ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
Πολιτική Αίτηση Αρ. 64/2026
08 Απριλίου, 2026
[Α. ΔΑΥΙΔ, Δ/ΣΤΗΣ]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ TOY 2018
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ BITHELL HOLDINGS LIMITED (HE336956) ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΜΕΣΟ ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ MANDAMUS
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ ΚΑΙ/Η ΑΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΑ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙ ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΝΟΜΟ ΚΕΦ. 113 ΚΑΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΨΕΙ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΩΝ ΑΙΤΗΤΩΝ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΕΙ ΜΕ ΤΟ ΕΝΤΥΠΟ ΗΕ4 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 02/09/2025, ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑΣ/ΑΙΤΗΣΗΣ 2756413 ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ Α. ΚΑΡΙΤΖΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΕΠΕ (ΗΕ 311480) ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΠΟΥ ΔΙΑΤΗΡΕΙ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ ΚΑΙ/Η ΑΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΑ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙ ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΝΟΜΟ ΚΕΦ. 113 ΚΑΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΨΕΙ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΩΝ ΑΙΤΗΤΩΝ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΕΙ ΜΕ ΤΟ ΕΝΤΥΠΟ ΗΕ4 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 26/01/2026 ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑΣ/ΑΙΤΗΣΗΣ 4252544, ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΑΙ/Η ΤΟΥ ΑΙΤΟΥΜΕΝΟΥ ΝΕΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΗΤΟΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ TOIL LTD (HE447816) ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΠΟΥ ΔΙΑΤΗΡΕΙ
--------------------------------
Α. Ζερβού (κα) με κ. Ρ. Λοιζΐδη, για Γιώργος Ζ. Γεωργίου & Συνεργάτες Δ.Ε.ΠΕ., για την Αιτήτρια.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΔΑΥΙΔ, Δ.: Με την υπό συζήτηση, μονομερώς προωθούμενη αίτηση, η Αιτήτρια επιζητά την άδεια του δικαστηρίου για την καταχώρηση δια κλήσεως αίτησης για έκδοση προνομιακού εντάλματος Mandamus, με το οποίο να διατάσσεται ο Έφορος Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας, όπως προβεί στην εγγραφή και/η καταχώρηση στα μητρώα του, αλλαγών του γραμματέα της αιτήτριας εταιρείας. Ειδικότερα:
«1.1 Τις αλλαγές που του κοινοποιήθηκαν με το Έντυπο ΗΕ4 ημερ. 02/09/2025, με αριθμό παραγγελίας 2756413, για τον διορισμό νέου Γραμματέα στους Αιτητές, ήτοι της εταιρείας KARANTO SECRETARIAL LIMITED (HE 226450), από 08/08/2025 και την παύση του προηγούμενου Γραμματέα, ήτοι της εταιρείας ARCESIUS LIMITED (HE 366034) και
1.2 Τις αλλαγές που του κοινοποιήθηκαν με το Έντυπο HE4 ημερ. 26/01/2026, με αριθμό παραγγελίας 4252544, για τον διορισμό νέου Γραμματέα στους Αιτητές, ήτοι της εταιρείας TOIL LTD (HE447816) από την 19/01/2026 και την παύση του προηγούμενου Γραμματέα, ήτοι εταιρείας KARANTO SECRETARIAL LIMITED (HE226450)
1.3 Και να εκδώσει όλα τα απαραίτητα πιστοποιητικά για τα ανωτέρω.»
Ως προκύπτει από την Έκθεση που συνοδεύει την αίτηση αλλά και την ένορκη δήλωση που την υποστηρίζει, η ανάγκη καταχώρησης της παρούσας αίτησης προέκυψε μετά την κατ’ ισχυρισμό άρνηση ή παράλειψη του Εφόρου Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας να εγγράψει τις ως άνω αλλαγές στη δομή της Αιτήτριας, όπως αυτές είχαν υποβληθεί εκ μέρους της μέσω σχετικών εντύπων στον καθορισμένο τύπο ΗΕ4, ημερομηνίας 02.09.2026 και 26.01.2026. Ειδικότερα, στις 08.08.2025, το διοικητικό συμβούλιο της Αιτήτριας αποφάσισε την παύση της εταιρείας ARCESIUS LIMITED από τη θέση του γραμματέα και το διορισμό ως νέου γραμματέα, της εταιρείας KARANTO SECRETARIAL LIMITED, με άμεση ισχύ. Στις 02.09.2025, υπεβλήθη ηλεκτρονικά και στον καθορισμένο τύπο ΗΕ4, η σχετική γνωστοποίηση στον Έφορο Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας προς εγγραφή και καταχώρηση στα μητρώα του.
Παρεμβάλλεται ότι ανάλογες αποφάσεις αλλαγής γραμματέα, ελήφθησαν κατά την ίδια περίοδο και από τα διοικητικά συμβούλια άλλων εταιρειών, με αποτέλεσμα κατά την πιο πάνω ημερομηνία να υποβληθούν, με την ίδια παραγγελία, συνολικά 18 γνωστοποιήσεις τύπου ΗΕ4, οι οποίες αφορούσαν την ίδια αλλαγή γραμματέα σε όλες τις εταιρείες. Στις 15.09.2025, οι γνωστοποιήσεις που αφορούσαν 14 από τις ως άνω 18 εταιρείες επεστράφησαν, με τη γενική σημείωση ότι «υπάρχουν απαγορευτικά διατάγματα που απέτρεπαν την περαιτέρω εξέταση τους». Ενόψει της ως άνω εξέλιξης, τόσο προφορικά όσο και γραπτώς τέθηκε στο γραφείο του Εφόρου Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας και των λειτουργών του, ότι τα σχετικά ενδιάμεσα διατάγματα, τα οποία είχαν εκδοθεί στις 13.08.2025, 14.08.2025, 28.08.2025 και 10.09.2025, δια των οποίων απαγορευόταν οι οποιεσδήποτε εταιρικές αλλαγές, μεταξύ άλλων και στην Αιτήτρια στην παρούσα, ανεστάλησαν με παρέμβαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, στις 16.09.2025, στο πλαίσιο εξασφάλισης άδειας καταχώρησης δια κλήσεως αίτησης για έκδοση προνομιακού εντάλματος Certiorari. Παρά την ανταλλαγή σχετικής επιστολογραφίας μεταξύ λειτουργών του Εφόρου Εταιρειών και Πνευματικής Ιδιοκτησίας και των δικηγόρων της Αιτήτριας, τηλεφωνικών επικοινωνιών και προσωπικών επισκέψεων στα γραφεία του τελευταίου για το ζήτημα, ο Έφορος Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας δεν προχωρούσε στις αιτούμενες αλλαγές. Στο μεταξύ, και ενώ οι συζητήσεις μεταξύ των δικηγόρων της Αιτήτριας και εκπροσώπων λειτουργών του Εφόρου Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας για την αποδοχή της πρώτης ΗΕ4 για εγγραφή των σχετικών αλλαγών βρισκόταν σε εξέλιξη, η Αιτήτρια, στις 26.01.2026 προχώρησε στην καταχώρηση νέας ΗΕ4, η οποία αφορούσε την παύση της εταιρείας KARANTO SECRETARIAL LIMITED από τη θέση του γραμματέα και το διορισμό ως τέτοιου, της εταιρείας TOIL LTD, από τις 19.01.2026. Όπως και στην περίπτωση της 1ης παραγγελίας, ημερομηνίας 02.09.2025, και στο πλαίσιο της 2ης παραγγελίας ημερομηνίας 26.01.2026, καταχωρήθηκαν συνολικά 18 γνωστοποιήσεις τύπου ΗΕ4, οι οποίες αφορούσαν τις ίδιες αλλαγές γραμματέα σε διαφορετικές εταιρείες, περιλαμβανομένης και της Αιτήτριας. Παρά την εκ νέου ανταλλαγή επιστολογραφίας επί του ζητήματος, τις τηλεφωνικές επικοινωνίες και τις επεξηγήσεις οι οποίες δόθηκαν από την πλευρά και για λογαριασμό της Αιτήτριας, ο Έφορος Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας, ενημέρωσε ότι δεν θα προχωρήσει στις αιτούμενες αλλαγές, ενόψει της ύπαρξης των ως άνω απαγορευτικών διαταγμάτων.
Ως προκρίνει η πλευρά της Αιτήτριας, με δεδομένο ότι η ισχύς και η δεσμευτικότητα των διαταγμάτων που απαγόρευαν οποιεσδήποτε εταιρικές αλλαγές, έχει ανασταλεί, δεν υπάρχει οποιοδήποτε εμπόδιο ή κώλυμα από πλευράς Αιτήτριας και άλλων εταιρειών που αυτά αφορούν, να προβαίνουν σε αλλαγές στην εταιρική δομή τους και να κοινοποιούν στο Έφορο Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας, οποιεσδήποτε τέτοιες αλλαγές. Παράλληλα, ο Έφορος Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας δεν έχει οποιαδήποτε υποχρέωση ή καθήκον, ούτε και δεσμεύεται από τα διατάγματα των οποίων η ισχύς έχει ανασταλεί, με αποτέλεσμα η άρνηση του να προβεί στην εγγραφή των αιτούμενων αλλαγών, να αποτελεί εκ μέρους του παράβαση εκτέλεσης θεσμοθετημένου καθήκοντος (Statutory Duty).
Τα προνομιακά εντάλματα, ως κατάλοιπο της εξουσίας του Ανώτατου Δικαστηρίου για έλεγχο των κατώτερων Δικαστηρίων αλλά και άλλων αρχών, οργάνων ή προσώπων που ασκούν δημόσια εξουσία, χορηγούνται κατ' εξαίρεση (Κωνσταντίνου κ.α., (2015) 1Β Α.Α.Δ 1391). Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Ιερόθεου Χριστοδούλου, άλλως Ρόπα (2008) 1 Α.Α.Δ. 43, υπεδείχθη μεταξύ άλλων:
«Συνήθως η θεραπεία για το προνομιακό ένταλμα Mandamus, χρησιμοποιείται για να διαταχθεί κατώτερο Δικαστήριο να ασκήσει συγκεκριμένη εξουσία, μέσα στα πλαίσια της αρμοδιότητάς του. Όμως η θεραπεία μπορεί να εξασφαλιστεί για να εξαναγκάσει και άλλες αρχές ή όργανα ή πρόσωπα τα οποία ασκούν δημόσια εξουσία, για να εκτελέσουν δημόσιο καθήκον το οποίο επιβάλλει ο Νόμος....»
Οι αρχές που διέπουν την έκδοση εντάλματος Mandamus, έχουν επίσης καταγραφεί στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση της Λοϊζου, Πολ. Έφ. Αρ. 138/2018, ημερ. 20/7/2018, όπου σημειώθηκε ότι:
«Αποτελεί προϋπόθεση για την παραχώρηση του εντάλματος mandamus η υποβολή διακριτής απαίτησης (distinct demand) προς την αρμόδια Αρχή για εκτέλεση του καθήκοντός της σε σχέση με το οποίο υποβάλλεται ακολούθως το αίτημα, εφόσον δεν υπάρχει συμμόρφωση στο μεταξύ (βλ. Halsbury's Laws of England, 3η Έκδοση, Τόμος 11, σελ.106 και Basu «Commentary on the Constitution of India», Τόμος 3, σελ. 479). Στην υπόθεση R. v. The Bristol and Exeter Railway Company 12 L.J.Q.B. λέχθηκε ότι «It is necessary, before a rule is applied for, that a distinct demand should be made upon those who are required to do an act, and that it should be distinctly pointed out to them what it is that they are required to do.». Δεν πρόκειται για τυπικό ζήτημα, αλλά για ζήτημα ουσίας (βλ. Αναφορικά με την Αίτηση της Palm-Mount Holdings Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 413/2016, ημερομηνίας 3.4.2018), ECLI:CY:AD:2018:A154.
Αποτελεί περαιτέρω προϋπόθεση για την απόδοση προνομιακού εντάλματος mandamus η ύπαρξη νομικού δικαιώματος ή υποχρέωσης. Όπως παρατηρείται στον Basu, πιο πάνω, σελ. 478, «The foundation of mandamus is the existence of the right. It is not intended to create a right but to restore a party who has been denied his right to the enjoyment of such right.». Η υποχρέωση πρέπει να είναι συγκεκριμένη και να προκύπτει από το Σύνταγμα, το νόμο, το Κοινοδίκαιο ή από κανονισμούς ή οδηγίες που έχουν νομοθετική υπόσταση.
Δεν υπάρχει δικαιοδοσία για έκδοση εντάλματος mandamus για διοικητικές πράξεις που εμπίπτουν με βάση το Άρθρο 146.1 του Συντάγματος στην αποκλειστική δικαιοδοσία του Διοικητικού Δικαστηρίου. Δεν μπορεί να εκδοθεί ένταλμα mandamus, εκτός εάν ο αιτητής έχει δικαίωμα να αξιώσει την άσκηση συγκεκριμένης νομικής υποχρέωσης του διοικητικού οργάνου, σε αντιπαραβολή με την άσκηση διακριτικής ευχέρειας. Όμως, προνομιακό ένταλμα μπορεί να εκδοθεί αν το καθήκον δημόσιας Αρχής αφορά σε θέμα ιδιωτικού και όχι δημόσιου δικαίου.»
Για τη χορήγηση άδειας καταχώρησης αίτησης για έκδοση εντάλματος Mandamus, ως ισχύει για όλα τα προνομιακά εντάλματα, θα πρέπει να καταδειχθεί από τον Αιτητή η ύπαρξη εκ πρώτης όψεως συζητήσιμου ζητήματος και ότι δεν υπάρχει άλλο ένδικο μέσο ή θεραπεία, εκτός και αν καταδειχθεί ότι συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις που καθιστούν αναγκαία τη σχετική χρήση του εξαιρετικού αυτού μέτρου (Ανθίμου (1991) 1 Α.Α.Δ. 41). Ως σημειώθηκε στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Igor Kanevtsov, Πολ. Έφ. 14/2023, ημερ. 20.02.2023:
«...Είναι σαφές ότι το ένταλμα Mandamus συνιστά «ύστατο μέσο για κατίσχυση του δικαίου και κατάλοιπο της δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου για εκείνες τις περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται συγκεκριμένο δικαίωμα χωρίς συγκεκριμένη θεραπεία προς εκπλήρωση του ή όπου η εναλλακτική θεραπεία δεν είναι πρόσφορη και αποτελεσματική». (Αναφορικά με το αίτημα του Ν. Νικολάου, Πολιτική Αίτηση Αρ. 130/2015, ημερ. 21/4/2016).»
Περαιτέρω, ως νομολογικά έχει εδραιωθεί, για να εκδοθεί ένταλμα Mandamus, το ζήτημα που ανακύπτει θα πρέπει να εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού και όχι του δημόσιου δικαίου. Στην τελευταία περίπτωση, η μόνη υπάρχουσα θεραπεία είναι αυτή της προσφυγής δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος (In Re Moschatos (1985) 1 C.L.R. 381).
Στην υπό συζήτηση περίπτωση, με δεδομένες τις πρόνοιες του άρθρου 192 (4) του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ. 113, η κατ’ ισχυρισμό παράλειψη του Εφόρου Εταιρειών να ενεργήσει, αποτελεί πράξη ιδιωτικού δικαίου, για την οποία δύναται, στην περίπτωση που τούτο δικαιολογείται, να δοθεί άδεια για καταχώρηση σχετικής δια κλήσεως αίτησης (βλ. μεταξύ άλλων TMC TRADE MARK AG Πολιτική Αίτηση 110/2020 ημερ. 14.04.2021, Αναφορικά με την Αίτηση των Steelhold Limited, Πολιτική Αίτηση Αρ. 183/2022, ημερ. 1/12/2022, ECLI:CY:AD:2022:D462, και FRESNO CAPITAL CORP Πολιτική Έφεση Αρ. 10/2023 ημερ. 23.10.2024).
Με δεδομένο ότι στο παρόν στάδιο, το δικαστήριο δεν υπεισέρχεται στην ουσία της αίτησης, ούτε εξετάζει την υπόθεση σε βάθος, παρά μόνο υπό το πρίσμα της εκ πρώτης όψεως θεώρησης του μαρτυρικού υλικού και των στοιχείων που τίθενται υπόψη του, προς το σκοπό παροχής ή μη της αιτούμενης άδειας (In Re Kakos 1995 1 CLR), στην παρούσα περίπτωση κρίνεται ότι στοιχειοθετείται συζητήσιμη υπόθεση για να δοθεί η αιτούμενη άδεια.
Συνακόλουθα των πιο πάνω, παρέχεται άδεια στην Αιτήτρια να καταχωρήσει αίτηση με κλήση για την έκδοση προνομιακού εντάλματος Mandamus ως η αίτηση της.
Η δια κλήσεως αίτηση να καταχωριστεί εντός 12 ημερών από σήμερα.
Εφόσον καταχωριστεί ως ανωτέρω, να οριστεί από το Πρωτοκολλητείο στις 24.04.2026 και ώρα 08:30. Να επιδοθεί δε, τουλάχιστον τρείς ημέρες πριν από τη δικάσιμο.
Α. ΔΑΥΙΔ, Δ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο