ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 1522/2022 iJustice
19 Μαΐου, 2026
[Φ. ΚΑΜΕΝΟΣ, ΔΔΔ.]
Επί τοις αφορώσι τα Άρθρα 1Α, 9, 28, 30, 35 του Συντάγματος
ΧΤ
ως φυσικός κηδεμόνας του ΧΒ
(από τη Λάρνακα)
Αιτήτριας,
Και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω
Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας
Καθ' ων η Αίτηση
.........
Ξένια Ευγενίου για Ανδρέας Σ. Αγγελίδης δ.ε.π.ε, Δικηγόροι Αιτήτριας
Ιωάννα Κοτζιάπασιη, Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για τους Καθ' ων η αίτηση
Δικαστήριο: Η υπόθεση αφορά ανήλικο πρόσωπο ως εκ τούτου η παρούσα δημοσιεύεται ανωνυμοποιημένη.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Φ. Καμένος, ΔΔΔ.: Η ΧΤ είναι μητέρα ανηλίκου, ο οποίος είναι δικαιούχος Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ) λόγω αυτισμού και στις 16.10.2019 υπέβαλε αίτηση για παροχή τόκων στεγαστικού δανείου (εφεξής η «Αιτήτρια»), κατ’ επίκλησιν του άρθρου 17 του Περί Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και Γενικότερα περί Κοινωνικών Παροχών Νόμου του 2014, ως είχε κατά τους ουσιώδεις χρόνους (εφεξής ο «Νόμος»). Δε λήφθηκε ή κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια οποιαδήποτε απόφαση μέχρι που στις 28.04.2022 ο δικηγόρος της απέστειλε επιστολή θέτοντας τη διαμαρτυρία για τη μη ανταπόκριση της διοίκησης.
Με επιστολή ημερ. 15.05.2022 οι Καθ’ ων η αίτηση απάντησαν στην επιστολή ημερ. 28.04.2022 αναφέροντας τα ακόλουθα:
«2. Σύμφωνα με το άρθρο 38 του Περί Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και Γενικότερα περί Κοινωνικών Παροχών Νόμου του 2014 Ν. 109(Ι)/2014 και συγκεκριμένα στην Κανονιστική Διοικητική Πράξη (Κ.Δ.Π 339/2014), παράγραφος 4(2)(β), υπολογίζονται επιπλέον εμβαδά τετραγωνικών μέτρων σε περιπτώσεις ατόμων με αναπηρία που διαμένουν με δικαιούχο γονέα του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.
3. Με βάση τα πιο πάνω ο ΧΒ ως ανήλικο άτομο κάτω των 18 ετών δεν έχει δικαιοπρακτική ικανότητα. Επιπλέον, δεν υπάρχει σε ισχύ αίτηση δικαιούχου γονέα σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του πιο πάνω Νόμου και επομένως δεν δύναται οποιαδήποτε καταβολή παροχής τόκων στεγαστικού δανείου».
Με την παρούσα προσφυγή ζητείται ακύρωση της ως άνω πράξης κοινοποιηθείσας με την επιστολή ημερ. 15.05.2022.
Με την αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της Αιτήτριας εγείρονται διάφοροι λόγοι ακύρωσης ως προς την αναρμοδιότητα του οργάνου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη, την αιτιολογία, τη δέουσα έρευνα και την εσφαλμένη ερμηνεία νομοθεσίας, η οποία περαιτέρω παραβιάζει άλλες νομοθεσίες για τα δικαιώματα του παιδιού και ατόμων με αναπηρίες.
Με την ένσταση και αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου των Καθ’ ων η αίτηση εγείρεται προδικαστική ένσταση ως προς το έννομο συμφέρον της Αιτήτριας και απαντώνται στην ουσία οι λόγοι ακύρωσης.
Εξέτασα τα εκατέρωθεν επιχειρήματα και καταλήγω στα ακόλουθα:
Καταρχάς θα απορρίψω την προδικαστική ένσταση για έλλειψη εννόμου συμφέροντος της Αιτήτριας. Διαπιστώνω ότι η Αιτήτρια ως μητέρα του ανήλικου υιού της, ο οποίος παραδεκτά είναι δικαιούχος ΕΕΕ λόγω αυτισμού, υπέβαλε την αίτηση ημερ. 16.10.2019, η οποία λόγω μη απάντησης κινητοποίησε την επιστολή των δικηγόρων της ημερ. 28.04.2022. Προς απάντηση οι Καθ’ ων η αίτηση ανέφεραν όσα παρέθεσα πιο πάνω.
Συνεπώς, από την εικόνα των ενώπιόν μου εγγράφων του διοικητικού φακέλου, θεωρώ ότι η Αιτήτρια έχει έννομο συμφέρον να εγείρει την παρούσα ως αποδέκτης της προσβαλλόμενης δεδομένου ότι ήταν και το πρόσωπο που υπέβαλε μια αίτηση προς τη διοίκηση κατ’ επίκληση πρόνοιας του Νόμου (άρθρο 17), η οποία έτυχε συγκεκριμένης απάντησης/χειρισμού που τη θίγει.
Ως αναφέρεται στην ανάλυση της απόφασης Xαραλάμπους Σοφούλλα ν. Δημοκρατίας της Kύπρου μέσω του Yπουργικού Συμβουλίου και/ή Άλλων (Aρ. 1) (1996) 3 ΑΑΔ 73 με παραπομπή και σε σχετική νομολογία και θεωρία:
«Δυσμενείς για τον αποδέκτη τους πράξεις θεμελιώνουν το έννομο συμφέρον του αποδέκτη για την προσβολή τους. Έννομο συμφέρον μπορεί όμως, να έχουν και τρίτοι, στους οποίους επεκτείνεται ή επιρρίπτεται το δυσμενές αποτέλεσμα της προσβαλλόμενης πράξεως».
Συνεπώς, με βάσει τα ανωτέρω, ακόμα κι αν η Αιτήτρια δε θεωρηθεί αποδέκτης και η αίτηση ήθελε θεωρηθεί ως αίτηση του τέκνου λόγω πχ ότι στην κατάστασή αυτού, ως δικαιούχου ΕΕΕ, επιχειρείται να εδραστεί το δικαίωμα για λήψη της παροχής δυνάμει του άρθρου 17 του Νόμου, και πάλι η Αιτήτρια πιθανολογεί έννομο συμφέρον για έγερση της παρούσας, τόσο ως κηδεμόνας του αλλά και λόγω επέκτασης του δυσμενούς αποτελέσματος της προσβαλλόμενης (το οποίο μπορεί σε κατάλληλες συνθήκες επέκτασης του δυσμενούς αποτελέσματος να πιθανολογείται ακόμα και για τρίτους), εφόσον παραδεκτά είναι η ίδια συμβαλλόμενη στο δάνειο, το οποίο αιτήθηκε της παροχής των τόκων.
Τα όσα αναφέρονται από τους Καθ΄ων η αίτηση με παραπομπή σε συγκεκριμένα άρθρα του Νόμου αφορούν ενδεχομένως την ουσία της υπόθεσης εφόσον ήθελε κριθεί ζήτημα ερμηνείας της νομοθεσίας και δεν αφορούν το έννομο συμφέρον της Αιτήτριας να εγείρει την παρούσα.
Ερχόμενος λοιπόν στους λόγους ακύρωσης θα απορρίψω καταρχάς τον ισχυρισμό περί αναρμοδιότητας του προσώπου που υπέγραψε την προσβαλλόμενη. Το πρόσωπο αυτό προκύπτει (Παράρτημα Α Αγόρευσης Καθ΄ων η αίτηση), ότι διέθετε εξουσιοδότηση από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας, που κατά την παραδοχή της Αιτήτριας είναι το αρμόδιο όργανο, και με την εξουσιοδότηση αυτή του δίδεται η εξουσία να ενεργεί για όλες τις εξουσίες που δυνάμει του Νόμου ανατίθενται στον Προϊστάμενο πλην συγκεκριμένων που δεν αφορούν όμως το υπό κρίση ζήτημα. Ως εκ τούτου παρέλκει η περαιτέρω ανάλυση επί του θέματος.
Η ευπαίδευτη συνήγορος της Αιτήτριας υποβάλλει περαιτέρω ότι η προσβαλλόμενη είναι αναιτιολόγητη καθότι δεν γίνεται αντιληπτό για ποιο λόγο απερρίφθη η αίτηση ενώ τα όσα εγείρονται στην ένσταση και δη στις σελ. 3-5 προβάλλονται εκ των υστέρων και εκτός πρακτικού. Παραπέμπει συναφώς σε σχετική νομολογία ως προς την εκ των υστέρων αιτιολογία μέσω ισχυρισμών δικηγόρων ή κατόπιν της προσφυγής [Αχιλλέως ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 565, Αναστάσιος Αναστασίου ν. Οργανισμού Ανάπτυξης Γης 1989 (3Δ) ΑΑΔ 2710].
Συμφωνώ με τις εν λόγω υποβολές.
Από την προσβαλλόμενη δε μπορεί πράγματι να συναχθεί ασφαλές συμπέρασμα ως προς τον λόγο/λόγους που απερρίφθη η αίτηση.
Στην παράγραφο 2 της επιστολής ημερ. 28.04.2022 γίνεται αναφορά στην παράγραφο 4(2)(β) της ΚΔΠ 339/2014 και ότι υπολογίζονται επιπλέον εμβαδά τετραγωνικών μέτρων σε περιπτώσεις ατόμων με αναπηρία που διαμένουν με δικαιούχο γονέα του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Δεν γίνεται αντιληπτή η σχετικότητα της εν λόγω κανονιστικής πρόνοιας ενώ περαιτέρω δίδεται η αντιφατική πληροφόρηση περί δικαιούχου γονέα, χωρίς να μπορεί να γίνει αντιληπτός ο λόγος που γίνεται αναφορά σε δικαιούχο γονέα ενώ στα πλαίσια της παρούσας υποστηρίζεται το αντίθετο ότι δηλαδή ουδείς είναι δικαιούχος.
Και η επόμενη (τελευταία) παράγραφος της επιστολής ημερ. 28.04.2022 είναι αντιφατική και ακατάληπτη. Αναφέρεται και πάλι σε δικαιούχο γονέα και στην έλλειψη δικαιοπρακτικής ικανότητας του τέκνου της Αιτήτριας και ότι δεν υπάρχει σε ισχύ αίτηση δικαιούχου γονέα σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του πιο πάνω Νόμου και επομένως δεν δύναται οποιαδήποτε καταβολή παροχής τόκων στεγαστικού δανείου. Ούτε η αναφορά αυτή αιτιολογεί την προσβαλλόμενη. Αίτηση διαπιστώνω να έχει υποβληθεί, ως ανέφερα στις 16.10.2019 και δεν απαντήθηκε. Άρα για ποιο λόγο κρίνεται ότι δεν υπάρχει σε ισχύ αίτηση; Εννοούν ότι η Αιτήτρια δεν είναι δικαιούχος γονέας και άρα η αίτηση απορρίπτεται για τον λόγο αυτό; Αυτό όμως ουδόλως αναφέρεται ούτε αιτιολογείται ούτε λέγεται ότι η αίτηση απερρίφθη επειδή δεν συμμορφώνεται με συγκεκριμένη πρόνοια του Νόμου. Γενικώς από το σύνολο του περιεχόμενου της επιστολής δεν γίνονται αντιληπτοί οι λόγοι έκδοσης της προσβαλλόμενης από τον δε διοικητικό φάκελο ελλείπει δέουσα αναπλήρωση της αιτιολογίας αυτής.
Σημειώνεται ότι, τα όσα η πλευρά των Καθ’ ων η αίτηση εγείρουν στα πλαίσια είτε της ένστασης είτε της αγόρευσης είτε σε σημείωμα/έγγραφο προς σύνταξη της ένστασης μετά την έγερση της προσφυγής δεν συμπληρώνουν/ αναπληρώνουν την αιτιολογία. Αυτό έχει νομολογηθεί διαχρονικά με σχετικές τόσο τις αποφάσεις, στις οποίες παραπέμπει η ευπαίδευτη συνήγορος της Αιτήτριας όσο και νεότερες ως η Φράγκου Στέφανος ν. Δημοκρατίας (1998) 3 ΑΑΔ 270, ενώ μάλιστα στη σχετικά πρόσφατη απόφαση του Εφετείου στην Ε.Δ.Δ. 97/2019 Eddin ν. Δημοκρατίας, ημερ. 14.11.2023, σχολιάστηκε η αξία του εγγράφου «έκθεση γεγονότων» ή ανάλογων ως το έγγραφο ημερ. 24.11.2022, βάσει του οποίου ετοιμάστηκε η ένσταση.
Η αιτιολόγηση είναι έργο της διοίκησης και στη συγκεκριμένη περίπτωση αυτή είναι ελλειμματική, αντιφατική, μεταδίδουσα πληροφορίες ανεπίδεκτες δικαστικής κρίσης με αποτέλεσμα όχι απλά να μην υποστηρίζεται η αιτιολόγηση της προσβαλλόμενης αλλά να κλονίζεται (Γεωργιάδης ν. Λοϊζίδη κ.α (2013) 3 ΑΑΔ 695). Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα του Μ. Ν. Πικραμένου, «Η αιτιολογία των διοικητικών πράξεων και ο ακυρωτικός δικαστικός έλεγχος»:
«Επισημαίνεται δε ότι στα γενικά ελαττώματα της αιτιολογίας μίας διοικητικής πράξη περιλαμβάνεται και η αντιφατική αιτιολογία, η οποία συνίσταται στην παρείσφρηση αντιφάσεων κατά τη διαμόρφωση των συλλογισμών που επενδύουν την αιτιολογία της πράξης, οι οποίες επιδρούν στη νομιμότητά της καθότι υποδηλώνουν σφάλματα κατά την εκτίμηση και αποτύπωση στοιχείων του πραγματικού» ( Μιχάλη Ν. Πικραμένου, «Η αιτιολογία των διοικητικών πράξεων και ο ακυρωτικός δικαστικός έλεγχος», Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη, 2012, σελ. 307)».
Ως εκ των ανωτέρω προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη πράξη ακυρώνεται.
Παρέλκει η εξέταση των λοιπών λόγων ακύρωσης (παράβαση νομοθεσίας κτλ), εξέταση η οποία προϋποθέτει συγκεκριμένη και αντιληπτή αιτιολογία ώστε να καταστεί δυνατός ο περαιτέρω δικαστικός έλεγχος νομιμότητας.
Επιδικάζονται 1.800 ευρώ έξοδα πλέον Φ.Π.Α. υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον των Καθ΄ ων η αίτηση.
Φ. Καμένος, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο