ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Ποινική Έφεση Αρ.: 73/2023)
18 Μαΐου 2026
[Μ. ΑΜΠΙΖΑΣ, ΣΤ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ‑ΜΕΣΣΙΟΥ, Ι. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]
ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΜΕΝΕΛΑΟΥ,
Εφεσείων,
v.
ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,
Εφεσίβλητου.
______________________________
Χ. Παπαϊωάννου, για τον Εφεσείοντα
Α. Πηλείδου (κα) για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τον Εφεσίβλητο
ΑΜΠΙΖΑΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από την Στυλιανίδου, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ.: Ο εφεσείων καταδικάστηκε, κατόπιν ακρόασης, από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας για αδίκημα που προβλέπεται από το Άρθρο 27 του περί Προστασίας και Ευημερίας των Zώων Nόμου (Ν.46(I)/1994). Συγκεκριμένα, κατηγορείτο ότι λειτουργούσε ζωολογικό κήπο μετά τη λήξη ισχύος της άδειας λειτουργίας κατά παράβαση του Νόμου και των δυνάμει αυτού εκδοθέντων Κανονισμών, ήτοι των περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων (Διατήρηση Άγριων Ζώων σε Ζωολογικούς Κήπους) Κανονισμών του 2002 (Κ.Δ.Π. 81/2002) και των περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων (Διατήρηση Άγριων Ζώων σε Ζωολογικούς Κήπους) (Τροποποιητικών) Κανονισμών του 2011 (Κ.Δ.Π. 371/2011) ( στο εξής αμφότεροι καλούμενοι «οι Κανονισμοί»).
Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος ο εφεσείων κατηγορείτο ότι κατά ή περί τις 11.3.2018 συνέχισε τη λειτουργία του ζωολογικού κήπου κάπου στην οδό Κορίνθου 37 στους Αγίους Τριμιθιάς της επαρχίας Λευκωσίας, παρότι η ισχύς της άδειας λειτουργίας ζωολογικού κήπου με στοιχεία ΕΖ.ΖΚ.CY003 (Μelios Zoo Park) που κατείχε έληξε στις 25.09.2017 και δεν ανανεώθηκε από την Αρμόδια Αρχή, ήτοι τον Διευθυντή Κτηνιατρικών Υπηρεσιών.
Με την παρούσα έφεση ο εφεσείων προσβάλλει την καταδίκη του προβάλλοντας ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα αποδέχτηκε ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. Ειδικότερα, υποστηρίζει ότι δεν προσκομίστηκε μαρτυρία ότι ο εφεσείων λειτουργούσε ζωολογικό κήπο εν τη εννοία των Κανονισμών. Επικαλείται συναφώς, τον Κανονισμό 2 των περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων (Διατήρηση Άγριων Ζώων σε Ζωολογικούς Κήπους) Κανονισμών του 2002 (Κ.Δ.Π. 81/2002), ο οποίος έχει ως εξής:
«2.—(1) Στους παρόντες Κανονισμούς, εκτός αν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια— … "ζωολογικός κήπος" σημαίνει κάθε μόνιμη εγκατάσταση όπου κρατούνται ζώα άγριων ειδών για να επιδεικνύονται στο κοινό για επτά ή περισσότερες μέρες το χρόνο».
Ο εφεσείων επισημαίνει ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν προσκόμισε μαρτυρία ότι γινόταν επίδειξη άγριων ζώων στο κοινό για επτά ή περισσότερες μέρες τον χρόνο και ως εκ τούτου απέτυχε να αποδείξει ότι η επίδικη εγκατάσταση ενέπιπτε στην έννοια του ζωολογικού κήπου όπως αυτή ερμηνεύεται στον Κανονισμό 2, ανωτέρω.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο προσέγγισε το ζήτημα της απόδειξης των συστατικών στοιχείων του αδικήματος ως εξής:
«Στην υπό εξέταση περίπτωση αποδίδεται στον Κατηγορούμενο η παράβαση απαγορευτικής διάταξης κανονισμού που εκδόθηκε δυνάμει του περί Προστασίας και Ευημερίας των Zώων Nόμου (Ν. 46(I)/1994) και ειδικότερα, ο κατηγορούμενος κατηγορείται για το αδίκημα της συνέχισης λειτουργίας ζωολογικού κήπου μετά την παρέλευση του χρονικού διαστήματος της ισχύος της άδειας κατά παράβαση του Κανονισμού 14 των περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων (Διατήρηση Άγριων Ζώων σε Ζωολογικούς Κήπους) Κανονισμών του 2002 (Κ.Δ.Π. 81/2002) όπως τροποποιήθηκε με τους περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων (Διατήρηση Άγριων Ζώων σε Ζωολογικούς Κήπους) (Τροποποιητικούς) Κανονισμούς του 2011 (Κ.Δ.Π. 371/2011). Ο Κανονισμός 14 (1) διαλαμβάνει τα ακόλουθα υπό τον τίτλο «Λήξη και ανανέωση της άδειας λειτουργίας»:
«14 - (1) Κανένας κάτοχος άδειας λειτουργίας δεν μπορεί να συνεχίσει τη λειτουργία ζωολογικού κήπου μετά την παρέλευση του χρονικού διαστήματος της ισχύος της άδειας.»
Η παράβαση της ρηθείσας απαγορευτικής διάταξης στοιχειοθετεί αδίκημα σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 27 του Περί Προστασίας και Ευημερίας των Zώων Nόμου (Ν. 46(I)/1994).
Από το λεκτικό του ρηθέντος Κανονισμού συνάγεται ότι τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος που αποδίδεται στον κατηγορούμενο είναι τα ακόλουθα:
(α) η κατοχή από τον κατηγορούμενο άδειας λειτουργίας ζωολογικού κήπου,
(β) η λήξη της ισχύος της άδειας λειτουργίας ζωολογικού κήπου και
(γ) η συνέχιση λειτουργίας του ζωολογικού κήπου μετά τη λήξη της άδειας.»
Αποδεχόμενο δε τη μαρτυρία του Διευθυντή Κτηνιατρικών Υπηρεσιών (ΜΚ1), προέβη στα πιο κάτω ευρήματα:
Στις 26.09.2012 κατόπιν αίτησης του κατηγορούμενου εκδόθηκε επ’ ονόματι του άδεια λειτουργίας ζωολογικού κήπου που βρίσκεται στη διεύθυνση Κορίνθου 37, 2671 στους Αγίους Τριμιθίας. Στην εκδοθείσα άδεια αναφερόταν δίπλα από το όνομα του κατηγορούμενου εντός παρένθεσης η φράση Melios Zoo Park. Κατά τη λήξη της άδειας λειτουργίας του ζωολογικού κήπου διαπιστώθηκε πως δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις των Κανονισμών οπότε η άδεια δεν ανανεώθηκε. Στις 11.03.2018 μέρα Κυριακή διαπιστώθηκε κατόπιν επίσκεψης του ΜΚ1 στον πιο πάνω χώρο ότι αυτός λειτουργούσε χωρίς να έχει ανανεωθεί η άδεια λειτουργίας του. Ο χώρος, στον οποίο λειτουργούσαν συγκεκριμένα υποστατικά, η φύση των δραστηριοτήτων και το όλο περιβάλλον ήταν ακριβώς το ίδιο πριν και μετά τις 26.09.2017, ήτοι την ημερομηνία λήξης της σχετικής άδειας λειτουργίας.
Στη βάση των ως άνω ευρημάτων, έκρινε ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε την ενοχή του κατηγορούμενου στην κατηγορία που αυτός αντιμετώπιζε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.
Αντικείμενο της έφεσης αποτελεί η ερμηνεία των Κανονισμών και συγκεκριμένα, το κατά πόσον η αναφορά σε «ζωολογικό κήπο» στον Κανονισμό 14 ανωτέρω, περιορίζεται στην ερμηνεία του όρου που προβλέπεται στον Κανονισμό 2, ανωτέρω.
Επισημαίνουμε ότι στον Κανονισμό 2 ο οποίος αποτελεί ερμηνευτική πρόνοια (statutory definition), περιλαμβάνεται η φράση «εκτός αν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια».
Ο σκοπός για τον οποίο η εν λόγω φράση (saving for context provision) χρησιμοποιείται σε ερμηνευτικές πρόνοιες έχει τύχει σχολιασμού από το αγγλικό Εφετείο στην LANGLEY v. BRADFORD METROPOLITAN DISTRICT COUNCIL AND ANOTHER [2004] EWCA Civ 1343, ως ακολούθως:
«The saving for context in a definition section is a standard device to spare the drafter the embarrassment of having overlooked a differential usage somewhere in his text».
Αντίστοιχη πρόνοια προβλέπεται στο Άρθρο 14(1) του περί Ερμηνείας Νόμου Κεφ. 1:
«14.-(1) Όταν ορίζονται όροι στο Νόμο, οι όροι αυτοί στο Νόμο που ορίζονται, θα έχουν την έννοια που αποδίδεται σε αυτούς από το Νόμο εκείνο, εκτός αν υπάρχει οτιδήποτε στο θέμα ή το κείμενο αντίθετο ή ασυμβίβαστο με τέτοια ερμηνεία.»
Άλλωστε, ο Κανονισμός 2 απαντάται στους αρχικούς Κανονισμούς του 2002, ενώ ο Κανονισμός 14 ο οποίος τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα, εισήχθη με τους μεταγενέστερους Κανονισμούς του 2011. Σε τέτοιες περιπτώσεις ειδικότερα, είναι δυνατή η διαφορετική ερμηνεία του ίδιου λεκτικού σε διαφορετικές πρόνοιες του ενοποιημένου νομοθετήματος. Σχετική αναφορά γίνεται στο σύγγραμμα Maxwell on the Interpretation of Statutes, Twelfth Edition, εκδόσεις Sweet & Maxwell, σελίδα 279.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζουμε κατά πόσον από το κείμενο του Κανονισμού 14, ο οποίος τυγχάνει εν προκειμένω εφαρμογής, προκύπτει διαφορετική έννοια από αυτήν που προβλέπεται στον Κανονισμό 2.
Θεωρούμε ότι προκύπτει ξεκάθαρα από το λεκτικό του Κανονισμού 14, ότι η εκεί απαγόρευση αφορά τον κάτοχο ήδη εκδοθείσας άδειας ζωολογικού κήπου. Ο ζωολογικός κήπος για τον οποίο εφαρμόζεται η απαγόρευση είναι αυτός για τον οποίο έχει εκδοθεί άδεια, η ισχύς της οποίας έχει λήξει, εντούτοις, εξακολουθεί να λειτουργεί. Η δε απαγόρευση άρχεται από τη λήξη της σχετικής άδειας. Προκύπτει, εν ολίγοις, από το λεκτικό του Κανονισμού 14, διαφορετική έννοια από αυτή που καθορίζεται στον Κανονισμό 2.
Εν όψει της διαπίστωσής μας αυτής, ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν θεώρησε ότι χρειαζόταν να προσαχθεί από την Κατηγορούσα Αρχή μαρτυρία σε σχέση με την ερμηνεία του ζωολογικού κήπου όπως περιλαμβάνεται στον Κανονισμό 2.
Συνακόλουθα, η έφεση αποτυγχάνει και η πρωτόδικη απόφαση επικυρώνεται.
Μ. ΑΜΠΙΖΑΣ, Δ.
ΣΤ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ-ΜΕΣΣΙΟΥ, Δ.
Ι. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο