ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση αρ. 597/2021)
24 Φεβρουαρίου 2026
[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ
Αιτητής,
v.
ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΙΤΛΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ.)
Καθ’ ου η αίτηση.
……………………………
Διονύσιος Νικολετόπουλος, για Ευστάθιος Κ. Ευσταθίου Δ.Ε.Π.Ε., για τον αιτητή.
Μαρία Κοτσώνη, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για το καθ’ ου η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Ο αιτητής άσκησε την υπό κρίση προσφυγή, αξιώνοντας από το Δικαστήριο, την ακόλουθη θεραπεία:-
«Δήλωση και/ή διαταγή του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφαση των καθ’ ων η αίτηση η οποία περιέχεται σε επιστολή προς τον αιτητή ημερομηνίας 6.4.2021 (ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ 1) και με την οποία αποφάσισαν κατόπιν επανεξέτασης της αίτησής του με αρ. Πρωτ.: Ε14/21 και των πρόσθετων στοιχείων που προσκομίστηκαν, να μην εγκρίνουν το αίτημα του αιτητή για αναγνώριση του τίτλου σπουδών του «Δίπλωμα/Δόκιμου Αξιωματικού Καταστρώματος» που του απονεμήθηκε από την Ανώτερη Δημόσια Σχολή Εμπορικού Ναυτικού Πλοιάρχων/Ύδρας Ελλάδας και τις αναβαθμίσεις και την αναγνώριση που έτυχε το δίπλωμα αυτό μέσω της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως τίτλου ισότιμου ή ισότιμου και αντίστοιχου προς Πτυχίο Πανεπιστημιακού επιπέδου στον κλάδο/ειδίκευση Πλοιάρχων, είναι άκυρη και/ή παράνομη και/ή εστερημένη εννόμου αποτελέσματος».
Στις 13.1.2021, ο αιτητής υπέβαλε προς το Κυπριακό Συμβούλιο Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών (στο εξής «Συμβούλιο»), αίτηση για αναγνώριση του τίτλου σπουδών του «Δίπλωμα/Δοκίμου Αξιωματικού Καταστρώματος» που του απονεμήθηκε από την Ανώτερη Δημόσια Σχολή Εμπορικού Ναυτικού Πλοίαρχων/Ύδρας της Ελλάδας, ως τίτλου ισοτίμου και αντίστοιχου προς Πτυχίο Πανεπιστημιακού επιπέδου στον κλάδο/ειδίκευση Πλοιάρχων (Αρ. Πρωτ. 46/21). Σημειώνεται πως, την προαναφερόμενη αίτηση, υπέβαλε ο αιτητής, εκκρεμούσης διαδικασίας πλήρωσης κενής θέσης Διευθυντή Ρύθμισης Λιμενικών Θεμάτων, στην Αρχή Λιμένων Κύπρου, θέση για την οποία ήταν υποψήφιος και από τον οποίο ζητήθηκε η αιτούμενη αναγνώριση του τίτλου σπουδών του, ως τίτλου ισότιμου με Πανεπιστημιακό Δίπλωμα ή τίτλο ή ισοδύναμο προσόν.
Κατά τη συνεδρία ημερομηνίας 17.2.2021, το Συμβούλιο έλαβε υπόψη του πληροφορίες που είχαν εξασφαλιστεί στις 4.4.2013 από τον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης της Ελλάδος (ΔΟΑΤΑΠ), σε σχέση με τις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού, στη βάση και προηγούμενης του απόφασης, ημερομηνίας 29.4.2013. Αφού εξέτασε την υποβληθείσα αίτηση, αποφάσισε τα εξής:-
«Το Συμβούλιο έλαβε γνώση επιστολής του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της Αρχής Λιμένων Κύπρου, ημερομηνίας 27.1.2021, αναφορικά με την πλήρωση κενής θέσης Διευθυντή Ρύθμισης Λιμενικών Θεμάτων και την αίτηση που υπέβαλε για αναγνώριση ο κ Νικόλας Παρασκευά.
Το Συμβούλιο αποφάσισε να μην εγκρίνει το αίτημα για αναγνώριση του τίτλου σπουδών «Δίπλωμα/Δοκίμου Αξιωματικού Καταστρώματος» που απονεμήθηκε από την Ανώτερη Δημόσια Σχολή Εμπορικού Ναυτικού Πλοίαρχων/Ύδρας της Ελλάδας, ως τίτλου ισότιμου ή ισότιμου και αντίστοιχου προς Πτυχίο Πανεπιστημιακού επιπέδου στον κλάδο/ειδίκευση Πλοίαρχων διότι:
Σύμφωνα με επίσημες πληροφορίες που εξασφαλίστηκαν από τους αρμοδίους φορείς της Ελλάδας - ΔΟΑΤΑΠ Ελλάδας, ο εν λόγω τίτλος σπουδών δεν είναι επίπεδου Πτυχίου. Συγκεκριμένα οι εν λόγω πληροφορίες αναφέρουν ότι οι Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ) ανήκουν στην τριτοβάθμια Ανώτερη Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση. Οι απόφοιτοι των ΑΕΝ αποκτούν τίτλο σπουδών Τρίτης Βαθμίδας Εκπαίδευσης και ταυτόχρονα το πτυχίο Πλοίαρχου ή Μηχανικού Γ’ Τάξης. Οι εισακτέοι στις ΑΕΝ κατά το ακαδημαϊκό έτος 2005-2006 και εφεξής έχουν τη δυνατότητα, μετά από έτη συγκεκριμένης υπηρεσίας, να αναβαθμίσουν το πτυχίο τους σε πτυχίο Πλοιάρχου ή Μηχανικού Α' Τάξης το οποίο αποτελεί πτυχίο ισότιμο προς το πτυχίο των Τ.Ε.Ι.
Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 1 του Νόμου 2638/1998 “Οργάνωση και λειτουργία της ναυτικής εκπαίδευσης, μισθολογικές ρυθμίσεις για το προσωπικό αυτής και άλλες διατάξεις» της Ελληνικής Δημοκρατίας, όπως αυτό τροποποιήθηκε με τους Νόμους 3450/2006 και 4676/2020 της Ελληνικής Δημοκρατίας:
«2. Το δίπλωμα του Εμπορικού Ναυτικού Α' Τάξης καθίσταται ισότιμο με το πτυχίο των Τ.Ε.Ι. Η διάταξη ισχύει για τους εισακτέους στις Α.Ε.Ν. κατά το ακαδημαϊκό έτος 2005-2006 και εφεξής.
3. Η διάρκεια σπουδών στις Α.Ε.Ν. είναι οκτώ εξάμηνα και περιλαμβάνει έξι εξάμηνα θεωρητικής διδασκαλίας και δυο εξάμηνα πρακτικής άσκησης επί πλοίου.»
Επομένως, το Συμβούλιο αποφάσισε να αναγνωρίσει τον τίτλο σπουδών “Δίπλωμα/Δοκίμου Αξιωματικού Καταστρώματος” ως τίτλο ισότιμο προς Δίπλωμα Ανώτερης Εκπαίδευσης.
Επισημαίνεται ότι, το Συμβούλιο είναι ενήμερο για τις αποφάσεις που λήφθηκαν παλαιότερα αναφορικά με τους τίτλους σπουδών των Α.Ε.Ν., σύμφωνα με τις οποίες, οι εν λόγω τίτλοι αναγνωρίστηκαν ως τίτλοι ισότιμοι προς Πτυχίο πανεπιστημιακού επιπέδου ή ως τίτλοι ισότιμοι και αντίστοιχοι προς Πτυχίο Ανώτατης Εκπαίδευσης Τεχνολογικού Τομέα σε συγκεκριμένη ειδικότητα.
Με βάση τα πρακτικά των συνεδριάσεων, το Συμβούλιο διαπίστωσε ότι οι παλαιότερες αποφάσεις του ΚΥΣΑΤΣ βασίστηκαν σε πληροφορίες που είχαν εξασφαλιστεί τότε από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων της Ελλάδας. Οι εν λόγω αποφάσεις λήφθηκαν από προηγούμενο Συμβούλιο και δεν μπορούν να ανακληθούν.
Σύμφωνα με το άρθρο 54 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου, θεωρείται παράβαση των αρχών της χρηστής διοίκησης η ανάκληση από τη διοίκηση μετά πάροδο εύλογου χρόνου πράξης της έστω και παράνομης, που στο μεταξύ δημιούργησε δικαιώματα και γενικά ευνοϊκές για το διοικούμενο καταστάσεις.
Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο κρίνει ότι δεν μπορεί να προχωρήσει σε ανάκληση των προηγούμενων αποφάσεων που αφορούν στους τίτλους σπουδών των Α.Ε.Ν., διότι έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα και ενδεχομένως να έχουν δημιουργηθεί δικαιώματα και γενικά ευνοϊκές καταστάσεις για τους κατόχους τους.
Ούτε, όμως, μπορεί το Συμβούλιο να προχωρήσει σε αναγνώριση του τίτλου “Δίπλωμα/Δοκίμου Αξιωματικού Καταστρώματος” που απονεμήθηκε από την Ανώτερη Δημόσια Σχολή Εμπορικού Ναυτικού Πλοιάρχων/Ύδρας της Ελλάδας, ως τίτλου ισότιμου ή ισότιμου και αντίστοιχου προς Πτυχίο Πανεπιστημιακού επιπέδου στον κλάδο/ειδίκευση Πλοιάρχων, διότι με βάση τις πληροφορίες που εξασφαλίστηκαν από τον ΔΟΑΤΑΠ Ελλάδας σε μεταγενέστερο στάδιο αλλά και τη νομοθεσία της Ελληνικής Δημοκρατίας, ο εν λόγω τίτλος δεν είναι επιπέδου Πτυχίου.
Σύμφωνα με το άρθρο 9 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου:
«Όταν το διοικητικό όργανο πρόκειται να εκδώσει μια πράξη, ύστερα από αίτηση, θα βασιστεί στο νομοθετικό καθεστώς που ισχύει κατά το χρόνο της έκδοσης της πράξης, ανεξάρτητα αν αυτό ήταν διαφορετικό κατά το χρόνο της υποβολής της σχετικής αίτησης. Όταν η διοίκηση, έπειτα από πάροδο εύλογου χρόνου, παραλείπει να προβεί στην εξέταση της αίτησης, λαμβάνεται υπόψη το καθεστώς που ίσχυε κατά το τέλος της εκπνοής του εύλογου χρόνου».
Οι πληροφορίες και τα δεδομένα που ίσχυαν κατά την εξέταση της αίτησης του κ. Νικόλα Παρασκευά, από το Συμβούλιο, ήταν διαφορετικά από αυτά που ίσχυαν κατά την εξέταση των προηγούμενων αιτήσεων, για τις οποίες χορηγήθηκε διαφορετική αναγνώριση.»
Η προαναφερόμενη απόφαση, γνωστοποιήθηκε στον αιτητή με την επιστολή ημερομηνίας 4.3.2021.
Ο αιτητής υπέβαλε στις 23.3.2021, αίτηση επανεξέτασης (Αίτηση αρ. Ε14/21). Κατά τη συνεδρία του ημερομηνίας 24.3.2021, το Συμβούλιο κατέληξε ως εξής:-
«Το Συμβούλιο έλαβε γνώση της αίτησης επανεξέτασης με Αρ. Πρωτ. Ε14/21, καθώς και όλων των στοιχείων που περιλαμβάνονται σ αυτήν.
Το Συμβούλιο, αφού εξέτασε την αίτηση επανεξέτασης και όλα τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σ αυτήν, διαπίστωσε ότι δεν προκύπτει οτιδήποτε που να δικαιολογεί αλλαγή της απόφασης που έλαβε κατά την 203η Συνεδρία του (17.2.2021), αναφορικά με την αίτηση με Αρ. Πρωτ.46/21, για την οποία υποβάλλεται η εν λόγω αίτηση επανεξέτασης.
Το Συμβούλιο αποφάσισε όπως εμμείνει στην αρχική του απόφαση, η οποία λήφθηκε κατά την 203η Συνεδρία του (17.2.2021), και η οποία κοινοποιήθηκε στον αιτητή με επιστολή ημερομηνίας 4.3.2021.
Το Συμβούλιο αποφάσισε να μην εγκρίνει το αίτημα για αναγνώριση του τίτλου σπουδών “Δίπλωμα/Δοκίμου Αξιωματικού Καταστρώματος” που απονεμήθηκε από την Ανώτερη Δημόσια Σχολή Εμπορικού Ναυτικού Πλοιάρχων/Ύδρας της Ελλάδας, ως τίτλου ισότιμου ή ισότιμου και αντίστοιχου προς Πτυχίο Πανεπιστημιακού επιπέδου στον κλάδο/ειδίκευση Πλοιάρχων διότι:
Σύμφωνα με επίσημες πληροφορίες που εξασφαλίστηκαν από τους αρμόδιους φορείς της Ελλάδας - ΔΟΑΤΑΠ Ελλάδας, ο εν λόγω τίτλος σπουδών δεν είναι επιπέδου Πτυχίου. Συγκεκριμένα οι εν λόγω πληροφορίες αναφέρουν ότι οι Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ) ανήκουν στην τριτοβάθμια Ανώτερη Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση. Οι απόφοιτοι των ΑΕΝ αποκτούν τίτλο σπουδών Τρίτης Βαθμίδας Εκπαίδευσης και ταυτόχρονα το πτυχίο Πλοιάρχου ή Μηχανικού Γ’ Τάξης. Οι εισακτέοι στις ΑΕΝ κατά το ακαδημαϊκό έτος 2005-2006 και εφεξής έχουν τη δυνατότητα, μετά από έτη συγκεκριμένης υπηρεσίας, να αναβαθμίσουν το πτυχίο τους σε πτυχίο Πλοιάρχου ή Μηχανικού Α' Τάξης το οποίο αποτελεί πτυχίο ισότιμο προς το πτυχίο των Τ.Ε.Ι.
Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 1 του Νόμου 2638/1998 “Οργάνωση και λειτουργία της ναυτικής εκπαίδευσης, μισθολογικές ρυθμίσεις για το προσωπικό αυτής και άλλες διατάξεις» της Ελληνικής Δημοκρατίας, όπως αυτό τροποποιήθηκε με τους Νόμους 3450/2006 και 4676/2020 της Ελληνικής Δημοκρατίας:
«2. Το δίπλωμα του Εμπορικού Ναυτικού Α' Τάξης καθίσταται ισότιμο με το πτυχίο των Τ.Ε.Ι. Η διάταξη ισχύει για τους εισακτέους στις Α.Ε.Ν. κατά το ακαδημαϊκό έτος 2005-2006 και εφεξής.
3. Η διάρκεια σπουδών στις Α.Ε.Ν. είναι οκτώ εξάμηνα και περιλαμβάνει έξι εξάμηνα θεωρητικής διδασκαλίας και δυο εξάμηνα πρακτικής άσκησης επί πλοίου.»
Επομένως, το Συμβούλιο αποφάσισε να αναγνωρίσει τον τίτλο σπουδών “Δίπλωμα/Δοκίμου Αξιωματικού Καταστρώματος” ως τίτλο ισότιμο προς Δίπλωμα Ανώτερης Εκπαίδευσης.
Επισημαίνεται ότι, το Συμβούλιο είναι ενήμερο για τις αποφάσεις που λήφθηκαν παλαιότερα αναφορικά με τους τίτλους σπουδών των Α.Ε.Ν., σύμφωνα με τις οποίες, οι εν λόγω τίτλοι αναγνωρίστηκαν ως τίτλοι ισότιμοι προς Πτυχίο πανεπιστημιακού επιπέδου ή ως τίτλοι ισότιμοι και αντίστοιχοι προς Πτυχίο Ανώτατης Εκπαίδευσης Τεχνολογικού Τομέα σε συγκεκριμένη ειδικότητα.
Με βάση τα πρακτικά των συνεδριάσεων, το Συμβούλιο διαπίστωσε ότι οι παλαιότερες αποφάσεις του ΚΥΣΑΤΣ βασίστηκαν σε πληροφορίες που είχαν εξασφαλιστεί τότε από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων της Ελλάδας. Οι εν λόγω αποφάσεις λήφθηκαν από προηγούμενο Συμβούλιο και δεν μπορούν να ανακληθούν.
Σύμφωνα με το άρθρο 54 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου, θεωρείται παράβαση των αρχών της χρηστής διοίκησης η ανάκληση από τη διοίκηση μετά πάροδο εύλογου χρόνου πράξης της έστω και παράνομης, που στο μεταξύ δημιούργησε δικαιώματα και γενικά ευνοϊκές για το διοικούμενο καταστάσεις.
Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο κρίνει ότι δεν μπορεί να προχωρήσει σε ανάκληση των προηγούμενων αποφάσεων που αφορούν στους τίτλους σπουδών των Α.Ε.Ν., διότι έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα και ενδεχομένως να έχουν δημιουργηθεί δικαιώματα και γενικά ευνοϊκές καταστάσεις για τους κατόχους τους.
Ούτε, όμως, μπορεί το Συμβούλιο να προχωρήσει σε αναγνώριση του τίτλου “Δίπλωμα/Δοκίμου Αξιωματικού Καταστρώματος” που απονεμήθηκε από την Ανώτερη Δημόσια Σχολή Εμπορικού Ναυτικού Πλοιάρχων/Ύδρας της Ελλάδας, ως τίτλου ισότιμου ή ισότιμου και αντίστοιχου προς Πτυχίο Πανεπιστημιακού επιπέδου στον κλάδο/ειδίκευση Πλοιάρχων, διότι με βάση τις πληροφορίες που εξασφαλίστηκαν από τον ΔΟΑΤΑΠ Ελλάδας σε μεταγενέστερο στάδιο αλλά και τη νομοθεσία της Ελληνικής Δημοκρατίας, ο εν λόγω τίτλος δεν είναι επιπέδου Πτυχίου.
Σύμφωνα με το άρθρο 9 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου:
«Όταν το διοικητικό όργανο πρόκειται να εκδώσει μια πράξη, ύστερα από αίτηση, θα βασιστεί στο νομοθετικό καθεστώς που ισχύει κατά το χρόνο της έκδοσης της πράξης, ανεξάρτητα αν αυτό ήταν διαφορετικό κατά το χρόνο της υποβολής της σχετικής αίτησης. Όταν η διοίκηση, έπειτα από πάροδο εύλογου χρόνου, παραλείπει να προβεί στην εξέταση της αίτησης, λαμβάνεται υπόψη το καθεστώς που ίσχυε κατά το τέλος της εκπνοής του εύλογου χρόνου».
Οι πληροφορίες και τα δεδομένα που ίσχυαν κατά την εξέταση της αίτησης επανεξέτασης του κ. Νικόλα Παρασκευά, από το Συμβούλιο, ήταν διαφορετικά από αυτά που ίσχυαν κατά την εξέταση των προηγούμενων αιτήσεων, για τις οποίες χορηγήθηκε διαφορετική αναγνώριση.
Η πιο πάνω απόφαση γνωστοποιήθηκε στον αιτητή με επιστολή ημερομηνίας 6.4.2021, η νομιμότητα της οποίας συνιστά το αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής.
Σημειώνεται πως προδικαστική ένσταση σε σχέση με την εκτελεστότητα της επίδικης απόφασης, απεσύρθη κατά το στάδιο των προφορικών διευκρινίσεων.
Πρώτος λόγος ακύρωσης που προωθήθηκε εκ μέρους του ευπαιδεύτου συνηγόρου του αιτητή, άπτεται της θέσης πως το Συμβούλιο τελούσε υπό πλάνη, ως προς τα πραγματικά γεγονότα που είχε ενώπιον του. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό, το Συμβούλιο αρκέστηκε στην εξέταση του τίτλου σπουδών «Δίπλωμα/Δόκιμου Αξιωματικού Καταστρώματος», χωρίς να λάβει υπόψη του τις αναβαθμίσεις του εν λόγω τίτλου, ήτοι την πρώτη αναβάθμιση σε Δίπλωμα Πλοιάρχου Τάξης Β΄ (Υποπλοιάρχου), καθώς και την δεύτερη αναβάθμιση σε Δίπλωμα Πλοιάρχου Α΄, αναβαθμίσεις που έγιναν σύμφωνα με τα Διεθνή Ναυτιλιακά Πρότυπα και στη βάση αυτών, αλλά κυρίως του Διπλώματος Πλοιάρχου Α΄, είχε προσληφθεί το έτος 2007 ως Πλοηγός στην Αρχή Λιμένων Κύπρου.
Όπως υποστηρίζει στη γραπτή του αγόρευση, το Συμβούλιο ενεργώντας υπό καθεστώς πλάνης, δεν έλαβε υπόψη του τις πιο πάνω αναφερόμενες αναβαθμίσεις κι η αίτησή του δεν εξετάστηκε εφ’ όλης της ύλης, αφού εάν λαμβάνονταν υπόψη τα διπλώματα, πτυχία και αναβαθμίσεις που προηγήθηκαν, αυτό θα καθίστατο ισοδύναμο προσόν στις Ναυτιλιακές Σπουδές πανεπιστημιακού επιπέδου ή ανώτατης εκπαίδευσης, ζητήματα που διευκρινίστηκαν και κατά την υποβολή της αίτησης επανεξέτασης. Πλην όμως, δεν αποτέλεσαν μέρος του συλλογισμού του Συμβουλίου.
Ο δεύτερος λόγος ακύρωσης, άπτεται του ισχυρισμού περί παράβασης της αρχής της ισότητας και της ίσης μεταχείρισης, όπως και των αρχών της καλής πίστης, της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη, αφού υπό προηγούμενες συνθέσεις του Συμβουλίου, τα ίδια διπλώματα, είχαν αναγνωριστεί ως πτυχία πανεπιστημιακού επιπέδου. Στην αίτηση επανεξέτασης που υπέβαλε, ανέφερε συγκεκριμένα τρία παραδείγματα προσώπων που εξασφάλισαν όμοια διπλώματα, πρόσωπα τα οποία είχαν εισαχθεί στις σχολές αυτές, πριν το ακαδημαϊκό έτος 2005-2006, επισυνάπτοντας μάλιστα και την αναγνώριση που αυτά έλαβαν, ως τίτλο ισότιμο προς Πτυχίο πανεπιστημιακού επιπέδου.
Κατά τις εισηγήσεις, το Συμβούλιο ενήργησε κατά παράβαση της αρχής της ισότητας και της αρχής του ενιαίου μέτρου κρίσης, αφού τα συγκεκριμένα αυτά πρόσωπα, τελούσαν υπό τις ίδιες συνθήκες, με τα ίδια προσόντα και διπλώματα με τον αιτητή και εντούτοις, έτυχαν διαφορετικής μεταχείρισης. Όπως πρόσθετα αναφέρει, εάν ο ίδιος υπέβαλλε αίτηση προηγουμένως για αναγνώριση του τίτλου σπουδών του, τότε, με την πολιτική και πρακτική που ακολουθούσε τότε το Συμβούλιο, θα προέβαινε σε αναγνώριση του τίτλου σπουδών του, ενώ σήμερα, αλλάζοντας αυτή την θέση, απέρριψε την αίτησή του.
Η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, υποστήριξε πως ο πρώτος λόγος ακύρωσης, δεν μπορεί να εξεταστεί από το Δικαστήριο, καθότι ουδέποτε, κατά το στάδιο της αίτησης επανεξέτασης, ο αιτητής προέβαλε οποιοδήποτε ισχυρισμό ή ένσταση ότι τα στοιχεία και/ή οι αναβαθμίσεις των διπλωμάτων του, τα οποία είχε υποβάλει στην αρχική του αίτηση, είχαν αγνοηθεί και δεν λήφθηκαν υπόψη από το Συμβούλιο κατά την επανεξέταση. Ανεξαρτήτως τούτου, υποστηρίζει πως τα διπλώματα του αιτητή ήταν ενώπιον του καθ’ ου η αίτηση, εξετάστηκαν και λήφθηκαν δεόντως υπόψη. Ως προς τον δεύτερο λόγο ακύρωσης, υποβάλλεται η θέση πως οι άλλες περιπτώσεις που απαριθμεί ο αιτητής, είχαν βασιστεί σε διαφορετικά δεδομένα και συνεπώς, δεν υπήρχαν όμοιες ή παρόμοιες συνθήκες και επομένως, ούτε και άνιση μεταχείριση όμοιων περιπτώσεων.
Έχω εξετάσει τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς, υπό το φως των ενώπιον μου εγγράφων και στοιχείων που προκύπτουν, τόσο από την Ένσταση, όσο και από τους διοικητικούς φακέλους που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 1 και 2 στη διαδικασία.
Παρόλο που δεν εγέρθηκε ζήτημα κακής σύνθεσης, της συνεδρίας του καθ΄ ου η αίτηση Συμβουλίου, τόσο κατά τη συνεδρία ημερομηνίας 17.2.2021 που εξετάστηκε η αίτηση του αιτητή, όσο και κατά τη συνεδρία ημερομηνίας 4.3.2021, κατά την οποία εξετάστηκε η αίτηση επανεξέτασης, εντούτοις, τέτοιας φύσεως ζητήματα, σχετιζόμενα με την δημόσια τάξη, μπορούν να τύχουν και αυτεπάγγελτης εξέτασης από το ίδιο το Δικαστήριο, ακόμα και κατ’ έφεση, έστω και εάν δεν δικογραφείται τέτοιος ισχυρισμός στα νομικά σημεία της προσφυγής (Θαλασσινός ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 255, Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 349, Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου ν. Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού (2002) 3 Α.Α.Δ. 314, Sigma Radio T.V. Ltd v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2005) 3 Α.Α.Δ. 130, Νίκολας ν. Δημοκρατίας (2011) 3Β Α.Α.Δ 583, Ε.Δ.Δ. 141/2019, Λάμπρου ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 9.10.2024, Ε.Δ.Δ. 128/2020, The Vegetable Producers and Exporters Ltd κ.ά ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 3.4.2025).
Όπως αναφέρεται στο πρακτικό, τόσο της συνεδρίας ημερομηνίας 17.2.2021, όσο και της συνεδρίας ημερομηνίας 4.3.2021, παρούσες βρίσκονταν οι αποσπασμένες στην υπηρεσία του Συμβουλίου εκπαιδευτικοί, κ.κ. Μαραγκού, Καραβαλή και Πογιατζή, προκειμένου να προσκομίσουν στοιχεία σχετικά με τις αιτήσεις που εξετάστηκαν. Όπως αναφέρεται και στα δύο πρακτικά:-
«Στη συνεδρία προσκλήθηκαν και συμμετείχαν οι κ.κ. Βασούλα Μαραγκού, Αθηνά Καραβαλή και Μαρία Πογιατζή, Αποσπασμένοι Εκπαιδευτικοί στην Υπηρεσία του ΚΥΣΑΤΣ, για να προσκομίσουν στοιχεία σχετικά με τις αιτήσεις που εξετάστηκαν».
Σύμφωνα με τις διατάξεις άρθρου 5(5) του Ν. 68(Ι)/96, ως αυτός ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο, πέραν της τήρησης πρακτικών, που εν προκειμένω, δεν ήταν η περίπτωση, αφού πρακτικογράφος αναφέρεται η κα Τούρου, λειτουργοί που ορίζονται από το Συμβούλιο, μπορούν να παρευρίσκονται στις συνεδριάσεις του και να υποβοηθούν το έργο του.
Στο σύγγραμμα του Δαγτόγλου, «Γενικό Διοικητικό Δίκαιο», 5η έκδοση, σελ. 553, § 957, αναφέρονται τα ακόλουθα σχετικά:-
«[...] όργανο, δεν είναι νόμιμα συντεθειμένο αν, στη συνεδρίαση του, παρίστανται πρόσωπα που δεν είναι μέλη του έστω και αν δεν μετέχουν στην ψηφοφορία, γιατί δεν μπορεί να είναι γνωστό το μέτρο της επιδράσεως που μπορούν να ασκήσουν.»
Ομοίως, στο σύγγραμμα του Ε. Π. Σπηλιωτόπουλου, «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Τόμος 1, 11η έκδοση, § 129 αναφέρεται:-
«Κατά τη συνεδρίαση, κατά την οποία γίνεται διαλογική συζήτηση μεταξύ των μελών και ψηφοφορία για τη λήψη της απόφασης του συλλογικού οργάνου, δεν επιτρέπεται να παρίστανται πρόσωπα, που δεν περιλαμβάνονται σύμφωνα με τις διατάξεις στη νόμιμη συγκρότηση ή των οποίων η συμμετοχή στις συνεδριάσεις δεν προβλέπεται ρητώς. Εάν παρίστανται κατά τη συνεδρίαση άλλα πρόσωπα (όπως π.χ. οι υπηρεσιακοί παράγοντες που κλήθηκαν για παροχή πληροφοριών), πρέπει να αποχωρήσουν πριν από την έναρξη διαλογικής συζήτησης (ΣΕ 3022/1980)».
Από τα πρακτικά συνεδρίας του Συμβουλίου με ημερομηνίες 17.2.2021 και 4.3.2021, δεν φαίνεται οι τρεις παρευρισκόμενες εκπαιδευτικοί, να έχουν αποχωρήσει πριν από την διαβούλευση προς λήψη απόφασης από το συλλογικό όργανο. Κατά τις διατάξεις του άρθρου 21(2) του Ν. 158(Ι)/99, παρέχεται η δυνατότητα σε αρμόδια υπηρεσιακά ή άλλα πρόσωπα να παρίστανται σε συνεδρία συλλογικών οργάνων για την επεξήγηση διαφόρων θεμάτων και την παροχή κατατοπιστικών πληροφοριών και άλλων στοιχείων, τα οποία όμως πρέπει να αποχωρήσουν, σε κάθε περίπτωση, πριν από την διαβούλευση προς λήψη της απόφασης.
Στην παρούσα περίπτωση, δεν προκύπτει από τα πρακτικά, τα οποία αποτελούν τον μόνον αυθεντικό οδηγό, η αποχώρησή τους, πριν από την συζήτηση και διαβούλευση για λήψη απόφασης.
Ακριβώς, όμοιο ζήτημα εξετάστηκε στην Ιακώβου ν. Κυπριακού Συμβουλίου Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών (ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ) (2005) 4Α Α.Α.Δ 253, όπως και στην πρόσφατη απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου στην υπόθ. αρ. 315/2021, Άντρη Σύλβια Νικολάου ν. Κυπριακού Συμβουλίου Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών (ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ), ημερομηνίας 30.1.2026.
Στη βάση των πιο πάνω, προκύπτει ζήτημα πάσχουσας σύνθεσης του Συμβουλίου κατά τις προαναφερθείσες συνεδρίες, λόγω της παρουσίας των τριών προαναφερόμενων εκπαιδευτικών, οι οποίες δεν προκύπτει να αποχώρησαν πριν την διαβούλευση για λήψη απόφασης από το Συμβούλιο.
Παρά την πιο πάνω κρίση, προχωρώ για σκοπούς πληρότητας να εξετάσω και τους εγερθέντες λόγους ακύρωσης.
Το βασικό παράπονο του αιτητή, έγκειται στο γεγονός πως το Συμβούλιο, εξέτασε μεμονωμένα τον τίτλο σπουδών «Δίπλωμα Δόκιμου Αξιωματικού Καταστρώματος» που του απονεμήθηκε από την Ανώτερη Δημόσια Σχολή Εμπορικού Ναυτικού Πλοιάρχων/Ύδρας της Ελλάδας, χωρίς να λάβει καθόλου υπόψη τις δύο αναβαθμίσεις του διπλώματος που έλαβε ο αιτητής, για την απόκτηση διπλώματος Πλοιάρχου Β΄ και διπλώματος Πλοιάρχου Α΄. Από την άλλη, η Δημοκρατία θεωρεί πως ο αιτητής έπρεπε να θέσει και να εγείρει τον συγκεκριμένο ισχυρισμό, ήτοι πως αυτές οι δύο αναβαθμίσεις δεν λήφθηκαν υπόψη, στο αίτημα που υπέβαλε προς επανεξέταση.
Δεν συμφωνώ με την θέση της Δημοκρατίας. Ως προς την αρχική αίτηση που υπεβλήθη, ο αιτητής καταγράφει ξεκάθαρα στο «Μέρος Δ: ΤΙΤΛΟΙ ΣΠΟΥΔΩΝ (α) Στοιχεία για τους υποβαλλόμενους προς αναγνώριση ή προς συνεκτίμηση τίτλους σπουδών», την απόκτηση του τίτλου Δόκιμου Αξιωματικού – Πλοιάρχου Γ΄ τάξεως, από την Ανώτερη Δημόσια Σχολή Εμπορικού Ναυτικού Πλοιάρχων/Ύδρας, Ελλάδος, με περίοδο φοίτησης από 10/1985 – 6/1988, την απόκτηση του τίτλου Πλοιάρχου Β΄ τάξεως, από το Κέντρο Επιμόρφωσης Στελεχών Ε.Ν. (ΚΕΣΕΝ) Πειραιώς Ελλάδος, με περίοδο φοίτησης από 2/1999 – 3/1999 και 12/2001 - 4/2002, όπως και την απόκτηση του τίτλου Πλοιάρχου Α΄ τάξεως, από το Κέντρο Επιμόρφωσης Στελεχών Ε.Ν. (ΚΕΣΕΝ) Πειραιώς Ελλάδος, με περίοδο φοίτησης από 12/2003 – 2/2004 και 12/2004 – 4/2004. Στην αίτηση, στα άλλα δικαιολογητικά, επισυνάφθηκαν βεβαιώσεις φοίτησης και Πιστοποιητικά Πλοιάρχου Β΄ και Α΄ τάξεως, ημερομηνίας 29.4.2002 και 10.5.2004 αντίστοιχα. Ομοίως, στο αίτημα επανεξέτασης ημερομηνίας 23.3.2021, επισυνάφθηκε ολόκληρη επιστολή του ίδιου του αιτητή, ημερομηνίας 21.3.2021, στην οποία γίνεται ειδική και συγκεκριμένη αναφορά, μεταξύ άλλων, και στις δύο αναβαθμίσεις του αρχικού του διπλώματος, όπως στο ίδιο το σώμα της αίτησης επανεξέτασης, Μέρος Β, με την επισύναψη των σχετικών εγγράφων.
Επομένως, δεν ευσταθεί η θέση του καθ’ ου η αίτηση πως ο αιτητής δεν μπορεί να εγείρει στο Δικαστήριο το πρώτον, ισχυρισμούς που δεν τέθηκαν στα πλαίσια του αιτήματος επανεξέτασης. Το ζήτημα των δύο αναβαθμίσεων που έτυχε το αρχικό δίπλωμα του αιτητή, αποτελούσε την βασική θέση και το κύριο του επιχείρημα για την αναγνώριση του τίτλου σπουδών του, ως πτυχίο πανεπιστημιακού επιπέδου στον κλάδο Πλοιάρχων.
Εντούτοις και παρά τα όσα ανέφερε και επισύναψε ο αιτητής, τόσο στην αρχική του αίτηση, όσο και στην αίτηση επανεξέτασης, διαπιστώνω, σε συμφωνία με τις θέσεις του, πως το Συμβούλιο δεν εξέτασε το αρχικό δίπλωμα του αιτητή, συνολικά και λαμβανομένων υπόψη των δύο αναβαθμίσεων του, ήτοι του διπλώματος Πλοιάρχου Β΄ και διπλώματος Πλοιάρχου Α΄ που του απονεμήθηκαν από το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας της Ελληνικής Δημοκρατίας και συνεπώς, είναι άγνωστη η κατάληξη για το πώς θα επηρέαζε την κρίση του, η ύπαρξη αυτών των αναβαθμίσεων.
Το Συμβούλιο, αναφέρεται σε πληροφορίες που εξασφαλίστηκαν από τον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (ΔΟΑΤΑΠ) της Ελλάδας, πως ο αρχικός τίτλος σπουδών, ανήκει στην τρίτη βαθμίδα εκπαίδευσης και δεν είναι επιπέδου πτυχίου. Παράλληλα, αναφέρεται στις πρόνοιες της ελληνικής νομοθεσίας, Νόμου 2638/1998, ως αυτός τροποποιήθηκε και με τον Νόμο 4676/2020, πως ακριβώς το δίπλωμα του Εμπορικού Ναυτικού Α΄ Τάξης, καθίσταται ισότιμο με το πτυχίο των Τ.Ε.Ι. και πως η διάταξη αυτή, ισχύει για τους εισακτέους στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού κατά το ακαδημαϊκό έτος 2005-2006 και εφεξής.
Στο σκεπτικό όμως του Συμβουλίου, εντοπίζω να απουσιάζει οποιαδήποτε αναφορά ή συλλογισμός σε σχέση περιπτώσεις και πρόσωπα, όπως ο αιτητής, που έλαβαν δίπλωμα Πλοιάρχου Γ΄ τάξης, αφού εισήχθηκαν στις εν λόγω Ακαδημίες πριν το ακαδημαϊκό έτος 2005-2006 και τα οποία πρόσωπα συμπλήρωσαν, με χρόνο εκπαίδευσης, κύκλους μαθημάτων για απόκτηση των διπλωμάτων Πλοιάρχου Β΄ και Πλοιάρχου Α΄, όπως φαίνεται από τις δύο βεβαιώσεις φοίτησης, ημερομηνίας 29.4.2002 και 10.5.2004.
Διαπιστώνω πως δεν υπήρξε οποιαδήποτε διερεύνηση από το ίδιο το Συμβούλιο για το τί ακριβώς ισχύει για τις περιπτώσεις που το αρχικό δίπλωμα Πλοιάρχου Γ΄ που λήφθηκε πριν το έτος 2005, στο μεταξύ έτυχε αναβάθμισης με ώρες εκπαίδευσης και παρακολούθησης μαθημάτων για απόκτηση δύο πρόσθετων διπλωμάτων Πλοιάρχου Β΄ και Πλοιάρχου Α΄.
Αυτό άλλωστε που διαφαίνεται από τα έγγραφα που παρουσίασε ο αιτητής, είναι πως τέτοια δυνατότητα, για αναβάθμιση του αρχικού διπλώματος, υπήρχε και προηγουμένως και όχι μόνον σε σχέση με τους εισαχθέντες στις Ακαδημίες κατά το ακαδημαϊκό έτος 2005-2006.
Από τα πρακτικά συνεδρίας του Συμβουλίου, διαπιστώνεται να έτυχε εξέτασης, μόνον η εξέταση της αναγνώρισης του αρχικού διπλώματος Πλοιάρχου Γ΄ τάξεως, εξ’ ου η κι η αναγνώρισή του, ως δίπλωμα Ανώτερης Εκπαίδευσης. Δεν εξετάστηκε η τυχόν διαφοροποίηση αυτής της απόφασης, υπό την σκοπιά και των δύο αναβαθμίσεων που αναφέρθηκαν ανωτέρω.
Ούτε αυτή η πτυχή (της αναβάθμισης), απασχόλησε το Συμβούλιο κατά την εξέταση των τριών περιπτώσεων που απαρίθμησε ο αιτητής, εγείροντας θέμα άνισης μεταχείρισης, ζητήματα που έπρεπε να διερευνηθούν και να εξεταστούν συνολικά εκ μέρους του Συμβουλίου.
Λαμβανομένων υπόψη των πιο πάνω, καταλήγω πως η επίδικη απόφαση θα πρέπει να ακυρωθεί.
Για τους προαναφερόμενους λόγους, η προσφυγή επιτυγχάνει. Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, βάσει του Άρθρου 146.4(β) του Συντάγματος. Υπέρ του αιτητή, επιδικάζονται €2.000 πλέον Φ.Π.Α.
Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο