιστοποίησης, αφορά, ως ρητώς και σαφώς αναφέρεται στην τρίτη υποπαράγραφο της επίμαχης παραγράφου, την διαδικασία επαναξιολόγησης, η οποία διενεργείται κάθε τρία χρόνια, ως προνοείται στην δεύτερη υποπαράγραφο της επίμαχης παραγράφου του Οδηγού.
Η εν λόγω προβλεπόμενη δίμηνη προθεσμία δεν επιβάλλεται στην Εφεσείουσα (πρωτίστως κατά γραμματική ερμηνεία, βλ. απόφαση Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου ημερομηνίας 11.1.2024 στην Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 69/2018 PRETORIAN ENTERPRISES LTD v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ – ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, συνεπικουρούμενη και από τη συστηματική ερμηνεία, βλ. απόφαση Εφετείου ημερομηνίας 29.2.2024 στην Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 83/2023 Ανδρέας Αναστάση v. Δημοκρατίας) ως εσφαλμένα διατείνεται η πλευρά της Εφεσίβλητης και στις περιπτώσεις ελέγχου λειτουργίας πιστοποιημένων ΔΕΚ, ο οποίος διενεργείται επί συνεχούς βάσεως και ο οποίος προβλέπεται στην πρώτη υποπαράγραφο της επίμαχης παραγράφου του Οδηγού. Τέτοιος έλεγχος επί συνεχούς βάσεως είναι διακριτός από την επαναξιολόγηση που προβλέπεται ανά τριετία και, άρα, στο πλαίσιο ελέγχου συνεχούς βάσεως δυνάμει της πρώτης υποπαραγράφου της παραγράφου 6 η Εφεσείουσα δεν υποχρεούται να παρέχει σε ΔΕΚ δίμηνη προθεσμία για λήψη διορθωτικών ενεργειών.
Τέτοιοι έλεγχοι επί συνεχούς βάσεως (ημερομηνιών 5.9.2017 και 16.9.2017, βλ. ανωτέρω στα γεγονότα) είναι αυτοί που έλαβαν χώρα στην παρούσα περίπτωση και όχι η τριετής επαναξιολόγηση, αφού τίποτε στον διοικητικό φάκελο δεν υποδεικνύει κάτι διαφορετικό.
Αντιθέτως, ως προκύπτει από το διοικητικό φάκελο, τα τρία χρόνια από την ημέρα πιστοποίησης της Εφεσίβλητης δεν είχαν συμπληρωθεί, καμία προηγούμενη συνεννόηση δεν υπήρξε για διευθέτηση συνάντησης με τους υπεύθυνους της επίδικης ΔΕΚ, ενώ είναι σαφές ότι, η επίσκεψη ελέγχου στις 16.9.2017 στη ΔΕΚ έλαβε χώρα ακριβώς λόγω των διαπιστωθεισών, μεταξύ άλλων, παραβάσεων που προηγήθηκαν στις 5.9.2017 και όχι στα πλαίσια προγραμματισμένης τριετούς επαναξιολόγησης.
Βεβαίως, διασαφηνίζεται ότι, έλεγχος ο οποίος διενεργείται σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή στη βάση της υποχρέωσης που υπάρχει δυνάμει της πρώτης υποπαραγράφου της παραγράφου 6 του Οδηγού, δεν αποκλίνει από την βάση των γενικών αρχών του διοικητικού δικαίου υποχρέωση όπως ληφθείσες αποφάσεις βάσει τέτοιου ελέγχου εναρμονίζονται με την αρχή της αναλογικότητας, στην οποία υπάγεται και η δυνατότητα, στην ενδεδειγμένη περίπτωση, παροχής χρονικής προθεσμίας προς άρση της διαπιστωθείσας παράβασης, ως η λιγότερο επαχθής λύση.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο, ωστόσο, δεν αποφάσισε επί της αρχής της αναλογικότητας, αλλά διαπίστωσε παραβίαση της παραγράφου 6 του Οδηγού λόγω μη παροχής δίμηνης προθεσμίας, ως θεωρεί ότι ήταν υποχρέωση να δώσει
η Εφεσείουσα στην Εφεσίβλητη, εκλαμβάνοντας ή υποθέτοντας, έστω σιωπηλά, ότι η επίδικη διαδικασία ήταν διαδικασία επαναξιολόγησης ή ότι η υποχρέωση παροχής προθεσμίας αφορούσε όλες τις περιπτώσεις της παραγράφου 6 του Οδηγού, θέση, η οποία, ως προαναφέραμε και επεξηγήσαμε, δεν μας βρίσκει σύμφωνους.
Ως εκ των πιο πάνω, ο λόγος Έφεσης και, συνακόλουθα, η Έφεση επιτυγχάνει.
Επιτυγχάνει, επίσης και η Αντέφεση, ως προς όλους τους λόγους Αντέφεσης, αφού τα ζητήματα τα οποία η Εφεσίβλητη υποστηρίζει ότι εγέρθηκαν πρωτόδικα και δεν εξετάσθηκαν (αναρμοδιότητα, κακή σύνθεση κ.λ.π.) προηγούνται, ως εκ της φύσεως τους, του ζητήματος επί του οποίου τελικώς αποφασίστηκε η Προσφυγή.
Συνοψίζοντας, με βάση τα προλεχθέντα, τόσο η Έφεση, όσο και η Αντέφεση επιτυγχάνουν.
Η πρωτόδικη απόφαση, συμπεριλαμβανομένης της διαταγής εξόδων αυτής, παραμερίζεται.
Η υπόθεση επιστρέφεται στο πρωτόδικο Δικαστήριο, ενδεχομένως υπό άλλη σύνθεση, προς λήψη νέας απόφασης, στη βάση και των πιο πάνω κριθέντων.
Ενόψει της επιτυχίας τόσο της Έφεσης, όσο και της Αντέφεσης, κρίνουμε ορθό, όπως κάθε πλευρά επωμισθεί τα έξοδα της (βλ. απόφαση Εφετείου ημερομηνίας 13.12.2023 στην Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 9/2019 Κυπριακή Δημοκρατία v. Σπύρου κ.ά.).
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, Π.
Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, Δ.
Δ. ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο