ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ  

   (Υπόθεση αρ. 896/2023(iJ))

7 Απριλίου 2026

[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

 

NGUYEN THI TAM

Αιτήτρια,

v.

 

ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΜΕΣΩ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

 

Καθ’ ων η αίτηση.

……………………………

Νάσος Χριστοφόρου, για την αιτήτρια.

Νικολέττα Νικολάου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Με την προσφυγή της, η αιτήτρια αξιώνει ακύρωση της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση ημερομηνίας 15.9.2021 για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας, δυνάμει εγγραφής, όπως αυτή της γνωστοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 11.4.2023.

 

  Η αιτήτρια είναι υπήκοος Βιετνάμ. Αφίχθηκε στη Δημοκρατία στις 27.10.2008 προκειμένου να εργαστεί ως οικιακή βοηθός και της παραχωρήθηκε προς τούτο, άδεια παραμονής και εργασίας μέχρι τις 27.10.2013. Στις 6.2.2013, λήφθηκε επιστολή από τον εργοδότη της, με την οποία ενημέρωνε πως η αιτήτρια εγκατέλειψε την οικία όπου διέμενε και εργαζόταν, χωρίς να ληφθεί η συγκατάθεση του εργοδότη της, ενώ όπως αναφέρεται, απενεργοποίησε και το κινητό της τηλέφωνο. Σημειώνεται πως, εντός του διοικητικού φακέλου, δεν περιέχεται η υποβολή οποιουδήποτε παραπόνου από την αιτήτρια σε σχέση με τον εργοδότη της. Ενόψει της εγκατάλειψης του χώρου διαμονής και εργασίας της, στις 7.3.2013, τα στοιχεία της καταχωρήθηκαν στον κατάλογο αναζητούμενων προσώπων της Αστυνομίας.

 

  Στις 14.12.2013, η αιτήτρια εντοπίστηκε από μέλη της ΥΑΜ Λεμεσού, να παραμένει και να εργάζεται παράνομα στη Δημοκρατία, με αποτέλεσμα αυτή να συλληφθεί. Εναντίον της καταχωρίσθηκε η ποινική υπόθεση με αρ. 28488/2013 ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, κατά την εκδίκαση της οποίας, επιβλήθηκε στην αιτήτρια ποινή φυλάκισης 3 μηνών. Την μέρα της αποφυλάκισής της, ήτοι στις 25.2.2014, συνελήφθη βάσει διαταγμάτων κράτησης και απέλασης ημερομηνίας 18.2.2014 και στη συνέχεια, απελάθηκε για την χώρα της. Στις 11.8.2016, η αιτήτρια αφίχθηκε εκ νέου στη Δημοκρατία, με άδεια εισόδου, προκειμένου να εργαστεί στον κ. Π. Λάμπρου, με τον οποίο τέλεσε γάμο στις 16.7.2018.

 

  Η αιτήτρια υπέβαλε την επίδικη αίτηση ημερομηνίας 15.9.2021, για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με εγγραφή, ως σύζυγος Κύπριου πολίτη. Στις 4.2.2022, της παραχωρήθηκε άδεια παραμονής, ως σύζυγος Κύπριου πολίτη, με ισχύ μέχρι την 4.2.2032 (Μ125). Σχετικό σημείωμα ημερομηνίας 17.1.2023, με απορριπτική εισήγηση ετοιμάστηκε από Λειτουργό του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού, το οποίο υπεβλήθη προς τον Υπουργό Εσωτερικών για έγκριση, τονίζοντας την μεγάλη χρονική περίοδο στη Δημοκρατία χωρία άδεια παραμονής, καθώς επίσης και το μεταναστευτικό της ιστορικό, αλλά και την 3μηνη καταδίκη της σε φυλάκιση και στη συνέχεια απέλασή της.

 

  Ο Υπουργός Εσωτερικών ενέκρινε την εισήγηση για απόρριψη της υποβληθείσας αιτήσεως, στις 20.1.2023. Η απορριπτική απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών γνωστοποιήθηκε στην αιτήτρια με την επιστολή ημερομηνίας 11.4.2023, η νομιμότητα της οποίας αποτελεί το αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής. Ειδικότερα, αναφέρθηκαν τα εξής:-

 

«Έχω οδηγίες να αναφερθώ στην αίτησή σας με ημερ. 15/09/2021 για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με εγγραφή και να σας πληροφορήσω ότι μετά από δέουσα έρευνα, η αίτησή σας τέθηκε ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών και εξετάσθηκε με τη δέουσα προσοχή, αλλά δεν κατέστη δυνατόν να εγκριθεί ,βάσει της δεύτερης επιφύλαξης του άρθρου 110(2) του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου 141(Ι)/2002, καθότι έχετε παραμείνει για μεγάλη χρονική περίοδο παράνομα στη Δημοκρατία χωρίς άδεια παραμονής. Επιπλέον βάσει της παραγράφου (γ), λόγω του μεταναστευτικού ιστορικού της». 

 

  Διατείνεται ο ευπαίδευτος συνήγορος της αιτήτριας, πως οι καθ’ ων η αίτηση έχουν προβεί σε πεπλανημένο υπολογισμό της χρονικής περιόδου της παράνομης παραμονής της στη Δημοκρατία, αφού, κατά τις εισηγήσεις, πεπλανημένα υπολογίστηκε η περίοδος μεταξύ 6.2.2013 – 25.2.2014, ως παράνομη, προσμετρώντας και τις μέρες που η αιτήτρια βρισκόταν υπό κράτηση και στη συνέχεια εξέτιε την ποινή φυλάκισης που της επιβλήθηκε από το Δικαστήριο. Εισηγείται πως η περίοδος της παράνομης παραμονής της, δεν είναι 384 μέρες, αλλά 310, εφόσον σε αυτή την περίοδο για 74 μέρες η αιτήτρια βρισκόταν υπό κράτηση και αργότερα, υπό φυλάκιση.

 

  Κάνει επίσης αναφορά στις άλλες δύο χρονικές περιόδους με τις οποίες πίστωσαν την αιτήτρια με παράνομη παραμονή. Συγκεκριμένα, για την περίοδο 12.8.2018 – 13.9.2018 και 14.9.2021 – 15.9.2021, για να ισχυριστεί πως, υπήρξε αντιφατική στάση της διοίκησης, αφού, για την πρώτη περίοδο η αιτήτρια κατέβαλλε εισφορές στις κοινωνικές ασφαλίσεις, χωρίς να ληφθεί υπόψη πως η ίδια είχε παράνομη παραμονή. Για την δεύτερη χρονική περίοδο της μίας μέρας, υπέβαλε πως η ολιγοήμερη αυτή καθυστέρηση οφείλεται σε γραφειοκρατία. Παράλληλα, μέσα από την γραπτή της αγόρευση, προβάλλει ισχυρισμούς και γεγονότα που σχετίζονται με τους λόγους για τους οποίους, η ίδια εκδιώχθηκε από τους εργοδότες της, από τον χώρο διαμονής και εργασίας της κατά το έτος 2013.

 

  Αντίθετη υπήρξε η προσέγγιση της ευπαιδεύτου συνηγόρου της Δημοκρατίας, η οποία υποστήριξε τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης διοικητικής απόφασης. Τόνισε εξαρχής το κυρίαρχο δικαίωμα και την ευρεία εξουσία του κράτους να ρυθμίζει θέματα που αφορούν την εγγραφή πολιτών τρίτων χωρών, ως Κύπριων πολιτών, όπως επίσης και το δικαίωμα κάθε αλλοδαπού να αιτηθεί εγγραφή ή πολιτογράφηση, το οποίο όμως δεν είναι απόλυτο. τονίζοντας, σε κάθε περίπτωση, την δέσμια αρμοδιότητα του Υπουργού Εσωτερικών, εφόσον συντρέχει ζήτημα παράνομης εισόδου και παραμονής, όπως στην περίπτωση της αιτήτριας.

 

  Σημειώνεται πως κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, οι διοικητικοί φάκελοι του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού, κατατέθηκαν και σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 1 και 2.

 

  Οι σχετικές νομοθετικές διατάξεις για τη δυνατότητα του Υπουργού Εσωτερικών να εγγράψει, ως πολίτη της Δημοκρατίας, οποιοδήποτε πρόσωπο, παρατίθενται ως ακολούθως:-

 «110.—(1) […]

(2) Τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου (4), ο Υπουργός μπορεί, όταν υποβληθεί αίτηση κατά τον καθορισμένο τρόπο και δοθεί διαβεβαίωση πίστεως στη Δημοκρατία στον τύπο ο οποίος καθορίζεται στο Δεύτερο Πίνακα, να μεριμνήσει για

την εγγραφή ως πολίτη της Δημοκρατίας, οιουδήποτε προσώπου, που είναι ενήλικο και πλήρους ικανότητας πρόσωπο και που ικανοποιεί τον Υπουργό ότι—

 

(α) Είναι ο/η σύζυγος ή ο χήρος ή η χήρα πολίτη της Δημοκρατίας ή, ήταν ο/η σύζυγος προσώπου το οποίο, αν δεν είχε αποβιώσει, θα είχε καταστεί ή θα είχε δικαίωμα να καταστεί πολίτης της Δημοκρατίας·

(β) διαμένει με το/τη σύζυγο του στην Κύπρο για χρονικό διάστημα όχι μικρότερο των τριών χρόνων·

(γ) είναι καλού χαρακτήρα· και

(δ) προτίθεται να εξακολουθήσει να διαμένει στη Δημοκρατία ή, ανάλογα με την περίπτωση, να διατελεί στη δημόσια υπηρεσία της Δημοκρατίας ή στην εκπαιδευτική υπηρεσία της Δημοκρατίας ή στην Αστυνομική Δύναμη της Δημοκρατίας και μετά την εγγραφή του ως πολίτη της Δημοκρατίας:

Νοείται ότι […]

Νοείται περαιτέρω ότι οι διατάξεις του παρόντος εδαφίου δεν εφαρμόζονται στις περιπτώσεις που ο αλλοδαπός εισέρχεται ή παραμένει παράνομα στη Δημοκρατία:

 

Νοείται έτι περαιτέρω ότι, ο Υπουργός δύναται να εξαιρέσει από την εφαρμογή των διατάξεων της πιο πάνω επιφύλαξης αλλοδαπό/ή σύζυγο Κύπριου πολίτη που παρέμενε παράνομα στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές: […]»[1]

  Η απορριπτική κατάληξη του Υπουργού Εσωτερικών, στηρίχθηκε στη μη πλήρωση της δεύτερης επιφύλαξης της παραγράφου (2) του άρθρου 110 του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, Ν. 141(Ι)/2002, αφού διαπιστώθηκε πως η αιτήτρια έχει παραμείνει για μεγάλη χρονική περίοδο παράνομα στη Δημοκρατία, χωρίς άδεια παραμονής.

 

  Εντός του Τεκμηρίου 2, σελιδώσεις 75-73, περιέχεται το σημείωμα ημερομηνίας 17.1.2023 που υπεβλήθη ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών σε σχέση με την υποβληθείσα αίτηση, όπου διαφαίνεται ο υπολογισμός της περιόδου παράνομης παραμονής της αιτήτριας στη Δημοκρατία. Καταγράφεται περίοδος 417 ημερών παραμονής, χωρίς άδεια. Και συγκεκριμένα, οι περίοδοι μεταξύ 6.2.2013 – 25.2.2014 (σελιδώσεις 105-106 και 167 Τεκμηρίου 1), 12.8.2018 – 13.9.2018 (σελιδώσεις 271 και 289 Τεκμηρίου 1) και 14.9.2021 – 15.9.2021 (σελίδωση 300 Τεκμηρίου 1).

 

  Αυτό που προκύπτει, μέσα από τις θέσεις της αιτήτριας, είναι η μη αμφισβήτηση της ύπαρξης παράνομης παραμονής στη Δημοκρατία. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός πως ουδέν προτάθηκε εκ μέρους της αιτήτριας, προκειμένου να υποδείξει εσφαλμένους υπολογισμούς της διοίκησης σε σχέση με την χρονική περίοδο της παράνομης παραμονής που της πιστώθηκε. Αντί τούτου, προβάλλεται η θέση πως, σε σχέση με την πρώτη πιο πάνω αναφερόμενη χρονική περίοδο, 6.2.2013 – 25.2.2014, των 384 ημερών (σελίδωση 73 του Τεκμηρίου 2), η παράνομη παραμονή της στη Δημοκρατία, δεν είναι 384 μέρες, αλλά 310. Και τούτο, αφού κατά τις εισηγήσεις, εσφαλμένα προσμετρήθηκε η χρονική περίοδος που αυτή βρισκόταν υπό κράτηση και στη συνέχεια εξέτιε την 3μηνη ποινή φυλάκισης.

 

  Από την πιο πάνω, όμως, θέση, προκύπτει παραδοχή της αιτήτριας περί ύπαρξης – έστω – 310 ημερών παραμονής στο έδαφος της Δημοκρατίας χωρίς να υπάρχει σε ισχύ άδεια διαμονής. Επί τούτου, θα πρέπει να αναφερθεί πως δεν θα εξεταστούν, στην παρούσα διαδικασία, τα όσα αναφέρονται από τον ευπαίδευτο συνήγορο της αιτήτριας για τις περιστάσεις που οδήγησαν την αιτήτρια στις 6.2.2013 να εγκαταλείψει την οικία του εργοδότη της. Τούτο, καθότι η επίδικη στην παρούσα προσφυγή διοικητική απόφαση, είναι άσχετη με τα όσα αναφέρονται, απαραδέκτως και υπό μορφή μαρτυρίας, στην γραπτή αγόρευση της αιτήτριας, αφενός και αφετέρου, δεν διαφαίνεται οποιαδήποτε καταγγελία εκ μέρους της αιτήτριας έναντι του εργοδότη της, προς τεκμηρίωση των ισχυρισμών της. Αντιθέτως, στη σελίδωση 100 του Τεκμηρίου 1, είναι ο εργοδότης της που κατήγγειλε την αιτήτρια για εγκατάλειψη του χώρου εργασίας της.

 

  Σε κάθε περίπτωση, κατά την κρίση μου, ορθά η διοίκηση προσμέτρησε ως μέρος της παράνομης παραμονής της αιτήτριας στη Δημοκρατία, κάθε περίοδο για την οποία δεν υπήρχε σε ισχύ άδεια διαμονής, συμπεριλαμβανομένης και της περιόδου που η αιτήτρια τελούσε υπό νόμιμη κράτηση και αργότερα, εξέτιε ποινή φυλάκισης. Όπως πολύ ορθά παρατηρεί η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, ο χρόνος της φυλάκισης, δεν παγοποιοί την περίοδο της παράνομης παραμονής. Πέραν τούτου, έστω και εάν αφαιρεθεί αυτή η χρονική περίοδος, παραμένει γεγονός και μάλιστα παραδεκτό, η χωρίς άδεια διαμονή της αιτήτριας στη Δημοκρατία, για περίοδο 310 ημερών, ήτοι από τις 6.2.2013, ημερομηνία που καταγγέλθηκε από τον εργοδότη της για εγκατάλειψη του χώρου εργασίας της, γεγονός που δικαιολογεί την κρίση της διοίκησης περί παραμονής της στη Δημοκρατία για μεγάλη χρονική περίοδο παράνομα.

 

  Υπήρξε και δεύτερος λόγος απόρριψης. Αυτός της παραγράφου (γ) του άρθρου 110(2) του Νόμου, περί απαίτησης για ύπαρξη καλού χαρακτήρα, λόγω του μεταναστευτικού της ιστορικού. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, η αιτήτρια συνελήφθη για παράνομη παραμονή και εργασία στη Δημοκρατία, καταδικάστηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού και εξέτισε ποινή φυλάκισης τριών μηνών. Με την αποφυλάκιση της, κηρύχθηκε απαγορευμένος μετανάστης και απελάθηκε από την Δημοκρατία, κατόπιν έκδοσης διαταγμάτων κράτησης και απέλασης ημερομηνίας 18.2.2014. Τα πιο πάνω αναφερόμενα γεγονότα, κρίνεται πως ευλόγως οδήγησαν την διοίκηση στην απόρριψη της υποβληθείσας αιτήσεως και γι’ αυτό τον πρόσθετο λόγο.   

 

  Ο Υπουργός Εσωτερικών μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 110(2) του Ν.141(Ι)/2002, να μεριμνήσει για εγγραφή ως πολίτη της Δημοκρατίας, οιουδήποτε ενήλικου προσώπου ο οποίος ικανοποιεί συγκριμένες προϋποθέσεις. Από τα πιο πάνω, είναι φανερό πως η αιτήτρια δεν πληροί τις απαιτήσεις του Νόμου. Και ενόψει τούτου, δεν τίθεται θέμα άσκησης διακριτικής ευχέρειας του Υπουργού Εσωτερικών, ως προς την εξέταση της αίτησης, παρά μόνον δέσμια αρμοδιότητα για την απόρριψή της.

 

  Η προσέγγιση της νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφορικά με αιτήσεις για απόκτηση της ιδιότητας πολίτη της Δημοκρατίας με εγγραφή, σκιαγραφήθηκε στην Yousife Mohamad ν. Δημοκρατίας (2010) 3 Α.Α.Δ. 18, τα κριθέντα της οποίας υιοθετήθηκαν και στην Δημοκρατία ν. Ζ.Μ. (2011) 3Α Α.Α.Δ. 20.

  Όπως κρίθηκε, η πολιτογράφηση, συνιστά μία εξουσία που ανάγεται στην κυρίαρχη φύση του κράτους, το οποίο μπορεί να παραχωρήσει υπηκοότητα σε πρόσωπα τα οποία επιθυμεί, με μόνο περιορισμό την ανάγκη επίδειξης καλής πίστης. Λέχθηκε, πρόσθετα, πως η έννοια της λέξης «παραμένει παράνομα στη Δημοκρατία», όπως αυτή αναφέρεται στην δεύτερη επιφύλαξη της παραγράφου (2)(δ) του άρθρου 110 του Νόμου, ερμηνεύεται πως καλύπτει και παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία που έλαβε χώρα στο παρελθόν, ενώ η παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία, δεν καθίσταται νόμιμη εκ του γεγονότος ότι εγκρινόταν μεταγενέστερα αίτημα προσωρινής παραμονής. Επίσης, στην Motilla v. Δημοκρατίας (2008) 3 Α.Α.Δ. 29, κρίθηκε πως ο ίδιος ο νόμος, δεν παρέχει, ούτε στη διοίκηση, αλλά ούτε και στο Δικαστήριο περιθώρια άσκησης διακριτικής ευχέρειας ανάλογα με το πόσο μακρά ή σύντομη υπήρξε η διακοπή της νόμιμης παραμονής στη Δημοκρατία.

 

  Το θέμα πολιτογράφησης άπτεται των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Δημοκρατίας και το Δικαστήριο δύσκολα επεμβαίνει στην άσκηση μιας τέτοιας εξουσίας. Κανένας δεν έχει απόλυτο νομικό δικαίωμα να καταστεί πολίτης της Δημοκρατίας, αλλά μόνο δικαίωμα να καταστεί πολίτης της Δημοκρατίας, εφ’ όσον, όμως, ικανοποιήσει τον Υπουργό Εσωτερικών ότι συντρέχουν στην περίπτωσή του οι προϋποθέσεις του άρθρου 110(2), κάτι που η αιτήτρια δεν πέτυχε στην παρούσα υπόθεση. Τα ίδια επαναλήφθηκαν και προσφάτως από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο στην Ε.Δ.Δ. 124/21 Mahmout El Husseini El Sayed El Wan El Dib ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 10.12.2025.

 

  Σημειώνω επίσης και την υπόθ. αρ. 1418/2019 Kabbani ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 31.10.2022, στην οποία με παρέπεμψε η ευπαίδευτη δικηγόρος της Δημοκρατίας, όπου είχαν τεθεί όμοια ζητήματα παράνομης εισόδου και παραμονής στο έδαφος της Δημοκρατίας, η οποία επίσης είχε απορριπτική κατάληξη.

 

  Στη βάση όλων των πιο πάνω, καταλήγω πως η διοίκηση διεξήγαγε δέουσα έρευνα, αφού έλαβε υπόψη της, όλα τα ενώπιον της στοιχεία και ορθά και νόμιμα απέρριψε την υποβληθείσα αίτηση, εντός των πλαισίων της καλής πίστης και της χρηστής διοίκησης.

 

  Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή απορρίπτεται με €2.000 έξοδα εναντίον της αιτήτριας. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, δυνάμει του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος.      

 

 

 

         Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.