ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση αρ. 691/2022 (iJ))
17 Ιουλίου 2026
[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ/στής Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
BEN DELGADO CONCHA,
Αιτητής,
v.
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΉ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
Καθ’ ων η αίτηση.
……………………………
Καμία εμφάνιση, για τον αιτητή.
Σίλια Χαραλάμπους, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Ο αιτητής είναι υπήκοος Φιλιππινών. Αφίχθηκε για πρώτη φορά στη Δημοκρατία την 1.8.2021, με σκοπό όπως εργαστεί ως οικιακός εργαζόμενος στην οικία του κου Κ.Α. στη Λεμεσό. Αφού του παραχωρήθηκε αρχικά άδεια εισόδου, στη συνέχεια του δόθηκε άδεια προσωρινής παραμονής για σκοπούς εργασίας ως οικιακός βοηθός, άδεια που είχε ισχύ μέχρι την 1.8.2023. Στην ίδια την άδεια παραμονής, αναφέρεται ως εργοδότης του ο κος Κ.Α. και στους όρους και παρατηρήσεις, αναφέρονται τα εξής:-
«Η άδεια παραχωρείται για προσωρινή διαμονή για σκοπούς απασχόλησης του/της κατόχου στην Δημοκρατία και είναι δυνατό να ακυρωθεί, αφού ο/η κάτοχος τύχει προειδοποίησης δεκατεσσάρων ημερών.
Η ισχύς της άδειας τερματίζεται και αυτή θεωρείται άκυρη, εάν:
α. δεν πληρούνται, πλέον, τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις βάσει των οποίων αυτή παραχωρήθηκε
β. ο/η κάτοχος παύσει να απασχολείται όπως περιγράφεται σε αυτήν
γ. ο/η κάτοχος παραμείνει στο εξωτερικό για χρονικό διάστημα πέραν των τριών μηνών».
Μεταξύ του αιτητή και του εργοδότη του, υπογράφτηκε σύμβαση εργοδότησης, βάσει της οποίας, υπήρχε ο ακόλουθος όρος:-
“4. Termination of Contract
The Contract of Employment may be terminated:
[…]
(b) Upon a one-month (1) notice given by either party under the terms and conditions of the Termination of Employment Laws of 1967 to 2002, as these are amended from time to time. During the notice period, the Employer shall facilitate the Employee while searching for employment”.
Στις 16.12.2021, υποβλήθηκε παράπονο στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων από τον αιτητή κατά του εργοδότη του, προβάλλοντας διάφορους ισχυρισμούς εναντίον του και την επόμενη μέρα, ο εργοδότης, υπέβαλε παράπονο στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων εναντίον του αιτητή, για εγκατάλειψη του χώρου διαμονής και εργασίας του.
Στις 22.12.2021, το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων εξέτασε τα υποβληθέντα παράπονα σε κοινή συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην παρουσία του αιτητή και της συζύγου του εργοδότη και ετοιμάστηκε Έκθεση Εξέτασης Παραπόνου Αλλοδαπού Εργαζόμενου, ημερομηνίας 29.12.2021, στην οποία υπεβλήθη προς το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, η εξής εισήγηση:-
«Αξιολογώντας τις θέσεις και των δύο πλευρών, και τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μας, δεν προέκυψε κάποια παραβίαση της σύμβασης απασχόλησης από την εργοδοτική πλευρά.
Ως εκ τούτου, κατά τη δική μας εκτίμηση και βάσει των πιο πάνω, εισήγηση μας είναι, όπως κληθεί ο αλλοδαπός εργοδοτούμενος να αναχωρήσει από την Κύπρο, αφού εγκατάλειψε χωρίς προειδοποίηση το χώρο διαμονής και εργασίας του παραβιάζοντας το συμβόλαιο του».
Με επιστολή ημερομηνίας 10.1.2022, το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, γνωστοποίησε την εν λόγω εισήγηση προς το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, αναφέροντας και τα εξής:-
«6. Στη βάση των πιο πάνω και με γνώμονα το εργασιακό πλαίσιο, εισηγούμαι όπως μην επιτραπεί η απασχόληση του υπό αναφορά αλλοδαπού σε νέο εργοδότη».
Αποτέλεσμα, ήταν η έκδοση της εδώ προσβαλλόμενης διοικητικής απόφασης, η οποία γνωστοποιήθηκε προς τον αιτητή, με επιστολή ημερομηνίας 18.2.2022, το περιεχόμενο της οποίας παραθέτω αυτούσιο:-
“I wish to refer to your complaints against your employer […] to inform you that the complaint has been examined and the decision is that you must leave Cyprus within 30 days from the day you receive this letter as you are not allowed to change employer for the reason that you left the place of your residence and work without any notice, violating the terms of your employment contract (see paragraph 5)”.
Θα πρέπει να σημειωθεί πως κατά τη δικάσιμο ημερομηνίας 12.12.2025, η υπόθεση ορίστηκε για διευκρινίσεις στις 7.7.2026 και ώρα 8:30 π.μ. Εντούτοις, μία ημέρα προηγουμένως, ήτοι στις 6.7.2026 και ώρα 18:21, τέθηκε στην επικοινωνία ειδοποίηση από τους δικηγόρους του αιτητή, υποβάλλοντας αίτημα όπως η υπόθεση πραγματοποιηθεί στην απουσία τους, λόγω άλλων ειλημμένων επαγγελματικών τους υποχρεώσεων, θέτοντας στο Δικαστήριο «υποχρέωση», όπως, σε περίπτωση που απαιτείται η φυσική τους παρουσία, να ειδοποιηθούν, προκειμένου να εμφανιστεί δικηγόρος από το γραφείο επίδοσης.
Φυσικά, δεν πρέπει να αναμένεται από το Δικαστήριο να απαντήσει σε ένα τέτοιο εκπρόθεσμο αίτημα, αφού βάσει του Κανονισμού 2 των περί Ηλεκτρονικής Δικαιοσύνης (Ηλεκτρονική Επικοινωνία) Διαδικαστικών Κανονισμών του 2021 έως 2024, αιτήματα από δικηγόρους, μπορούν να υποβληθούν, είτε μέσω του συστήματος, είτε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τουλάχιστον 2 εργάσιμες μέρες πριν την ημερομηνία που η υπόθεση είναι ορισμένη και μόνον εάν υπάρξει τοποθέτηση και από την αντίδικη πλευρά και το Δικαστήριο εκδώσει νέες οδηγίες, η υπόθεση μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς τη φυσική παρουσία των δικηγόρων. Εφόσον το Δικαστήριο δεν δώσει προς τούτο οποιαδήποτε οδηγία, τότε η φυσική παρουσία των δικηγόρων κατά την δικάσιμο, είναι απαραίτητη.
Έτι περισσότερο, όταν η υπόθεση είναι ορισμένη για διευκρινίσεις και όχι για απλές οδηγίες.
Σε κάθε περίπτωση, εφόσον η πλευρά της Δημοκρατίας ήταν έτοιμη, με την προσκόμιση των σχετικών διοικητικών φακέλων, το Δικαστήριο έκρινε ορθό όπως προχωρήσει στην ακρόαση της υποθέσεως, στην απουσία των δικηγόρων του αιτητή, ενώ υπήρχε και η ευχέρεια να απορρίψει την προσφυγή.
Στη διαδικασία, η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, κατέθεσε τον φάκελο του Τμήματος Μετανάστευσης και τον φάκελο του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, οι οποίοι σημειώθηκαν από το Δικαστήριο ως Τεκμήρια 1 και 2 αντίστοιχα.
Εκ μέρους του αιτητή, καταχωρίστηκε στις 13.9.2024, γραπτή αγόρευση, στην οποία δεν αναφέρονται ούτε αριθμοί παραγράφων, ούτε τίτλοι λόγων ακύρωσης που προωθούνται προς εξέταση από το Δικαστήριο, κατά τρόπο που δεν εγείρονται με την απαιτούμενη ευκρίνεια τα επίδικα, προς εξέταση, ζητήματα, αγόρευση η οποία δεν είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του Κανονισμού 8(α) του περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικού Κανονισμού του 2015, σύμφωνα με τον οποίο:-
«8.(α) Κάθε γραπτή αγόρευση θα παρουσιάζει συνοπτικά τον σκελετό των επιχειρημάτων («skeleton argument») και μόνο τα νομικά εκείνα σημεία που προτείνονται προς ακύρωση ή υποστήριξη της προσβαλλόμενης πράξης. Η αγόρευση θα χωρίζεται ευκρινώς σε ανάλογες παραγράφους, μια για κάθε νομικό σημείο, το οποίο θα αναφέρεται συνοπτικά».
Εντούτοις, εξαντλώντας κάθε δυνατή προσπάθεια εντοπισμού των επίδικων ζητημάτων, σκιαγραφώ, ως επίδικα, τα εξής ζητήματα: (α) ότι η παραβίαση του συμβολαίου εργοδότησης, δεν έγινε από τον ίδιο, αλλά από τον εργοδότη του, αφού ο αιτητής τον είχε ενημερώσει στις 16.11.2021 ότι θα έφευγε από την οικία του στις 16.12.2021, δίδοντάς του προθεσμία 30 ημερών, ως ο όρος 4 της σύμβασης, (β) δεν εντοπίζεται η απόφαση του αρμοδίου οργάνου επί της εισήγησης της Επιτροπής να μην επιτραπεί η απασχόλησή του σε νέο εργοδότη, (γ) στην επίδικη απόφαση δεν γίνεται αναφορά στη βάση ποιων νομοθετικών διατάξεων αυτή ελήφθη και ότι στηρίχθηκε σε παράγραφο της σύμβασης που δεν υπάρχει, (δ) δόθηκε ελλιπής αιτιολογία και είναι προϊόν ελλιπούς διερεύνησης.
Από την άλλη, η ευπαίδευτη δικηγόρος της Δημοκρατίας, στην εμπεριστατωμένη γραπτή της αγόρευση, απαντά σε όλους τους ισχυρισμούς ξεχωριστά, αναφορά στους οποίους θα γίνει στη συνέχεια.
Από το σύνολο των ενώπιον μου γεγονότων, υπό το φως του περιεχομένου των δύο διοικητικών φακέλων που κατατέθηκαν στη διαδικασία ως Τεκμήρια, τους οποίους έχω μελετήσει, διαπιστώνω πως ουδείς ισχυρισμός του αιτητή ευσταθεί και εξηγώ.
Οι περιπτώσεις όπου αναφύονται παράπονα μεταξύ αλλοδαπών εργαζομένων και εργοδοτών, όπως επεξήγησε η κα Χαραλάμπους, καλύπτονται από τα όσα ορίζονται στην Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 88.754, ημερομηνίας 15.11.2019, αντίγραφο της οποίας επεσύναψε στη γραπτή της αγόρευση.
Σύμφωνα με την εν λόγω Απόφαση, το Υπουργικό Συμβούλιο, για σκοπούς απλοποίησης, επίσπευσης και εκσυγχρονισμού αυτών των διαδικασιών, αποφάσισε όπως καταργηθεί η Επιτροπή Εξέτασης Εργατικών Διαφορών και εγκρίθηκε νέα διαδικασία, σύμφωνα με την οποία, εφόσον προκύπτει εργασιακό θέμα, αυτά θα διαβιβάζονται στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, το οποίο θα έχει την ευθύνη εξέτασης της εργατικής διαφοράς που προέκυψε μεταξύ των δύο μερών.
Ανατρέχοντας στο Τεκμήριο 2, εντοπίζω Έκθεση Εξέτασης Παραπόνου Αλλοδαπού Εργαζομένου, ημερομηνίας 29.12.2021, η οποία προέκυψε μετά την κατ΄ιδίαν συνάντηση που είχε τόσο ο αλλοδαπός, όσο και ο εργοδότης του, στο Επαρχιακό Γραφείο Λεμεσού. Στην εν λόγω έκθεση, γίνεται αναφορά στους ισχυρισμούς των δύο πλευρών, ανά ένα έκαστο παράπονο που είχε ο αιτητής και στην κατάληξη επ΄αυτών, από το καθ’ ύλην αρμόδιο Τμήμα.
Ιδιαίτερη σημασία ενέχουν τα όσα αναφέρονται στην παράγραφο 2(4) της εκθέσεως, σε σχέση με την προειδοποίηση που ισχυρίστηκε ο αιτητής πως είχε δώσει προς τον εργοδότη του στις 16.11.2021, όπου και προέκυψε πως καίτοι πράγματι δόθηκε εκ μέρους του την εν λόγω ημερομηνία προειδοποίηση, εντούτοις, αυτήν την ανακάλεσε στις 3.12.2021 και δεν έδωσε νέα προειδοποίηση στον εργοδότη, ως αυτό αποτελεί όρο της σύμβασης εργοδότησης (όρος 4(b)) και εγκατέλειψε τον χώρο διαμονής και εργασίας του στις 16.12.2021, παραβιάζοντας, ουσιαστικά, τον προαναφερόμενο όρο του συμβολαίου του.
Είναι στη βάση της πιο πάνω διαπίστωσης, που υπεβλήθη εισήγηση από το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων προς την Διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, να μην επιτραπεί στον αιτητή να απασχοληθεί σε νέο εργοδότη.
Εξ αυτών, προκύπτει πως ο αιτητής δεν έχει δίκαιο στη θέση που προωθεί, ότι δηλαδή, έδωσε την προνοούμενη από το συμβόλαιό του προειδοποίηση ενός μηνός προς τον εργοδότη του και μετά έφυγε στις 16.12.2021, αφού όπως πολύ ορθά αναφέρει και η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, η αρχική προειδοποίηση που έδωσε στις 16.11.2021, ανακλήθηκε στις 3.12.2021, μετά από παρουσία της πράκτορα του γραφείου με το οποίο είχε συνεργαστεί ο εργοδότης και κατάληξη σε συμφωνία αλλαγών προκειμένου να παραμείνει ο αιτητής στην εργασία του.
Συνεπώς, η εγκατάλειψη της εργασίας και του χώρου διαμονής του στις 16.12.2021, χωρίς να δώσει νέα προειδοποίηση στον εργοδότη του, ενός μηνός, νομίμως κρίθηκε πως συνιστούσε εκ μέρους του αιτητή παράβαση του όρου 4(b) του συμβολαίου εργασίας του.
Θεωρώ πολύ ορθή την επισήμανση της κας Χαραλάμπους πως, ακριβώς, στην άδεια προσωρινής παραμονής του αιτητή, είχαν τεθεί συγκεκριμένοι όροι και προϋποθέσεις.
Ρητός όρος της άδειας προσωρινής παραμονής του, ήταν ο τερματισμός της ισχύος της άδειας και η ακυρότητα αυτής, σε περίπτωση που ο αιτητής παύσει να απασχολείται στον συγκεκριμένο εργοδότη (εν προκειμένω στον κο Κ.Α.).
Επομένως, η εγκατάλειψη του χώρου διαμονής και εργασίας του στον κο Κ.Α., χωρίς να δοθεί η απαιτούμενη προειδοποίηση ενός μηνός στον εργοδότη του, συνιστούσε παράβαση και των όρων της άδειας προσωρινής παραμονής του στη Δημοκρατία και σύμφωνα με τον όρο (β) της άδειας του, αυτή θεωρείτο άκυρη.
Ομοίως, τα ίδια διαλαμβάνονται και στις διατάξεις του Κανονισμού 11(3) της Κ.Δ.Π. 242/1972, στην οποία επίσης με έχει παραπέμψει η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, σύμφωνα με τις οποίες:-
«11.-(1) Άδεια απασχολήσεως δύναται να εκδίδηται υπό λειτουργού μεταναστεύσεως εις αλλοδαπόν όστις προσάγει εις
αυτόν την γραπτήν έγκρισιν του Τμηματάρχου διά την έκδοσιν
της τοιαύτης αδείας:
[…]
(3) ‘Αδεια απασχολήσεως παύει πάραυτα να ισχύη και λογίζεται ακυρωθείσα εάν ο κάτοχος αυτής παραλείπη να αναλάβη την απασχόλησιν εν σχέσει προς ήν εξεδόθη η άδεια ή αναλαβών την τοιαύτην απασχόλησιν παραλείπει να συνεχίση με την αυτήν απασχόλησιν ή τον αυτόν εργοδότην».
Σχετικά είναι και τα όσα κρίθηκαν στην υπόθ. αρ. 5736/13 Vijayakumary ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 29.3.2016.
Στη βάση των όσων έχουν αναφερθεί, διαπιστώνω πως η επίδικη απόφαση ημερομηνίας 18.2.2022, ευλόγως εκδόθηκε, παρέχοντας στον αιτητή τη δυνατότητα να αναχωρήσει από τη Δημοκρατία, λαμβανομένου υπόψη πως δεν μπορούσε να αλλάξει εργοδότη, αφ’ ης στιγμής υπήρξε εκ μέρους του παράβαση συγκεκριμένου όρου του συμβολαίου του.
Το γεγονός ότι αναφέρεται στην επίδικη απόφαση παράβαση της παραγράφου 5 και όχι της παραγράφου 4(b), δεν θεωρώ πως συνιστά ουσιώδη πλάνη που είναι τόσο καταλυτικής σημασίας, δυνάμενη να επηρεάσει το κύρος της επίδικης διοικητικής απόφασης και δεν επιδρά στην κρίση του διοικητικού οργάνου, αφού με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, υπήρξε παράβαση όρου του συμβολαίου (Σουρουλλά ν. Δημοκρατίας (2019) 3 Α.Α.Δ 746).
Δεν εντοπίζω να ευσταθεί ούτε και η θέση του αιτητή πως δεν υπάρχει απόφαση από αρμόδιο όργανο, αφ’ ης στιγμής βάσει του Κανονισμού 2Α της Κ.Δ.Π. 242/1972, ήτοι θεσμοθετημένων Οδηγιών του Υπουργού Εσωτερικών, οι Λειτουργοί Μετανάστευσης, ασκούν νομίμως όλες τις εξουσίες που τους απονέμονται από τους εν λόγω Κανονισμούς.
Συνοπτικά, η εγκατάλειψη του χώρου διαμονής και εργασίας του αιτητή, χωρίς να δοθεί η εκ της σύμβασης προνοούμενη χρονική περίοδος προειδοποίησης προς τον εργοδότη, ενεργοποιούσε την εξουσία της Διευθύντριας του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, να εκδώσει την εδώ προσβαλλόμενη απόφαση, παρέχοντάς της νόμιμο έρεισμα.
Στη βάση των πιο πάνω, κρίνεται πως η επίδικη διοικητική απόφαση, εκδόθηκε ορθά, νόμιμα και εντός της εξουσίας που αποδίδεται προς τους καθ’ ων η αίτηση.
Η προσφυγή απορρίπτεται με €2.000 έξοδα εναντίον του αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, δυνάμει του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος.
Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο