ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Έφεση Αρ.: 188/2020)
18 Ιουνίου 2026
[Δ. ΚΙΤΣΙΟΣ, Μ.Γ. ΠΙΚΗΣ, Μ. ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ/ΣΤΕΣ]
A. DEMETRIOU CONSTRUCTIONS LTD,
Εφεσείοντες,
v.
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ,
Εφεσίβλητοι.
___________________
Χρ. Σ. Χριστοφόρου για Χρίστος Σ. Χριστοφόρου Δ.Ε.Π.Ε., για τους Εφεσείοντες.
Σ. Νεοκλέους για Pch. Tsangarides LLC, για τους Εφεσίβλητους.
ΚΙΤΣΙΟΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από τον δικαστή Δρουσιώτη.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ.: Οι εφεσίβλητοι καταχώρησαν Αίτηση ενώπιον Επαρχιακού Δικαστηρίου, (στο εξής θα αναφέρεται το πρωτόδικο Δικαστήριο), με την οποία ζητούσαν Διάταγμα με το οποίο να ακυρώνεται και/ή να παραμερίζεται απόφαση Διαιτητού, λόγω απρεπούς και/ή ανάρμοστης και/ή κακής συμπεριφοράς (Misconduct) και/ή κακού χειρισμού της υπόθεσης από τους Διαιτητές και/ή λόγω του ότι η εκδοθείσα Απόφαση είναι αναιτιολόγητη και ατεκμηρίωτη.
Συγκεκριμένα οι Διαιτητές κλήθηκαν να εξετάσουν τη διαφορά που προέκυψε μεταξύ των εφεσειόντων και των εφεσιβλήτων, οι οποίοι κατά το έτος 2009 υπέγραψαν συμφωνία μεταξύ τους για την κατασκευή οχετών όμβριων υδάτων, εντός της Κοινότητας Επισκοπής. Μέσα στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας οι εφεσίβλητοι ισχυρίστηκαν ότι οι εφεσείοντες εκτέλεσαν το έργο με καθυστέρηση και κακοτεχνίες. Συνεπεία αυτών των διαφορών, η υπόθεση οδηγήθηκε σε διαιτησία, ώστε να εξετασθεί η καθυστέρηση που προέκυψε στο χρόνο εκτέλεσης των εργασιών, αλλά, και να ρυθμιστούν τα ποσά του συμβολαίου.
Στο πλαίσιο Διαιτησίας που διεξάχθηκε, δυνάμει του Κεφ. 4, οι Διαιτητές έκδοσαν Απόφαση υπέρ των εφεσειόντων και εναντίον των εφεσιβλήτων για το ποσό των €106.464,09. Στο πλαίσιο δε ανταπαίτησης εκδόθηκε απόφαση υπέρ των εφεσίβλητων και εναντίον των εφεσειόντων για το ποσό των €31.571,93, απόφαση με την οποία οι εφεσίβλητοι διαφώνησαν και καταχώρησαν Αίτηση για ακύρωση της διαιτητικής απόφασης.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο, κατόπιν ακρόασης της πιο πάνω αίτησης, αποφάσισε ότι, ο τρόπος χειρισμού της υπόθεσης από τους Διαιτητές δεν θα μπορούσε να αποτελέσει λόγο ακύρωσης της εκκαλούμενης απόφασης και ότι οι Διαιτητές επεξηγούν και τεκμηριώνουν επαρκώς τον τρόπο με τον οποίο κατέληξαν να παραχωρήσουν την παράταση χρόνου 101 ημερολογιακών ημερών. Μετά που έκρινε τα πιο πάνω δικαιολογημένα προχώρησε και εξέτασε την επιδίκαση από τους Διαιτητές διαφόρων κονδυλίων, τα οποία αξιώνονταν από τους εφεσείοντες ως αποζημιώσεις. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι κάποια εξ αυτών έχουν τεκμηριωθεί από τους εφεσείοντες και τα ενέκρινε. Διαφώνησε με το εύρημα των Διαιτητών σε σχέση με το ότι οι εφεσείοντες δικαιούνταν ως αποζημίωση το ποσό των €50.311,01, το οποίο αφορά γενικά έξοδα και κέρδος γραφείων, το θεώρησε ότι είναι παντελώς ατεκμηρίωτο και ότι αυτό υπολογίστηκε χωρίς αιτιολόγηση και αποδείξεις από τους Διαιτητές. Ως εκ τούτου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Διαιτητές εντελώς αυθαίρετα αποφάσισαν να επιδικάσουν στους εφεσείοντες το πιο πάνω ποσό και προχώρησε στην τροποποίηση της διαιτητικής απόφασης, αφαιρώντας από το συνολικό ποσό των €106.464,09 το ποσό των €50.311,01. Τροποποίησε δε και το ποσό των €20.106,85 το οποίο επιδικάσθηκε, από τους Διαιτητές, ως νόμιμος τόκος επί του ποσού των €74.383,03, αφού αφαίρεσε από αυτό το ποσό των €50.311,01 και επιδίκασε, ως νόμιμο τόκο που δικαιούνταν επί του ποσού των €24.072,02, το ποσό των €6.887,88.
Το σημείο αυτό που αφορά την τροποποίηση της διαιτητικής απόφασης, οι εφεσίβλητοι το προσβάλλουν με τον μοναδικό λόγο έφεσης ότι «Το Πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα και/ή αυθαίρετα και/ή παράνομα και/ή αδικαιολόγητα και/ή εν πλάνη περί τα πράγματα και/ή λανθασμένη αντίληψη και/ή ερμηνείας της διαιτητικής αποφάσεως και/ή μη ορθής κατανόησης της διαιτητικής αποφάσεως έκδωσε την ετυμηγορία του δια την εξαίρεση του μέρους της διαιτητικής αποφάσεως που αφορά την επιδίκαση των €50.311.01 καθώς και το επιδικασθέν ποσό των αποζημιώσεων για έξοδα χρηματοδότησης το οποίο θα πρέπει να υπολογιστεί επί ποσού €24,072,02 και όχι επί του ποσού των € 74.383,02, καταδικάζοντας εις το ½ των εξόδων τους Εφεσείοντες, που εάν το δικαστήριο προέβαινε σε ενδελεχή και προσεκτική μελέτη της διαιτητικής αποφάσεως θα κατέληγε σε αντίθετο αποτέλεσμα επικυρώνοντας εις τον σύνολο της την διαιτητική απόφαση και με έξοδα εναντίον των Εφεσίβλητων.».
Σύμφωνα δε με το περίγραμμα αγόρευσης των εφεσειόντων, το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα αφαίρεσε το ποσό των €50.311,01 που οι διαιτητές επιδίκασαν προς όφελος τους και ότι το μέγιστο ποσό που θα μπορούσε να αφαιρέσει είναι το ποσό των €9.469,68 ως το ποσοστό κέρδους 12% το οποίο και θεώρησε αυθαίρετο και όχι να αφαιρέσει ολόκληρο το ποσό των €50.311,01.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο για το συγκεκριμένο θέμα στην απόφαση του αναφέρει:
«Οι Αιτητές παραπονούνται επίσης ότι το εύρημα των Διαιτητών ότι οι Καθ' ων η Αίτηση δικαιούνται αποζημίωσης ύψους €50.311,01 το οποίο αφορά γενικά έξοδα και κέρδος γραφείων είναι παντελώς ατεκμηρίωτο και υπολογίστηκε χωρίς αιτιολογία και χωρίς αποδείξεις.
Το σχετικό εύρημα των Διαιτητών εμπεριέχεται στη σελίδα 22 της Απόφασης και θεωρώ ορθό όπως το μεταφέρω αυτούσιο:
«10.1.3.1. Οι Απαιτητές διεκδικούν ποσό ίσο προς 209,814.13 €.
10.1.3.2. Οι Απαιτητές εφαρμόζουν μία φόρμουλα για να υπολογίσουν το ποσό αυτό στην οποία χρησιμοποιούνται οι ακόλουθες μεταβλητές:
10.1.3.2.1. Ποσοστό (μικτό) των γενικών εξόδων και κέρδους ίσο προς 15%. Το ποσοστό όμως αυτό δεν το απέδειξαν οι Απαιτητές παρόλο που τους ζητήθηκε. Δεν έχουν καν παρουσιάσει τουλάχιστον τους οικονομικούς ισολογισμούς αριθμού ετών πριν από το έτος της προσφοράς. Επιπρόσθετα οι ίδιοι εφαρμόζουν αλλού ποσοστό 12%.
10.1.3.2.2. Οι Απαιτητές λογίζουν ως επιπλέον χρόνο για την Έμπρακτη Συμπλήρωση των Εργασιών για τον οποίον δικαιύνται αποζημιώσεις τις 351 ημέρες. Όμως ο αντίστοιχος χρόνος που οι Διαιτητές έχουν αποφασίσει είναι εκατό μία (101) ημέρες.
10.1.3.2.3. Οι Απαιτητές λογίζουν ως προσθετη Εργασία η οποία συνέτεινε στην επιμήκυνση του χρόνου Έμπρακτης Συμπλήρωσης των Εργασιών το ποσό των 165,338.50 €, όμως το αντίστοιχο ποσό που οι Διαιτητές έχουν αποφασίσει και αναλύεται στη παράγραφο 10 πιο κάτω είναι 40,481.33 €.
10.1.3.3. Είναι η απόφαση των Διαιτητών ότι το ποσοστό που μπορεί να αποδοθεί ως ποσοστό για γενικά έξοδα και κέρδος είναι 12%.
Με βάση την ίδια φόρμουλα και με γενικό ποσοστό για κάλυψη των γενικών εξόδων + κέρδος κεντρικών γραφείων το 12%.
12 x [283,000.00 x (101+56) - 283,000.00 + 40,481.33] = 50,311.01 € »
112 56
Αυτό το οποίο διαφαίνεται από το ανωτέρω απόσπασμα είναι ότι καμιά δικαιολογία παρατίθεται από τους Διαιτητές στην υιοθέτηση ποσοστού 12%. Παρά το ότι επισημαίνεται ότι οι Καθ' ων η Αίτηση δεν παρουσίασαν τουλάχιστον τους οικονομικούς λογαριασμούς αριθμού ετών πριν το έτος της προσφοράς εντούτοις καταλήγουν αυθαίρετα, κατά την άποψη μου, να υιοθετήσουν ποσοστό 12%. Όσον αφορά το ποσό των €50.311,01, αυτό το οποίο έχω παρατηρήσει είναι ότι χρησιμοποιούν κάποια μαθηματική εξίσωση για να καταλήξουν σ' αυτό, χωρίς όμως οποιαδήποτε ανάλυση των αριθμών που παρατίθενται και χωρίς επεξήγηση του λόγου για τον οποίο χρησιμοποιείται ο συγκεκριμένος μαθηματικός τύπος.
Κάτω από τα δεδομένα τα οποία έχω αναφέρει πιο πάνω καταλήγω ότι οι Διαιτητές εντελώς αυθαίρετα αποφάσισαν να επιδικάσουν στους Καθ' ων η Αίτηση το συγκεκριμένο ποσό για γενικά έξοδα και κέρδος κεντρικών γραφείων. Συνεπώς η Διαιτητική Απόφαση θα πρέπει να τροποποιηθεί ανάλογα κατά τρόπο ώστε το ποσό αυτό να αφαιρεθεί από το συνολικό ποσό των €106.464,09. Είμαι της άποψης ότι το συγκεκριμένο μέρος της εκκαλούμενης απόφασης το οποίο κρίθηκε ως εσφαλμένο μπορεί να διαχωριστεί από το υπόλοιπο μέρος της το οποίο και δεν επηρεάζεται, κατά την άποψη μου, από το ανωτέρω σφάλμα των Διαιτητών, το οποίο, αναμφίβολα, δεν πλήττει ανεπανόρθωτα τα θεμέλια της εκκαλούμενης απόφασης ώστε να επιβάλλεται η ολοσχερής ακύρωση της (ΔΗ.ΜΑ.ΡΩ ΛΤΔ, ν. LAKIS GEORGIOU CONSTRUCTION LTD (2010) 1Α Α.Α.Δ. 223).
Έχοντας πλέον καταλήξει ότι από τα επιδικασθέντα προς όφελος των Καθ' ων η Αίτηση/Απαιτητών ποσά θα πρέπει να αφαιρεθεί το κονδύλι των €50.311,01, θα πρέπει ανάλογα να διαφοροποιηθεί και το ποσό των €20.106,85 το οποίο επιδικάστηκε προς όφελος των Καθ' ων η Αίτηση/Απαιτητών ως αποζημιώσεις για έξοδα χρηματοδότησης, κατά τρόπο ώστε το περιγραφόμενο στον Πίνακα της σελ. 28 της Απόφασης επιτόκιο να υπολογιστεί επί ποσού €24.072,02 και όχι επί ποσού €74.383,03. Το ποσό των €24.072,02 αντιπροσωπεύει το άθροισμα των υπόλοιπων προς όφελος των Καθ' ων η Αίτηση/Απαιτητών επιδικασθέντων ποσών, αφαιρουμένου από αυτό του ποσού το οποίο επιδικάστηκε προς όφελος των Αιτητών στην ανταξίωση τους. Το διαμορφωμένο ποσό των αποζημιώσεων για έξοδα χρηματοδότησης ανέρχεται σε €6.887,88. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφέρω ότι ορθά οι Διαιτητές, κατά την άποψη μου, επιδίκασαν νόμιμο επιτόκιο επί των ποσών που επιδικάστηκαν προς όφελος των Αιτητών.»
Είναι γεγονός ότι η μόνη αναφορά που γίνεται στην απόφαση των Διαιτητών για το ποσό των €50.311,01 είναι στην σελίδα 22 της διαιτητικής απόφασης στην παράγραφο 10.1.3.3 ως αποτέλεσμα μαθηματικής πράξης. Στην σελίδα δε 28, κάτω από την παράγραφο 10.1.10.3, καταγράφεται το ποσό των €50.0311,01 ως μέρος και εδώ μαθηματικής πράξης για το υπόλοιπο προς πληρωμή από τους εφεσίβλητους.
Με αυτά τα δεδομένα δεν διαπιστώνουμε λάθος ως προς την κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι για το 12% δεν παρατίθεται καμία δικαιολογία από τους Διαιτητές και ότι το ποσό των €50.311,01 είναι αποτέλεσμα μαθηματικής πράξης χωρίς ανάλυση των αριθμών που παρατίθενται, αλλά, και χωρίς επεξήγηση του λόγου για τον οποίο χρησιμοποιείται ο συγκεκριμένος μαθηματικός τύπος. Οι επεξηγήσεις οι οποίες αναφέρονται στο περίγραμμα αγόρευσης του ευπαίδευτου δικηγόρου των εφεσειόντων αποτελούν εξηγήσεις και μαρτυρία η οποία δεν είναι αποτέλεσμα της διαιτητικής απόφασης και ούτε τέτοια εξήγηση υπάρχει στη διαιτητική απόφαση. Συνεπώς, ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι για το συγκεκριμένο ποσό δεν υπάρχει οποιαδήποτε επεξήγηση από τους Διαιτητές.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο, κατά την κρίση μας, ορθά εφάρμοσε την νομολογία και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο μέρος της απόφασης των Διαιτητών, ως εντελώς αυθαίρετο, θα πρέπει να αφαιρεθεί και το αφαίρεσε, χωρίς να υπάρχει ανάγκη να συμπαρασύρει ολόκληρη την απόφαση, εφόσον αυτό το λάθος μπορούσε να διαχωριστεί από το υπόλοιπο μέρος της απόφασης, (βλέπε ΔΗ.ΜΑ.ΡΩ. ΛΤΔ (ανωτέρω)). Περαιτέρω, δεν διαπιστώνουμε οποιαδήποτε υπέρβαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, επί του συγκεκριμένου σημείου, το οποίο αποτελεί το αποτέλεσμα των γεγονότων όπως αυτά περιγράφονται στην διαιτητική απόφαση.
Συνεπώς, ο μοναδικός λόγος έφεσης κρίνεται ανεπιτυχής.
Η έφεση απορρίπτεται και η πρωτόδικη απόφαση επικυρώνεται.
Επιδικάζονται €4.000,00 έξοδα, πλέον Φ.Π.Α., αν υπάρχει, υπέρ των εφεσίβλητων και εναντίον των εφεσειόντων.
Δ. ΚΙΤΣΙΟΣ, Δ.
Μ.Γ. ΠΙΚΗΣ, Δ.
Μ. ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο