ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ  

   (Υπόθεση αρ. 339/2022 (iJ))

27 Μαΐου 2026

[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ/στής Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

 

                                  ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΛΟΪΖΙΔΗΣ

Αιτητής

v.

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ

Καθ’ ων η αίτηση.

……………………………

Μιχάλης Παρασκευάς, για τον αιτητή.

Αθανασία Αχιλλέως, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Με την προσφυγή του, ο αιτητής αξιώνει από το Δικαστήριο, ακύρωση της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 21.12.2021, με την οποία απορρίφθηκε η ένσταση που υπέβαλε κατά της απόφασης του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, απόφαση ημερομηνίας 4.11.2020, με την οποία η αίτηση που υπέβαλε για ένταξη στο Σχέδιο Προστασίας της Κύριας Κατοικίας – «Σχέδιο Εστία», έτυχε απόρριψης.

 

  Η αίτηση του αιτητή, για ένταξη στο Σχέδιο Εστία, υπεβλήθη προς το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στις 26.10.2020, αίτηση η οποία απερρίφθη, όπως αυτό του γνωστοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 4.11.2020, για τέσσερεις λόγους.  

 

  Πρώτον, διαπιστώθηκε πως δεν είχε προσκομιστεί ορθά συμπληρωμένο και υπογεγραμμένο το έντυπο εξουσιοδότησης του Εντύπου Α, καθώς και βεβαίωση εισοδήματος από αδειούχο λογιστή για τα έτη 2017 και 2018 για τον αιτητή.

 

  Δεύτερον, κρίθηκε από το τραπεζικό ίδρυμα που έχει το δάνειό του, πως η λύση της αναδιάρθρωσης δεν είναι βιώσιμη, κατά τις πρόνοιες της παραγράφου 2.1.3(α) του Σχεδίου και όπως αναφέρθηκε, «Για περισσότερες διευκρινίσεις αναφορικά με το λόγο απόρριψης, αποταθείτε στο Τραπεζικό σας Ίδρυμα».

 

  Κατά τρίτον, κρίθηκε πως δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του ορισμού της «Κύριας Κατοικίας», αφού η κατοικία δεν χρησιμοποιείται ως ο κύριος χώρος διαμονής του ιδιοκτήτη της Κύριας Κατοικίας ή/και των μελών της Οικογένειάς του, για περίοδο πέραν των έξι μηνών κατά έτος.

 

  Και τέλος, τέταρτος λόγος απόρριψης, έγκειτο στο γεγονός πως τα υπόλοιπα καθαρά οικογενειακά περιουσιακά στοιχεία του εξεταζόμενου ατόμου, υπερέβαιναν το ποσό του 80% της αγοραίας αξίας της Κύριας Κατοικίας.

 

  Κατά της απορριπτικής αυτής απόφασης, ο αιτητής υπέβαλε ένσταση ημερομηνίας 17.11.2020, αποστέλλοντας, σε σχέση με τον πρώτο λόγο απόρριψης, το Έντυπο Α δεόντως συμπληρωμένο, καθώς και βεβαίωση εισοδήματος από λογιστή για τα έτη 2017 και 2018. Σε σχέση με τον τρίτο λόγο απόρριψης, ανέφερε πως, στη συγκεκριμένη κατοικία διαμένει από το έτος 2010, προσκομίζοντας βεβαίωση από Κοινοτάρχη, λογαριασμούς ρεύματος και νερού. Αναφορικά με τον τελευταίο λόγο απόρριψης, υπέβαλε πως ο ίδιος κατέχει μερίδιο επί της ακίνητης ιδιοκτησίας και συνεπώς, τα οικογενειακά περιουσιακά του στοιχεία, είναι κάτω του ορίου που αναφέρεται στην παράγραφο 2.1.2(β) του Σχεδίου.

 

  Σημειώνεται πως, σε σχέση με τον δεύτερο λόγο απόρριψης, ήτοι, την κρίση του τραπεζικού ιδρύματος πως η λύση της αναδιοργάνωσης δεν είναι βιώσιμη, δεν υπέβαλε οποιονδήποτε λόγο ένστασης.

 

  Η υποβληθείσα ένσταση, έτυχε εξέτασης από την τριμελή Επιτροπή Εξέτασης Ενστάσεων, με απορριπτική εισήγηση, εισήγηση που επικυρώθηκε από την Υπουργό Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ημερομηνίας 20.12.2021 και η ένσταση απερρίφθη.

 

  Στον αιτητή γνωστοποιήθηκε η εδώ προσβαλλόμενη διοικητική απόφαση ημερομηνίας 21.12.2021, το περιεχόμενο της οποίας παραθέτω αυτούσιο:-

«Έχω οδηγίες να αναφερθώ στην ένστασή σας, με ημερομηνία 29/12/2020, αναφορικά με το πιο πάνω θέμα και να σας ενημερώσω ότι, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα στοιχεία που υποβλήθηκαν με την ένστασή σας, αποφασίστηκε η απόρριψή της για τους πια κάτω λόγους:

• Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του ορισμού «Κύρια Κατοικία».

• Δεν πληρείται το περιουσιακό κριτήριο σύμφωνα με την παράγραφο 2.1.2.(β) του Σχεδίου για το Έντυπο Β.

• Έχει κριθεί από το Τραπεζικό Ίδρυμα ότι η λύση Αναδιάρθρωσης, όπως αυτή προνοείται στο Σχέδιο, δεν είναι βιώσιμη».

 

  Προς ακύρωση της επίδικης απορριπτικής απόφασης, ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή, προβάλλει τη θέση πως οι καθ’ ων η αίτηση αποδέχτηκαν, χωρίς να προβούν σε καμία περαιτέρω έρευνα, τη θέση του τραπεζικού ιδρύματος πως η λύση της αναδιοργάνωσης, δεν είναι βιώσιμη, μίας θέσης που είναι αυθαίρετη και χωρίς τεκμηρίωση.

 

  Ο δεύτερος ισχυρισμός του αιτητή, καταπιάνεται γύρω από την ερμηνεία του όρου «κύρια κατοικία», εισηγούμενος πως ο ίδιος, που είναι ο δανειολήπτης και που χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη οικία, ως κύρια του κατοικία, τον καθιστά δικαιούχο του σχεδίου, ασχέτως του γεγονότος ότι ο τίτλος ιδιοκτησίας της οικίας είναι επ’ ονόματι της μητέρας του, γεγονός επουσιώδες, με αναφορά και παραπομπή στη σημασία της κατοικίας/εστίας και στην έννοια που αποδίδεται σε αυτήν από το ΕΔΑΔ.

 

  Απορρίπτοντας τις θέσεις του αιτητή, η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, επεσήμανε πως δυνάμει της Απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 87.759, ημερομηνίας 26.6.2019, στη βάση της Πρότασης που υπεβλήθη από το Υπουργείο Οικονομικών, ημερομηνίας 24.6.2019, παράγραφος 11 (στ), τα οποία επεσύναψε και στη γραπτή της αγόρευση, το Υπουργείο αποδέχεται, χωρίς άλλη επιβεβαίωση, τόσο την αξιολόγηση του κριτηρίου των πιστωτικών διευκολύνσεων από τις συμμετέχουσες τράπεζες, όσο και την απόφασή τους για τη βιωσιμότητα του Αναδιαρθωμένου Δανείου της Κύριας Κατοικίας. Αυτά, επαναλαμβάνονται τόσο στο Μνημόνιο Συναντίληψης που επισυνάπτεται στην Πρόταση που υπεβλήθη ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου, όσο και στο ίδιο το Σχέδιο, προκειμένου να τονίσει πως η κρίση περί βιωσιμότητας, αποτελεί καθαρά αρμοδιότητας της Συμμετέχουσας / τραπεζικού ιδρύματος. Κατά τις εισηγήσεις, αφ’ ης στιγμής η θέση της τράπεζας ήταν αρνητική ως προς τη βιωσιμότητα της λύσης αναδιάρθρωσης, τότε η αρμοδιότητα της διοίκησης, είναι δέσμια.

 

  Απορρίπτοντας τις θέσεις του αιτητή ως προς την έννοια της Κύριας Κατοικίας, παρέπεμψε στην ερμηνεία του όρου που δίδεται στις πρόνοιες του Σχεδίου, υποβάλλοντας τη θέση πως εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης της συγκεκριμένης κατοικίας, δεν ήταν ο αιτητής, αλλά η μητέρα του.

 

  Κατά το στάδιο των προφορικών διευκρινίσεων, κατατέθηκε και σημειώθηκε ως Τεκμήριο, ο σχετικός διοικητικός φάκελος του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

 

  Στη βάση των εγγράφων που έχουν παρουσιαστεί στο Δικαστήριο από την ευπαίδευτη συνήγορο της Δημοκρατίας, προκύπτει πως το Σχέδιο Προστασίας της Κύριας Κατοικίας («Σχέδιο Εστία»), εγκρίθηκε στα πλαίσια της Απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 87.759, ημερομηνίας 26.6.2019, κατόπιν υπογραφής, με κάθε συμμετέχον τραπεζικό ίδρυμα, σχετικού Μνημονίου Συναντίληψης.

 

  Στο ίδιο το Σχέδιο, στη βάση του οποίου ο αιτητής υπέβαλε αίτηση για ένταξη, καθορίζονται συγκεκριμένα κριτήρια και προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων, κριτήρια πιστωτικών διευκολύνσεων, εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία και άλλα κριτήρια, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστους όρους του Σχεδίου. Ανάμεσα στις βασικές πρόνοιες και προϋποθέσεις για την ένταξη του αιτητή στο Σχέδιο, περιλαμβάνεται και η απαιτούμενη κρίση από το τραπεζικό ίδρυμα πως η λύση της Αναδιάρθρωσης, αποτελεί Βιώσιμη Λύση Αναδιάρθρωσης. Αυτό προνοείται στην παράγραφο 2.1.3 του Σχεδίου[1], ομοίως στην παράγραφο 11(στ) της Πρότασης του Υπουργείου Οικονομικών ημερομηνίας 24.6.2019[2].

  Στην περίπτωση του αιτητή, όπως αυτό του γνωστοποιήθηκε με την απόφαση ημερομηνίας 4.11.2020, το τραπεζικό ίδρυμα στο οποίο ο αιτητής έχει το δάνειό του, έκρινε πως η λύση της Αναδιάρθρωσης δεν είναι βιώσιμη. Υπενθυμίζεται πως, σε σχέση με αυτόν τον λόγο απόρριψης από το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ο αιτητής δεν υπέβαλε κανένα λόγο ένστασης, προκειμένου να εξεταστεί από την τριμελή Επιτροπή Εξέτασης Ενστάσεων, καίτοι υπέβαλε ένσταση, προβάλλοντας τις θέσεις του, σε σχέση, όμως, με τους άλλους τρείς λόγους, για τους οποίους απερρίφθη η ένσταση ημερομηνίας 17.11.2020.

 

  Το ζήτημα της αμφισβήτησης του κατά πόσον η λύση της Αναδιάρθρωσης είναι βιώσιμη, ζήτημα που έθεσε το ίδιο το τραπεζικό ίδρυμα κατά την υποβολή της αρχικής αίτησης, προβλήθηκε για πρώτη φορά από τον αιτητή, στα πλαίσια της γραπτής του αγόρευσης και κατά το στάδιο των προφορικών διευκρινίσεων.

 

  Όπως πολύ ορθά εισηγείται η Δημοκρατία, ζητήματα τα οποία δεν είχαν προβληθεί στα πλαίσια ιεραρχικής προσφυγής ή ένστασης και εγείρονται για πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν μπορούν να εξεταστούν από το Δικαστήριο, το οποίο δεν μπορεί να προβαίνει σε πρωτογενή έλεγχο ισχυρισμών ή μαρτυρίας που ουδέποτε τέθηκε υπόψη, μέσω ένστασης, του ελεγχόμενου διοικητικού οργάνου (Έπαυλις Κομήτης v. Δημοκρατίας (2009) 3 Α.Α.Δ. 342, Ε.Δ.Δ. 9/2018, Αδάμος Νικηφόρου ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 17.11.2023, Ε.Δ.Δ. 26/2020, Κούμουλλου ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 13.12.2024, Ε.Δ.Δ. 58/2020, Marinos Demetriou Jewellery Ltd ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 4.2.2025).

 

  Πέραν τούτου, βρίσκω πως η συμπεριφορά του αιτητή, προσκρούει στο δόγμα της απαγόρευσης της ταυτόχρονης επιδοκιμασίας και αποδοκιμασίας, καθότι επέλεξε να υποβάλει ανεπιφύλακτα αίτηση για ένταξη στο Σχέδιο Εστία, προκειμένου να αποκομίσει όφελος, ενώ στη συνέχεια, επειδή η αίτησή του δεν έγινε αποδεκτή και απορρίφθηκε, επιδίωξε να αμφισβητήσει όρο του Σχεδίου, ήτοι τον όρο 2.1.3 που άπτεται της απόρριψης της αίτησης, σε περίπτωση που το τραπεζικό ίδρυμα κρίνει πως η λύση της αναδιάρθρωσης δεν είναι βιώσιμη, κάτι που σύμφωνα με την παράγραφο 11(στ) της Πρότασης που υπεβλήθη στα πλαίσια της Απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 87.759, γίνεται αποδεκτό από το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, χωρίς οποιαδήποτε άλλη επιβεβαίωση (Δημοκρατία ν. China Wanbao Engineering Corporation (2000) 3 Α.Α.Δ. 406, Κρασίδου ν. Δημοκρατίας (2017) 3(Β) Α.Α.Δ. 571, Ε.Δ.Δ. 196/2020, Παπαλουκά ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 29.5.2025).

 

  Τα ίδια ισχύουν και ως προς τις θέσεις του αιτητή περί της έννοιας της Κύριας Κατοικίας και το κατά πόσον ο ίδιος, ο οποίος δεν είναι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης της κατοικίας, αλλά διαμένων σε αυτήν, εμπίπτει στην έννοια του εν λόγω όρου, ισχυρισμοί που επίσης, κρίνεται πως, προσκρούουν στο προαναφερόμενο δόγμα.

 

  Σε κάθε περίπτωση, η έννοια του όρου «Κύρια Κατοικία», περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Α του Σχεδίου και σημαίνει την κατοικία που χρησιμοποιείται ως ο κύριος χώρος διαμονής του ιδιοκτήτη της κύριας κατοικίας ή/και των μελών της οικογένειάς του, για περίοδο πέραν των έξι μηνών κατά έτος. Εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης της εν λόγω κατοικίας, δεν ήταν ο αιτητής, αλλά η μητέρα του. Συνεπώς, κρίνεται πως ορθά η αίτηση απερρίφθη και γι’ αυτό τον λόγο.

 

  Πέραν των πιο πάνω αναφερόμενων δύο κριτηρίων τα οποία δεν πληρούσε η υποβληθείσα αίτηση, υπήρχε και τρίτος λόγος απόρριψης, ήτοι η μη πλήρωση των περιουσιακών κριτηρίων, όπως αυτά αναφέρονται στον όρο 2.1.2 του Σχεδίου, σε σχέση με το εξεταζόμενο άτομο (Έντυπο Β), εν προκειμένω του ιδιοκτήτη της κατοικίας και μητέρας του αιτητή, πρόσωπο το οποίο είναι εξεταζόμενο μαζί με τον αιτητή και το οποίο πρέπει να πληροί ξεχωριστά τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις ένταξης στο Σχέδιο.

 

  Σημειώνεται πως, επί αυτού του λόγου απόρριψης, ο οποίος αποτέλεσε λόγο ένστασης, δεν εγέρθηκε κανένας ισχυρισμός εκ μέρους του αιτητή, στα πλαίσια της υπό εκδίκαση προσφυγής και ως μη αμφισβητούμενος, τεκμαίρεται πως γίνεται αποδεκτός από τον αιτητή.

 

  Λαμβανομένων υπόψη των τριών λόγων για τους οποίους έτυχε απόρριψης η ένσταση και συνεπώς, η αίτηση που υπέβαλε ο αιτητής για ένταξη στο Σχέδιο Εστία, οι οποίοι κρίνονται ως νόμιμοι, υπό το φως των προνοιών του Σχεδίου, ήτοι όροι 2.1.2(β), 2.1.3 και έννοια της κύριας κατοικίας, κατά το Παράρτημα Α, καταλήγω πως η προσφυγή του αιτητή θα πρέπει να έχει απορριπτική κατάληξη.

 

  Στη βάση όλων των πιο πάνω, η προσφυγή απορρίπτεται με €1.900 έξοδα εναντίον του αιτητή.

 

  Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, δυνάμει του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος. 

                       

                       

 

 

                   Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.