ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση αρ. 534/2021
5 Ιουνίου 2026
[ΚΕΛΕΠΕΣΙΗ, Δ.Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
1. ΠΕΤΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
2.NGUYEN THI THO
Αιτητές,
και
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
Καθ’ ων η αίτηση
––––––––––––––––––––––––––––––––
Ν. Λοίζου, για Ν. Α. Λoίζου και Χρίστος Γ. Χριστούδιας, δικηγόροι για τους αιτητές.
Ρ. Χαραλάμπους (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, δικηγόρος για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΚΕΛΕΠΕΣΙΗ, Δ.Δ.Δ.: Με την υπό κρίση Προσφυγή επιζητείται δικαστική απόφαση, ως ακολούθως:
«Α. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι οι καθ’ ων η Αίτηση παραλείπουν οφειλόμενη ενέργεια, ήτοι να εξετάσουν και να απαντήσουν οριστικά στην αίτηση των αιτητών που καταχωρήθηκε κατά ή περί την 22αν Σεπτεμβρίου 2020 για την έγκριση και έκδοση πιστοποιητικού Ελευθερίας για να καταστεί δυνατή η τέλεση πολιτικού γάμου μεταξύ τους δυνάμει του Περί Πολιτικού Γάμου Νόμου Αρ. 104(1)/2003 και των Περί Οικογενειακών Δικαστηρίου Νόμο 23/90 και αυτή η παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας, είναι άκυρη, παράνομη, αντισυνταγματική και πως ότι παραλείφθηκε να διαταχθεί να διενεργηθεί, αιρόμενης της παράλειψης άσκησης των αρμοδιοτήτων των καθ΄ων η αίτηση εντός ευλόγου χρόνου.
Β. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η παράλειψη των καθ’ ων η αίτηση να εξετάσουν και απαντήσουν οριστικά στην αίτηση των αιτητών για την παραχώρηση σε αυτούς πιστοποιητικού ελευθερίας και ή άδειας τέλεσης μεταξύ τους πολιτικού γάμου, εγένετο καθ΄ υπέρβαση ή κατάχρηση της εξουσίας της εμπεπιστευμένης εις το όργανον εξουσίας, είναι άκυρη, παράνομης, αντισυνταγματική και πως ότι παραλείφθηκε να διαταχθεί να διενεργηθεί, αιρόμενης της παράλειψης άσκησης των αρμοδιοτήτων των καθων η αίτηση εντός ευλόγου χρόνου.»
Τα γεγονότα της υπό κρίση υπόθεσης είναι απλά, δεν αμφισβητούνται και έχουν ως ακολούθως:
Ο αιτητής αρ.1 είναι κύπριος πολίτης, διαζευγμένος. Η αιτήτρια αρ.2 είναι υπήκοος Βιετνάμ, η οποία αφίχθηκε στη Δημοκρατία στις 26.6.2010 για σκοπούς εργασίας ως οικιακή βοηθός. Στην αιτήτρια παραχωρήθηκε στις 13.7.2010 προσωρινή άδεια παραμονής και εργασίας, η ισχύς της οποίας τύγχανε ανανέωσης κατά καιρούς με την τελευταία εξ αυτών να έχει ισχύ μέχρι την 7.7.2019. Εν συνεχεία και δη στις 13.5.2019 η αιτήτρια υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, η οποία απορρίφθηκε εν τέλει στις 9.6.2021.
Ως προκύπτει από το ερυθρό 276 του διοικητικού φακέλου της υπόθεσης οι αιτητές υπέβαλαν στις 22.9.2020 αίτηση για χορήγηση πιστοποιητικού ελευθερίας δυνάμει του άρθρου 31(1) του περί Γάμου Νόμου με σκοπό-ως διαφαίνεται και από τις τότε υποβληθείσες ένορκες δηλώσεις των αιτητών (ερυθρά 275 και 277 Τεκμηρίου 1)- την τέλεση γάμου.
Δεδομένου ότι δεν είχε ληφθεί οποιαδήποτε απάντηση επί της αίτησης των αιτητών, οι τότε δικηγόροι της αιτήτριας απέστειλαν προς τους καθ’ ων η αίτηση επιστολή ημερομηνίας 8.3.2021 στην οποία επισύναπταν τη σχετική απόδειξη πληρωμής της υποβληθείσας αιτήσεως και δια της οποίας αιτούντο τη λήψη σχετικής απόφασης και χορήγησης του εκζητούμενου πιστοποιητικού.
Ακολούθως με επιστολή ημερομηνίας 25.6.2021 το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης ενημέρωσε την αιτήτρια ότι η αίτηση των αιτητών εξετάζεται και ότι για το αποτέλεσμα αυτής θα ενημερωθεί σε μεταγενέστερο στάδιο.
Ως είναι δε καθόλα παραδεκτό δεν έχει μέχρι σήμερα ληφθεί ήτοι μέχρι και την επιφύλαξη της απόφασης του Δικαστηρίου οποιαδήποτε τέτοια απόφαση και η εξέταση της σχετικής αίτησης, η οποία υποβλήθηκε στη βάση των προνοιών του άρθρου 31(1) των περί Γάμου Νόμοι, εκκρεμεί από την ημέρα υποβολής της.
Προς ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης η πλευρά των αιτητών δια της γραπτής της αγόρευσης υποβάλλει ότι η διοίκηση αδικαιολόγητα δεν εξετάζει και δεν αποφασίζει επί της αιτήσεως των αιτητών για έκδοση πιστοποιητικού ελευθερίας το οποίο υπεβλήθη στις 22.9.2020. Τονίζει δε ότι η επίδικη παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας να εκδώσει απόφαση και δη εντός ευλόγου χρόνου παραβιάζει το άρθρο 10 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου Ν.158(Ι)/1999, παράλειψη η οποία ως τονίζει ζημιώνει ουσιαστικά τους αιτητές, οι οποίοι δεν μπορούν να προχωρήσουν στην τέλεση του γάμου τους. Οι αιτητές, συνεχίζει ο ευπαίδευτος συνήγορος, ακόμη και σήμερα, ήτοι κατά το χρόνο εκδίκασης της Προσφυγής, δεν έχουν λάβει οποιαδήποτε απάντηση, θετική ή αρνητική επί της αιτήσεως τους, παρά το γεγονός ότι όλα τα απαραίτητα στοιχεία βρίσκονται ενώπιον των καθ’ ων η αίτηση και δεν υφίσταται οποιαδήποτε αντικειμενική δυσκολία.
Επί των όσων προβλήθηκαν από τους αιτητές, δεν υπήρξε οποιοσδήποτε ουσιαστικός αντίλογος. Το μόνο δε που αναφέρθηκε στη γραπτή αγόρευση των καθ΄ων η αίτηση ήταν ότι η έκδοση πιστοποιητικού ελευθερίας δεν συνιστά δέσμια αρμοδιότητα της διοίκησης. Παρεμβάλλεται δε ότι η έτερη αναφορά στη γραπτή αγόρευση των καθ΄ων η αίτηση ότι στα νομικά σημεία της αίτησης ακυρώσεως δεν περιλαμβάνεται λόγος ακύρωσης αναφορικά με παράλειψη απάντησης δυνάμει του άρθρου 29 του Συντάγματος, αποσύρθηκε- και καθόλα ορθά- από την κα Χαραλάμπους, η οποία χειρίστηκε την υπόθεση κατά το στάδιο των διευκρινήσεων.
Έχω εξετάσει με προσοχή τα όσα εκετέρωθεν τέθηκαν ενώπιον μου σε συνάρτηση με το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου της υπόθεσης.
Εν πρώτοις οφείλει να υπομνησθεί ότι αντικείμενο της υπό κρίση Προσφυγής, σύμφωνα πάντα με την αιτουμένη θεραπεία, δεν είναι οποιαδήποτε εκτελεστή διοικητική πράξη αλλά η κατ’ ισχυρισμό παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας της διοίκησης να εξετάσει και να εκδώσει εκτελεστή διοικητική πράξη εν τη εννοία του άρθρου 146.1 του Συντάγματος σε σχέση με την αίτηση των αιτητών, η οποία υποβλήθηκε στα πλαίσια του άρθρου 31(1)[1] του Ν. 104(Ι)/2003 και επί της οποίας, ως είναι καθόλα παραδεκτό, δεν υπήρξε οποιαδήποτε απόφαση. Είναι δε κατά αυτής της παράλειψης για λήψη απόφασης που βάλλουν οι αιτητές επιζητώντας δια της παρούσας Προσφυγής την κήρυξη της ως παράνομης. Το ζήτημα επομένως ουδόλως αφορά σε οφειλόμενη ενέργεια προς έκδοση θετικής απόφασης και έγκρισης της αίτησης των αιτητών, αφού σε περιπτώσεις διακριτικής ευχέρειας της διοίκησης, ουδόλως υφίσταται τέτοια υποχρέωση (ΚΟΣΑΡΕΒΑ ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1453/2015, ημερ. 7.6.2016).
Υπενθυμίζεται δε ότι κατά πάγια νομολογία, σε τέτοιες περιπτώσεις, ως η παρούσα, η μόνη υποχρέωση που υπέχει η διοίκηση, ως οφειλόμενη ενέργεια, συνίσταται στο να ασκήσει την αρμοδιότητα της προς έκδοση απόφασης και μάλιστα εντός εύλογου χρόνου (βλ. MEHMET MAHER CEMAL EDDIN v Δημοκρατίας (Έφεση Κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 97/2019, ημερομηνίας 14/11/23) Πίτσιλλος ν. Υπουργού Συγκοινωνιών και Έργων (2000) 3 Α.Α.Δ. 777) Galal v Δημοκρατίας (Υπόθεση αρ. 943/18, ημερομηνίας 31/1/22). Περαιτέρω είναι παγίως νομολογημένο ότι ο εύλογος χρόνος εντός του οποίου η διοίκηση υποχρεούται να αποφασίσει εξαρτάται από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Το δε κριτήριο του ευλόγου χρόνου είναι αντικειμενικό και αποφασίζεται από το Δικαστήριο (Δημοτική Επιτροπή Αγίου Δομετίου και Χριστοφόρου (1994) 3 Α.Α.Δ. 434).
Επομένως το καθοριστικό ζήτημα που αναδύεται προς εξέταση είναι κατά πόσον έχει παρέλθει ή μη ο εύλογος χρόνος για τη λήψη απόφασης επί του αιτήματος των αιτητών.
Έχω μελετήσει επιστάμενα το διοικητικό φάκελο από το περιεχόμενο του οποίου δεν αποκαλύπτεται οτιδήποτε από το οποίο να καταφαίνεται η έμπρακτη ενασχόληση των καθ΄ων η αίτηση με την εξέταση της αίτησης των αιτητών(Zenad, ως φυσικός κηδεμόνας της ανήλικης θυγατέρας του Zenad και Δημοκρατίας (Υπόθεση αρ. 34/2017, ημερομηνίας 19/5/22). Τουναντίον το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου επιβεβαιώνει με τρόπο αναντίλεκτο ότι ουδεμία ενέργεια έχει λάβει χώρα και ουδέν γεγονός επισυνέβηκε που να δικαιολογεί την υπέρμετρη, υπό τις περιστάσεις, περίοδο που έχει παρέλθει παντελώς άπρακτη (Α.Μ.K v Δημοκρατίας (Υπόθεση αρ. 161/16, ημερομηνίας 26/6/20).
Το μόνο δε που εντοπίζεται στα έγγραφα του διοικητικού φακέλου σε σχέση με την εξέταση της εν λόγω αίτησης, είναι η επιστολή ημερομηνίας 25.6.2021 του Τμήματος η οποία αποστάληκε προς την αιτήτρια αρ.2 ενημερώνοντας την ότι η σχετική αίτηση εξετάζεται καθώς και ότι για το αποτέλεσμα αυτής θα ενημερώνετο σε μεταγενέστερο στάδιο.
Καθίσταται εν προκειμένω σαφές και σύμφωνα πάντοτε με το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, ο οποίος συνιστά τον μόνο οδηγό πληροφόρησης ως προς την ύπαρξη δεδομένων και γεγονότων (Δημοκρατία ν. Δ. Αυλωνίτης και Υιοί Λτδ (2000) 3 Α.Α.Δ. 137) ότι από την υποβολή της εν λόγω αίτησης στις 22.9.2020 μέχρι και την καταχώρηση της Προσφυγής στις 28.5.2021 αλλά και μεταγενέστερα, ήτοι μέχρι σήμερα όπου συνεχίζει να εκκρεμεί η εξέταση του αιτήματος, δεν φαίνεται να υπήρξε οποιαδήποτε εξέλιξη και βεβαίως δεν φαίνεται να έλαβε χώρα οποιαδήποτε ενέργεια προς λήψη απόφασης από το αρμόδιο όργανο, το οποίο αδικαιολόγητα παρέμεινε στο εν λόγω χρονικό διάστημα άπρακτο, με αποτέλεσμα να προκύπτει η ύπαρξη παράλειψης λήψης απόφασης εντός ευλόγου χρόνου (MEHMET MAHER CEMAL EDDIN v Δημοκρατίας (Έφεση Κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 97/2019, ημερομηνίας 14/11/23).
Συνεπώς και στη βάση των ανωτέρω, αναντίλεκτα προκύπτει ότι τίποτα δεν δικαιολογεί ως εύλογο το διαρρεύσαντα χρόνο για λήψη απόφασης σε σχέση με την αίτηση που υποβλήθηκε για έκδοση πιστοποιητικού ελευθερίας με σκοπό την τέλεση του γάμου των αιτητών. Έχοντας υπόψη ότι η εν λόγω αίτηση υποβλήθηκε το Σεπτέμβριο του 2020, κρίνω ότι υφίσταται παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας να δοθεί απάντηση στην αίτηση των αιτητών, παράλειψη η οποία συνεχίζει να υφίσταται μέχρι και σήμερα, στο χρόνο στον οποίο εκδίδεται η απόφαση, ήτοι σχεδόν 6 χρόνια μετά την υποβολή της εν λόγω αίτησης.
Η ανωτέρω διαπίστωση επισφραγίζει και την τύχη της παρούσας Προσφυγής.
Για τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή επιτυγχάνει. Η παράλειψη των καθ’ ων η αίτηση να απαντήσουν κηρύσσεται άκυρη και παν το παραληφθέν έδει να είχεν εκτελεσθεί. Επιδικάζονται έξοδα €1700 πλέον Φ.Π.Α υπέρ των αιτητών και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση.
Κελεπέσιη, Δ.Δ.Δ.
[1] 31.—(1) Ο Ληξίαρχος µε την καταβολή του καθορισµένου τέλους σύμφωνα µε το Μέρος II του Τρίτου Πίνακα, δύναται, κατόπιν αίτησης οποιουδήποτε ενδιαφερόμενου προσώπου, να εκδώσει πιστοποιητικό σύµφωνα µε τον Τύπο ∆ του Τέταρτου Πίνακα µε το οποίο να βεβαιώνει, σύμφωνα µε τα στοιχεία που τηρεί στο µητρώο του, ότι συγκεκριμένο πρόσωπο δεν έχει τελέσει γάμο και δεν έχει δηλωθεί ούτε τέλεση θρησκευτικού γάμου.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο