ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Έφεση Αρ. 2/2026Φ)
16 Ιουλίου, 2026
[ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, ΕΦΡΑΙΜ, Δ/στές]
ΕΦΕΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΔΙΚΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΥ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ MANDAMUS ΑΡ. 172/2023
ΥΠΟ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ:
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (N.33/1964)
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤHΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ ΚΑΙ ΕΞΑΡΧΟΥ ΠΑΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΩΝ Γ.Ο.Χ. (ΠΑΛΑΙΟΗΜΕΡΟΛΟΓΙΤΩΝ) ΠΑΡΘΕΝΙΟΥ», ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΑΙΤΗΣΗΣ ΜΕ ΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ MANDAMUS
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΤΩΝ 1) ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ ΣΙΗΚΚΗ ΚΑΙ 2) ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΑΙ 3) ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΡΝΑΒΑ ΤΩΝ ΓΝΗΣΙΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ (ΠΑΛΑΙΟΗΜΕΡΟΛΟΓΙΤΩΝ) ΔΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΑΥΤΗΣ ΠΑΤΕΡ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ, ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΥ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΠΑΤΡΩΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ ΓΝΗΣΙΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΗΜΕΡ.10/9/2024
KAI
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ.12.10.2022 ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΦΕΣΕΙΣ 9/2016 ΚΑΙ 143/2020 ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 41(4), 51(Α)(1) ΚΑΙ (2) ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ (ΔΙΑΚΑΤΟΧΗ, ΕΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ) ΝΟΜΟΥ (ΚΕΦ.244)
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ/Ή ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΗΣ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 22.3.2023 ΚΑΙ/Ή 24.3.2023 ΚΑΙ/Ή 11.4.2023
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ.10.3.2026 ΣΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ ΚΑΙ ΕΞΑΡΧΟΥ ΠΑΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΩΝ Γ.Ο.Χ. (ΠΑΛΑΙΟΗΜΕΡΟΛΟΓΙΤΩΝ) ΠΑΡΘΕΝΙΟΥ» ΥΠ΄ΑΡ.172/2023, ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΑΙΤΗΣΗΣ ΜΕ ΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ MANDAMUS.
Αίτηση ημερ. 28.4.26 για προσαγωγή μαρτυρίας
Π. Βορκάς, για Μιχάλης Βορκάς & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., για τους Εφεσείοντες/Αιτητές.
Χρ. Πουργουρίδης, για Χρήστος Πουργουρίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε., για τον Εφεσίβλητο 1/Καθ’ ου η Αίτηση.
Ουδεμία εμφάνιση, για τον Εφεσίβλητο 2, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα για τον Διευθυντή του Κτηματολογίου.
ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη
και θα δοθεί από την Εφραίμ, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΕΦΡΑΙΜ, Δ.: Μετά την έκδοση της απόφασης μας σήμερα με την οποία απερρίφθη η αίτηση ημερ. 14.5.2026 για διαγραφή του σημειώματος εμφάνισης και της ειδοποίησης εφεσίβλητου, προχωρούμε στην έκδοση απόφασης στην παρούσα αίτηση η οποία καταχωρίστηκε από τους εφεσείοντες για την προσαγωγή μαρτυρίας στην έφεση. Αξίζει να σημειωθεί ότι η καταχώριση της παρούσας είχε προηγηθεί της αίτησης για τη διαγραφή, πλην όμως θεωρήθηκε σκόπιμη η εξέταση της τελευταίας λόγω της φύσης της.
Η μαρτυρία που επιχειρείται να παρουσιαστεί, περιέχεται στην προτεινόμενη υπεύθυνη δήλωση η οποία επισυνάπτεται στην αίτηση. Ουσιαστικά αυτή η μαρτυρία συνίσταται στα ακόλουθα:
(i) O εφεσίβλητος κακόπιστα και παραπλανητικά προς το πρωτόδικο Δικαστήριο που εκδίκασε την αίτηση για Mandamus, δεν απεκάλυψε το γεγονός ότι η αγωγή, αντικείμενο της Πολ. Έφεσης αρ. 143/2020, η οποία στρεφόταν, μεταξύ άλλων, εναντίον του Ιερού Ναού Αποστόλου Βαρνάβα, είχε αποσυρθεί εναντίον του πριν την εκδίκαση της.
(ii) Επομένως, η απόφαση στην Πολ. Έφεση 143/2020 με την οποία αναγνωρίστηκε το δικαίωμα χρήσης και κατοχής περιουσίας της Εκκλησίας των Γ.Ο.Χ. δεν αφορούσε την περιουσία στην οποία αφορά η δήλωση μεταβίβασης την οποία ο εφεσίβλητος αιτήθηκε να λάβει από το Κτηματολόγιο.
(iii) Με τη μη αποκάλυψη της απόσυρσης της αγωγής εναντίον του Ιερού Ναού του Αποστόλου Βαρνάβα, ουσιαστικά ο εφεσίβλητος με έντεχνο και δόλιο τρόπο επεδίωξε να παρουσιάσει ότι είχε δικαίωμα επί της εν λόγω περιουσίας, ενώ δεν προσήλθε με καθαρά χέρια καθότι αυτή δεν του ανήκει και ποτέ δεν έλαβε δικαίωμα κατοχής και χρήσης αυτής με την απόφαση στην Πολ. Έφεση Αρ. 143/2020.
(iv) To ακίνητο για το οποίο καταχωρίστηκε η αίτηση για Mandamus αποτελεί μέρος της νέας αγωγής 536/2026, στην οποία ζητείται η ακύρωση κτηματολογικών πράξεων, μεταξύ των οποίων και η [ ].
(v) Ο εφεσίβλητος ουδέποτε προέβη σε διάβημα στο πλαίσιο της εν λόγω αγωγής να εξασφαλίσει τις πληροφορίες που αιτήθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο.
(vi) Το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος ναός αποτελεί αντικείμενο νέας αγωγής καταδεικνύει ότι ο εφεσίβλητος στην αίτηση για Mandamus «ζητούσε, εν γνώσει του, παραπλανητικά διάταγμα για ακίνητο του οποίου την κατοχή και χρήση ΔΕΝ κατέχει αφού ο συγκεκριμένος ναός δεν υπήρξε ποτέ μέρος των επίδικων ακινήτων».
(vii) Παραμένει άξιον απορίας ποιος έλαβε τις πληροφορίες αυτές από το Κτηματολόγιο αφού ο εφεσίβλητος έχει προ πολλού εγκαταλείψει την Κύπρο και «τον δήθεν «μητροπολιτικό του θρόνο» όπως παρουσιάζουν οι ίδιοι οι πιστοί που τον ακολουθούσαν».
Οι λόγοι ένστασης αφορούν στο ότι η αίτηση είναι νομικά αβάσιμη, κακόπιστη και καταχρηστική. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση δικηγορικής υπαλλήλου στο δικηγορικό γραφείο το οποίο εκπροσωπεί τον εφεσίβλητο. Αυτή ήταν και η ενόρκως δηλούσα προς υποστήριξη της αίτησης για την έκδοση του Mandamus. Αρχικά δέχεται ότι εκ καλόπιστου λάθους στηρίχθηκε στο συνταχθέν κείμενο της απόφασης και όχι στην ίδια την απόφαση, με αποτέλεσμα να μην είχε αντιληφθεί ότι η αγωγή είχε αποσυρθεί εναντίον του Ιερού Ναού Αποστόλου Βαρνάβα. Εν πάση περιπτώσει, ισχυρίζεται ότι αυτός ο Ιερός Ναός δεν ήταν ο αιτητής στην αίτηση για Mandamus αλλά ο εφεσίβλητος, ο οποίος δεν βάσισε το αίτημα του προς το Κτηματολόγιο στο ότι ο Ιερός Ναός Αποστόλου Βαρνάβα ήταν επιτυχών διάδικος αλλά στο ότι «ήταν ο ίδιος επιτυχών διάδικος και ως Μητροπολίτης Κιτίου και Έξαρχος Πάσης Κύπρου είχε δικαίωμα κατοχής και χρήσης όλης της ακίνητης περιουσίας όλων των Ιερών ναών και άλλων θρησκευτικών οργανισμών οι οποίοι ανήκουν ή υπάγονται στην εκκλησία των Γ.Ο.Χ. Κύπρου».
Ο Κανονισμός 14 του περί Ανωτάτου Δικαστηρίου (Δικαιοδοσία έκδοσης Ενταλμάτων Προνομιακής Φύσεως (Διαδικαστικό Κανονισμό) του 2018 προβλέπει τα εξής:
«Σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, είτε αυτή αφορά μονομερή αίτηση για άδεια είτε αίτηση δια κλήσεως, το Δικαστήριο, μπορεί είτε αυτεπαγγέλτως είτε έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε διαδίκου να δώσει τις οδηγίες που απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης.»
Παρόλο που στον εν λόγω Κανονισμό δεν γίνεται αναφορά σε έφεση, εντούτοις εξυπακούεται ότι το ζήτημα προσαγωγής μαρτυρίας στο πλαίσιο έφεσης κατά πρωτόδικης απόφασης για προνομιακό ένταλμα καλύπτεται από τον εν λόγω Κανονισμό. Σύμφωνα δε με τον Κανονισμό 15, το Δικαστήριο δύναται να ρυθμίζει την ενώπιον του διαδικασία, λαμβάνοντας υπόψη την εξαιρετική φύση των προνομιακών ενταλμάτων και τις ανάγκες της υπόθεσης.
Ο καθ’ ου ισχυρίζεται ότι το άρθρο 25(3) του περί Δικαστηρίων Νόμου, Ν.14/1960 είναι αυτό που παρέχει εξουσία στο Ανώτατο Δικαστήριο να ακούει και δέχεται μαρτυρία στο πλαίσιο της έφεσης, και επομένως η παράλειψη συμπερίληψης αυτού στη νομική βάση της αίτησης την καθιστά παράτυπη και ως τέτοια η αίτηση είναι απορριπτέα. Δεν συμφωνούμε με αυτή τη θέση. Στο άρθρο 25(3) ρητώς αναφέρεται ότι τέτοια εξουσία χορηγείται επιπρόσθετα με οποιεσδήποτε εξουσίες παρέχονται στο Δικαστήριο από τον περί Ποινικής Δικονομίας Νόμο ή οποιονδήποτε άλλο νόμο ή διαδικαστικό κανονισμό. Από τη στιγμή που η αίτηση περιλαμβάνει στη νομική της βάση τον Κανονισμό 14 του περί Ανωτάτου Δικαστηρίου (Δικαιοδοσία έκδοσης Ενταλμάτων Προνομιακής Φύσεως (Διαδικαστικό Κανονισμό) του 2018, τότε η αίτηση στηρίζεται στην ορθή νομική βάση και δύναται να τύχει εξέτασης.
Για το ζήτημα προσαγωγής μαρτυρίας στο πλαίσιο έφεσης, τυγχάνουν εφαρμογής τα όσα αναφέρθηκαν στην υπόθεση Αγαπίου ν. Δημοκρατίας (1989) 2 Α.Α.Δ. 396:
«Η εξουσία του Εφετείου να δεχθεί μαρτυρία έχει συμπληρωματικό χαρακτήρα και περιορίζεται κυρίως σε μαρτυρία η οποία έρχεται σε φως μετά την ολοκλήρωση της δίκης η ύπαρξη της οποίας δεν μπορούσε να εντοπιστεί παρά την λήψη κάθε λογικού μέτρου από το διάδικο ο οποίος επιδιώκει την παρουσίαση της στο Εφετείο.
Η δευτεροβάθμια δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει ως κύριο σκοπό την θεώρηση της ορθότητας της απόφασης και της ετυμηγορίας του πρωτόδικου δικαστηρίου. Ο ρόλος αυτός δύσκολα συμβιβάζεται με την λήψη και αξιολόγηση μαρτυρίας. Γι' αυτό μαρτυρία μπορεί να ληφθεί μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις και κάτω από τις αυστηρές προϋποθέσεις που έχει καθορίσει η νομολογία. ...
... Η μαρτυρία της οποίας η προσαγωγή επιδιώκεται πρέπει να προσδιορίζεται με ακρίβεια η σύνοψη της ή όπου είναι δυνατό ολόκληρο το κείμενο της πρέπει να επισυνάπτεται στην αίτηση ώστε το Εφετείο να είναι σε θέση να εκτιμήσει προκαταρκτικά την σχετικότητα, αξιοπιστία και τις πιθανές επιπτώσεις της στο αποτέλεσμα.»
Η εν λόγω απόφαση υιοθετήθηκε προσφάτως στην υπόθεση Daventree Trustees Ltd v. Husky Trading Co Ltd, Πολ. Έφεση Αρ. 189/2017, ημερ. 3.12.2025.
Η εισήγηση του καθ’ ου η αίτηση πως το γεγονός ότι οι αιτητές δεν ήταν μέρος στην πρωτόδικη διαδικασία και επομένως δεν δύνανται να προωθούν την παρούσα δεν κρίνεται βάσιμη. Οι αιτητές έλαβαν μέρος στην εν λόγω διαδικασία καθότι καταχώρισαν αίτηση παρέμβασης τους η οποία, κατόπιν εκδίκασης, δεν έγινε δεκτή. Οι αιτητές άσκησαν το δικαίωμα τους της έφεσης κατά της πρωτόδικης απόφασης με την οποία δεν τους επετράπη η παρέμβαση, επομένως είναι διάδικα μέρη ως εφεσείοντες και δύνανται να υποβάλουν αιτήματα προς το Δικαστήριο στο πλαίσιο της έφεσης.
Στην προσβαλλόμενη πρωτόδικη απόφαση αναφέρεται ότι το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση του στην Πολ. Έφεση Αρ. 143/2020, «αναγνώρισε ότι δικαίωμα χρήσης και κατοχής συγκεκριμένης περιουσίας της Εκκλησίας των …. (ΓΟΧ), …., είχε ο Μητροπολίτης και Έξαρχος Πάσης Κύπρου των ΓΟΧ, Παρθένιος». Παρά ταύτα, στην προσβαλλόμενη απόφαση το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν προέβη σε οποιαδήποτε διαπίστωση ότι η δήλωση μεταβίβασης αφορούσε σε περιουσία η οποία ήταν το αντικείμενο της Πολ. Έφεσης Αρ. 143/2020, ούτως ώστε να τίθετο θέμα τυχόν παραπλάνησης αυτού. Με βάση το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, το πρωτόδικο Δικαστήριο ανέφερε μεν ότι από την εν λόγω εφετειακή απόφαση «συνάγεται» η αναγνώριση από το Ανώτατο Δικαστήριο πως ο αιτητής (Παρθένιος) εκπροσωπούσε την Εκκλησία των ΓΟΧ της Κύπρου, πλην όμως προχώρησε να επισημάνει ότι το επίδικο ζήτημα στην ενώπιον του αίτηση δεν ήταν ως προς το ποια πλευρά νομιμοποιείται να εκπροσωπεί την Εκκλησία των Γ.Ο.Χ. Κύπρου, αλλά το κατά πόσο ο Παρθένιος είχε δικαίωμα να ζητήσει αντίγραφο της πράξης από το Κτηματολόγιο. Κατέληξε ότι είναι υπό τη (φερόμενη) ιδιότητα του ως Μητροπολίτη Κιτίου που είχε δικαίωμα να λάβει αντίγραφο της δήλωσης, για την προστασία και διασφάλιση της περιουσίας της Εκκλησίας των ΓΟΧ.
Με βάση όσα αναφέρονται ανωτέρω, θεωρούμε ότι η προτεινόμενη μαρτυρία αφορά ζήτημα το οποίο δεν απασχόλησε το πρωτόδικο Δικαστήριο και επομένως κρίνεται άσχετη και τυχόν προσαγωγή της δεν θα εξυπηρετούσε οποιονδήποτε σκοπό.
Ως εκ τούτου η αίτηση κρίνεται αβάσιμη και απορρίπτεται.
€1.300 έξοδα αίτησης, πλέον ΦΠΑ εάν υπάρχει, επιδικάζονται υπέρ του καθ’ ου η αίτηση και εναντίον των αιτητών.
Χ. ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.
Ι. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, Δ.
Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ.
/κβπ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο