ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 763/2021)
27 Απριλίου 2026
[ΜΙΧΑΗΛ, Δ/στης Δ.Δ.]
ΘΕΟΔΟΥΛΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ
Αιτήτρια
ν.
ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ
1. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
2. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ
Καθ’ ων η Αίτηση
…………………………
Δ. Νικολετόπουλος για Ευσταθίου & Ευσταθίου Δ.Ε.Π.Ε., για την αιτήτρια.
Μ. Κοτσώνη (κα) για Γενικό Εισαγγελέα, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΜΙΧΑΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Η αιτήτρια με την υπό κρίση προσφυγή ζητά την ακύρωση της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση της οποίας έλαβε γνώση στις 6.5.2021 με την οποία ενημερώθηκε τους λόγους για τους οποίους δεν της καταβλήθηκε φιλοδώρημα κατά την αποχώρησή της από τη δημόσια υπηρεσία.
Σύμφωνα με την ένσταση των καθ’ ων η αίτηση, η αιτήτρια προσλήφθηκε την 1.11.2006 στη Στατιστική Υπηρεσία με συμβόλαιο απασχόλησης εποχικής βάσης το οποίο τερματίστηκε στις 22.12.2006. Ακολούθως, η αιτήτρια συνέχισε να απασχολείται από τις 8.1.2007 στη βάση συμβολαίων απασχόλησης καθορισμένης διάρκειας. Στις 28.4.2016 το συμβόλαιο απασχόλησης της αιτήτριας μετατράπηκε σε συμβόλαιο αορίστου χρόνου σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί της Ρύθμισης της Απασχόλησης Εργοδοτουμένων Αορίστου και Εργοδοτουμένων Ορισμένου Χρόνου στη Δημόσια Υπηρεσία Νόμου, Ν. 70(Ι)/2016. Σύμφωνα με εγκύκλιο του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού ημερομηνίας 8.5.2014, εργοδοτούμενος αορίστου χρόνου έχει δικαίωμα σε καταβολή φιλοδωρήματος κατά την αποχώρησή του νοουμένου ότι έχει συμπληρώσει τριετή υπηρεσία. Στις 26.7.2019 η αιτήτρια αποχώρησε από την υπηρεσία εφόσον το τελευταίο συμβόλαιο που είχε δεν ανανεώθηκε λόγω του διορισμού της στις 5.8.2019 στη δημόσια υπηρεσία ως ωρομίσθια και επειδή δεν είχε συμπληρώσει τριετή υπηρεσία, δεν της παραχωρήθηκε φιλοδώρημα. Με επιστολή ημερομηνίας 28.12.2020 η αιτήτρια επισήμανε στη διοίκηση ότι θεωρεί πως είναι δικαιούχα ωφελημάτων και ζήτησε ενημέρωση. Οι καθ’ ων απάντησαν στην αιτήτρια με επιστολή ημερομηνίας 23.3.2021 η οποία δεν παραλήφθηκε από την αιτήτρια και της κοινοποιήθηκε εκ νέου μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 6.5.2021.
Οι καθ’ ων η αίτηση εγείρουν τρεις προδικαστικές ενστάσεις με τις οποίες εισηγούνται ότι η αιτήτρια στερείται εννόμου συμφέροντος επειδή η οποιαδήποτε σχέση της με τη διοίκηση τερματίστηκε με τη λήξη του συμβολαίου της το 2019 και δεν δύναται να διεκδικεί αναδρομικά φιλοδώρημα, ότι το αντικείμενο εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού και όχι του δημοσίου δικαίου και ότι η προσφυγή ασκήθηκε εκπρόθεσμα.
Σε σειρά λογικής, η τρίτη προδικαστική ένσταση εξετάζεται πρώτα. Από τον διοικητικό φάκελο (Τεκμήριο 1, ερ. 8) προκύπτει ότι η επιστολή ενημέρωσης της αιτήτριας ημερομηνίας 23.3.2021 αποστάλθηκε στην ταχυδρομική της διεύθυνση αυθημερόν. Η αιτήτρια αποτάθηκε στις 5.5.2021 στους καθ’ ων η αίτηση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ζητώντας να πληροφορηθεί για το αίτημά της αναφέροντας ότι δεν έλαβε απάντηση. Στις 7.5.2021 οι καθ’ ων η αίτηση ενημέρωσαν την αιτήτρια ότι η επιστολή είχε αποσταλθεί στις 23.3.2021 και την επισύναψαν εκ νέου. Σε σημείωμα ημερομηνίας 1.6.2021 αναφέρονται τα εξής:
«Μετά από ηλεκτρονικό μήνυμα την 01.06.2021 στο οποίο η κα Θεοδούλα Ιωαννίδου με ενημέρωνε ότι δεν έλαβε την επιστολή, επικοινώνησα τηλεφωνικώς μαζί της και μου ζήτησε να της ξαναστείλω την επιστολή στη διεύθυνση Αλαμάνας 43, Διαμέρισμα 101, 2320 Λακατάμεια, Λευκωσία. Η επιστολή στάλθηκε ξανά σήμερα 01.06.2021.»
Στον διοικητικό φάκελο δεν εντοπίζεται επιστολή με ημερομηνία 1.6.2021 συνεπώς συμπεραίνεται ότι αυτό που έγινε ήταν ότι ταχυδρομήθηκε ξανά η επιστολή της 23.3.2021 σε νέα διεύθυνση.
Η προδικαστική ένσταση δεν ευσταθεί. Η αιτήτρια στην επιστολή της ημερομηνίας 28.12.2020 με την οποία υπέβαλε το αίτημά της δεν κατέγραψε κάποια συγκεκριμένη ταχυδρομική διεύθυνση – ως η εισήγηση των καθ’ ων η αίτηση – αλλά αριθμό επικοινωνίας μόνο. Ενδεχομένως, η αρχική ταχυδρομική διεύθυνση να ήταν καταχωρημένη στα αρχεία των καθ’ ων η αίτηση από την πρόσληψη της αιτήτριας και αποστάλθηκε εκεί. Η αιτήτρια αποτάθηκε στη διοίκηση σε συχνά διαστήματα μετά την υποβολή του αιτήματός της επιδιώκοντας να λάβει απάντηση ενέργειες που δεικνύουν δέουσα επιμέλεια εκ μέρους της και ειλικρίνεια ως προς τη μη παραλαβή της επιστολής. Η απαίτηση του Άρθρου 146.3 του Συντάγματος για γνώση του προσφεύγοντα ικανοποιήθηκε το πρώτο με την κοινοποίηση της επιστολής μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 6.5.2021. Συνεπώς, η καταχώρηση της προσφυγής στις 19.7.2021 έγινε εμπρόθεσμα.
Οι άλλες δύο προδικαστικές ενστάσεις που προβάλλουν οι καθ’ ων η αίτηση φαίνεται από την επιχειρηματολογία που προωθείται στη γραπτή αγόρευση να εδράζονται στην αντίληψη ότι η αιτήτρια κατά την αποχώρησή της το 2019 δεν είχε ακόμα αναγνωριστεί ως εργοδοτούμενη αορίστου χρόνου. Εντούτοις, στην παράγραφο 6 της ένστασης των καθ’ ων η αίτηση ρητώς αναφέρεται ότι στις 28.4.2016 η εργοδότηση της αιτήτριας μετατράπηκε από ορισμένης διάρκειας σε αορίστου χρόνου. Επιπρόσθετα, όπως προκύπτει από το Παράρτημα Α της προσφυγής, η συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση δήλωσε στις 16.12.2020 στα πλαίσια της Αίτησης Αρ. 848/2016 που άσκησε η αιτήτρια ενώπιον του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών «ότι η σύμβαση της αιτήτριας έχει μετατραπεί σε αορίστου χρόνου πλήρους απασχόλησης από 20.4.2016». Και το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών αποφάσισε ως ακολούθως:
«Εκδίδεται απόφαση με την οποία η Αιτήτρια αναγνωρίζεται ως εργοδοτούμενη αορίστου χρόνου πλήρους απασχόλησης από 20.4.2016.»
Όπως αποφασίστηκε στην Αβραάμ ν. Δημοκρατίας (2008) 3 Α.Α.Δ. 49 το ζητούμενο είναι η ίδια η φύση της εργοδότησης ώστε να κριθεί αν εμπίπτει στο χώρο του δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου. Κρίνω ότι εφόσον σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών η εργοδότηση της αιτήτριας ως εργοδοτούμενης αορίστου χρόνου πλήρους απασχόλησης αναγνωρίστηκε αναδρομικά δηλαδή από τις 20.4.2016, οτιδήποτε επεσυνέβη μετά την εν λόγω ημερομηνία αναγνώρισης και οποιαδήποτε δικαιώματα απορρέουν από την εν λόγω εργοδότηση εμπίπτουν στη σφαίρα του δημοσίου και όχι του ιδιωτικού δικαίου. Για τον ίδιο λόγο, η αιτήτρια διατηρεί έννομο συμφέρον. Συνεπώς, απορρίπτονται και οι άλλες δύο προδικαστικές ενστάσεις.
Επί της ουσίας της προσφυγής, η αιτήτρια εισηγείται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει λόγω πλάνης, αντίθεσης με τα στοιχεία του φακέλου και παραβίαση των αρχών της καλής πίστης και ίσης μεταχείρισης.
Το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης είναι το ακόλουθο:
«2. Η σύμβαση απασχόλησης σας έχει μετατραπεί σε σύμβαση αορίστου χρόνου από τις 28 Απριλίου 2016, δυνάμει των προνοιών του περί Ρύθμισης Απασχόλησης Εργοδοτουμένων Αορίστου και Εργοδοτουμένων Ορισμένου Χρόνου στη Δημόσια Υπηρεσία Νόμου του 2016 (Ν.70(Ι) 2016). Συναφώς, από την εν λόγω ημερομηνία έχετε καταστεί δικαιούχος σε καταβολή φιλοδωρήματος. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι τηρουμένων των προνοιών της Εγκυκλίου του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού με αρ.1498 και ημερ. 8.5.2014 για να καταβληθεί φιλοδώρημα σε συμβασιούχο υπάλληλο που αποχωρεί, θα πρέπει κατά το στάδιο της αποχώρησής του να ικανοποιείται η προϋπόθεση συμπλήρωσης τριετούς υπηρεσίας από το χρονικό στάδιο που αυτός έχει καταστεί δικαιούχος. Με βάση στοιχεία που κατέχει η Υπηρεσία σας, τα οποία έχουν κοινοποιηθεί και στο Τμήμα αυτό, κατά το στάδιο της αποχώρησής σας είχατε συμπληρώσει 22 μήνες υπηρεσίας και συνεπώς γι' αυτό δεν σας καταβλήθηκε φιλοδώρημα.
3. Διευκρινίζεται ότι η Απόφαση του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών στην Υπόθεση με Αρ.906/2016 μεταξύ Γιώργου Χριστούδια και Κυπριακής Δημοκρατίας, στην οποία γίνεται αναφορά στην επιστολή σας, δεν επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο το δικαίωμα σας σε καταβολή φιλοδωρήματος.»
Η εγκύκλιος στην οποία γίνεται αναφορά στην πιο πάνω απόφαση αποστάλθηκε στο Δικαστήριο από τη συνήγορο των καθ’ ων η αίτηση στις 6.4.2026 κατόπιν διαδικασίας επανανοίγματος και έχει το εξής περιεχόμενο:
«5. Πρόσθετα και σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στον περί της Διαδικασίας Πρόσληψης Έκτακτων Υπαλλήλων στη Δημόσια και Εκπαιδευτική Υπηρεσία Νόμο του 1995 έως 2014 (Ν22(Ι)/ 2014), έχει συμφωνηθεί, στα πλαίσια σχετικής Συνεδρίας της Μικτής Επιτροπής Προσωπικού, η αναθεώρηση των όρων που διέπουν την απασχόληση των εργοδοτούμενων αορίστου χρόνου στη δημόσια υπηρεσία σε σχέση με την καταβολή φιλοδωρήματος. Οι συμφωνηθείσες ρυθμίσεις που προωθήθηκαν και εγκρίθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο (Απόφαση Αρ. 385/2014), διαλαμβάνουν τα ακόλουθα ως προς την καταβολή φιλοδωρήματος:
(α) Για την υπηρεσία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2014 το φιλοδώρημα να υπολογίζεται με βάση την υφιστάμενη φόρμουλα, ήτοι με βάση συντελεστή ενός εικοστού τέταρτου (1/24) των τελευταίων μηνιαίων απολαβών του υπαλλήλου για κάθε μήνα υπηρεσίας του.
(β) Για την υπηρεσία από την 1η Ιανουαρίου 2014 και μετά το φιλοδώρημα να υπολογίζεται με βάση συντελεστή ενός δωδέκατου (1/12) του μέσου όρου των συνολικών μηνιαίων απολαβών του υπαλλήλου πολλαπλασιαζόμενο επί τους μήνες υπηρεσίας.
(γ) Ο εργοδοτούμενος αορίστου χρόνου να έχει δικαίωμα σε καταβολή φιλοδωρήματος οποτεδήποτε κατά την αποχώρηση του από την υπηρεσία περιλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των περιπτώσεων διορισμού του σε μόνιμη θέση, τον τερματισμό της απασχόλησής του λόγω σωματικής ή πνευματικής ανικανότητας που τον καθιστούν ανίκανο να εκτελεί τα καθήκοντά του, καθώς, σε περίπτωση θανάτου νοουμένου, όμως, ότι έχει συμπληρώσει τριετή υπηρεσία. Διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση πειθαρχικής διαδικασίας και ανάλογα με την πειθαρχική ποινή που δυνατόν να επιβληθεί θα εφαρμόζονται κατ' αναλογία τα όσα ισχύουν και στην περίπτωση μόνιμων υπαλλήλων.»
Η αναφορά στην εγκύκλιο για την ελάχιστη απαιτούμενη περίοδο υπηρεσίας είναι τρία χρόνια δηλαδή, τριάντα έξι μήνες δηλαδή, χίλιες ενενήντα έξι μέρες. Στο Παράρτημα Ι της ένστασης, καταγράφεται το ιστορικό απασχόλης της αιτήτριας από το οποίο προκύπτει ότι η συνολική περίοδος υπηρεσίας της αιτήτριας αρχίζοντας από 20.4.2016 είναι ως εξής:
20.4.2016 – 22.12.2016 246 μέρες
9.1.2017 – 6.6.2017 148 μέρες
2.10.2017 – 27.10.2017 25 μέρες
1.11.2017 – 30.11.2017 29 μέρες
26.2.2018 – 30.3.2018 32 μέρες
16.4.2018 – 29.6.2018 74 μέρες
2.7.2018 – 27.7.2018 25 μέρες
2.10.2018 – 26.10.2018 24 μέρες
26.11.2018 – 21.12.2018 25 μέρες
7.1.2019 – 25.1.2019 18 μέρες
18.2.2019 – 12.4.2019 54 μέρες
15.4.2019 – 14.6.2019 61 μέρες
1.7.2019 – 26.7.2019 25 μέρες
Σύνολο 786 μέρες
Κατ’ επέκταση, η αιτήτρια πράγματι δεν ικανοποιούσε την ελάχιστη περίοδο υπηρεσίας έτσι ώστε να καθίσταται δικαιούχος φιλοδωρήματος. Η συνολική υπηρεσία της ανέρχεται σε είκοσι έξι μήνες και όχι είκοσι δύο αλλά πάλι, είναι λιγότερη της ελάχιστης απαιτούμενης. Συνεπώς, η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε ορθά και δεν εντοπίζεται ουσιώδης πλάνη ή άλλη παρανομία.
Για τους πιο πάνω λόγους καταλήγω ότι η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται. Επιδικάζονται €2.000 έξοδα υπέρ των καθ’ ων η αίτηση και εναντίον της αιτήτριας.
Ε. ΜΙΧΑΗΛ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο