ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 287/2022)
25 Ιουνίου 2026
[ΜΙΧΑΗΛ, Δ/στης Δ.Δ.]
ΑΝΔΡΕΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ
Αιτητής
ν.
ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ
Καθ’ ου η Αίτηση
…………………………
Κ. Ανδρέου για Ανδρέου & Ποσνακίδης Δ.Ε.Π.Ε., για τον αιτητή.
Τ. Ιακωβίδου (κα) για Γενικό Εισαγγελέα, για τον καθ’ ου η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΜΙΧΑΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Ο αιτητής με την υπό κρίση προσφυγή προβάλλει τις εξής αιτούμενες θεραπείες:
«Α. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Διοικητικού Δικαστηρίου ότι η απόφαση ημερ. 15/12/21 των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων του Υπουργείου Εργασίας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας-Καθ' ων η Αίτηση, η μη καταβολή επιδόματος ασθενείας για την περίοδο 20/10/20 έως 31/10/2020 και 26/11/20 έως 4/1/21 είναι αντισυνταγματική και/ή παράνομη και/ή καταχρηστική και/ή ασκήθηκε και/ή ασκείται κατά παράβαση τύπου και/ή καθ' υπέρβαση εξουσίας και/ή συνίσταται κατάχρηση εξουσίας και/ή αντίκειται σε βασικές αρχές του διοικητικού δικαίου και/ή είναι άδικη και/ή παράνομη και/ή είναι αναιτιολόγητη και/ή χωρίς επαρκή αιτιολογία και/ή λήφθηκε χωρίς τη δέουσα έρευνα και/ή λήφθηκε κατόπιν πλάνης περί το νόμο και τα πράγματα και/ή καταπατά τις αρχές της φυσικής δικαιοσύνης και/ή καταπατά τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και/ή λήφθηκε υπό συνθήκες δυσμενούς διάκρισης.
Β. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Δικαστηρίου εναντίων των Καθ' ων η Αίτηση ότι ο Αιτητής είναι δικαιούχος για την καταβολή επιδόματος ασθένειας για την περίοδο 20/10/20-31/10/20 και για την περίοδο από 26/11/20 έως 4/11/21.
Γ. Απόφαση και/ή διάταγμα του Διοικητικού Δικαστηρίου ότι η παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας — Καθ' ων η Αίτηση, ήτοι η παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας σε σχέση με την μη καταβολή ανεργειακού επιδόματος από την 4/01/2021 μέχρι και την 24/05/2021 είναι αντισυνταγματική και/ή παράνομη και,/ή καταχρηστική και/ή ασκήθηκε και/ή ασκείται κατά παράβαση τύπου και/ή καθ' υπέρβαση εξουσίας και/ή συνίσταται κατά κατάχρηση εξουσίας και/ή αντίκειται σε βασικές αρχές του διοικητικού δικαίου και/ή άλλως πως.
Δ. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Δικαστηρίου για άρση της παράλειψης άσκησης των αρμοδιοτήτων των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας — Καθ' ων η Αίτηση εντός εύλογου χρόνου σε σχέση με την μη καταβολή ανεργειακού επιδόματος από την 04/01/2021 μέχρι και την 24/05/2021.
Ε. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Δικαστηρίου εναντίων των Καθ' ων η Αίτηση ότι ο Αιτητής είναι δικαιούχος για την καταβολή ανεργειακού επιδόματος για την περίοδο 4/01/2021 μέχρι 24/05/2021.»
Ο αιτητής υπέβαλε στις 2.11.2020 αίτηση για παραχώρηση επιδόματος ασθένειας προσκομίζοντας ιατρικό πιστοποιητικό για την περίοδο 20.10.2020 μέχρι 8.11.2020 η οποία αφού εξετάστηκε, εγκρίθηκε στις 29.3.2021 για την περίοδο 1.11.2020 μέχρι 8.11.2020 ενώ απορρίφθηκε για την περίοδο 20.10.2020 μέχρι 31.10.2020 επειδή του καταβλήθηκε ειδικό επίδομα covid. Ο αιτητής άσκησε ιεραρχική προσφυγή στις 12.4.2021 η οποία αφού εξετάστηκε, απορρίφθηκε στις 14.12.2021 και ο αιτητής πληροφορήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 15.12.2021.
Ο καθ’ ου η αίτηση προβάλλει προδικαστική ένσταση με την οποία εισηγείται ότι η προσφυγή ασκήθηκε εκπρόθεσμα.
Προτού εξετάσω την προδικαστική ένσταση, όμως, παρατηρώ ότι η προσφυγή απαραδέκτως στρέφεται κατά δύο διαφορετικών πράξεων: κατά απόφασης ημερομηνίας 15.12.2021 (αιτούμενες θεραπείες Α και Β) και κατά παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας σε σχέση με τη μη καταβολή ανεργειακού επιδόματος. Για τον λόγο αυτό διατάζεται διαχωρισμός δικογράφου και δίδονται οδηγίες όπως ο αιτητής, εάν επιθυμεί, καταχωρήσει νέα προσφυγή σε σχέση με τις αιτούμενες θεραπείες Γ, Δ και Ε εντός επτά ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος η οποία θα θεωρείται ως εμπρόθεσμη.
Αναφορικά με την προδικαστική ένσταση του καθ’ ου η αίτηση, στον διοικητικό φάκελο που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1 εντοπίζεται η επιστολή ημερομηνίας 15.12.2021 με σφραγίδα στο κάτω μέρος «Στάληκε 15 Δεκ. 2021» (βλ. ερ. 29). Ο καθ’ ου η αίτηση εισηγείται ότι η προσφυγή καταχωρήθηκε εκπρόθεσμα την 1.3.2022 εβδομήντα επτά μέρες μετά την ημερομηνία αποστολής της επιστολής.
Το Ανώτατο Δικαστήριο στην ΕΖΕ ν. Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. 36/2016, 19.5.2022 αποφάσισε τα ακόλουθα:
«Η εν λόγω επιστολή απεστάλη με σύνηθες ταχυδρομείο στην ορθή διεύθυνση, εφόσον τελικά η επιστολή παρελήφθη από τον εφεσείοντα. Θεωρείται, συνεπώς, κατά τεκμήριο, ότι η επιστολή είχε φθάσει στον προορισμό της εντός ευλόγου χρόνου (Latifundia Properties Ltd ν. Ψακή κ.ά. (2003) 1 ΑΑΔ 670, Άρθρο 2 του περί Ερμηνείας Νόμου, Κεφ. 1, Θεμιστοκλέους v. Δημοκρατίας (2007) 3 ΑΑΔ 415, xxx xxx Σάββα ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Αναθ. Έφεση Αρ. 49/2012, ημερομηνίας 7.2.2018, ECLI:CY:AD:2018:C63, ECLI:CY:AD:2018:C63).
Εφόσον η επιστολή θεωρείται κατά τεκμήριο ότι είχε φθάσει στον προορισμό της εντός ευλόγου χρόνου, εναπόκειτο στον εφεσείοντα, σύμφωνα με τη νομολογία, να αποδείξει ότι την παρέλαβε καθυστερημένα. Εκείνος ο οποίος προβάλλει τον ισχυρισμό, θα πρέπει να τον τεκμηριώσει (Πατάτας ν. Δημοκρατίας (1990) 3 ΑΑΔ 248).
Σημειώνεται ότι στο Άρθρο 2 του Κεφ. 1 η φράση «in the ordinary course of post» σημαίνει τη λήψη της επιστολής σε δύο τρεις ημέρες και στην προκείμενη περίπτωση δεν επιβάλλετο όπως η επιστολή αποσταλεί με συστημένο ταχυδρομείο. Στην Εμπορική Εταιρεία Παλαιχωρίου Λτδ ν. Δημοκρατίας (2009) 4 ΑΑΔ 178, στην απουσία σχετικής μαρτυρίας, απορρίφθηκε ισχυρισμός ότι η επιστολή που έφερε κατά τα άλλα τα ορθά στοιχεία διεύθυνσης παραλήφθηκε δέκα μέρες μετά, αντί στο συνήθη χρόνο των δύο με τριών ημερών (βλ. επίσης xxx Χατζηγιάννη ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 914/2014, ημερομηνίας 30.9.2015, ECLI:CY:AD:2015:D644, ECLI:CY:AD:2015:D644).
Εν προκειμένω, ο εφεσείων παρέλειψε να προσάψει μαρτυρία προς υποστήριξη της θέσης του ότι παρέλαβε την επιστολή στις 19.8.2012. Όχι μόνο δεν δόθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία περί τούτου, αλλά δόθηκαν διαφορετικοί ισχυρισμοί ως προς την παραλαβή της επιστολής στην αρχική του αγόρευση και στην απαντητική του. Στην μεν πρώτη περίπτωση αναφέρθηκε ότι η επιστολή παρελήφθη στις 19.8.2012 επειδή ο ταχυδρόμος την «έριξε αλλού», χωρίς καμία αναφορά περί της ημερομηνίας αποστολής της, στη δε δεύτερη περίπτωση ότι η επιστολή αποστάληκε στις 3.8.2012, ημερομηνία που έφερε ένας φάκελος που προσκομίστηκε ως παράρτημα στην απαντητική του αγόρευση. Καμία μαρτυρία δεν προσκομίστηκε που να συνδέει τον εν λόγω φάκελο με την αποσταλείσα επιστολή. Ισχυρισμοί που προβάλλονται σε γραπτές αγορεύσεις δεν αποδεικνύουν πραγματικά γεγονότα, πόσο μάλλον στην παρούσα περίπτωση, όπου οι ισχυρισμοί του εφεσείοντα ήταν διαφοροποιημένοι.»
Στη βάση των αρχών ως διατυπώθηκαν πιο πάνω, η εισήγηση του καθ’ ου η αίτηση δεν ευσταθεί. Εφόσον η επιστολή ταχυδρομήθηκε στις 15.12.2021 τεκμαίρεται ότι παραλήφθηκε στις 18.12.2021. Εφόσον όμως ήταν Σάββατο, η παραλαβή τεκμαίρεται ότι έγινε στις 20.12.2021. Η προθεσμία των εβδομήντα πέντε ημερών έληξε στις 8.3.2022. Συνεπώς, η καταχώρηση της προσφυγής την 1.3.2022 έγινε εμπρόθεσμα.
Ο αιτητής εισηγείται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει λόγω έλλειψης αιτιολογίας, δέουσας έρευνας, πλάνης περί τον νόμο και τα πράγματα και παραβίαση των αρχών της αμεροληψίας, της χρηστής διοίκησης, της αναλογικότητας και της ισότητας.
Η απόφαση των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων ημερομηνίας 29.3.2021 αναφέρει τα εξής (βλ. Τεκμήριο 1, ερ.10):
«Αναφέρομαι στην αίτηση σας με ημερομηνία 02/11/2020 για επίδομα ασθενείας από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και σας πληροφορώ ότι αυτή εγκρίθηκε από 01/11/2020. Το ύψος του επιδόματος σας ανέρχεται σε €272,65 την εβδομάδα.
Για διευθέτηση της αίτησης σας θα σας καταβληθεί ποσό ύψους €272,65 που αντιπροσωπεύει το επίδομα σας για την περίοδο από 01/11/2020 μέχρι 08/11/2020.
Για την περίοδο από 20/10/2020 μέχρι 31/10/2020 η αίτηση σας απορρίφθηκε γιατί:
(α) Έχετε πληρωθεί ειδικό επίδομα Covid
Σημειώνεται ότι για τις πρώτες τρεις ημέρες διακοπής της απασχόλησης δεν καταβάλλεται επίδομα.»
Ο αιτητής στην ιεραρχική προσφυγή που άσκησε μέσω του δικηγόρου του πρόβαλε τους ακόλουθους ισχυρισμούς στην επιστολή ημερομηνίας 12.4.2021 (βλ. Τεκμήριο 1, ερ. 13-11):
«Ο πελάτης μου κ. Ανδρέας Φιλίππου υπέβαλε νομότυπα αίτημα για επίδομα ασθένειας το οποίο τελικά εγκρίθηκε την 29/03/21 πλην όμως του αποκόπηκε και/ή δεν εγκρίθηκε για την περίοδο 20/10/20 μέχρι 31/10/20 διότι δήθεν επληρώθηκε ειδικό επίδομα COVID.
[…]
Ο πελάτης μου απολύθηκε από την εργασία του την 16/10/2020 και ενώ επερίμενε την έγκριση του επιδόματος ασθένειας του πληροφορήθηκε ότι η πρώην εργοδότης του, [.] εισέπραττε παράνομα επιδόματα Covid για τον πελάτη μου, τα οποία βεβαίως ουδέποτε κατέβαλε στον πελάτη μου. Επαναλαμβάνω όμως ότι αυτό ήταν παράνομο διότι ο πελάτης μου δεν εργαζόταν και επομένως δεν είχε δικαίωμα να εισπράξει τέτοια ποσά.
Ο πελάτης μου μόλις απολύθηκε ενημέρωσε νομότυπα το γραφείο εργασιακών σχέσεων, το Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και εσάς προσωπικά δια διπλοσυστημένης επιστολής ημερ. 16/11/20.
Η πρώην εργοδότης του πελάτη μου εταιρεία [.] και ο Διευθυντής της [.] εξ’ όσων ενημερωθήκαμε εκ των υστέρων εξαπάτησε τις Υπηρεσίες σας εισπράττοντας ποσά επιδομάτων Covid ύψους €3735.34 για τους μήνες Οκτώβριο, Δεκέμβριο 2020 και Ιανουάριο 2021.
Μόλις το πληροφορήθηκε ο πελάτης μου, έπραξε πολύ περισσότερα από το μέσο ευσυνείδητο πολίτη της Δημοκρατίας για να ενημερώσει τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου σας και συγκεκριμένα:
Α) Μετέβη μαζί μου στο Επαρχιακό Γραφείο Εργασιακών Σχέσεων Λάρνακας για να τους ενημερώσουμε πλην όμως μας απέστειλαν στο Επαρχιακό Γραφείο Εργασίας Λάρνακος, όπου και απ' εκεί μας έστειλαν στο Υπουργείο στη Λευκωσία για να δούμε τον κ. Άντη Αποστόλου.
Β) Μεταβήκαμε 2 φορές στο Υπουργείο στην Λευκωσία για να δούμε τον κ. Αποστόλου και όταν αυτό δεν έγινε κατορθωτό, επιδώσαμε γραπτή επιστολή ημερ. 24/02/21 όπου ενημερώναμε για όλα τα συμβάντα και κυρίως την εξαπάτηση των αρχών από την εργοδότρια εταιρεία του πελάτη μου. Ταυτόχρονα, την ίδια επιστολή αποστείλαμε με email τόσο στην Υπηρεσία Covid όσο και στην Υπηρεσία Επιδομάτων Ασθένειας. (Επισυνάπτω αντίγραφο).
Γ) Την 12/03/21 επισκεφθήκαμε ξανά το Υπουργείο Εργασίας όπου επιδώσαμε ξανά την ίδια επιστολή και απαιτήσαμε να συναντήσουμε κάποιο υπεύθυνο πλην όμως κάποιος κλητήρας ονόματι Σωκράτης, πολύ ευγενικά μας είπε ότι θα την παρέδιδε προσωπικά και θα επικοινωνούσαν μαζί μας.
Δ) Την 19/03/21 επικοινώνησε μαζί μου η κ. Μαρία Ευθυμίου, Ασφαλιστικός Λειτουργός του Επαρχ. Γραφείου Λάρνακας και την 22/03/21 την επισκεφθήκαμε στο γραφείο της όπου και πάλι της εκθέσαμε όλα τα γεγονότα αναλυτικά και της παρουσιάσαμε όλες τις επιστολές και ενέργειες στις οποίες προβήκαμε.
Ε) Την 29/03/21 επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον πελάτη μου η κ. Μαρία Κανέλλα για να ενημερωθεί για την υπόθεση του πελάτη μου και ο κ. Φιλίππου για ακόμη μια φορά της εξήγησε λεπτομερώς την όλη υπόθεση και της ανέφερε ότι εάν επιθυμούσε θα μπορούσε να την εφοδιάσει με όλα τα σχετικά έγγραφα- επιστολές και να την ενημερώσει για όλες τις ενέργειες τις οποίες προβήκαμε όλο αυτό το διάστημα.»
Στον διοικητικό φάκελο εντοπίζεται, επίσης, επιστολή του αιτητή προς τον καθ’ ου η αίτηση με ημερομηνία 22.2.2021 και το εξής περιεχόμενο:
«Πιο συγκεκριμένα ονομάζομαι Ανδρέας Φιλίππου ΑΔΤ [.] και εργοδοτήθηκα στο εστιατόριο [.] της πιο πάνω εταιρείας από 1.7.20 μέχρι 16.10.20 όταν και με απέλυσε.»
Όπως και επιστολή ημερομηνίας 16.11.2020 με το ακόλουθο περιεχόμενο:
«Ο άνθρωπος αυτός περί τα μέσα Οκτωβρίου προέβη σε αντικατάσταση μου πριν καν του προσκομίσω την άδεια του Γιατρού για ατύχημα (ρήξη μηνίσκου δεξιού γόνατος) που είχε γίνει στο χώρο εργασίας την πρώτη εβδομάδα του μηνός Οκτωβρίου ως αποτέλεσμα των 65-70 ωρών εργασίας την εβδομάδα, χωρίς να λαμβάνει υπ’ όψιν την γραπτή συμφωνία μεταξύ μας. Κατ’ ουσίαν με απέλυσε.»
Η αίτηση που υπέβαλε ο αιτητής για επίδομα ασθενείας ουδέποτε υπογράφηκε από τον εργοδότη του ως εξηγεί στο χειρόγραφο έγγραφο που επισύναψε ως Παράρτημα Α στην αίτησή του (βλ. Τεκμήριο 1, ερ. 24 και 21).
Ούτε στο σημείωμα εκ μέρους της διευθύντριας των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων προς τον καθ’ ου η αίτηση ημερομηνίας 18.11.2021, ούτε στην έκθεση γεγονότων προς τον καθ’ ου η αίτηση ημερομηνίας 10.12.2021 αναφέρεται οτιδήποτε από τα όσα ο αιτητής κοινοποίησε προς τη διοίκηση συνεπώς, είναι εμφανές ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε χωρίς δέουσα έρευνα και υπό πραγματική πλάνη.
Για τους πιο πάνω λόγους καταλήγω ότι η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται. Επιδικάζονται €2.000 έξοδα πλέον Φ.Π.Α. υπέρ του αιτητή και εναντίον του καθ’ ου η αίτηση.
Ε. ΜΙΧΑΗΛ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο