|
Προσφυγή Αρ. 01/2026
|
Μεταξύ:
C. G. KOKIAS LIMITED
Αιτητών
ν.
ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Αναθέτουσας Αρχής
Αναθεωρητική Αρχή
Προσφορών: Ανδρούλα Πούγιουρου, Πρόεδρος
Κάριν Γεωργιάδου, Μέλος
Ανδρέας Καρύδης, Μέλος
Πάρις Κωνσταντινίδης, Μέλος
Χριστίνα Σαββίδου, Μέλος
Αιτητές: C. G. KOKIAS LIMITED
Αντιπροσωπεύθηκαν από:
1. Έμιλυ Α. Λεμονιάτη, Δικηγόρο διά Έμιλυ Α. Λεμονιάτη ΔΕΠΕ
2. Κατερίνα Παπαμηνά, Εκπρόσωπο Αιτήτριας Εταιρείας
Αναθέτουσα Αρχή: ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Αντιπροσωπεύθηκε από:
1. Μαρίτα Παρούτη, Δικηγόρο διά Μιχάλης Βορκάς & Συνεργάτες ΔΕΠΕ
Ημερομηνία έκδοσης Απόφασης: 13 Μαΐου 2026
ΑΠΟΦΑΣΗ
Αντικείμενο της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Προσφυγής συνιστά η απόφαση του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας (στο εξής «η Αναθέτουσα Αρχή») ημερ. 22.01.2026 να απορρίψει την προσφορά των Αιτητών και να αναθέσει το Διαγωνισμό με αρ. 41/2025 και τίτλο «Εργασίες Εκσκαφής, παλινόρθωσης και συναφείς εργασίες σε δρόμους και πεζοδρόμια, για τις ανάγκες του ΕΟΑ Λευκωσίας» (στο εξής «ο Διαγωνισμός») στην Κοινοπραξία ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ & ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ (στο εξής «ο Επιτυχών Προσφοροδότης») για το ποσό των €4.368.950,00 πλέον Φ.Π.Α.
Σύμφωνα με την Έκθεση Γεγονότων και όπως αυτά συμπληρώνονται από το περιεχόμενο του Διοικητικού Φακέλου και των γραπτών αγορεύσεων των δύο πλευρών, η Αναθέτουσα Αρχή στις 19.06.2025 προκήρυξε τον πιο πάνω Ανοικτό Διαγωνισμό μέσω του Ηλεκτρονικού Συστήματος Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων του Γενικού Λογιστηρίου. Καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών καθορίστηκε, μετά από παράταση, η 25.07.2025, ενώ κριτήριο ανάθεσης ήταν η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής. Υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα δύο προσφορές, η μια της εταιρείας C. G. KOKIAS LTD για €3.955.200,00 και η άλλη της Κοινοπραξίας ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ & ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ για €4.368.950,00, οι οποίες ανοίχθηκαν στις 25.07.2025 μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής τους. Κατά τη συνεδρία της ημερ. 10.09.2025 η Επιτροπή Αξιολόγησης ετοίμασε την Έκθεσή της, την οποία προώθησε στη συνέχεια στην Επιτροπή Προσφορών. Με την Έκθεσή της, η Επιτροπή Αξιολόγησης εισηγείτο την ανάθεση της Σύμβασης στην εταιρεία C. G. KOKIAS LTD, της οποίας η προσφορά ήταν η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη, βάσει τιμής, εισήγηση που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Προσφορών κατά τη συνεδρία της ημερ. 17.09.2025 και στη συνέχεια από το Διοικητικό Συμβούλιο κατά τη συνεδρία του ημερ. 25.09.2025. Με την κοινοποίηση της απόφασης αυτής της Αναθέτουσας Αρχής στους οικονομικούς φορείς καταχωρήθηκε από πλευράς της Κοινοπραξίας ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ & ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ η Προσφυγή με αρ. 27/2025 στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών (στο εξής «η ΑΑΠ») στις 17.10.2025, η οποία με την απόφασή της ημερ. 12.01.2026 ακύρωσε την προσβαλλόμενη απόφαση λόγω άκυρης προσφοράς της εταιρείας C. G. KOKIAS LTD. Κατά την επανεξέταση το Διοικητικό Συμβούλιο κατά τη συνεδρία του ημερ. 22.01.2026, αφού μελέτησε την Αναθεωρημένη Έκθεση Αξιολόγησης, αποφάσισε την κατακύρωση του Διαγωνισμού στην Κοινοπραξία ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ & ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ. Ακολούθησε η καταχώριση της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Προσφυγής από πλευράς της εταιρείας C. G. KOKIAS LTD με την οποίαν βάλλει κατά της κατακύρωσης του Διαγωνισμού, προβάλλοντας διάφορους λόγους ακύρωσης που άπτονται της εγκυρότητας της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη.
Συγκεκριμένα οι Αιτητές, μέσω της γραπτής αγόρευσης της δικηγόρου τους, εισηγούνται ότι η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη παραβιάζει τους όρους 6.3.1 και 8.3.1.2(γ) του Τόμου Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού με τη μη υποβολή αφενός από όλα τα νομικά πρόσωπα της Κοινοπραξίας (Επιτυχόντα Προσφοροδότη) των Οικονομικών τους Καταστάσεων για να διαφανεί ο κύκλος των εργασιών τους για τα τελευταία 3 οικονομικά έτη και αφετέρου των αναγκαίων πιστοποιητικών των εταιρειών της Κοινοπραξίας.
Εξηγούν σ’ ό,τι αφορά τον όρο 6.3.1 ότι μόνο η εταιρεία ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ, που δεν είναι εργολήπτης, υπέβαλε Οικονομικές Καταστάσεις, της οποίας όμως ο κύκλος εργασιών ανέρχεται σε €1.321.000,00 και όχι €4.000.000,00 όπως προνοούσαν τα Έγγραφα του Διαγωνισμού, ενώ η άλλη εταιρεία, δηλ. η ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ που διαθέτει πιστοποιητικό εργολήπτη Τάξεως Β παρουσίασε τιμολόγια, η αξία των οποίων ανέρχεται σε €500.000,00.
Σ’ ό,τι αφορά την παραβίαση του όρου 8.3.1.2(γ) που αναφέρεται, κατά την άποψή τους, στην ανάγκη υποβολής από όλα τα νομικά πρόσωπα που αποτελούν την Κοινοπραξία των πιστοποιητικών τους, ισχυρίζονται ότι ένα εξ αυτών δεν τα υπέβαλε εφόσον δεν είναι εργολήπτης κατέχων Πιστοποιητικά Εγγραφής και Τάξης.
Καταλογίζουν περαιτέρω προσπάθεια από πλευράς Επιτυχόντα Προσφοροδότη επηρεασμού της στάσης της Αναθέτουσας Αρχής και κατ’ επέκταση της απόφασής της, με την αποστολή επιστολής στην Αναθέτουσα Αρχή, με την οποίαν την ενημέρωνε για την υποβολή από πλευράς του των ζητουμένων διευκρινίσεων, οι οποίες όμως υποβλήθηκαν εκπρόθεσμα. Διευκρινίζουν δε ότι αυτές απεστάλησαν στις 06.09.2025, ώρα 12.48, αντί στις 05.09.2025, ώρα 10.00πμ. Εισηγούνται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται αιτιολογίας κατά παράβαση του άρθρου 26(1) του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999 (Ν. 158(Ι)/1999) και δέουσας έρευνας κατά παράβαση του άρθρου 45(1) του Ν. 158(Ι)/1999, είναι αποτέλεσμα εμφιλοχώρησης πλάνης στη λήψη της απόφασης, νομικής και πραγματικής, λήφθηκε καθ’ υπέρβαση/ κατάχρησης εξουσίας και παραβιάζει τις αρχές του Διοικητικού Δικαίου της ίσης μεταχείρισης, της χρηστής διοίκησης, της αναλογικότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη προς το κράτος. Εισηγούνται με παραπομπή σε νομολογία (βλ. Χαραλάμπους -ν- Δημοκρατίας (1996) 3 ΑΑΔ 73, Δήμος Λευκωσίας -v- Κοινοπραξίας Cybarco Ltd - A. Aristotelous Constructions Ltd, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 19/17, ημερ. 31.10.2023 κ.ά.), ότι διαθέτουν έννομο συμφέρον προσβολής της απόφασης εφόσον θίγονται τα συμφέροντά τους. Λόγω δε της μη ακύρωσης του Διαγωνισμού παραβιάζεται, κατά την άποψή τους, η αρχή της ισότητας, εφόσον με τη δέουσα έρευνα θα γίνονταν αντιληπτές οι πλημμέλειες στην προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη.
Από την άλλη, η Αναθέτουσα Αρχή, μέσω της γραπτής αγόρευσης της δικηγόρου της, υποστήριξε πλήρως την προσβαλλόμενη απόφαση σε όλες τις πτυχές της δίνοντας τη δική της εκδοχή ως προς τα εγερθέντα θέματα και τους λόγους ακύρωσης που προβλήθηκαν από πλευράς Αιτητών.
Επιπρόσθετα προβάλλει και προδικαστική ένσταση περί έλλειψης ιδίου, ενεστώτος και άμεσου έννομου συμφέροντος από πλευράς Αιτητών προώθησης της Προσφυγής τους, ενόψει της απόφασης της ΑΑΠ ημερ. 12.01.2026 επί της Προσφυγής Αρ. 27/2025 που έκρινε άκυρη και απορριπτέα την προσφορά τους, παραπέμποντας σε νομολογία (βλ. Loukis Κritiotis -v- The Municipality of Paphos and Another (1986) 3 C.L.R. 322, 338, Λεωφορεία Λευκωσίας Λτδ -ν- Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 56 κ.ά.) και στο σύγγραμμα του Δημήτριου Γ. Ράικου, «Δίκαιο των Δημοσίων Συμβάσεων».
Εισηγείται ότι η μόνη εξαίρεση στον κανόνα περί μη νομιμοποίησης αποκλεισθέντα προσφοροδότη προσβολής της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη είναι η ύπαρξη ταυτόσημου λόγου αποκλεισμού του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, που δεν είναι η παρούσα περίπτωση.
Αρνείται περαιτέρω ότι η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη παραβιάζει τον όρο 6.3.1, ενόψει της ύπαρξης του όρου 6.3.2 που προνοεί ότι στην περίπτωση Κοινοπραξίας η προϋπόθεση όπως ο μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών τα τελευταία τρία οικονομικά έτη να είναι ίσος με €4.000.000,00, αρκεί να πληρείται αθροιστικά από τα μέλη της Κοινοπραξίας, όρο που σκόπιμα παραλείπουν να αναφέρουν οι Αιτητές.
Ούτε επίσης, προσθέτει, τίθεται θέμα εν προκειμένω παραβίασης του όρου 8.3.1.2(γ) με τη δήθεν παράλειψη υποβολής Πιστοποιητικών Εργολήπτη ή Εγγραφής και Τάξης απ’ όλα τα νομικά πρόσωπα της Κοινοπραξίας λόγω της ύπαρξης του όρου 6.1.6.2 του Τόμου Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού που προβλέπει ότι στην περίπτωση Κοινοπραξίας τουλάχιστον ένα από τα μέλη της πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις του όρου 6.1.6.1.
Καταλήγοντας υποστηρίζει ότι δεν τίθεται εν προκειμένω θέμα αναιτιολόγητης απόφασης, ύπαρξης πλάνης ή ακύρωσης του Διαγωνισμού και επαναπροκήρυξής του.
Εξετάσαμε τις εκατέρωθεν εισηγήσεις με προσοχή, τις οποίες οι δικηγόροι είχαν την ευκαιρία να αναπτύξουν και προφορικά, υπό το φως της νομολογίας σε συνάρτηση με τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως εξάγονται από τους Διοικητικούς Φακέλους στους οποίους έχουμε ανατρέξει. Ενόψει των εισηγήσεων των δύο πλευρών σε σχέση με την προδικαστική ένσταση που συνδέονται άμεσα με την ουσία των λόγων ακύρωσης, κρίνουμε ότι προέχει η εξέταση των λόγων ακύρωσης.
Σημειώνουμε κατ’ αρχάς ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι προϊόν επανεξέτασης ενόψει της ακυρωτικής απόφασης της ΑΑΠ ημερ. 12.01.2026 επί της Προσφυγής Αρ. 27/2025, που καταχωρήθηκε κατά της απόφασης κατακύρωσης του Διαγωνισμού στους Αιτητές της παρούσας Προσφυγής.
Στο σημείο αυτό κρίνουμε σκόπιμο να παραθέσουμε κατωτέρω το απόσπασμα από την απόφαση της ΑΑΠ επί της Προσφυγής Αρ. 27/2025, που είναι καθοριστικό ως προς το λόγο επιτυχίας της Προσφυγής:
«Υπό το φως της πιο πάνω νομολογίας και των γεγονότων της υπόθεσης, βρίσκουμε ότι η μη δεόντως συμπλήρωση και υποβολή του Παραρτήματος 6 ώστε να συμπεριλαμβάνει και τα στοιχεία που αφορούν τον άλλο φορέα ως προς την οικονομική και χρηματοοικονομική του ικανότητα καθώς και την τεχνική και επαγγελματική του ικανότητα μαζί με αποδεικτικά στοιχεία σύστασής του, εφόσον είναι νομικό πρόσωπο, καθιστούσε αναπόφευκτα άκυρη την προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη και κατ’ επέκταση απορριπτέα από πλευράς Αναθέτουσας Αρχής. Δεν ήταν θέμα άσκησης διακριτικής ευχέρειας της τελευταίας.
Ενόψει όλων των πιο πάνω, βρίσκουμε την απόφαση της Αναθέτουσας Αρχής τρωτή και έκθετη σε ακύρωση.»
Για σκοπούς απόφασής μας, έχοντας κατά νου τις εισηγήσεις των δύο πλευρών και λαμβανομένου υπόψη ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε κατά το στάδιο της επανεξέτασης, παραθέτουμε επίσης τη νομική πτυχή ως προς την εμβέλεια των αποφάσεων της ΑΑΠ, όπως καθιερώθηκε μέσω της νομολογίας.
Η δεσμευτικότητα και η εμβέλεια των αποφάσεων της ΑΑΠ υπήρξε αντικείμενο εξέτασης από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών -v- Podium Engineering Ltd (2016) 3 ΑΑΔ 32, όπου με αναφορά στη μέχρι σήμερα νομολογία αποφασίστηκαν τα εξής για το θέμα:
«Η αναθέτουσα αρχή ήταν δεσμευμένη μετά την αποδοχή της ιεραρχικής προσφυγής υπ' αρ. 45/2007, στο βαθμό που η απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής ήταν ακυρωτική. Στη A.G.F. Trading and Engineering Ltd v. Υπουργείου Υγείας, συνεκδικαζόμενες υποθέσεις αρ. 1257/2005 και 1258/2005, ημερ. 4.12.2007, εξετάστηκε η εμβέλεια των αποφάσεων της Αναθεωρητικής Αρχής. Λέχθηκε ότι τα αρμόδια διοικητικά όργανα δεν παραμένουν εσαεί δεσμευμένα από προηγούμενη κρίση τους και κατά τη νομολογία μπορούν να διαφοροποιήσουν αρχικές κρίσεις νοουμένου ότι αιτιολογείται η μεταστροφή, (δέστε και A. Papaetis Medical Co. Ltd v. Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών κ.ά. υπόθ. αρ. 52/2014, ημερ. 30.9.2015). Όπως δε έχει αποφασιστεί στη Vouros Healthcare Ltd v. Υπουργείου Υγείας (2012) 3 Α.Α.Δ. 316, οι αποφάσεις της Αναθεωρητικής Αρχής δεν εξομοιώνονται με αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ούτως ώστε να είναι επιτρεπτό να γίνεται επανεξέταση κατά τρόπο που να είναι δυνατή η διαφοροποίηση της αρχικής απόφασης στη βάση καλού λόγου.
Εδώ η αναθέτουσα αρχή επέλεξε να συμμορφωθεί κατά την επανεξέταση με το ακυρωτικό αποτέλεσμα της ιεραρχικής προσφυγής αρ. 45/2007, να κατακυρώσει την προσφορά στη Logicom, με αποκλεισμό της Podium, υπό το φως της απόφασης της Αναθεωρητικής Αρχής. Σημειώνεται ότι η Podium είχε προσβάλει την απόφαση αυτή με την υπ' αρ. 1548/2007 προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο την οποία όμως στη συνέχεια απέσυρε στις 4.2.2009, ενώ και στο πλαίσιο της υπό κρίση πρωτόδικης προσφυγής, η Podium δεν πρόβαλε ισχυρισμό ότι η απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής στην ιεραρχική προσφυγή αρ. 45/2007 ήταν λανθασμένη ή η απόφαση για αποκλεισμό της από το διαγωνισμό ήταν ωσαύτως λανθασμένη.».
Η πιο πάνω απόφαση υιοθετήθηκε στην πρόσφατη υπόθεση Κυπριακή Δημοκρατία -ν- Grupo Mechanica Del Vuelo Sistemas SA, Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 146/2013, ημερ. 03.02.2020.
Συνιστά πάγια νομολογία ότι οι αποφάσεις της ΑΑΠ αποτελούν δεδικασμένο προς το κατώτερο διοικητικό όργανο, επιταγή που προκύπτει και από την παράγραφο 7 του άρθρου 2 της Οδηγίας 89/665/ΕΚ στη βάση της οποίας εγκαθιδρύθηκε η ΑΑΠ, το οποίο προνοεί ότι «τα κράτη μέρη μεριμνούν ώστε να καθίσταται δυνατή η αποτελεσματική εκτέλεση των αποφάσεων που λαμβάνουν οι αρμόδιες για τις διαδικασίες προσφυγής αρχές» (βλ. Υπόθεση Αρ. 1253/05, AGF Trading Engineering Ltd -ν- Υπουργείου Υγείας, ημερ. 07.03.2007, η οποία υιοθετήθηκε στη μεταγενέστερη AT Multitech Corporation Ltd -ν- Κυπριακής Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 1791/2007, ημερ. 21.01.2010). Αντίθετη προσέγγιση θα εξουδετέρωνε ουσιαστικά την όλη διαδικασία των προσφορών, ιδιαίτερα το μηχανισμό επανεξέτασης του αντικειμένου της διοικητικής απόφασης, αλλά και το τελέσφορο αυτής.
Στο σύγγραμμα «Δίκαιο των Δημοσίων Συμβάσεων», του Δημήτριου Γ. Ράικου, Γ’ Εκδ. αναφέρονται τα εξής ως προς τη δεσμευτικότητα των αποφάσεων της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών της Ελλάδας (ΑΕΠΠ), αντίστοιχης της ΑΑΠ, στις σελίδες 817 κα 818:
Από τη σελίδα 817
«Η απόφαση της ΑΕΠΠ επί της προσφυγής δεσμεύει όχι μόνο τους διαδίκους και την αναθέτουσα αρχή, η οποία έχει υποχρέωση συμμόρφωσης με τα κριθέντα (βλ. ερμηνεία υπό άρθρο 367), αλλά και την ίδια την ΑΕΠΠ που δεν μπορεί να επανέλθει και να την τροποποιήσει ή ανακαλέσει.».
Από τη σελίδα 818
«Κατά ρητή επιταγή του νόμου (παράγραφος 3 άρθρο 367, και άρθρ. 18 παρ. 5 Κανονισμού Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών – ΠΔ 39/2017), οι αναθέτουσες αρχές είναι υποχρεωμένες να συμμορφώνονται με τις ακυρωτικές αποφάσεις της ΑΕΠΠ. Οι αποφάσεις της ΑΕΠΠ μπορούν να αποτελέσουν μόνο αντικείμενο δικαστικής αμφισβήτησης με τα ένδικα βοηθήματα προσωρινής και οριστικής δικαστικής προστασίας που προβλέπει ο νόμος (ΕΑ ΣτΕ 54/2018), δηλαδή με αίτηση αναστολής και αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου (άρθρ. 18 παρ. 6 Κανονισμού Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών – ΠΔ 39/2017).
Η ανωτέρω υποχρέωση συμμόρφωσης δεν σημαίνει απλώς ότι οι αναθέτουσες αρχές πρέπει να εκτελούν το ακυρωτικό διατακτικό της απόφασης ΑΕΠΠ και να αποκαθιστούν τη νομιμότητα σύμφωνα με αυτό. Πέραν τούτου, -δίχως να τους απαγορεύεται να προβαίνουν σε περαιτέρω ενέργειες μετά την έκδοση της ακυρωτικής απόφασης της ΑΕΠΠ-, είναι υποχρεωμένες να λαμβάνουν υπόψη τους το εν λόγω διατακτικό και να απέχουν από κάθε ενέργεια που θα βρισκόταν σε αντίθεση, δηλαδή θα αναιρούσε εν τοις πράγματι, το διατακτικό αυτό.».
Δεν μας διαφεύγει ότι ναι μεν ρυθμίζεται νομοθετικά το θέμα της δεσμευτικότητας των αποφάσεων της ΑΕΠΠ στην Ελλάδα, αλλά οι ίδιες αρχές καθιερώθηκαν και εφαρμόζονται και στην Κύπρο μέσω της νομολογίας μας.
Επομένως, στην περίπτωση ακυρωτικής απόφασης της ΑΑΠ η Αναθέτουσα Αρχή κατά την επανεξέταση υποχρεούται σε συμμόρφωση με την ακυρωτική απόφαση και αποκατάσταση της νομιμότητας, σύμφωνα με το διατακτικό της απόφασης, και μπορεί να διαφοροποιηθεί από την αρχική της κρίση νοουμένου ότι δικαιολογείται επαρκώς, όπως επιβάλλεται από τις αρχές του Διοικητικού Δικαίου.
Ερχόμενοι στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, σημειώνουμε ότι η Αναθέτουσα Αρχή συμμορφούμενη με το ακυρωτικό αποτέλεσμα της απόφασης της ΑΑΠ προχώρησε σε επανεξέταση, όπως απαιτείται από τη νομολογία και τις αρχές του Διοικητικού Δικαίου. Είναι φανερό από τα στοιχεία των Διοικητικών Φακέλων ότι το Διοικητικό Συμβούλιο συγκάλεσε συνεδρία ειδικά για το θέμα για τις 22.01.2026.
Στο σημείο αυτό κρίνουμε σκόπιμο να παραθέσουμε αυτούσιο το απόσπασμα από τα Πρακτικά της 27ης συνεδρίας του Διοικητικού Συμβουλίου της Αναθέτουσας Αρχής, ημερ. 22.01.2026, που μας ενδιαφέρει:
|
«Θέμα 2.2.: |
Απορρέοντα της Συνεδρίας Επιτροπής Προσφορών ημερ. 13 Ιανουαρίου 2026 Διαγωνισμός αρ. 41/2025 – Εργασίες εκσκαφής, παλινόρθωσης και συναφείς εργασίες σε δρόμους και πεζοδρόμια, για τις ανάγκες του ΕΟΑ Λευκωσίας
|
Τέθηκε ενώπιον των Μελών η αναθεωρημένη έκθεση αξιολόγησης του διαγωνισμού αρ. 41/2025 - Εργασίες εκσκαφής, παλινόρθωσης και συναφείς εργασίες σε δρόμους και πεζοδρόμια, για τις ανάγκες του ΕΟΑ Λευκωσίας (αρ. εγγράφου 07.01.094/29195).
Ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στο Γενικό Διευθυντή κ. Κ. Παρμακλή ο οποίος ανέφερε, ότι στις 12/01/2026 εκδόθηκε η απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών (αρ. εγγράφου 07.01.094/27799) στα πλαίσια της προσφυγής 27/2025 (μεταξύ ΜΕ. ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ & ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ εναντίον του ΕΟΑ Λευκωσίας για το διαγωνισμό 41/2025 - Εργασίες εκσκαφής, παλινόρθωσης και συναφείς εργασίες σε δρόμους και πεζοδρόμια, για τις ανάγκες του ΕΟΑ Λευκωσίας). Η Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών έκρινε ότι η προσφορά της Εταιρείας C.G.Kokias LTD δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις νόμιμης προσφοράς και συνεπώς ακύρωσε την ανάθεση. Συνεχίζοντας ο Γενικός Διευθυντής ανέφερε ότι έχει διενεργηθεί αναθεωρημένη έκθεση αξιολόγησης.
Απόφαση:
Τα Μέλη ενέκριναν την αναθεωρημένη έκθεση αξιολόγησης (αρ. εγγράφου 07.01.094/29195) και αποφάσισαν την κατακύρωση του διαγωνισμού στον προσφοροδότη που πληροί τους όρους του διαγωνισμού, την εταιρεία ΜΕ. ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ & ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ για το ποσό των €4368,950.00 πλέον ΦΠΑ».
Σημειώνουμε ότι της συνεδρίας του Διοικητικού Συμβουλίου της Αναθέτουσας Αρχής προηγήθηκε η συνεδρία της Επιτροπής Αξιολόγησης για σκοπούς επανεξέτασης της προηγούμενης εισήγησής της για κατακύρωση του Διαγωνισμού, στις 14.01.2026, όπου και καταρτίστηκε η Αναθεωρημένη Έκθεση Αξιολόγησης μετά την απόφαση της ΑΑΠ επί της Προσφυγής αρ. 27/2025.
Σύμφωνα με την Αναθεωρημένη Έκθεση Αξιολόγησης που εντοπίσαμε στους Διοικητικούς Φακέλους, κατά τον έλεγχο των προϋποθέσεων συμμετοχής από πλευράς Επιτροπής Αξιολόγησης, στη στήλη που αφορά τους Αιτητές έθεσε το σύμβολο «Χ» δίπλα από την προϋπόθεση που αφορούσε στον άλλο φορέα καταγράφοντας «Δεν προσκομίστηκαν τα στοιχεία σύστασης του Φορέα που στηρίζεται, δηλαδή ΚΕΠΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΤΕ.», που σύμφωνα με τις Σημειώσεις σημαίνει «δεν πληροί/απορρίπτεται», ενώ στη στήλη που αφορά τον Επιτυχόντα Προσφοροδότη καταγράφεται «Δ/Ε» που σημαίνει «δεν εφαρμόζεται». Αμέσως μετά καταγράφεται η διαπίστωση της Επιτροπής Αξιολόγησης περί αποκλίσεων από τις απαιτήσεις των Εγγράφων του Διαγωνισμού, οπότε μόνο ένας οικονομικός φορέας προχωρεί στο επόμενο στάδιο αξιολόγησης, δηλ. ο Επιτυχών Προσφοροδότης.
Κατά τον έλεγχο της Οικονομικής και Χρηματοοικονομικής επάρκειας του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, παράγραφος 2.1 της Έκθεσης Αξιολόγησης, όπου απαιτείτο οι οικονομικοί φορείς «να έχουν μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών, για τα τρία (3) τελευταία οικονομικά έτη, τουλάχιστον ίσο με €4,000,000.00 Ευρώ» η Επιτροπή Αξιολόγησης έθεσε το σύμβολο «√ Δ» που σημαίνει «πληροί μετά από διευκρίνιση», και κατά τον έλεγχο των Τεχνικών και Επαγγελματικών Ικανοτήτων του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, παράγραφος 2.2 της Έκθεσης Αξιολόγησης, η Επιτροπή Αξιολόγησης καταγράφει ότι δεν υπάρχουν αποκλίσεις, οπότε ο Επιτυχών Προσφοροδότης προχωρεί στο επόμενο στάδιο αξιολόγησης.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να λεχθεί ότι ο Επιτυχών Προσφοροδότης συμμορφούμενος με την απαίτηση της Επιτροπής Αξιολόγησης για παροχή διευκρινίσεων, απέστειλε στις 05.09.2025 και 06.09.2025 τις Οικονομικές Καταστάσεις για το έτος 2023.
Κατά τον έλεγχο της τεχνικής προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη, η Επιτροπή Αξιολόγησης έθεσε το σύμβολο «√» που σημαίνει «πληροί» τις απαιτήσεις σημειώνοντας ότι δεν είχε διαπιστωθεί απόκλιση από τις απαιτήσεις των Εγγράφων του Διαγωνισμού εξ ου και προχώρησε στην αξιολόγηση της Οικονομικής Προσφοράς. Με τη διαπίστωση ότι και η Οικονομική Προσφορά πληρούσε τις προϋποθέσεις, χωρίς να απαιτηθούν διευκρινίσεις, προέβη στην εισήγηση που καταγράφουμε κατωτέρω αυτούσια και είναι η παράγραφος 4.4 της Αναθεωρημένης Έκθεσης Αξιολόγησης:
«4.4 Εισήγηση Επιτροπής Αξιολόγησης
Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω δεδομένα, και σύμφωνα με την παράγραφο 10 (1) των εγγράφων του διαγωνισμού όπου αναφέρεται πως «…η Ανάθεση της Σύμβασης γίνεται στον Προσφέροντα του οποίου η προσφορά έχει αναδειχθεί, κατά τη διαδικασία αξιολόγησης, αυτή με τη χαμηλότερη τιμή…», η Επιτροπή Αξιολόγησης εισηγείται όπως η Σύμβαση ανατεθεί στον Οικονομικό Φορέα ΜΕ. ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ & ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ για το ποσό των €4,368,950.00 πλέον Φ.Π.Α.
4.5 Υπογραφές μελών Αρμοδίου Οργάνου Αξιολόγησης
|
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ |
ΥΠΟΓΡΑΦΗ |
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ |
|
Θάλεια Λοϊζου |
[…] |
14/1/2026 |
|
Μάριος Κωνσταντίνου |
[…] |
14/1/2026 |
|
Μαρία Παρπή |
[…] |
14/1/2026 |
|
Νίκος Κλεάνθους |
[…] |
14/1/2026 » |
Επαναλαμβάνουμε ότι τα πιο πάνω γεγονότα προκύπτουν από την αναδρομή μας στους Διοικητικούς Φακέλους που κρίναμε σκόπιμη, ενόψει των εκατέρωθεν εισηγήσεων των δύο πλευρών.
Σημειώνουμε ότι όλοι οι λόγοι ακύρωσης είναι συναφείς και έχουν βασικό πυλώνα υποστήριξης την κατ’ ισχυρισμό παραβίαση της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη των όρων 6.3.1 και 8.3.1.2(γ) του Μέρους Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού, σε συνάρτηση με ισχυρισμούς για παραβίαση αρχών του Διοικητικού Δικαίου, ιδιαίτερα της ίσης μεταχείρισης στην οποίαν έδωσε έμφαση η δικηγόρος των Αιτητών κατά την προφορική της αγόρευση. Γι’ αυτό και θα εξεταστούν μαζί.
Όπως διαπιστώσαμε, και οι δύο όροι, δηλ. ο 6.3.1 «Οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια» και ο 8.3.1.2(γ) «Ενότητα «Προϋποθέσεις Συμμετοχής»» περιλαμβάνονται στο Μέρος Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού και προβλέπουν τα εξής:
«6.3 Οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια
Για τη συμμετοχή τους στο διαγωνισμό, οι Οικονομικοί Φορείς πρέπει να πληρούν υποχρεωτικά τις παρακάτω προϋποθέσεις:
1. να έχουν μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών, για τα τρία (3) τελευταία οικονομικά έτη, τουλάχιστον ίσο με €4,000,000.00 Ευρώ.
2. Νοείται ότι σε περίπτωση που ο Οικονομικός Φορέας είναι κοινοπραξία προσώπων, η πιο πάνω προϋπόθεση αρκεί να πληρείται αθροιστικά από τα μέλη της κοινοπραξίας.
3. […].»
[…]
«8.3 Περιεχόμενα Προσφορών
8.3.1 Ενότητα «Προϋποθέσεις Συμμετοχής»
1. […]
2. Για την πιστοποίηση του δικαιώματος συμμετοχής, τα ακόλουθα στοιχεία:
α. Εφόσον ο Προσφέρων είναι νομικό πρόσωπο, αποδεικτικά στοιχεία σύστασής του (Πιστοποιητικό Σύστασης, Πιστοποιητικό Εγγεγραμμένου Γραφείου, Πιστοποιητικό Διευθυντών και Γραμματέα και Πιστοποιητικό Μετόχων).
β. Εφόσον ο Προσφέρων είναι κοινοπραξία φυσικών ή και νομικών προσώπων, θα πρέπει να κατατεθούν τα παραπάνω δικαιολογητικά για κάθε συμμετέχων νομικό πρόσωπο στην κοινοπραξία. Θα πρέπει επίσης να υποβληθεί Συμφωνητικό Συνεργασίας, το οποίο θα υπογράφουν όλοι οι συμμετέχοντες στην κοινοπραξία και στο οποίο θα δηλώνεται:
(ι) η πρόθεση του κάθε συμμετέχοντα για συμμετοχή στην κοινοπραξία,
(ιι) το ποσοστό συμμετοχής του κάθε μέλους στην κοινοπραξία,
(ιιι) ποιο μέλος θα είναι ο συντονιστής (leader) της κοινοπραξίας, και
(ιv) ποιος ορίζεται ως Εκπρόσωπος της κοινοπραξίας.
γ. Αναφορικά με την εκπλήρωση της προϋπόθεσης της παραγράφου 6.1.6.1 ο Προσφέρων οφείλει να υποβάλει:
· Για το (α), αντίγραφο της ετήσιας άδειας του ή
· Για το (β), αντίγραφο της ετήσιας άδειας του, στην οποία να αναγράφεται η κατάταξή του όσον αφορά την πείρα του.
· Για το (γ), αντίγραφο του επίσημου πιστοποιητικού εγγραφής του στον επίσημο κατάλογο αναγνωρισμένων εργοληπτών/επαγγελματικό μητρώο της χώρας προέλευσής του. Στο πιστοποιητικό αυτό θα πρέπει να αναφέρεται η Κατηγορία και Τάξη εγγραφής του και οι ελάχιστες τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις εγγραφής, οι οποίες θα πρέπει να ικανοποιούν τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για απόκτηση της ετήσιας άδειας που αναφέρεται στην παράγραφο 6.1.6.1(α).
Εφόσον στη χώρα προέλευσης του Προσφέροντα δεν τηρούνται τέτοια μητρώα οφείλει να υποβάλει συμπληρωμένο κατάλογο στοιχείων, σύμφωνα με το Παράρτημα 11.
Νοείται ότι σε περίπτωση κοινοπραξίας φυσικών και/ή νομικών προσώπων, τέτοια πιστοποιητικά και στοιχεία υποβάλλονται από κάθε ένα συμμετέχοντα στην κοινοπραξία.
3. Για την πιστοποίηση της Οικονομικής και Χρηματοοικονομικής επάρκειας, συμπληρωμένο το Παράρτημα 6. Τονίζεται ότι η Αναθέτουσα Αρχή δύναται να ζητήσει από τους Προσφέροντες, κατά τη διαδικασία αξιολόγησης, την υποβολή οποιωνδήποτε στοιχείων τεκμηρίωσης κρίνει απαραίτητο, σχετικά με τα δηλωθέντα στο Παράρτημα 6.
4. […]
[…].».
Συγκεκριμένα σ’ ό,τι αφορά την κατ’ ισχυρισμό παραβίαση του όρου 6.3.1, οι Αιτητές προβάλλουν προς υποστήριξη των εισηγήσεών τους ότι ο κύκλος εργασιών της ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ, του ενός μέλους της Κοινοπραξίας, ανέρχεται σε €1.321.000,00 αντί σε €4.000.000,00 που προβλέπεται στον όρο, ενώ από τα τιμολόγια που παρουσίασε το άλλο μέλος της Κοινοπραξίας διαφαίνεται ως κύκλος εργασιών του το ποσό των €500.000,00 που ούτε το ένα μέλος ούτε το άλλο μέλος συμπληρώνουν το ποσό των €4.000.000,00, αλλ’ ούτε και μαζί.
Από την αναδρομή μας στους Διοικητικούς Φακέλους διαφαίνεται, ιδιαίτερα από το Παράρτημα 6, ότι ο Επιτυχών Προσφοροδότης προς ικανοποίηση του συγκεκριμένου όρου για το ένα μέλος της Κοινοπραξίας, δηλ. για την ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ, δήλωσε το ποσό των €3.279.420,00, ενώ για το άλλο μέλος, δηλ. για την ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ, το ποσό των €1.339.661,20. Το άθροισμα των δύο ποσών υπερβαίνει σαφώς το ποσό των €4.000.000,00 που απαιτεί ο όρος. Το λεκτικό του όρου 6.3.2 είναι σαφές ότι για την περίπτωση Κοινοπραξίας η προϋπόθεση του όρου 6.3.1 αρκεί να πληρείται αθροιστικά από τα μέλη της Κοινοπραξίας. Συνεπώς, βρίσκουμε ότι η διαπίστωση της Αναθέτουσας Αρχής ότι η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη πληρούσε τον όρο δεν ενέχει οτιδήποτε το μεμπτό, αλλά ήταν ευλόγως επιτρεπτή.
Τα ίδια ισχύουν και για την άλλη εισήγηση των Αιτητών περί παράλειψης υποβολής των Οικονομικών Καταστάσεων των μελών της Κοινοπραξίας ώστε να διαφανεί ο κύκλος εργασιών τους. Σύμφωνα με τον όρο 8.3.1.3 εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της Αναθέτουσας Αρχής να ζητήσει την υποβολή στοιχείων τεκμηρίωσης σχετικά με τα δηλωθέντα στο Παράρτημα 6, που στην παρούσα περίπτωση είχε ικανοποιηθεί ότι σε σχέση με την προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη πληρείτο ο όρος με τα προσκομισθέντα στοιχεία.
Σ’ ό,τι αφορά την εισήγηση για παραβίαση του όρου 8.3.1.2(γ) γιατί δήθεν δεν υποβλήθηκαν από τα μέλη της Κοινοπραξίας Πιστοποιητικά Εργολήπτη ή Εγγραφής και Τάξης, παράλειψη που οδηγεί σε άκυρη προσφορά, δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Και εξηγούμε. Ο όρος 8.3.1.2(γ) θα πρέπει να ιδωθεί σε συνάρτηση με τον όρο 6.1.6 που αναφέρεται στις προϋποθέσεις συμμετοχής οικονομικών φορέων, μεταξύ άλλων και κοινοπραξίας, που προνοεί τα εξής:
«6 ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ
6.1 Δικαιούμενοι Συμμετοχής
1. […]
2. […]
3. […]
4. […]
5. […]
6. Επιπρόσθετα, για να δικαιούται κάποιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή κοινοπραξία φυσικών και/ή νομικών προσώπων να συμμετάσχει στο διαγωνισμό θα πρέπει να πληροί τις πιο κάτω ελάχιστες προϋποθέσεις:
1. Σε περιπτώσεις φυσικών ή νομικών προσώπων, αυτά:
α. πρέπει να κατέχουν ετήσια άδεια, που εκδίδεται δυνάμει του περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμου, ανανεωμένη για το έτος εντός του οποίου υποβάλλεται η προσφορά, για την εκτέλεση έργων της Κατηγορίας και Τάξης του Έργου, όπως καθορίζονται στην παράγραφο 3.1, ή Ανώτερης Τάξης, ή
β. πρέπει να κατέχουν ετήσια άδεια, που εκδίδεται δυνάμει του περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμου, ανανεωμένη για το έτος εντός του οποίου υποβάλλεται η προσφορά, της ίδιας Κατηγορίας και κατώτερης Τάξης, στην οποία να αναγράφεται ότι διαθέτουν τουλάχιστον την πείρα για έργα της Κατηγορίας και Τάξης του Έργου, ή
γ. πρέπει να είναι εγγεγραμμένα σε επαγγελματικό μητρώο της χώρας προέλευσης τους, εφόσον τηρούνται τέτοια μητρώα και να ικανοποιούν τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για απόκτηση της ετήσιας άδειας που αναφέρεται στην παράγραφο (α) πιο πάνω. Για τα Κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα επαγγελματικά μητρώα προσδιορίζονται στο Παράρτημα XI του Ν.73(Ι)/2016 (Άρθρο 58 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ).
2. Σε περιπτώσεις κοινοπραξιών φυσικών και/ή νομικών προσώπων, τουλάχιστον ένα από τα μέλη της κοινοπραξίας πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις της υποπαραγράφου 6.1.6.1 πιο πάνω. Στην περίπτωση αυτή η σύμβαση συνομολογείται σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμου.
7. […].».
Συνεπώς στη βάση του λεκτικού του όρου 6.1.6.2 που είναι σαφές, στην περίπτωση Κοινοπραξίας, ο όρος 6.1.6.1 πληρείται αν τουλάχιστον ένα μέλος της πληροί τις προϋποθέσεις του όρου. Οπότε η εισήγηση των Αιτητών ότι όλα τα μέλη της Κοινοπραξίας πρέπει να διαθέτουν τις απαιτούμενες από τον όρο 6.1.6.1 ετήσιες άδειες ή πιστοποιητικά Εγγραφής στο Μητρώο Εργοληπτών και Τάξης, τα οποία θα πρέπει να υποβάλουν με την προσφορά, δεν ευσταθεί αλλά θα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη. Από τους Διοικητικούς Φακέλους προκύπτει ότι από τα υποβληθέντα στοιχεία από πλευράς Επιτυχόντα Προσφοροδότη η ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ, μέλος της Κοινοπραξίας, διαθέτει ετήσια άδεια εργολήπτη για Τεχνικά Έργα Β’ Τάξης από το Συμβούλιο Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων για το 2025. Στη βάση των προνοιών του όρου 6.1.6.2 δεν τίθεται θέμα παραβίασης της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη του όρου 8.3.1.2(γ) ώστε να τίθεται θέμα άκυρης προσφοράς, που απλά αναφέρει τα στοιχεία που θα πρέπει να υποβληθούν προς πιστοποίηση του δικαιώματος συμμετοχής, εφόσον ένα μέλος της Κοινοπραξίας διαθέτει τις απαιτούμενες άδειες και πιστοποιητικά τα οποία είχε υποβάλει. Συνεπώς η αποδοχή της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη από πλευράς Αναθέτουσας Αρχής δεν ενέχει οτιδήποτε το μεμπτό από αυτή την άποψη.
Οι Αιτητές παραπονούνται επίσης για έλλειψη αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης. Ιδιαίτερα τονίζουν την απουσία οποιασδήποτε επεξήγησης ως προς την ανάθεση του Διαγωνισμού στον Επιτυχόντα Προσφοροδότη, εισήγηση που συνδέουν με την παράλειψη δέουσας έρευνας ως προς τα στοιχεία της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη.
Ούτε αυτή η εισήγηση μας βρίσκει σύμφωνους. Η αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει όχι μόνο από την ίδια την απόφαση, αλλά συμπληρώνεται και από τα στοιχεία των Διοικητικών Φακέλων, ιδιαίτερα την Αναθεωρημένη Έκθεση Αξιολόγησης και τα πρακτικά της συνεδρίας της Επιτροπής Αξιολόγησης και του Διοικητικού Συμβουλίου, όπως και την απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών επί της Προσφυγής Αρ. 27/2025, που επισυνάπτεται στην Αναθεωρημένη Έκθεση Αξιολόγησης. Είναι διαπίστωσή μας ότι τα στοιχεία των Διοικητικών Φακέλων καθιστούν δυνατό τον αναθεωρητικό έλεγχο.
Συνακόλουθα ούτε η εισήγηση για απουσία δέουσας έρευνας μπορεί να πετύχει.
Σχετική με το θέμα της ανάγκης αιτιολόγησης των διοικητικών αποφάσεων και διεξαγωγής δέουσας έρευνας είναι η απόφαση GES (GLOBAL ENVIROMENTAL SOLUTIONS LTD) -v- Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών κ.α., Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 135/14, ημερ. 07.06.2021, στην οποία το Ανώτατο Δικαστήριο με αναφορά στο περιεχόμενο της πρωτόδικης απόφασης αναφέρει τα εξής:
«[…]
«Σύμφωνα με την πάγια θέση της νομολογίας, η επάρκεια της έρευνας, η έκταση και ο τρόπος διεξαγωγής της, ποικίλει ανάλογα με τα υπό διερεύνηση γεγονότα και δεν υπάρχει στερεότυπος τρόπος που να καλύπτει κάθε περίπτωση. Με την προϋπόθεση ότι η έρευνα είναι επαρκής, το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στον τρόπο που ευλόγως επέλεξε η διοίκηση να διερευνήσει το θέμα, ούτε και υποκαθιστά τα υπ' αυτής διαπιστωθέντα πρωτογενή ευρήματα. Περαιτέρω θέματα τεχνικής φύσεως είναι κατά κανόνα ανέλεγκτα από το Αναθεωρητικό Δικαστήριο και ελέγχονται μόνο σε περίπτωση πλάνης περί τα πράγματα, κακής χρήσης διακριτικής ευχέρειας, εμφανούς παράβασης νόμου ή έλλειψης αιτιολογίας. (βλ. Ε. Φιλίππου Λτδ v. Δημοκρατίας (2004) 3 Α.Α.Δ. 389, Πιερίδη v. Δημοκρατίας (Αρ. 2) (2007) 3 Α.Α.Δ. 543, xxx xxx Storey v. Δημοκρατίας (2008) 3 Α.Α.Δ. 113).
Κατά κανόνα οι προσφορές αξιολογούνται με βάση τους όρους της προκήρυξης του διαγωνισμού, οι οποίοι αποτελούν και το θεσμικό τους πλαίσιο. Ο αποκλεισμός ή μη κατακύρωση μιας προσφοράς είναι δυνατή για ουσιαστική παρέκκλιση από τους όρους προσφοράς (βλ. Papaetis Medical Co. Ltd v. Δημοκρατίας (1998) 3 A.A.Δ. 97).
Στην παρούσα υπόθεση, η προσφορά της αιτήτριας αποκλείστηκε, εφόσον διαπιστώθηκε ότι δεν πληρούσε τις αναγκαίες προδιαγραφές, σε σχέση με την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα και εμπειρία σε συνάρτηση με συγκεκριμένους όρους του διαγωνισμού.
Η Αναθεωρητική Αρχή αξιολόγησε επαρκώς το υλικό που τέθηκε νομότυπα ενώπιον της και αφού άκουσε τις απόψεις όλων των πλευρών κατέληξε στην επίδικη απόφαση της η οποία είναι αρκούντως αιτιολογημένη.
...........................................».
Η Πρωτόδικη Απόφαση ήταν λοιπόν πρεπόντως αιτιολογημένη και εδρασμένη στις αρμόζουσες νομολογιακές περί διοικητικού δικαίου αρχές, και σε αυτή την έκφανση της.
O λόγος έφεσης 6 απορρίπτεται.».
Είναι κατάληξή μας ότι η Αναθέτουσα Αρχή και στη δέουσα έρευνα προέβη με την αναζήτηση διευκρινίσεων στα σημεία που έκρινε απαραίτητες, αλλά και η απόφασή της είναι πλήρως αιτιολογημένη.
Η διαπίστωσή μας ότι πρόκειται για αιτιολογημένη απόφαση και προϊόν δέουσας έρευνας είναι καταλυτική και για την εισήγηση για εμφιλοχώρηση πλάνης κατά τη λήψη της απόφασης, που εδράζεται κυρίως επί της εισήγησης για παραβίαση των όρων 6.3.1 και 8.3.1.2(γ) του Μέρους Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού, για την οποία έχουμε ήδη αποφασίσει και απορρίψει. Δεν παρουσιάστηκε εξάλλου κανένα ικανό στοιχείο που να υποστηρίζει την εισήγηση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι προϊόν πλάνης.
Οι Αιτητές επίσης προβάλλουν με την Προσφυγή τους ισχυρισμούς για παραβίαση των γενικών αρχών του Διοικητικού Δικαίου, δηλ. της άνισης μεταχείρισης, της χρηστής διοίκησης, της αναλογικότητας, της καλής πίστης, της δημιουργίας εύλογης προσδοκίας και τέλος της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη προς το κράτος. Εξηγούν ότι ενώ η ΑΑΠ ακύρωσε την απόφαση της Αναθέτουσας Αρχής ανάθεσης του Διαγωνισμού στους ίδιους με το δικαιολογητικό ότι δεν υπέβαλαν πιστοποιητικά και στοιχεία που απαιτούντο, η Αναθέτουσα Αρχή αναζήτησε διευκρινίσεις για την προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη και συγκεκριμένα την υποβολή των Οικονομικών τους Καταστάσεων, με αποτέλεσμα αυτός να υποβάλει, μάλιστα εκπρόθεσμα, αντί Οικονομικές Καταστάσεις, τιμολόγια που έπρεπε να τεθούν από την αρχή, εξ ου και η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε καθ’ υπέρβαση/κατάχρηση εξουσίας. Παραπέμπουν δε σε σχετική νομολογία προς υποστήριξη των εισηγήσεών τους (βλ. Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου -ν- Τσικκουρή κ.ά., Αναθεωρητική Έφεση 19/11, ημερ. 22.12.2016, Βενετία Ζήνωνος Παπασάββα -v- Επάρχου Πάφου, Υπ. Αρ. 630/86, ημερ. 14.02.1990 κ.ά.).
Εξετάζοντας την εισήγηση και τα επιχειρήματα προς υποστήριξή της, εκτός του ότι κρίνουμε ότι είναι γενικά και αόριστα, επαναλαμβάνουν ως επί το πλείστον τα επιχειρήματα προς υποστήριξη των άλλων λόγων ακύρωσης, τα οποία έχουμε ήδη απορρίψει ως αβάσιμα και ατεκμηρίωτα. Σημειώνουμε ότι η Επιτροπή Αξιολόγησης αναζήτησε και από τους δύο προσφοροδότες, με την επιστολή της, ταυτόσημου περιεχομένου, ημερ. 02.09.2025, διευκρινίσεις στη βάση του όρου 9.5 «Διευκρινίσεις και Διασαφηνίσεις Προσφορών» του Μέρους Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού, καλώντας τους να υποβάλουν μέχρι τις 05.09.2025 και ώρα 10.00πμ α) Ελεγμένες Οικονομικές Καταστάσεις για το 2023 και β) Βεβαιώσεις επιτυχούς ολοκλήρωσης των έργων σε σχέση με την προηγούμενη πείρα τους. Ο Επιτυχών Προσφοροδότης ανταποκρίθηκε με τις επιστολές του ημερ. 05.09.2025 και 06.09.2025 με το εξής περιεχόμενο:
«From ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ <info@metexnika.com>
Date Sat 2025-09-06 12:48 PM
To Thalia Loizou <t.loizou@ndlgo.org.cy>
1 attachment (11 MB)
2023 ΟΙΚ. ΚΑΤ. ΙΚΑΡΟΣ (1).pdf
Αγαπητή Θάλεια καλημέρα,
σας προωθώ εκ νέου τα έγγραφα που μας έχετε ζητήσει να αποσταλούν μέχρι την Παρασκευή 5/9/2025 τα οποία εκ παραδρομής, όπως φαίνεται είχαν σταλεί σε μη ολοκληρωμένη διεύθυνση, λείπει το cy .
Απολογούμαι για το λάθος.
Επισυνάπτονται η συνέχεια των σχετικών εγγράφων του προηγούμενου μηνύματος.
Με εκτίμηση
Για Κοινοπραξία
ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ & ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ
Τάσος Μιχαηλίδης
Από: ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ <info@metexnika.com>
Αποστολή: 05 September 2025 10:04
Προς: ‘t.loizou@ndlgo.org’ <t.loizou@ndlgo.org>
Θέμα:
Αγαπητή Θάλεια καλημέρα,
Επισυνάπτονται η συνέχεια των σχετικών εγγράφων του προηγούμενου μηνύματος.
Με εκτίμηση
Για Κοινοπραξία
ΜΕ.ΤΕΧΝΙ.ΚΑ ΛΤΔ & ΙΚΑΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ».
Η Αναθέτουσα Αρχή έκανε αποδεκτά τα στοιχεία θεωρώντας την καθυστέρηση υποβολής τους ως μη ουσιώδη και όχι ικανή στο να καταστήσει άκυρη την προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη. Δεν βρίσκουμε οτιδήποτε το μεμπτό στην απόφαση της Αναθέτουσας Αρχής αναζήτησης διευκρινίσεων κατ’ αρχάς και στη συνέχεια αποδοχής των διευκρινίσεων έχοντας κατά νου ότι από τις 05.09.2025 και ώρα 10.04πμ έγινε προσπάθεια αποστολής τους, η οποία όμως δεν τελεσφόρησε για τους λόγους που αναφέρει ο Επιτυχών Προσφοροδότης, γι’ αυτό και ολοκληρώθηκε στις 06.09.2025. Η αναζήτηση διευκρινίσεων και από τους δύο προσφοροδότες ήταν επιτρεπτή σύμφωνα με τον όρο 9.5 του Μέρους Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού και νομολογία και δεν παραβιάζει την αρχή της ίσης μεταχείρισης, όπως διατείνονται οι Αιτητές, εφόσον οι ίδιες διευκρινίσεις και στοιχεία ζητήθηκαν και από τους ίδιους. Οι διευκρινίσεις δε που δόθηκαν από τον Επιτυχόντα Προσφοροδότη δεν οδηγούσαν σε νέα προσφορά ώστε να καθιστά τρωτή την αποδοχή της από πλευράς Αναθέτουσας Αρχής, ως η εισήγηση των Αιτητών.
Σ’ ό,τι αφορά τον ισχυρισμό των Αιτητών ότι ενδεικτικό της άνισης μεταχείρισης σε βάρος τους συνιστά και ο μη αποκλεισμός του Επιτυχόντα Προσφοροδότη από το Διαγωνισμό, δεν ευσταθεί εφόσον πρόκειται για διαφορετικές και μη συγκρίσιμες περιπτώσεις. Οι Αιτητές αποκλείστηκαν από το Διαγωνισμό για τους λόγους που εμφαίνονται στην απόφαση της ΑΑΠ επί της Προσφυγής Αρ. 27/2025 και έλαβε υπόψη η Αναθέτουσα Αρχή κατά την επανεξέταση, που δεν χρειάζεται να επαναλάβουμε για σκοπούς απόφασής μας.
Ως προς την εισήγηση για λανθασμένη ερμηνεία από πλευράς Αναθέτουσας Αρχής και κατά το δοκούν των όρων του Διαγωνισμού δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Το λεκτικό των όρων που αναφέρουμε ανωτέρω είναι σαφές, το οποίο καθιστά πρόδηλη την πρόθεση του συντάξαντα αυτούς.
Είναι νομολογιακά γνωστή η αρχή ότι οι κανόνες ερμηνείας εγγράφων στόχο έχουν τη γραμματική ερμηνεία συμπληρωμένη από την αντίληψη που δημιουργείται σ’ ένα κοινό άνθρωπο, η δε πρόθεση των μερών εξάγεται από τη γλωσσική διατύπωση (βλ. Transnatco Ltd -v- Superclima Engineering Ltd (2010) 1(Α) ΑΑΔ 643, Καρατσιώλης -v- Royal Sports Betting Ltd (2008) 1(Α) ΑΑΔ 669 και Αλκιβιάδη -v- The Philips College (2017) 1(Α) ΑΑΔ 564). Ειδικά σ’ ό,τι αφορά τους όρους προσφορών, αυτοί ερμηνεύονται στενά και αυστηρά χωρίς να επιτρέπονται παρεκκλίσεις, ώστε όλοι οι προσφοροδότες να τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης (βλ. Νικόλας Χαράλαμπος -v- Δημοκρατίας (2011) 3(Β) ΑΑΔ 583).
Στην πρόσφατη υπόθεση Logicom Solutions Ltd -v- Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου, Υπ. Αρ. 23/2018, ημερ. 11.01.2024, το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο τόνισε τα εξής ως προς την ερμηνεία όρων διαγωνισμού:
«Όπου επιχειρείται η ερμηνεία όρου διαγωνισμού, όπως και στην περίπτωση όπου επιχειρείται ερμηνεία όρων της σύμβασης, το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο του διαγωνισμού ή και της σύμβασης, ανάλογα με την περίπτωση, στον μέσο λογικό άνθρωπο (βλ. Amethyst Distributors –v– Ιεράς Μονής Κύκκου (2011) 1 ΑΑΔ 199). Συνεπώς είναι η εξεύρεση της πραγματικής πρόθεσης του συντάξαντα των όρων του διαγωνισμού ή των συμβαλλόμενων.
Αποτελεί βασική ερμηνευτική αρχή ότι όπου το λεκτικό του όρου του διαγωνισμού είναι καθαρό και σαφές, πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με τη φυσική και συνηθισμένη του έννοια γιατί αυτό το λεκτικό εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο την αληθινή βούληση του συντάξαντα. Όπως έχει υποδειχθεί στην Αντωνίου – v- Συμβουλίου Κεντρικού Σφαγείου Κοφίνου (2001) 3 ΑΑΔ 164 «το Δικαστήριο έχει υποχρέωση να αναζητήσει το νόημα των όρων του διαγωνισμού χωρίς απόλυτη και δογματική προσήλωση στις λέξεις. Αλλά να δώσει «ερμηνεία – όπου γεννιέται αμφιβολία και υπάρχουν ανοικτές δύο ερμηνείες – η οποία συνάδει με τη λογική».
Δεν τίθεται επίσης θέμα η προσβαλλόμενη απόφαση να είναι αποτέλεσμα υπέρβασης ή κατάχρησης εξουσίας από πλευράς Αναθέτουσας Αρχής, όπου της καταλογίζεται ότι με το δικαιολογητικό της παροχής διευκρινίσεων έδωσε την ευκαιρία στον Επιτυχόντα Προσφοροδότη να συμπληρώσει την προσφορά του. Σημειώνουμε ότι η αναζήτηση διευκρινίσεων στην παρούσα περίπτωση σε σχέση με τα δηλωθέντα στο Παράρτημα 6 δεν ενέχει οτιδήποτε το μεμπτό, αλλά ήταν επιτρεπτή στη βάση του όρου 8.3.1.3 (ανωτέρω).
Οι Αιτητές κατά την ανάπτυξη του λόγου ακύρωσης που αναφέρεται στην εμφιλοχώρηση πλάνης προβάλλουν ότι η ορθή διαδικασία στη συγκεκριμένη περίπτωση, ενόψει παραβίασης της προσφοράς του Επιτυχόντα Προσφοροδότη όρων του Διαγωνισμού, ήταν η ακύρωση του Διαγωνισμού. Προς αντίκρουση της θέσης αυτής των Αιτητών, η δικηγόρος της Αναθέτουσας Αρχής ισχυρίζεται ότι η ακύρωση του Διαγωνισμού δεν ζητείται ως θεραπεία στην παρούσα Προσφυγή, οπότε δεν μπορεί να εξεταστεί στα πλαίσια της Προσφυγής.
Δεν χρειάζεται να ενδιατρίψουμε επί του θέματος εφόσον η εισήγηση των Αιτητών δεν τέθηκε υπό μορφή αιτούμενης θεραπείας, όπως λανθασμένα θεώρησε η δικηγόρος της Αναθέτουσας Αρχής, αλλά προβλήθηκε από τους Αιτητές στα πλαίσια ανάπτυξης του επιχειρήματός τους ότι επειδή η Αναθέτουσα Αρχή θεώρησε άκυρη την προσφορά των Αιτητών και νοουμένου ότι η προσφορά του Επιτυχόντα Προσφοροδότη θα έπρεπε, κατά την άποψή τους, να μην γίνει αποδεκτή λόγω παραβίασης ουσιωδών όρων του Διαγωνισμού, η μόνη λύση ήταν η ακύρωση του Διαγωνισμού, εφόσον δεν θα υπήρχε έγκυρη προσφορά.
Ενόψει όλων των πιο πάνω, βρίσκουμε την απόφαση της Αναθέτουσας Αρχής ευλόγως επιτρεπτή και εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας ώστε να μη χρειάζεται η επέμβασή μας. Συνακόλουθα όλοι οι λόγοι ακύρωσης απορρίπτονται ως αβάσιμοι και ατεκμηρίωτοι.
Ως προς την προδικαστική ένσταση που ήγειρε η Αναθέτουσα Αρχή για την κατ’ ισχυρισμό έλλειψη εννόμου συμφέροντος από πλευράς Αιτητών προώθησης της Προσφυγής τους, ενόψει της πιο πάνω απόφασής μας, κρίνουμε ότι η εξέτασή της παρέλκει.
Η Προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
........................................... ............................................
Ανδρούλα Πούγιουρου Κάριν Γεωργιάδου
Πρόεδρος Μέλος
............................................. .............................................
Ανδρέας Καρύδης Πάρις Κωνσταντινίδης
Μέλος Μέλος
.............................................
Χριστίνα Σαββίδου
Μέλος