ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 721/2022 iJustice
21 Μαΐου, 2026
[Φ. ΚΑΜΕΝΟΣ, ΔΔΔ.]
Αναφορικά με τα Άρθρα 146, 28 και 15 του Συντάγματος
Μαρία Σπανού
Αιτήτρια
Και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπουργείου Εργασίας
Καθ' ων η Αίτηση
.........
Δημήτρης Μιχαηλίδης, Δικηγόρος για Αιτήτρια
Παντελής Κωνσταντίνου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για τους Καθ' ων η αίτηση
ΑΠΟΦΑΣΗ
Φ. Καμένος, ΔΔΔ.: Στις 10.11.2020 η Αιτήτρια υπέβαλε στην Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας (Υ.Δ.Ε.Π.) αίτηση για παροχή Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (Ε.Ε.Ε.).
Κατά την εξέταση της αίτησης από την Υ.Δ.Ε.Π. θεωρήθηκε εκ πρώτης όψεως ότι προέκυπτε αποξένωση καταθέσεων και η Υ.Δ.Ε.Π. με επιστολή της ημερομηνίας 27.05.2021 ζήτησε από την Αιτήτρια όπως προσκομίσει Κατάσταση Κίνησης των Τραπεζικών Λογαριασμών της καθώς και να δώσει επαρκείς επεξηγήσεις για το επιβεβλημένο ή αναγκαίο της διαπιστωθείσας αποξένωσης καταθέσεων.
Με βάση τα στοιχεία που προσκομίσθηκαν και κατόπιν σημειώματος ημερ. 27.10.2021, η Προϊστάμενη της Υ.Δ.Ε.Π. έκρινε ότι η αποξένωση δεν αιτιολογείται ως επιβεβλημένη και αναγκαία και αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης και η Αιτήτρια ενημερώθηκε σχετικά με επιστολή ημερομηνίας 29.10.2021. Εναντίον της απόφασης αυτής, η Αιτήτρια υπέβαλε ένσταση στην Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, δυνάμει του άρθρου 32 του περί Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και Γενικότερα περί Κοινωνικών Παροχών Νόμου [Ν.109(Ι)/2014, ως είχε κατά τους ουσιώδεις χρόνους (στο εξής ο «Νόμος»)].
Προς εξέταση της ένστασης ετοιμάστηκε Έκθεση Γεγονότων ημερομηνίας 07.02.2022 με εισήγηση την απόρριψη της ένστασης. Ακολούθως στις 08.02.2022 η ένσταση της Αιτήτριας απερρίφθη και επικυρώθηκε η απόφαση της Προϊστάμενης της Υ.Δ.Ε.Π. κρίνοντας ως μη ικανοποιητικές τις επεξηγήσεις που δόθηκαν για το επιβεβλημένο και αναγκαίο της αποξένωσης καταθέσεων. Με επιστολή ιδίας ημερομηνίας η Αιτήτρια ενημερώθηκε για την απόφαση απόρριψης της ένστασης της και με την παρούσα προσβάλλει την απόφαση αυτή.
Με την αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου της, η Αιτήτρια εγείρει ως κεντρικούς λόγους ακύρωσης την πλημμέλεια έρευνας και αιτιολογίας της προσβαλλόμενης. Υποβάλλει ότι από την κατάσταση κίνησης του ενός εκ των τραπεζικών της λογαριασμών (σελ. 169-173 της ένστασης), προκύπτει ότι οι ισχυριζόμενες αποξενώσεις χρημάτων αφορούσαν την αποπληρωμή δανείου 16.000 ευρώ που της χορηγήθηκε τον Απρίλιο 2018 ενώ οι καταστάσεις των λοιπών λογαριασμών της καλύπτουν χρόνο πέραν των 12 μηνών και ότι γενικώς οι λογαριασμοί της Αιτήτριας δεν αποδεικνύουν καν αποξενώσεις ποσών. Παραπέμπει σχετικώς και στο άρθρο 14 του Νόμου. Με τον τελευταίο λόγο ακύρωσης υποστηρίζεται ότι η προσβαλλόμενη είναι πλημμελής λόγω μη παροχής δικαιώματος ακρόασης.
Οι Καθ’ ων η αίτηση, διά της αγόρευσης του ευπαίδευτου συνηγόρου τους, υποστηρίζουν το δέον της έρευνας και αιτιολογίας καθώς και γενικώς το νόμιμο της όλης διοικητικής ενέργειας.
Εξέτασα τα σχετικά επιχειρήματα έχοντας υπόψη και τα έγγραφα του διοικητικού φακέλου, ιδίως αυτά στα οποία παραπέμφθηκα από τα μέρη και καταλήγω στα ακόλουθα:
Καταρχάς απορριπτέος είναι ο λόγος ακύρωσης περί μη παροχής δικαιώματος ακρόασης δεδομένου ότι πράξεις ως η προσβαλλόμενη δεν είναι εκείνης της φύσεως (πειθαρχική ή δυσμενούς που έχει το χαρακτήρα της κύρωσης) που χρήζουν προηγούμενης ακρόασης (σχ. άρθρο 43 του 158(I)/1999 και απόφαση του Προέδρου του Διοικητικού Δικαστηρίου στην Υπ. Αρ. 237/2024 Χριστοδουλίδης ν. Κυπριακή Δημοκρατίας ημερ. 22.01.2026) και σε κάθε περίπτωση, η άσκηση ένστασης εκ μέρους της Αιτήτριας επί της απορριπτικής απόφασης ημερομηνίας 29.10.2021, έχει χαρακτήρα άσκησης δικαιώματος ακρόασης (βλ. σχετικώς Έφ. Δ.Δ. αρ. 58/2020, Marinos Demetriou Jewellery Limited v. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Εφόρου Φόρου Προστιθέμενης Αξίας ημερ. 04.02.2025).
Από την άλλη όμως μεριά δε μπορώ να μην αποδεκτώ τους λόγους ακύρωσης περί πλημμελούς έρευνας και αιτιολογίας της προσβαλλόμενης.
Καταρχάς έχει νομολογηθεί ότι η αιτιολογία της διοικητικής πράξης δε συμπληρώνεται στα πλαίσια ενστάσεων ή αγορεύσεων για τους σκοπούς της δικαστικής διαδικασίας (Φράγκου Στέφανος ν. Δημοκρατίας (1998) 3 ΑΑΔ 270). Συνεπώς όσα επεξηγηματικά τίθενται από τον ευπαίδευτο συνήγορο των Καθ’ ων η αίτηση στην αγόρευσή του με παραπομπή στα άρθρα 12-13 του Νόμου δε συμπληρώνουν αιτιολογία που δεν παρασχέθηκε από τους ίδιους τους Καθ΄ων η αίτηση.
Ενώ οι Καθ’ ων η αίτηση είχαν ενώπιόν τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς της Αιτήτριας και καταστάσεις λογαριασμού που κατέγραφαν ότι οι αναφερόμενες αποξενώσεις ποσών από συγκεκριμένο λογαριασμό της, ήταν για σκοπούς εξόφλησης δανειακής υποχρέωσης ύψους 16.000 ευρώ, η οποία ανελήφθη το έτος 2018 (σελ. 169-173 της ένστασης) εντούτοις ουδέν περί αυτού ανέφεραν. Συναφώς, ενώ στο σημείωμα ημερ. 27.10.2021 είχαν αναφέρει ότι έχριζε εκ μέρους τους διερεύνησης η πηγή των εισοδημάτων κάποιων δοσοληψιών με ασφαλιστική εταιρεία υγείας σε άλλο λογαριασμό, δοσοληψίες για τις οποίες η Αιτήτρια είχε θέσει συγκεκριμένους ισχυρισμούς που αφορούσαν το πρόβλημα υγείας της (ότι ήταν ποσά που πλήρωνε η ασφαλιστική για θεραπείες της και τα επέστρεφε στους γονείς της, οι οποίοι πλήρωναν τους θεράποντες της), εντούτοις ουδεμία περί αυτών διερεύνηση έγινε.
Η μόνη αναφορά τόσο στην πρώτη απορριπτική απόφαση ημερομηνίας 29.10.2021 όσο και στην προσβαλλόμενη είναι ότι θεωρούν ότι υπάρχει αποξένωση και ότι οι εξηγήσεις της Αιτήτριας δεν κρίθηκαν ικανοποιητικές. Στην προσβαλλόμενη βέβαια προστίθεται και η αναφορά του άρθρου 14 του Νόμου, όμως αυτή από μόνη της δεν αιτιολογεί οτιδήποτε άλλωστε δεν αποτελεί επαρκή αιτιολογία η απλή αναφορά των γενικών όρων του νόμου [άρθρο 28(2) του του 158(I)/1999].
Ούτε το έγγραφο Έκθεση Γεγονότων ημερ. 07.02.2022 συμπληρώνει την αιτιολογία της προσβαλλόμενης. Καταρχάς εκεί δεν γίνεται καν λεκτική αναφορά στο ότι ο ένας εκ των λογαριασμών, ο οποίος βρέθηκε να έχει το μεγαλύτερο εκ των ποσών, αφορούσε το δάνειο, το οποίο αποπληρωνόταν, συνεπώς δημιουργεί ακόμα μεγαλύτερο κενό αιτιολογίας δεδομένου ότι στο πρώτο σημείωμα ημερ. 27.10.2021 είχε έστω αναφερθεί ότι αφορά δάνειο το οποίο αποπληρώνεται. Περαιτέρω, στο κεφάλαιο του εν λόγω εγγράφου Έκθεση Γεγονότων «Κατά πόσο οι ισχυρισμοί ευσταθούν», στο οποίο φυσιολογικά αναμενόταν να καταγράφεται ο σχολιασμός των υποβολών και εγγράφων της Αιτήτριας και ο λόγος που αυτά κρίνονται ως μη ικανοποιητικά, ουδέν αναφέρεται. Μόνο καταγραφή των επιμέρους πληροφοριών (υπολοίπων) των τραπεζικών λογαριασμών και ιατρικών πιστοποιητικών της Αιτήτριας.
Υπό της ως άνω εικόνα, ευσταθεί θεωρώ ο ισχυρισμός της Αιτήτριας ότι η προσβαλλόμενη είναι υπό τις περιστάσεις αναιτιολόγητη και προϊόν πλημμελούς έρευνας, δεδομένου ότι οι Καθ΄ων η αίτηση έκριναν ότι υπάρχει αναιτιολόγητη αποξένωση ποσών εκ των λογαριασμών της Αιτήτριας χωρίς να αναφέρουν οποιονδήποτε ή, εν πάση περιπτώσει, σαφή λόγο τόσο αρχικά (με την πρώτη απόφασή τους ημερ. 29.10.2021) όσο και ακολούθως με την προσβαλλόμενη γιατί τα όσα έθεσε ενώπιόν τους η Αιτήτρια δεν τους έχουν ικανοποιήσει ως προς το επιβεβλημένο ή το αναγκαίο της αποξένωσης αυτής.
Η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη ακυρώνεται με 1.800 ευρώ έξοδα πλέον ΦΠΑ υπέρ της Αιτήτριας.
Φ. Καμένος, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο