ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Έφεση Αρ.390/2017)
13 Μαΐου 2026
[ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, ΕΦΡΑΙΜ, Δ/στές]
BIBLIO-GLOBUS LTD γνωστή και ως BIBLIO-GLOBUS TRAVEL ή OPERATION ή OPERATOR,
Εφεσείουσα,
ν.
DEROVA LTD,
Εφεσίβλητης.
____________________
Α. Πετρίδης για Πολύκαρπος Δ. Πετρίδης & Σία και Κ. Λυσιώτη & Ι. Μιχαήλ Δ.Ε.Π.Ε., για την Εφεσείουσα.
Α. Παστός για Ανδρέου, ΧατζηΧριστοφής Δ.Ε.Π.Ε., για την Εφεσίβλητη.
____________________
Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από τον Μαλαχτό, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.: Η Εφεσείουσα εταιρεία, τουριστικός πράκτορας, συνήψε γραπτή συμφωνία ημερ.29.10.2008 με την Εφεσίβλητη εταιρεία, ξενοδόχο, για την «κράτηση» δωματίων στο ξενοδοχείο της τελευταίας, Crystal Spring Hotel, στον Πρωταρά.
Σύμφωνα με τις αξιώσεις, η συμφωνία ήταν για χρονική περίοδο τριών ετών και αφορούσε τις τουριστικές περιόδους 2009, 2010 και 2011. Αφορούσε συγκεκριμένο αριθμό κατανεμηθέντων δωματίων, σε καθορισμένες τιμές. Το σημαντικότερο, ότι η Εφεσείουσα υποχρεούτο να καταβάλει «εγγυημένο» ποσό που για το 2009 συμφωνήθηκε ότι θα ήταν €280.000, ανεξαρτήτως του κατά πόσο τα δωμάτια θα καταλαμβάνονταν από πελάτες της. Για τα επόμενα έτη θα αυξανόταν κατά 5% ετησίως, θα ήταν δηλαδή €294.000 για το 2010 και €308.000 για το 2011.
Η Εφεσείουσα δεν έστειλε πελάτες για όλα τα κατανεμηθέντα για το 2009 δωμάτια. Η Εφεσίβλητη που εισέπραξε €140.000 καταχώρισε το 2010 την πρώτη αγωγή διεκδικώντας τις υπόλοιπες €140.000. Το 2010 και το 2011, η Εφεσείουσα δεν έστειλε καθόλου πελάτες. Η Εφεσίβλητη μετρίασε τις ζημιές της διαθέτοντας το 2011 αριθμό από τα κατανεμηθέντα δωμάτια διαφορετικά και με τη δεύτερη αγωγή, που καταχώρισε το 2014, διεκδίκησε ως διαφυγόν κέρδος €294.000 για το 2010 και €146.087 για το 2011.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε τη θέση της Εφεσείουσας ότι η συμφωνία ήταν για περίοδο ενός μόνο έτους, δηλαδή για το 2009. Απέρριψε επίσης τη θέση της ότι για το έτος αυτό λογαριάστηκαν με την Εφεσίβλητη και την εξόφλησε, καταβάλλοντας της ποσό €29.468,12. Δεν αποδέχτηκε τη θέση της Εφεσείουσας ότι η συμφωνία ήταν για συγκεκριμένο αριθμό δωματίων αναλόγως ζήτησης (allotment agreement) και όχι εγγυημένη (commitment agreement). Στην πρώτη αγωγή επιδίκασε υπέρ της Εφεσίβλητης το αξιούμενο ποσό των €140.000, ενώ στην δεύτερη ποσά €219.367 και €105.408, για τα έτη 2010 και 2011 αντίστοιχα, όπως «μετά από εύλογους υπολογισμούς» στους οποίους η Εφεσίβλητη προέβηκε, είχε περιορίσει την αξίωση της .
Ο λόγος έφεσης 4 αφορά στην απόρριψη της θέσης της Εφεσείουσας ότι για το έτος 2009 λογαριάστηκε με την Εφεσίβλητη και την εξόφλησε καταβάλλοντας της το ποσό των €29.468,12. Επικαλείται η Εφεσείουσα επιστολή της ημερ.24.2.2010 προς την Εφεσίβλητη, το περιεχόμενο της οποίας επιβεβαιώθηκε εκ μέρους της τελευταίας, στην οποία, ως αναφέρει, το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν απέδωσε την απαιτούμενη βαρύτητα. Ο λόγος έφεσης 3 αφορά σε ανάλογη επιβεβαίωση σε επιστολή ημερ.23.1.2009, αναφορικά με τη διευθέτηση των οφειλών της Εφεσείουσας για το 2008, που δεν αφορά την υπόθεση, αλλά στην οποία, όπως διατείνεται η Εφεσείουσα, θα έπρεπε να δοθεί βαρύτητα, για σκοπούς διακρίβωσης, κατ’ αντιστοιχία, σε τι αφορούσε η επιστολή για το 2009.
Η επιστολή ημερ.24.2.2010 είχε συνταχθεί από την Εφεσείουσα. Αναφερόταν το εξής: «PLEASE CONFIRM THE PAYMENT OF 29468.12 EURO AS FULL AND FINAL SETTLEMENT FOR OUR CO-OPERATION UNTIL AND INCLUDE 31/12/09 WITH CRYSTAL SPRINGS HOTEL». Η Φάνια Γιατρού, εκ μέρους της Εφεσίβλητης κατέγραψε ιδιοχείρως στο τέλος της επιστολής «Confirmed» («Επιβεβαιώνεται») και υπέγραψε.
Ο Λοΐζος Σιακαλλής, εκ των διευθυντών της Εφεσίβλητης, κατέθεσε ότι κατέληξε σε διευθέτηση με τον Χαράλαμπο Χαμπή, εκ μέρους της Εφεσείουσας, μόνο αναφορικά με τις επιπλέον χρεώσεις των πελατών της Εφεσείουσας που είχαν φιλοξενηθεί στο ξενοδοχείο το 2009 και όχι αναφορικά με ό,τι αξιώνεται με την πρώτη αγωγή. Η δε Γιατρού, κατέθεσε ότι υπέγραψε την επιστολή ημερ.24.2.2010, αφού είχε ενημερωθεί από τον Σιακαλλή για την διευθέτηση στην οποία είχε καταλήξει. Κατατέθηκε και κατάσταση λογαριασμού από το λογιστήριο του ξενοδοχείου, που παραλήφθηκε από τους αντιπροσώπους της Εφεσείουσας στην Κύπρο την 21.1.2010, όπου καταγράφονταν οι επιπλέον αυτές χρεώσεις.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχθηκε την εκδοχή των μαρτύρων της Εφεσίβλητης αναφορικά με το τι αφορούσε η είσπραξη από την τελευταία του ποσού των €29.468,12. Αποδέχτηκε τη μαρτυρία του Σιακαλλή στην ολότητα της, όπως και τη μαρτυρία της Γιατρού, ενώ για τον Χαμπή, που υποστήριξε τη θέση της Εφεσείουσας, ανέφερε ότι δεν είχε προσέλθει ενώπιον του Δικαστηρίου για να πει την αλήθεια. Δεδομένου ότι προσφέρθηκε προφορική μαρτυρία για το τι αφορούσε το ποσό αυτό, η θέση της Εφεσείουσας ότι δεν αποδόθηκε στην επιστολή η «απαιτούμενη βαρύτητα και σημασία», δεν μπορεί να έχει άλλη σημασία από ότι, το περιεχόμενο της επιστολής ήταν τέτοιο που θα έπρεπε να οδηγήσει στην απόρριψη της μαρτυρίας ότι η πληρωμή αφορούσε εξόφληση μόνο των επιπλέον χρεώσεων.
Όμως, η κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου αναφορικά με την αξιοπιστία των μαρτύρων δεν προσβάλλεται με την έφεση, επομένως τα ευρήματα του ως προς τα γεγονότα, που εδράζονται στη μαρτυρία που αποδέχτηκε ως αξιόπιστη, δεν μπορούν να ανατραπούν.
Ο λόγος έφεσης 4 είναι επομένως αλυσιτελής και απορρίπτεται. Κατ’ ακολουθία, παρέλκει η όποια περαιτέρω ενασχόληση με το λόγο έφεσης 3, ο οποίος επίσης απορρίπτεται.
Με το λόγο έφεσης 1 προσβάλλεται ως εσφαλμένη η ερμηνεία της συμφωνίας από το πρωτόδικο Δικαστήριο, αναφορικά με το εύρος της, ότι δηλαδή είχε ισχύ για τρία έτη και όχι μόνο για ένα. Παραπέμπει η Εφεσείουσα στους δύο Πίνακες στη συμφωνία, όπου οι αναφορές σε περίοδο συνεργασίας και στις περιοδικές πληρωμές αφορούν μόνο το 2009. Με το λόγο έφεσης 2 προσβάλλεται ως εσφαλμένη η ανάλυση των εννοιών «allotment» και «commitment» σε σχέση με την ερμηνεία της συμφωνίας.
Σημειώνουμε ότι επρόκειτο για μια μονοσέλιδη συμφωνία στη μορφή σημείων, που δακτυλογραφήθηκε σε επιστολόχαρτο των πρακτόρων, «Hadling Agents», της Εφεσείουσας στην Κύπρο.
Στον πρώτο Πίνακα η τουριστική περίοδος του έτους 2009, από 17.4.2009 μέχρι 31.10.2009, χωρίζεται σε έξι συνεχόμενες υποπεριόδους και υπάρχει συγκεκριμένη διάθεση δωματίων για κάθε υποπερίοδο. Στο δεύτερο Πίνακα που αφορά στις πληρωμές, καταγράφεται το ποσό που η Εφεσείουσα θα κατέβαλλε κάθε μήνα από την 1.2.2009 μέχρι και την 1.10.2009, τους πρώτους δύο μήνες €20.000 και τους υπόλοιπους €40.000.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο επεσήμανε ότι η συμφωνία αναφερόταν σε τρείς περιόδους σε τρία διαφορετικά χρόνια και έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στον όρο για την τιμή. Σε σχέση με το 2009 αναφερόταν : «GUARANTEE PAYMENT EURO 280.00», ενώ στο τέλος της συμφωνίας καταγραφόταν ότι: «FOR THE NEXT TWO YEARS (2010 AND 2011) THE PRICE WILL BE INCREASED BY 5% EVERY YEAR». Δικαιολογημένα διερωτήθηκε, ρητορικά, εάν η συμφωνία δεν αφορούσε τρείς χρονικά περιόδους, ποια θα ήταν η σκοπιμότητα του τελευταίου αυτού όρου.
Τα σημεία που έθιξε η Εφεσείουσα αναφορικά με το περιεχόμενο των Πινάκων, δεν είναι ασυμβίβαστα με τη διαπίστωση του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Θα μπορούσε οι υποπερίοδοι και ο αριθμός των δωματίων να ισχύουν και για τα έτη 2010 και 2011, όπως και οι πληρωμές αυξημένες κατά 5% κάθε έτος. Αντίθετα η εισήγηση της Εφεσείουσας δεν παρέχει καμιά λογικά αποδεχτή εξήγηση για τη συμπερίληψη στη συμφωνία του τελευταίου όρου.
Αναφορικά με το κατά πόσο η συμφωνία προνοούσε εγγυημένο ποσό πληρωμής, το πρωτόδικο Δικαστήριο διαπίστωσε ότι αυτό προέκυπτε ξεκάθαρα από το περιεχόμενο της, όπου αναφορικά με το 2009 αναφερόταν: «GUARANTEE PAYMENT EURO 280.000», στον δε δεύτερο Πίνακα οι αναφερόμενες μηνιαίες πληρωμές συμποσούνταν σε €280.000, καλύπτοντας το ακριβές εγγυημένο ποσό. Η θέση της Εφεσείουσας ότι το ποσό για το 2009 ήταν απλά ενδεικτικό, δεν υποστηριζόταν από τα όσα διελάμβανε η συμφωνία.
Το άλλο σημείο που επισημαίνει η Εφεσείουσα είναι ότι στον πρώτο Πίνακα γίνεται αναφορά σε «ROOMS OF ALLOTMENT». Δεν αποδεχόμαστε ότι η περιγραφή οδηγεί στο ότι η συμφωνία δεν ήταν για εγγυημένο ποσό. Η κατανομή συγκεκριμένου αριθμού δωματίων από μόνη της δεν οδηγεί σε τέτοιο συμπέρασμα.
Η Εφεσείουσα προβάλλει ακόμα ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο παραγνώρισε τον όρο για «αποδέσμευση». Η συμφωνία διελάμβανε ότι «THE RELEASE PERIOD SHOULD BE ALWAYS BE 5 DAYS WITHOUT ANY ALTERATION». Κατά την Εφεσείουσα, η πρόνοια αυτή της έδιδε το δικαίωμα, με προειδοποίηση 5 ημερών, να ενημερώσει την Εφεσίβλητη για τυχόν αδιάθετα δωμάτια και να τα αποδεσμεύσει από τη συμφωνία χωρίς κόστος. Υποστήριξε ότι στις συμφωνίες τύπου «commitment» δεν μπορεί να υπάρχει όρος για αποδέσμευση. Ο όρος «NO STOP SALES DURING RELEASE PERIODS», που ακολουθούσε αμέσως μετά, υποστηρίζει η Εφεσείουσα, σήμαινε ότι κατά την περίοδο αποδέσμευσης δωματίων, η Εφεσείουσα δεν εδικαιούτο να ακυρώσει πωλήσεις.
Η εξήγηση για τον τελευταίο όρο δεν παρουσιάζεται πειστική. Περαιτέρω, δεν έχουμε ικανοποιηθεί ότι ο όρος αποδέσμευσης είναι πάντοτε ασυμβίβαστος με σύμβαση για εγγυημένη πληρωμή, που μπορεί να καλύπτεται ακόμη και αν κάποια από τα δωμάτια που έχουν κατανεμηθεί αποδεσμευτούν.
Καταλήγουμε ότι η ερμηνεία της επίδικης συμφωνίας από το πρωτόδικο Δικαστήριο ήταν σύμφωνα με τους ερμηνευτικούς κανόνες και στη βάση του κειμένου των κύριων όρων της.
Οι λόγοι έφεσης 1 και 2 απορρίπτονται.
Με το λόγο έφεσης 5 προσβάλλεται ως εσφαλμένη η κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η Εφεσίβλητη είχε υποστεί ζημιές αφού, κατά την Εφεσείουσα ό,τι επικαλέστηκε «ήταν εκτός των παραμέτρων και όρων της Συμφωνίας».
Σε σχέση με το έτος 2009, η Εφεσείουσα παραπέμπει στους λόγους έφεσης 1-4 και επαναλαμβάνει ότι η συμφωνία ήταν για ένα μόνο χρόνο, «δεν ήταν τύπου εγγυημένων πληρωμών» και η Εφεσίβλητη είχε εξοφληθεί με την πληρωμή του προαναφερθέντος ποσού των €29.468,12. Σε σχέση με τα έτη 2010 και 2011, η Εφεσείουσα παραπέμπει και πάλι στους λόγους έφεσης 1-4 και επαναλαμβάνει ότι η συμφωνία δεν αφορούσε τα έτη αυτά και, σε κάθε περίπτωση «δεν ήταν τύπου εγγυημένων πληρωμών». Με την απόρριψη των λόγων έφεσης 1-4, οι αιτιάσεις αυτές καταρρέουν.
Σε σχέση όμως με τα έτη 2010 και 2011, η Εφεσείουσα εγείρει περαιτέρω ζήτημα, ότι ακόμα και αν η ερμηνεία της συμφωνίας από το πρωτόδικο Δικαστήριο ήταν η ορθή, η αποζημίωση της Εφεσίβλητης δεν θα έπρεπε να υπολογιστεί στη βάση ολόκληρου του ποσού της εγγυημένης πληρωμής, αλλά θα έπρεπε να είχε αφαιρεθεί τουλάχιστο το 70%, γιατί το πραγματικό της κέρδος και συνακόλουθα η ζημιά της Εφεσίβλητης, δεν μπορεί, λαμβανομένων υπόψη των εξόδων εξυπηρέτησης των τουριστών, να ήταν περισσότερο του 30%.
Σημειώνεται ότι το προτεινόμενο από την Εφεσείουσα ποσοστό εξόδων του 70% δεν υποστηρίχτηκε από μαρτυρία. Το πρωτόδικο Δικαστήριο παρατήρησε ότι για το 2010 η Εφεσίβλητη είχε οικειοθελώς μειώσει την αξίωση της κατά 30%, ενώ για το 2011, που είχε το χρονικό περιθώριο, πέτυχε να μετριάσει τις ζημιές της με την διάθεση αριθμού δωματίων σε τρίτους. Ειδικά για την παράμετρο που εγείρεται, παρέπεμψε σχετικά στην μαρτυρία του Σιακαλλή. Αναφέρεται ότι ο μάρτυρας είχε καταθέσει ότι για τα έτη 2010 και 2011, συνεπεία της μη καθόδου οποιωνδήποτε πελατών της Εφεσείουσας, υπήρξαν εξοικονομήσεις, τις οποίες, με τη συνδρομή των υπαλλήλων του λογιστηρίου του ξενοδοχείου, κατέγραψε σε αναλυτικές καταστάσεις, τις οποίες παρουσίασε και επεξήγησε με λεπτομέρεια. Όπως προειπώθηκε, το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχτηκε τη μαρτυρία του Σιακαλλή στην ολότητα της. Οι εξοικονομήσεις αφαιρέθηκαν και αυτές από τα ποσά που αξιώνονταν με τη δεύτερη αγωγή. Εφόσον δεν προσβάλλεται το εύρημα αξιοπιστίας του Σιακαλλή, η επιμέρους κατάληξη παραμένει άτρωτη. Ο λόγος έφεσης 5, επίσης απορρίπτεται.
Η έφεση απορρίπτεται.
€4.000 έξοδα της έφεσης, πλέον Φ.Π.Α. αν υπάρχει, επιδικάζονται υπέρ της Εφεσίβλητης και εναντίον της Εφεσείουσας.
Χ. Μαλαχτός, Δ.
Ι. Ιωαννίδης, Δ.
Ε. Εφραίμ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο