ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 1500/2021
20 Μαΐου, 2026
[Φ. ΚΑΜΕΝΟΣ, ΔΔΔ.]
Αναφορικά με τα Άρθρα (α) 146 και 28 του Συντάγματος
Μεταξύ:
Χαράλαμπου Χαραλάμπους
Αιτητή
και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω
Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας
Καθ’ ων η αίτηση
.........
Δημοσθένης Στεφανίδης με ασκ. δικηγόρο κα Ν. Αντρέου, για Αιτητή
Κυριακή Παπαδοπούλου, για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για Καθ' ων η αίτηση
Γιώτα Ζαχαρία για Αγγελίδης, Ιωάννιδης, Λεωνίδου Δ.Ε.Π.Ε Δικηγόροι Ενδιαφερόμενου Μέρους
ΑΠΟΦΑΣΗ
Φ. Καμένος, ΔΔΔ.: Κατόπιν σχετικού αιτήματος του Γενικού Διευθυντή, Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης (εφεξής ο «Γενικός Διευθυντής»), οι Καθ’ ων η αίτηση, αποφάσισαν όπως επιληφθούν της πλήρωσης της θέσης (προαγωγής) Ανώτερου Λειτουργού Συντονισμού, Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης (εφεξής η «επίδικη θέση»).
Καθορίστηκε συνεδρία στην οποία κλήθηκε ο Γενικός Διευθυντής να δώσει τη σύστασή του (εφεξής η «Σύσταση»)και ακολούθως οι Καθ’ ων η αίτηση αποφάσισαν, λαμβάνοντας υπόψη και την Σύσταση όπως, προάξουν το Ενδιαφερόμενο Μέρος Μαρία Ποιητή, στην επίδικη θέση, απόφαση, η οποία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας με ημερομηνία 26.11.2021 και αριθμό γνωστοποίησης 5392 (εφεξής η «προσβαλλόμενη απόφαση»).
Ο ευπαίδευτος συνήγορος του Αιτητή εγείρει καταρχάς ότι η κατά 9 ½ μήνες υπέρτερη αρχαιότητα του και η εξ αυτής τεκμαιρόμενη πείρα του έπρεπε να είχε επιδράσει καταλυτικά υπέρ της επιλογής αυτού αντί του ΕΜ κάτι που δεν έγινε. Περαιτέρω θέτει ότι η Σύσταση είναι πεπλανημένη και πάσχει γιατί συγκρούεται με τα στοιχεία των φακέλων ως προς το στοιχείο της αρχαιότητας/πείρας αλλά και καθότι θυματοποιεί τον Αιτητή λόγω καθηκόντων που ανατέθηκαν σε αυτόν και το ΕΜ αλλά και καθότι από το περιεχόμενό της φαίνεται ότι εξεδόθη αναρμοδίως από τον Γενικό Διευθυντή κατά «συναπόφαση» με την άμεσα προϊστάμενη των υποψηφίων και όχι μόνον από τον ίδιο τον Γενικό Διευθυντή. Συναφώς τίθεται ότι ούτε ο Γενικός Διευθυντής ούτε οι Καθ΄ ων η αίτηση έκαναν μνεία στην κατά 9 ½ μήνες κατά τεκμήριο υπέρτερη πείρα του Αιτητή λόγω της υπεροχής του σε αρχαιότητα.
Η πλευρά Καθ’ ων η αίτηση και του ΕΜ, με τις αγορεύσεις τους υποστηρίζουν πλήρως την προσβαλλόμενη.
Εξέτασα τις θέσεις των μερών έχοντας υπόψη το περιεχόμενο των διοικητικών φακέλων και των σχετικών εγγράφων στα οποία με παρέπεμψαν οι διάδικοι. Καταλήγω στα ακόλουθα:
Καταρχάς σημειώνω ότι δεν ευσταθεί η θέση ότι δεν λήφθηκε υπόψη η υπέρτερη αρχαιότητα του Αιτητή έναντι του ΕΜ. Αντιθέτως η υπέρτερή του αρχαιότητα υπεδείχθη τόσο στην προσβαλλομένη όσο και στη Σύσταση.
Είναι ορθή όμως από την άλλη μεριά η θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Αιτητή ότι πρέπει να γίνεται μνεία της πείρας, η οποία κατά τεκμήριο συνοδεύει την υπέρτερη αρχαιότητα. Κάτι που εδώ δεν έγινε εφόσον ουδεμία μνεία της πείρας αυτής έγινε από τους Καθ’ ων η αίτηση. Στην απόφαση ΑΕ 2/2014 Περικλέους ν. Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας ημερ. 13.01.2020, ECLI:CY:AD:2020:C15, στην οποία παραπέμπομαι με την αγόρευση του Αιτητή, η οποία στο ζήτημα των αρχών που διέπουν την πείρα κατά την προηγούμενη της επίδικης θέσης προαγωγής υιοθετήθηκε σε μεταγενέστερες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου και του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου (ενδεικτικά ΕΔΔ Αρ. 191/2020 Χρυσάνθη Κούννου v. Ευστάθιου Ράπτου ημερ. 07.05.2025) αναφέρθηκε για ακριβώς αυτό το ζήτημα (έμφαση και υπογράμμιση του παρόντος):
«Η πείρα ως παράγων δεν αποτελεί ένα από τα θεσμοθετημένα κριτήρια προαγωγής, πλην, όμως, η νομολογία έχει με συνέπεια καθορίσει ότι η πείρα εφόσον είναι σχετική και ανάγεται σε καθήκοντά που ο υποψήφιος επιτελούσε στην αμέσως της προηγούμενης της προαγωγής θέσης, πρέπει να μνημονευτεί από το διοικητικό όργανο εφόσον αυτή η πείρα προσθέτει στην αξία του (xxx Παναγή v Δημοκρατίας (2011) 3 Α.Α.Δ. 639). (…) Στο περίγραμμα αγόρευσης του ενδιαφερομένου μέρους, αναφέρεται η απόφαση Μακκουλή ν. Δημοκρατίας, υπόθεση αρ. 1467/2018, ημερ. 18.7.2011, όπου λέχθηκε ότι εφόσον η Ε.Δ.Υ. είχε ενώπιον της όλα τα στοιχεία, θα έπρεπε να θεωρηθεί ότι είχε υπόψη της και την ακριβή πείρα της αιτήτριας. Η απόφαση αυτή όμως ανατράπηκε στις Αναθεωρητικές Εφέσεις αρ. 104/2011 κ.ά., (πρόκειται για τη Μακκουλή και Αναστασίου ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. αρ. 104/11 & 114/11, ημερ. 18.10.2017), όπου η Ολομέλεια σημείωσε ότι η πείρα όταν είναι συναφής με τα καθήκοντα και ευθύνες της επίδικης θέσης αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της αξίας την οποία και επαυξάνει, μνημονεύοντας προς τούτο και την Σιακάς ν Δημοκρατίας (1993) 3 Α.Α.Δ. 468). Η πείρα, προστέθηκε, εξετάζεται όχι μόνο με αναφορά στην τυχόν πείρα που αποτελεί προϋπόθεση από το Σχέδιο Υπηρεσίας, αλλά και από την πείρα που αποκτάται στην συνέχεια και που συναρτάται βεβαίως και με την υπεροχή ενός υποψηφίου σε αρχαιότητά. Χρειάζεται δε και σχετική έρευνα ως προς το στοιχείο της πείρας που δεν μπορεί να καλυφθεί από το τεκμήριο της κανονικότητας.
Όπως ορθά υπέδειξε ο ευπαίδευτος συνήγορος του εφεσείοντα, η πείρα σε συνδυασμό με την αρχαιότητα μπορεί να παρακάμψει ακόμη και το πλεονέκτημα του άλλου υποψηφίου και προς τούτο σχετική είναι η κλασική απόφαση στην Ακκελίδου ν. Μιχαήλ (2000) 3 Α.Α.Δ. 278. Εκεί, η πείρα που διέθετε η εφεσείουσα ήταν ακριβώς στην προηγούμενη θέση των επίδικων που της προσέδιδε ευρύτερες δραστηριότητες στο Γενικό Χημείο αφού εργάστηκε για μεγαλύτερη περίοδο από ότι ο άλλος υποψήφιος, αλλά και ευρύτερη διοικητική πείρα έχοντας υπέρ της και το στοιχείο της αρχαιότητας. Η Ολομέλεια έκρινε την απόφαση της Ε.Δ.Υ. να προάξει την Ακκελίδου έναντι του Μιχαήλ, ως εντός της εύλογης διακριτικής της ευχέρειας με ταυτόχρονη παράκαμψη του πλεονεκτήματος του Μιχαήλ. Παρόμοια, στην Παρτασίδου ν. Δημοκρατίας Α.Ε. αρ. 61/10 ημερ. 11.5.2015, ECLI:CY:AD:2015:C318, λέχθηκε ότι «η αρχαιότητα ως ένα από τα τρία θεσμοθετημένα κριτήρια, μπορεί να αποτελέσει και λόγο παράκαμψης του πλεονεκτήματος, εφόσον οι υποψήφιοι είναι περίπου ισότιμοι σε αξία (Ζωδιάτης ν. Δημοκρατίας (2008) 3 Α.Α.Δ. 406, σελ.411)». Αποφασίστηκε, επίσης, ότι η πείρα για να έχει σημασία πρέπει να είχε αποκτηθεί σε θέση που προηγείται της επίδικης (Μεστάνας ν. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 213), ενώ μνημονεύθηκε και η Ακκελίδου ν. Μιχαήλ - ανωτέρω -). Περαιτέρω λέχθηκε ότι η πείρα, σε συνδυασμό με την αρχαιότητα υποψηφίου, μπορεί να παρακάμψει το πλεονέκτημα, η κατοχή του οποίου «δεν εξυπακούει αυτομάτως υπεροχή κατά τρόπο που να προεξοφλεί την καταλληλότητα για τη θέση. Ό,τι αποκτά σημασία είναι η εξέταση του πλεονεκτήματος υπό το φως και των λοιπών στοιχείων (Παναγή ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω).».
Είναι για τους πιο πάνω λόγους που η καταγραφή της πείρας από την Ε.Δ.Υ., θα έπρεπε απαραιτήτως να είχε γίνει ώστε να φαινόταν ακριβώς ότι ένας παράγοντας που έχει την δική του σημασία εφόσον προσμετρά στην αξία του υποψηφίου, είχε δεόντως ληφθεί υπόψη. Η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς αφήνει ανυπέρβλητο κενό γιατί δεν μπορεί το Δικαστήριο να ελέγξει, ούτε βέβαια να ασκήσει πρωτογενή κρίση, ως προς τον τρόπο που η Ε.Δ.Υ. θα μπορούσε να ασκούσε την διακριτική της ευχέρεια αν είχε κατά νου και την πείρα του εφεσείοντα αποδίδοντας σε αυτή τη σημασία που η ίδια θα έκρινε ορθό υπό τις περιστάσεις. Εισηγείται ο συνήγορος του εφεσείοντα ότι η καλύτερη απόδοση του ενώπιον της Συμβουλευτικής Επιτροπής και η υπέρ του σύσταση του Γενικού Διευθυντή, μαζί με την αρχαιότητα και την πείρα, θα έπρεπε να εξουδετερώσουν το πλεονέκτημα του ενδιαφερόμενου μέρους, καθώς και την οριακά καλύτερη απόδοση στην συνέντευξη ενώπιον της Ε.Δ.Υ., η οποία κατά την νομολογία είναι ουσιαστικά αμελητέα (Χριστοδούλου ν. Δημοκρατίας (2009) 3 Α.Α.Δ. 164). Περαιτέρω, ότι, σύμφωνα με τη νομολογία, υποψήφιος που υπερέχει σε αρχαιότητα και δεν υστερεί σε αξία δικαιούται προβάδισμα ακόμη και σε θέσεις ψηλά στην ιεραρχία (Παπασάββα ν. Κούλουμου (2005) 3 Α.Α.Δ. 235 και Δημοκρατία ν. Φεσσά (2009) 3 Α.Α.Δ. 141).
Όλα τα πιο πάνω, όμως, δεν μπορούν να αποφασιστούν από την Ολομέλεια γιατί δεν μπορεί να γίνει εικασία ως το ποια θα ήταν η κρίση της Ε.Δ.Υ., αν ορθά λάμβανε υπόψη όλα τα απαραίτητα στοιχεία και παράγοντες. Με δεδομένο ότι η Ε.Δ.Υ. λειτούργησε υπό αυτή την πλάνη, αφήνοντας, δηλαδή, εκτός των συγκριτικών στοιχείων το στοιχείο της πείρας, η έφεση πρέπει να επιτύχει, ώστε κατά την επανεξέταση να συσχετιστούν όλα τα συγκριτικά δεδομένα. Δεν χρειάζεται να εξεταστούν οι άλλοι λόγοι ακυρότητας, στο βαθμό που έχουν τη δική τους αυτοτέλεια, πέραν, δηλαδή, της σύμμειξης τους με το στοιχείο της πείρας».
Η πιο πάνω απόφαση άρα, κάνει ρητή αναφορά ότι η εκεί επίδικη ήταν θέση προαγωγής. Και η παρούσα είναι θέση προαγωγής. Άρα η νομολογιακή αυτή καθοδήγηση καλύπτει ευθέως τα εδώ κρινόμενα. Έπρεπε, με δεδομένο ότι η υπέρτερη αρχαιότητα του Αιτητή αφορούσε στην αμέσως προηγούμενη της επίδικης να είχε μνημονευτεί και ληφθεί υπόψη από το διοικητικό όργανο η τεκμαιρόμενη εκ της αρχαιότητας πείρα ως παράγοντας που έχει την δική του σημασία εφόσον προσμετρά στην αξία του υποψηφίου. Τόσο στα πλαίσια της πρωτόδικης Περικλέους (Πρ. Αρ. 340/2012 Λεόντιος Περικλέους ν. Δημοκρατίας ημερ. 20.12.2013) όσο και στα πλαίσια της προσβαλλόμενης, έγινε μεν μνεία της υπεροχής σε αρχαιότητα του Αιτητή χωρίς όμως οποιαδήποτε αναφορά στην πείρα που κατά τεκμήριο συνεπιφέρει η υπεροχή σε αρχαιότητα. Δε θεωρήθηκε αρκετή η αναφορά μόνο στην αρχαιότητα ούτε ότι η αναφορά αυτή «υπαινίσσεται» ότι λήφθηκε υπόψη και η τεκμαιρόμενη πείρα λόγω αρχαιότητας.
Η ίδια λοιπόν πλημμέλεια εντοπίζεται τόσο στην απόφαση των Καθ΄ων η αίτηση όσο και στη Σύσταση, στην οποία επίσης ουδέν ως προς την εν λόγω πείρα αναφέρεται. Άρα για τον λόγο αυτό, υπάρχει πεδίο παρέμβασης και η προσφυγή θα πρέπει να επιτύχει.
Κατά τα λοιπά θα απορρίψω τους λόγους ακύρωσης ως προς τις αιτιάσεις πλημμέλειας της Σύστασης για ισχυριζόμενη αναρμόδια συναπόφαση και θυματοποίηση του Αιτητή λόγω των προηγούμενων καθηκόντων που του είχαν ανατεθεί. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αφορούν το μέρος της Σύστασης, που ανέφερε τα εξής:
«Παρά το ότι η υποψήφια που συστήνεται δεν υπερέχει σε αρχαιότητα από τον υποψήφιο Χαράλαμπο Χαραλάμπους (Α/Α 1) στην παρούσα τους θέση, αφού ο υποψήφιος με Α/Α 1 υπερέχει σε αρχαιότητα κατά εννέα περίπου (9) μήνες, λόγω της ημερομηνίας προαγωγής στην παρούσα θέση, εντούτοις, έχοντας διαβουλευτεί και με την Διευθύντρια (Κλίμακα Α15 (ί)), που είναι κοινή Προϊσταμένη και των δύο υποψηφίων, έχουμε καταλήξει στην κοινή θέση ότι η Μαρία Ποιητή (Α/Α 2) είναι καταλληλότερη για άσκηση των καθηκόντων της υπό πλήρωση θέσης, που περιλαμβάνουν και την ανάληψη ευθυνών που σχετίζονται με τη Διεύθυνση Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και που απαιτεί ο κάτοχος της θέσης να είναι σε θέση να συνεισφέρει άμεσα στην επιτυχή υλοποίηση του Σχεδίου εντός πιεστικών χρονοδιαγραμμάτων.»
Από τα ανωτέρω, δε διαπιστώνω λοιπόν αναρμόδια συναπόφαση στην έκδοση της Σύστασης αλλά, ως ορθά τίθεται από τις ευπαίδευτες συνηγόρους Καθ’ ων η αίτηση και ΕΜ, ο Γενικός Διευθυντής ζήτησε ως εδύνατο τις απόψεις της άμεσα προϊσταμένου των ανθυποψήφιων καταγράφοντας μια διαπίστωση που εν προκειμένω ήταν κοινή. Αυτό δεν αποτελεί αναρμόδια «συναπόφαση» αλλά κείται εντός της νομολογημένης [Καφά v. Δημοκρατίας (2010) 3 ΑΑΔ 12, Αναθ. Έφεση Αρ. 135/2013 Σολομωνίδης v. Kυπριακής Δημοκρατίας, ημερομηνίας 3.2.2020] δυνατότητας του Γενικού Διευθυντή αναζήτησης απόψεων/συστάσεων των άμεσα προϊσταμένων των ανθυποψηφίων για σκοπούς σύστασης. Άλλωστε στην εισαγωγή της Σύστασης ο Γενικός Διευθυντής ανέφερε (υπογράμμιση του παρόντος):
«Μετά από αξιολόγηση του συνόλου των ενώπιόν μου στοιχείων..κρίνω ως καταλληλότερη και συστήνω για προαγωγή.».
Αναφορές που ακριβώς μεταδίδουν την εικόνα ότι η Σύσταση δόθηκε από τον ίδιο, αφού βέβαια έλαβε νομίμως υπόψη και την άποψη την άποψη/σύσταση της αμέσου προϊσταμένης των υποψηφίων.
Ούτε από το ανωτέρω απόσπασμα μπορεί να διαπιστωθεί ότι στη Σύσταση ο Αιτητής θυματοποιήθηκε δεδομένου ότι εμφανώς αυτό που αναφέρθηκε ήταν η άποψη ως προς την ικανότητα διεκπεραίωσης των καθηκόντων της επίδικης θέσης και όχι η αποτίμηση των καθηκόντων που είχε στην προηγούμενη θέση που κατείχε το ΕΜ.
Νοείται ότι, δεδομένου του λόγου ακύρωσης που έγινε δεκτός πιο πάνω, δεν είναι εξεταστέα τα όσα αναφέρονται στα πλαίσια του πρώτου λόγου ακύρωσης ως προς τη συγκριτική εικόνα των ανθυποψηφίων δεδομένου ότι απαιτείται η κρίση των Καθ΄ων η αίτηση ως προς το σύνολο των κριτηρίων προαγωγής, περιλαμβανομένου του στοιχείου της τεκμαιρόμενης πείρας. Ως συναφώς αναφέρθηκε στην Περικλέους (ανωτέρω):
«Όλα τα πιο πάνω, όμως, δεν μπορούν να αποφασιστούν από την Ολομέλεια γιατί δεν μπορεί να γίνει εικασία ως το ποια θα ήταν η κρίση της Ε.Δ.Υ., αν ορθά λάμβανε υπόψη όλα τα απαραίτητα στοιχεία και παράγοντες. Με δεδομένο ότι η Ε.Δ.Υ. λειτούργησε υπό αυτή την πλάνη, αφήνοντας, δηλαδή, εκτός των συγκριτικών στοιχείων το στοιχείο της πείρας, η έφεση πρέπει να επιτύχει, ώστε κατά την επανεξέταση να συσχετιστούν όλα τα συγκριτικά δεδομένα. Δεν χρειάζεται να εξεταστούν οι άλλοι λόγοι ακυρότητας, στο βαθμό που έχουν τη δική τους αυτοτέλεια, πέραν, δηλαδή, της σύμμειξης τους με το στοιχείο της πείρας».
Η προσφυγή επιτυγχάνει με 1.800 ευρώ έξοδα πλέον ΦΠΑ υπέρ του Αιτητή και εναντίον των Καθ΄ ων η αίτηση.
Φ. Καμένος, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο