ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ  

   (Υπόθεση αρ. 253/2021)

12 Μαΐου 2026

[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ/στής Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

 

Δ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ (ΑΡΤΟΠΟΙΕΙΟ) ΛΙΜΙΤΕΔ

Αιτήτρια,

v.

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

ΕΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Καθ’ ου η αίτηση.

……………………………

Δημήτρης Αραούζος, για Chrysses Demetriades & Co LLC, για την αιτήτρια.

Νικολέττα Νικολάου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για το καθ’ ου η αίτηση.

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Η αιτήτρια με την προσφυγή της, αξιώνει από το Δικαστήριο την ακόλουθη θεραπεία:-

«Δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι η απόφαση του Εφοριακού Συμβουλίου ημερομηνίας 17/12/2020 («το Εφοριακό Συμβούλιο») που κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια με διπλοσυστημένη επιστολή ημερομηνίας 18/12/2020 και παραλήφθηκε την 23/12/2020, με την οποία απορρίφθηκε η ιεραρχική προσφυγή που είχε καταχωρήσει η Αιτήτρια κατά της απόφασης του Εφόρου Φορολογίας ημερομηνίας 19/7/2019 για επιβολή Φόρου Εισοδήματος για τα έτη 2013 και 2014 ύψους €27,225.00 πλέον τόκους και επιβαρύνσεις για κάθε έτος («η Απόφαση») είναι άκυρη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος».

 

  Η αιτήτρια εταιρεία, συνιστά ιδιωτική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, της οποίας το εγκεκριμένο εκδοθέν μετοχικό της κεφάλαιο ήταν, κατά τον ουσιώδη χρόνο, 10.000 συνήθεις μετοχές, ονομαστικής αξίας €1,71 και το εισόδημα της προερχόταν από την διεξαγωγή εργασιών αρτοποιείου.

 

  Όπως αναφέρεται στα γεγονότα της αίτησης ακυρώσεως, η αιτήτρια είναι μέλος του συγκροτήματος Δ. Σταμάτη, το οποίο αποτελούν οι εταιρείες D. Stamatis Investments Ltd, D. Stamatis Holdings Ltd, D. Stamatis Properties Ltd και Δ. Σταμάτης Αρτοποιείο Λτδ. Διοικητικοί Σύμβουλοι της αιτήτριας είναι δύο φυσικά πρόσωπα (Ν. Σταμάτη και Στ. Σταμάτη), της οποίας ήταν μέτοχοι, μέχρι και την 11.12.2007. Την 12.12.2007, η D. Stamatis Holdings Ltd απέκτησε το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της αιτήτριας. Ακολούθως, στις 6.12.2012, η D. Stamatis Investments Ltd, απέκτησε το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της D. Stamatis Holdings Ltd. Μέτοχοι της D. Stamatis Investments Ltd, είναι τα δύο πιο πάνω αναφερόμενα φυσικά πρόσωπα. Τόσο η D. Stamatis Holdings Ltd, όσο και η D. Stamatis Investments Ltd, είναι εταιρείες επενδύσεων.

 

  Στις 13.5.2005, τα δύο προαναφερόμενα φυσικά πρόσωπα, μεταβίβασαν δια δωρεάς στην D. Stamatis Properties Ltd, ακίνητο, επί του οποίου ανεγέρθηκε μεγάλο συγκρότημα, το οποίο αποτελείται από 26 κτίρια (επαύλεις και μεζονέτες).

  Η αιτήτρια είχε παραχωρήσει δάνειο προς την D. Stamatis Properties Ltd και κατά την 31.12.2011, είχε να λαμβάνει από την τελευταία, το ποσό των €3.255.795,50, το οποίο στις 31.10.2012 είχε αυξηθεί σε €3.564.195,50 λόγω περαιτέρω χρηματοδότησης. Παράλληλα, η αιτήτρια που όφειλε προς την D. Stamatis Holdings Ltd, άλλο ποσό, εκχώρησε προς όφελος της D. Stamatis Holdings Ltd στις 31.10.2012, μέρος του ποσού που είχε να λαμβάνει από την D. Stamatis Properties Ltd και συγκεκριμένα ποσό €2.008.050,00. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η D. Stamatis Properties Ltd να οφείλει τόσο στην αιτήτρια, όσο και στην D. Stamatis Holdings Ltd, τα ανάλογα ποσά.

 

  Όπως αναφέρθηκε η εκχώρηση μέρους από το ποσό που η D. Stamatis Properties Ltd όφειλε στην αιτήτρια, προς την D. Stamatis Holdings Ltd, έλαβε χώρα στις 31.10.2012.

 

  Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στα γεγονότα της αίτησης ακυρώσεως, ταυτόχρονα, στις 31.10.2012, η οφειλέτης D. Stamatis Properties Ltd, προχώρησε με αύξηση κεφαλαίου και παραχώρησε προς την D. Stamatis Holdings Ltd - στην οποία η αιτήτρια είχε εκχωρήσει μέρος του χρέους που της όφειλε η D. Stamatis Properties Ltd - 5.000 μετοχές με κεφαλαιοποίηση του χρέους της που είχε προς την D. Stamatis Holdings Ltd, κεφαλαιοποίηση ύψους €2.008.050,00. Με την αύξηση του κεφαλαίου της στις 31.10.2012, η D. Stamatis Properties Ltd είχε συνολικά 6.000 μετοχές.

 

  Επεξηγώντας η αιτήτρια το πως προέκυψε το ποσό των €2.008.050,00 αναφέρει πως δημιουργήθηκε αποθεματικό υπέρ το άρτιο, με αύξηση της αξίας της μετοχής ανά €400 πλέον η ονομαστική αξίας της μετοχής €1,71 με σύνολο αξίας, ανά μετοχή, ύψους €401,71 (Χ 5.000 = €2.008.050,00).

 

  Με τον ίδιο τρόπο, την 1.11.2012, η οφειλέτης D. Stamatis Properties Ltd προχώρησε στην κεφαλαιοποίηση και του χρέους της προς την αιτήτρια (το οποίο είχε μέχρι τότε αυξηθεί σε €1.606.840,00), με την έκδοση 4.000 μετοχών στην τιμή των €401,71, δημιουργώντας αποθεματικό, εκτός του μετοχικού κεφαλαίου, ύψους €1.606.840,00 (€401,71 Χ 4.000 = €1.606.840,00).

 

  Σύμφωνα με την αιτήτρια, με τις δύο πιο πάνω αναφερόμενες κεφαλαιοποιήσεις, το κόστος της επένδυσης της αιτήτριας στην D. Stamatis Properties Ltd, ανήλθε στα βιβλία της στο ποσό των €1.606.840,00 και της επένδυσης της D. Stamatis Holdings Ltd, στο ποσό των €2.008.552,00 όπως τα εν λόγω ποσά αναφέρονται και στις εξελεγμένες οικονομικές καταστάσεις της αιτήτριας για τα εν λόγω έτη.

 

  Ο Έφορος Φορολογίας, στα πλαίσια εξέτασης των εξελεγμένων λογαριασμών της αιτήτριας, για τα έτη 2007 – 2013, έλεγχος που έλαβε χώρα κατά το έτος 2015, διαπίστωσε πως υπήρξε διαγραφή από τα λογιστικά βιβλία της αιτήτριας, δανείου που η τελευταία είχε παραχωρήσει προς την συγγενική της εταιρεία D. Stamatis Properties Ltd, διαγραφή που έλαβε χώρα μέσω απόκτησης μετοχών εκδοθείσες υπέρ του αρτίου, για το ποσό των €3.600.000 κατά το φορολογικό έτος 2012. Σε σχέση με το γεγονός αυτό, ζήτησε εξηγήσεις από τους ελεγκτές της αιτήτριας.

 

  Οι ελεγκτές της αιτήτριας, με ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 5.5.2015, γνωστοποιήσαν πως η εταιρεία D. Stamatis Properties Ltd προχώρησε σε αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου με σκοπό την εξόφληση του δανείου που όφειλε προς την αιτήτρια και πως το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας, καθόρισε την τιμή έκδοσης της μετοχής. Επεξηγήθηκε πως ο μοναδικός λόγος έκδοσης μικρού αριθμού μετοχών υπέρ το άρτιο, ήταν ο περιορισμός των δικαιωμάτων που θα έπρεπε να καταβληθούν προς τον Έφορο Εταιρειών.

 

  Ακολούθως, εκδόθηκαν ειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας για τα έτη 2007 – 2011, ενώ για τα έτη 2012 – 2013 ο Έφορος Φορολογίας αποφάσισε την περαιτέρω διερεύνηση του θέματος, επεκτείνοντας την περίοδο ελέγχου και στα έτη 2014 – 2015. Σημειώνεται πως οι ελεγκτές της αιτήτριας αποδέχθηκαν την επιβολή φορολογίας για τα έτη 2007 – 2011, σε σχέση με την απώλεια οφέλους από μη χρέωση τόκων, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 33 του Ν. 118(Ι)/2002, πλην όμως, δεν αποδέχτηκαν τυχόν επέκταση της φορολογίας για τα έτη 2012 – 2014. Όπως οι ίδιοι δήλωσαν στην προαναφερθείσα επιστολή τους, η παραχώρηση δανείου της αιτήτριας προς την D. Stamatis Properties Ltd, δεν έγινε με εμπορικούς όρους και προϋποθέσεις, δεν υπήρξε ούτε συμφωνία δανείου, ούτε και εξασφαλίσεις.

 

  Ειδικότερα, οι ελεγκτές της αιτήτριας επεξήγησαν στην επιστολή τους, το σκεπτικό με το οποίο αποφασίστηκε την 1.11.2012 η συμμετοχή της αιτήτριας στο κεφάλαιο της D. Stamatis Properties Ltd και εξ αυτού, δεν έγινε αποδοχή εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 33, από τούδε και στο εξής.

 

  Συγκεκριμένα, αναφέρθηκαν τα εξής:-

«Είναι γεγονός ότι η παραχώρηση δανείου από τη Δ. Σταμάτης (Αρτοποιεία) Λτδ προς την D. Stamatis Properties Ltd δεν έγινε με εμπορικούς όρους και προϋποθέσεις για το λόγο ότι ο δανεισμός έγινε χωρίς συμφωνία δανεισμού και χωρίς απολύτως καμία εξασφάλιση. Με βάση τα οικονομικά δεδομένα της D. Stamatis Properties Ltd η Δ. Σταμάτης (Αρτοποιεία) Λτδ δεν υπήρχε περίπτωση να λάβει τα χρήματα που δάνεισε προς την D. Stamatis Properties Ltd. Η Δ. Σταμάτης (Αρτοποιεία) Λτδ αποφάσισε συμμετοχή της στο κεφάλαιο της D. Stamatis Properties Ltd για να μπορέσει να προστατεύσει τα συμφέροντά της. Με βάση τα πιο πάνω θεωρούμε ότι για το ποσό έκδοσης κεφαλαίου δεν θα πρέπει να τύχει εφαρμογής το άρθρο 33 «Αρχές Εμπορικών Συναλλαγών» [...]. Πρόσθετα ο τόκος που αναλογεί ή λογίζεται ότι αναλογεί στο κόστος απόκτησης μετοχών δεν φορολογείτε [sic] αναφορικά με τόκους για απόκτηση μετοχών εξολοκλήρου εξαρτημένης εταιρείας. Η D. Stamatis Properties Ltd είναι εξαρτημένη της Δ. Σταμάτης (Αρτοποιεία) Λτδ και δεν κατέχει περιουσιακά στοιχεία που δεν χρησιμοποιούνται στην επιχείρηση. Πρόσθετα, η Δ. Σταμάτης (Αρτοποιεία) Λτδ δεν πληρώνει τόκους και ως εκ τούτου δεν τίθεται θέμα περιορισμού τόκων».

 

  Στις 16.4.2018, ο Έφορος Φορολογίας εξέδωσε προς την αιτήτρια ειδοποίηση επιβολής φορολογίας για τα φορολογικά έτη 2012, 2013, 2014 και 2015. Ειδικότερα, όπως ανέφερε στην  επεξηγηματική επιστολή του προς την αιτήτρια:-

«[...] θεωρώ ότι θα πρέπει να φορολογηθείτε στα έτη 2013 – 2015 με την απώλεια οφέλους που έχετε λόγω μη χρέωσης τόκου στο δάνειο που παραχωρήσατε στην συγγενική σας εταιρεία, την D. Stamatis Properties Ltd κατ’ εφαρμογή των προνοιών του άρθρου 33 του περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου 118(9)/2002 όπως τροποποιήθηκε, που διέπει τις Αρχές Εμπορικών Συναλλαγών.

Η απόφαση μου βασίζεται στους πιο κάτω λόγους:

(1) Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της συγγενικής εταιρείας D. Stamatis Properties Ltd στις 30.11.2012 με τη δημιουργία αποθεματικού υπέρ το άρτιον, με το ποσό των €3.600.000 (ποσό ίσο με το υπόλοιπο του χρέους σας της προς την εταιρεία Δ. Σταμάτης (Αρτοποιεία) Λτδ κατά την ημερομηνία αυτή) και η παραχώρηση των εν λόγω μετοχών στην εταιρεία για πλήρη εξόφληση του πιο πάνω χρέους, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την πιο πάνω ημερομηνία η αγοραία αξία των μετοχών της D. Stamatis Properties Ltd ήταν κατά πολύ μικρότερη ίσως και μηδενική, αφού τα ίδια κεφάλαια της ήταν αρνητικά με τις υποχρεώσεις της να υπερβαίνουν το σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού της.

(2) Αξίζει να σημειωθεί το γεγονός ότι και η εκτίμηση του Κτηματολογίου για τα ακίνητα της εταιρείας D. Stamatis Properties Ltd κατά την 1.1.2013 (ημερομηνία πλησιέστερη της 30.11.2012 που έγινε η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου), ήταν πολύ χαμηλότερη από την λογιστική αξία των ακινήτων που παρουσιάζονται στον Ισολογισμό της εταιρείας κατά την ημερομηνία αυτή, και ακόμη χαμηλότερη λαμβάνοντας υπόψη ότι στην λογιστική αξία δεν συμπεριλαμβάνεται η αξία της γης στην οποία έγινε η ανέγερση του συγκροτήματος κατοικιών Laona Village, λόγω δωρεάς της γης από τους δύο μετόχους της εταιρείας [...]

(3) Δεν προσκομίσατε οποιαδήποτε μελέτη ή εκτίμηση που να τεκμηριώνει τον τρόπο υπολογισμού σας για την αγοραία αξία των μετοχών που σας παραχώρησε η συγγενική [sic] σας εταιρεία, ήτοι η D. Stamatis Properties Ltd για εξόφληση του χρέους της προς εσάς. Σύμφωνα με το e-mail των ελεγκτών σας ημερ.15 Μαΐου 2015 μας αναφέρθηκε ότι «Ο τρόπος υπολογισμού και ο λόγος που έγινε η πιο πάνω πράξη, ήταν η εξόφληση των υποχρεώσεων της προς την εταιρεία Δ. Σταμάτης (Αρτοποιείο) Λτδ». Κατά συνέπεια, θεωρούμε ότι προβήκατε σε μία  τεχνητή διευθέτηση για την οποία αδυνατείτε να τεκμηριώσετε και για αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.

(4) Παράλληλα, εσείς οι ίδιοι δύο χρόνια μετά, έχετε προβεί σε απομείωση της αξίας της επένδυσης αυτής, αφήνοντας λογιστική αξία μόνο €1.

Με βάση τα πιο πάνω, εφαρμόζοντας τις αρχές εμπορικών συναλλαγών όπως ορίζεται στο άρθρο 33 του περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμος Ν. 118(Ι)/2002, όπως τροποποιήθηκε, κρίνουμε ότι μία τρίτη ανεξάρτητη εταιρεία δεν θα αποδεχόταν την εξόφληση των οφειλών της με την αποδοχή μετοχών μίας εταιρείας της οποίας η λογιστική αξία είναι αρνητική ή δε αγοραία αξία της μετοχής να είναι κατά πολύ μικρότερη έως και μηδενική της οφειλής. Ως εκ τούτου είναι πασιφανές ότι η πιο πάνω διαγραφή του χρέους έγινε χωρίς καμία εμπορική σκοπιμότητα, αλλά είχε ως μοναδικό σκοπό την αποφυγή φορολόγησης της απώλειας οφέλους από μη χρέωση τόκων επί του χρεωστικού υπολοίπου της συγγενικής σας εταιρείας [...]»[1]

 

  Οι ελεγκτές της αιτήτριας υπέβαλαν ένσταση κατά των ειδοποιήσεων επιβολής φορολογίας για τα έτη 2012 – 2015, στη βάση του άρθρου 20 του περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμου, Ν. 4/1978, ως ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο.

 

  Πρώτος λόγος ένστασης, αφορούσε την εσφαλμένη, κατά την εισήγηση, θέση του Εφόρου πως η αγοραία τιμή της μετοχής της D. Stamatis Properties Ltd στις 30.11.2012 ήταν μηδενική, κάνοντας αναφορά στη γενική εκτίμηση του Τμήματος Κτηματολογίου με τιμές 1.1.2013, για το Laona Village ύψους €5.908.100,00. Παράλληλα, εκ μέρους της αιτήτριας, παρατέθηκαν περιπτώσεις με εμπορική τράπεζα και ιδιωτική ανεξάρτητη εταιρεία που η πρώτη, για σκοπούς αναδιάρθωσης δανείου της εταιρείας, απέκτησε συμμετοχή στο μετοχικό της κεφάλαιο. Επαναλαμβάνεται πως ο υπολογισμός του αποθεματικού έκδοσης μετοχών υπέρ το άρτιο, έγινε από τους διευθυντές της D. Stamatis Properties Ltd. Περαιτέρω, αναφέρεται από τους ελεγκτές της αιτήτριας πως η απόκτηση μετοχών της D. Stamatis Properties Ltd από την αιτήτρια έγινε για προστασία των δικαιωμάτων της, πως ακόμα και τρίτος θα μπορούσε να διαγράψει τους τόκους, προκειμένου να μπορέσει να προστατεύσει το κεφάλαιο, υποβάλλοντας πως σε περίπτωση κεφαλαιοποίησης του δανείου, δεν ετύγχαναν εφαρμογής οι διατάξεις του άρθρου 33 του σχετικού Νόμου.

 

  Με επιστολή ημερομηνίας 23.4.2019, οι πιο πάνω θέσεις της αιτήτριας έτυχαν απόρριψης από τον Έφορο Φορολογίας, ο οποίος ζήτησε την υποβολή πρόσθετων στοιχείων, προτού προχωρήσει στην έκδοση τελικής φορολογίας για τα έτη 2013 – 2015. Η αιτήτρια επανέλαβε τις δικές της θέσεις, με επιστολή ημερομηνίας 14.5.2019.

 

  Αποτέλεσμα, ήταν η έκδοση τελικής επιβολής φορολογίας για τα έτη 2013 – 2015, όπως αυτές γνωστοποιήθηκαν στην αιτήτρια με την επιστολή ημερομηνίας 19.7.2019, επιβάλλοντας φόρο επί της απώλειας οφέλους από μη χρέωση τόκων δανείου σε συγγενική εταιρεία, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 33 του Ν. 118(Ι)/2002.

 

  Κατά της απόφασης του Εφόρου Φορολογίας με την οποία επιβλήθηκε τελική φορολογία για τα έτη 2013 – 2015, η αιτήτρια άσκησε ιεραρχική προσφυγή ενώπιον του Εφοριακού Συμβουλίου κατά τις διατάξεις του άρθρου 20Α του Ν. 4/1978, αμφισβητώντας την απόφαση του Εφόρου να επιβάλει φορολογία για απώλεια οφέλους από τη μη χρέωση τόκων δανείου σε συγγενική της εταιρεία, κατά τις διατάξεις του άρθρου 33 του Ν. 118(Ι)/2002, μόνον για τα έτη 2013 – 2014, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την επιβολή ποσού ύψους €27.225 για κάθε έτος.

  Το Εφοριακό Συμβούλιο, αφού άκουσε τα μέρη, εξέδωσε απορριπτική απόφαση ημερομηνίας 17.12.2020. Στην απόφασή του, το Εφοριακό Συμβούλιο, μνημονεύοντας τις διατάξεις των άρθρων 45, 46, 50 και 51 του Ν. 158(Ι)/1999, καθώς και τις πρόνοιες του άρθρου 33 του Ν. 118(Ι)/2002, ανέφερε τα εξής:-

«Ο Εκπρόσωπος της Αιτήτριας αναφέρθηκε σε παραδείγματα αναδιαρθρώσεων δανείων δύο άλλων εταιρειών, με έκδοση μετοχών προς το τραπεζικό ίδρυμα, έναντι διαγραφής χρέους. Θεωρούμε ότι αυτά τα παραδείγματα δεν μπορούν να συγκριθούν με την υπό εξέταση περίπτωση, διότι αφορούσαν μη συνδεδεμένες οντότητες.

Από τα γεγονότα που παρουσιάστηκαν ενώπιον μας, έχουμε έντονες αμφιβολίες κατά πόσον η υπό εξέταση ρύθμιση θα μπορούσε να εφαρμοζόταν στην πράξη εάν οι συμμετέχοντες ήταν ανεξάρτητες οντότητες.

Η παραδοχή της Αιτήτριας, όπως αυτή καταγράφηκε στην επιστολή του Ελεγκτή της, ημερομηνίας 14 Σεπτεμβρίου 2015, ότι δηλαδή η παραχώρηση δανείου από την Αιτήτρια προς την D. Stamatis Properties Ltd δεν έγινε με εμπορικούς όρους και προϋποθέσεις για το λόγο ότι ο δανεισμός έγινε χωρίς συμφωνία δανεισμού και χωρίς απολύτως καμία εξασφάλιση, θεωρούμε ότι είναι πολύ δυνατό σημείο υπέρ της επιχειρηματολογίας του Εφόρου.

Επιπρόσθετα ο Εκπρόσωπος της Αιτήτριας κατά την ακρόαση, σε ερώτημα σχετικά με τον ισχυρισμό του ότι ο όμιλος μετατράπηκε από προβληματικό σε βιώσιμο, με την συγκεκριμένη συναλλαγή, ουσιαστικά παραδέχθηκε ότι δεν προέκυψαν πρόσθετα εισοδήματα για τον όμιλο από πηγές εκτός του ομίλου, και δεν μπόρεσε να τεκμηριώσει επιτυχώς αυτό του τον ισχυρισμό. Ουσιαστικά η οικονομική θέση του ομίλου παρέμεινε ως είχε, αφού η συναλλαγή αφορούσε ισόποσες προσθαφαιρέσεις αξιών εντός του ομίλου. Για να βελτιωνόταν η οικονομική θέση του ομίλου, όπως ήταν ο ισχυρισμός του Εκπροσώπου της Αιτήτριας, θα έπρεπε να δημιουργούνταν πρόσθετα εισοδήματα από πηγές εκτός του ομίλου, πράγμα που δεν ίσχυσε στην υπό εξέταση περίπτωση.

Το βάρος της απόδειξης το φέρει η Αιτήτρια [...] ως επίσης και την ευθύνη της καταγραφής ή λήψης όλων των απαραίτητων πληροφοριών, η οποία έπρεπε με κάθε δυνατό τρόπο να προσκομίσει τα απαραίτητα στοιχεία και πληροφορίες προς απόδειξη των ισχυρισμών της».

 

  Η νομιμότητα της προαναφερόμενης διοικητικής απόφασης, αποτελεί το αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής.

 

  Προς ακύρωση της επίδικης διοικητικής απόφασης, εγέρθηκαν δύο λόγοι ακύρωσης.

 

  Ο πρώτος σχετιζόταν με ισχυρισμό περί έκδοσης της φορολογίας από αναρμόδιο όργανο, λαμβανομένου υπόψη πως ο διορισμός του Εφόρου Φορολογίας, κου Γ. Τσαγκάρη που είχε εκδώσει τις ειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας, κρίθηκε αντισυνταγματικός στα πλαίσια των συνεκδ. υποθ. 541/16 κ.ά. Ποταμίτου κ.ά. ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 16.3.2020, απόφαση η οποία επικυρώθηκε κατ΄ έφεση (Δημοκρατία ν. Ποταμίτου, Συνεκδ. Εφέσεις αρ. 59/2020 και 104/2020, ημερομηνίας 7.6.2021).

 

  Το ζήτημα, έχει ήδη εξεταστεί από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο στις υποθέσεις Λάμπρου ν. Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. 141/19, ημερ. 9.10.2024, Δημοκρατία ν. JH Views Ltd, Ε.Δ.Δ. 192/20, ημερ. 18.7.2025, Δημοκρατία ν. Οικογενειακής Ταβέρνας Ν.Α.Π.Ρ. «Υπάρχω» Λτδ, Ε.Δ.Δ. 179/20, ημερ. 18.7.2025 και Δημοκρατία v. ΗΜ Properties Ltd, Ε.Δ.Δ 29/21, ημερ. 18.2.2026, στις οποίες κρίθηκε πως ο Έφορος Φορολογίας θεωρείται de facto όργανο και συνεπώς η κήρυξη του διορισμού του ως αντισυνταγματικού, δεν επιδρά στο κύρος των αποφάσεων που αυτός εξέδωσε, πριν την ακύρωση του διορισμού του.

 

  Αυτά λέχθηκαν και κατά το στάδιο των προφορικών διευκρινίσεων και ο ευπαίδευτος συνήγορος της αιτήτριας, απέσυρε τον σχετικό ισχυρισμό.

 

  Ο δεύτερος λόγος ακύρωσης που προωθήθηκε, άπτεται της θέσης περί παράλειψης του Εφοριακού Συμβουλίου να προβεί σε επαρκή και δέουσα έρευνα των νομικών αλλά και πραγματικών ζητημάτων που ήταν επίδικα, καθώς και ύπαρξης πλάνης περί τα πράγματα.

 

  Η αιτήτρια διατείνεται πως με τις δύο κεφαλαιοποιήσεις που είχαν γίνει, ήτοι του χρέους της οφειλέτη D. Stamatis Properties Ltd στη συγγενική αυτής εταιρεία D. Stamatis Holdings Ltd, αφενός και του χρέους της πρώτης, έναντι της αιτήτριας, αφετέρου, με την έκδοση μετοχών στην τιμή των €401,71 ανά μετοχή (€2.008.050,00 και €1.606.840,00), η επένδυση που έγινε, ουσιαστικά υπέρ της αιτήτριας, ήταν της τάξης των €1.606.840,00. Ο ισχυρισμός της είναι πως με την μετατροπή του δανείου σε μετοχικό κεφάλαιο, δεν υφίστατο οφειλή και δεν μπορούσαν να εφαρμοστούν οι διατάξεις του άρθρου 33 του Ν. 118(Ι)/2002.

 

  Διατείνεται η αιτήτρια πως το Εφοριακό Συμβούλιο παρέλειψε να προβεί σε έρευνα ως προς το ζήτημα της κεφαλαιοποίησης του δανείου, ενώ παρέλειψε να εξετάσει και να αποφασίσει ποια ήταν η καθαρή θέση της D. Stamatis Properties Ltd, προκειμένου να αξιολογήσει κατά πόσον η αγοραία αξία των 4.000 μετοχών που η τελευταία παραχώρησε στην αιτήτρια, ήταν πράγματι μηδενική, ως οι θέσεις του Εφόρου, ή της τάξης του €1.606.840,00 ως οι θέσεις της αιτήτριας.

 

  Πολύ συνοπτικά, η βασική θέση της αιτήτριας είναι πως το χρέος / δάνειο που είχε παραχωρήσει η ίδια προς D. Stamatis Properties Ltd – πέραν του μέρους που εκχώρησε στην D. Stamatis Holdings Ltd – μετατράπηκε σε μετοχικό κεφάλαιο και συνεπώς, δεν υπήρχε οποιαδήποτε οφειλή προς τον Έφορο Φορολογίας, στη βάση του άρθρου 33 του περί του Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου, Ν. 118(Ι)/2002, κάτι που στην ουσία, δεν εξέτασε το Εφοριακό Συμβούλιο.

 

  Η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, παραθέτει μεν το ιστορικό της υπόθεσης, επαναλαμβάνοντας όμως τις θέσεις του Εφόρου Φορολογίας, χωρίς ουσιαστικά να απαντά στις αιτιάσεις σε σχέση με την εδώ προσβαλλόμενη διοικητική απόφαση, που είναι αυτή του Εφοριακού Συμβουλίου και τους ισχυρισμούς για ελλιπή έρευνα των νομικών και πραγματικών ζητημάτων, καθώς ύπαρξης πλάνης περί τα πράγματα.

 

  Έχοντας μελετήσει με ιδιαίτερη προσοχή τα επίδικα εν προκειμένω ζητήματα, έχω καταλήξει στις ακόλουθες διαπιστώσεις.

 

  Έρεισμα έκδοσης των ειδοποιήσεων επιβολής φορολογίας για τα έτη 2013 – 2015 σε σχέση με την αιτήτρια, διοικητικές αποφάσεις που αποτέλεσαν το αντικείμενο της ιεραρχικής προσφυγής που ασκήθηκε ενώπιον του Εφοριακού Συμβουλίου, με αμφισβητούμενη μόνον την επιβολή φορολογίας για τα έτη 2013 – 2014, αποτέλεσε η εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 33 του περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου, Ν. 118(Ι)/2002, ως ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο εκ μέρους του Εφόρου Φορολογίας, οι διατάξεις του οποίου παρατίθενται αυτούσιες, στο μέρος που εδώ αφορά:-

«Αρχές εμπορικών συναλλαγών

33. (1) Αν-

(α) Μια επιχείρηση στη Δημοκρατία συμμετέχει άμεσα ή έμμεσα στη διοίκηση ή τον έλεγχο ή το κεφάλαιο μιας επιχείρησης άλλου προσώπου· ή

(β) τα ίδια πρόσωπα συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα στη διοίκηση, τον έλεγχο ή το κεφάλαιο δυο ή περισσοτέρων επιχειρήσεων και σε κάθε μια από τις περιπτώσεις αυτές τίθενται ή επιβάλλονται μεταξύ των δύο επιχειρήσεων στις εμπορικές ή οικονομικές τους σχέσεις όροι που διαφέρουν από εκείνους οι οποίοι θα ετίθεντο μεταξύ ανεξαρτήτων επιχειρήσεων, τότε οποιαδήποτε κέρδη ή οφέλη τα οποία, αν δεν υπήρχαν οι όροι αυτοί, θα πραγματοποιούντο από μια από τις επιχειρήσεις, αλλά, λόγω των όρων αυτών, δεν πραγματοποιήθηκαν, μπορεί να περιληφθούν στα κέρδη ή οφέλη της επιχείρησης εκείνης και να φορολογηθούν ανάλογα.

(2) Οι διατάξεις του εδαφίου (1) εφαρμόζονται επίσης αναφορικά µε οποιεσδήποτε συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων προσώπων.

(3) Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου· [...][2]»

 

    Οι προαναφερόμενες διατάξεις[3], όπως αναφέρεται και στον πλαγιότιτλο του άρθρου, ρυθμίζουν τις αρχές που ισχύουν κατά την διεξαγωγή εμπορικών συναλλαγών μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων που προχωρούν σε μεταξύ τους συναλλαγές, εφαρμόζοντας όρους διαφορετικούς από αυτούς που θα ίσχυαν μεταξύ δύο ανεξάρτητων εταιρειών, δίδοντας την δυνατότητα στον Έφορο Φορολογίας να αναπροσαρμόσει τα κέρδη (συμπεριλαμβανομένων και των τόκων σε περίπτωση δανεισμού, όπως η εδώ περίπτωση), έτσι ώστε να υπολογισθεί η ορθή καταβολή του οφειλόμενου φόρου εισοδήματος.

 

  Η δυνατότητα αυτή του Εφόρου Φορολογίας για εξεύρεση του ορθά οφειλόμενου φόρου, είναι ανάλογη του τρόπου λειτουργίας του Εφόρου Φορολογίας σε κάθε περίπτωση επιβολής φορολογίας, κατ’ ενάσκηση της κρίσης του, κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, εν τη απουσία στοιχείων ή παροχής ελλιπών στοιχείων από τον φορολογούμενο (μεταξύ άλλων, Coussoumides v. Republic (1966) 3 C.L.R. 1, Goodstones v. Republic (1999) 3 Α.Α.Δ. 707, Γεωργιάδης ν. Εφόρου Φόρου Εισοδήματος (2000) 3 Α.Α.Δ. 106 και Στυλιανού ν. Δημοκρατίας (2000) 3 Α.Α.Δ. 782).

 

  Στην προκείμενη περίπτωση, το επίδικο ζήτημα, ως αυτό αποτέλεσε και το αντικείμενο της ιεραρχικής προσφυγής, ήταν το κατά πόσον μπορούσαν να τύχουν εφαρμογής οι διατάξεις του άρθρου 33 του Ν. 118(Ι)/2002, από την 1.11.2012 που το δάνειο που παραχώρησε η αιτήτρια προς την D. Stamatis Properties Ltd μετατράπηκε σε μετοχικό κεφάλαιο και συνιστούσε, ουσιαστικά, επένδυση ύψους €1.606.840,00 η οποία περιλαμβάνετο στους εξελεγμένους λογαριασμούς της αιτήτριας για τα έτη 2012 και 2013 (συγκεκριμένα, στην παράγραφο 14 «Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες»).

 

  Επίδικο επίσης ζήτημα, αποτελούσε το κατά πόσον ετύγχαναν εφαρμογής οι διατάξεις του άρθρου 33 του Ν. 118(Ι)/2002 στην περίπτωση κεφαλαιοποίησης του δανείου, αφ’ ης στιγμής η οφειλέτης εταιρεία προχώρησε στην έκδοση μετοχών προς αποπληρωμή του δανείου, κάτι που αποτελούσε ουσιαστικά κεφαλαιουχικής φύσεως πράξη και όχι εμπορική ή οικονομική πράξη, που είναι γι’ αυτές τις πράξεις που εφαρμόζονται τα οριζόμενα στο άρθρο 33 του Νόμου.

  Κρίνεται πως το Εφοριακό Συμβούλιο, δεν εντόπισε τα πραγματικά επίδικα ζητήματα, αφού παρά τις έντονες θέσεις της αιτήτριας, όπως αυτές τέθηκαν τόσο δια της ένστασης των ελεγκτών της, ημερομηνίας 24.4.2018, όσο και κατά την ενώπιον του Εφοριακού Συμβουλίου ακρόαση, αρκέστηκε σε δύο μόνον ζητήματα, ως υπήρξαν και οι θέσεις του Εφόρου Φορολογίας. Αφενός στην επιστολή των ελεγκτών της αιτήτριας, ημερομηνίας 14.9.2015, στην οποία γίνεται παραδοχή για τις συνθήκες συνομολόγησης του δανείου και αφετέρου στη βιωσιμότητα του Ομίλου.

 

  Η αιτήτρια, όμως, δεν αμφισβήτησε τον τρόπο συνομολόγησης του δανείου, εξ ου και μέχρι το έτος 2011 αποδέχθηκε τη φορολογία νοητού (εμπορικού) τόκου επί του δανείου που παραχώρησε προς την συγγενική της εταιρεία.

 

  Αυτό που δεν αποδεχόταν και ήταν το αμφισβητούμενο, το οποίο όμως δεν έτυχε εξέτασης από το Εφοριακό Συμβούλιο, ήταν το κατά πόσον από την 1.11.2012 που υπήρξε η κεφαλαιοποίηση του δανείου - και μηδενισμός, στην ουσία, και όχι διαγραφή, ως υπήρξε η θέση του Εφόρου Φορολογίας, κεφαλαιοποίηση με την παραχώρηση μετοχικού κεφαλαίου και δημιουργίας αποθεματικού το οποίο περιλαμβάνετο στους εξελεγμένους λογαριασμούς της αιτήτριας για τα έτη 2012 και 2013 – η συναλλαγή μεταξύ της αιτήτριας και της D. Stamatis Properties Ltd, από εμπορική (και αφορώσα το άρθρο 33) μετατράπηκε σε κεφαλαιουχική.

 

  Διαπιστώνεται συνεπώς, πως δεν απασχόλησε καθόλου το Εφοριακό Συμβούλιο το γεγονός της κεφαλαιοποίησης του δανείου και εάν αυτό επηρέαζε από την 1.11.2012 τον υπολογισμό ή και την ύπαρξη τεκμαρτού τόκου.

 

  Πρόσθετα, τίποτε δεν λέχθηκε από το Εφοριακό Συμβούλιο σε σχέση με την πραγματική αξία των μετοχών, ήτοι εάν αυτή ήταν μηδενική, ως η θέση του Εφόρου Φορολογίας ή πραγματική, ως η θέση της αιτήτριας, έτσι ώστε να εξεταστεί και να διαπιστωθεί κατά πόσον η αξία των μετοχών αντανακλούσε την οικονομική αξία της εταιρείας.

 

  Διαπιστώνω πως το Εφοριακό Συμβούλιο, δεν έχει εντοπίσει τα επίδικα ζητήματα προκειμένου να τα εξετάσει, αλλά καταπιάστηκε με γενικότητες και υιοθέτηση, ουσιαστικά, των θέσεων του Εφόρου Φορολογίας, που επίσης δεν εξέτασε τις θέσεις της αιτήτριας ως προς την διαφοροποίηση που επήλθε από την 1.11.2012 και έπειτα και ούτε εάν η παραχώρηση των μετοχών και μηδενισμός του δανείου, συνιστούσε εμπορική ή οικονομική σχέση/δραστηριότητα, προκειμένου να τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις του άρθρου 33 του Νόμου.

 

  Είναι για τους πιο πάνω λόγους, που καταλήγω πως η απόφαση του Εφοριακού Συμβουλίου υπήρξε εσφαλμένη, στηρίζεται σε πιθανολογήσεις και δεν εκφέρει κρίση ως προς το ουσιώδες ζήτημα της αμφισβήτησης από την αιτήτρια της απόφασης του Εφόρου Φορολογίας να επιβάλει φόρο εισοδήματος επί νοητού κέρδους από τόκους, για τα έτη 2013 και 2014.

 

  Για τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή θα πρέπει να έχει επιτυχή κατάληξη.

 

  Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, βάσει του Άρθρου 146.4(β) του Συντάγματος. Επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση €2.000 πλέον Φ.Π.Α.

 

 

                   Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.