ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ  

   (Υπόθεση αρ. 1702/2022) (iJ)

3 Αυγούστου 2026

[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ/στής Δ.Δ.]

ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΑΦΟΡΩΣΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 7, 9, 15, 23, 28, 30, 146 ΚΑΙ 179 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

1. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΙΤΣΕΡΟΥ

2. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΓΡΟΚΗΠΙΑΣ

3. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

4. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΤΩ ΜΟΝΗΣ

5. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΡΕΔΙΟΥ

6. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΕΝΟΙΚΟΥ

7. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΑΛΟΥΝΤΑΣ

8. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΟΡΟΥΝΤΑΣ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝΤΑ ΤΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Αιτητές,

v.

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

1. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

2. ΕΠΑΡΧΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Καθ’ ων η αίτηση.

________________________________

ΚΑΙ ΩΣ ΕΧΕΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΕΙ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 26.6.2026

 

1. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΙΤΣΕΡΟΥ

2. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΓΡΟΚΗΠΙΑΣ

3. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

4. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΤΩ ΜΟΝΗΣ

5. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΡΕΔΙΟΥ

6. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΕΝΟΙΚΟΥ

7. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΑΛΟΥΝΤΑΣ

8. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΟΡΟΥΝΤΑΣ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝΤΑ ΤΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΕΠΗΡΕΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Αιτητές,

v.

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

1. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

2. ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ (Ε.Ο.Α.)

Καθ’ ων η αίτηση.

……………………………

Αίτηση ημερομηνίας 1.7.2026 για έκδοση

προσωρινού διατάγματος αναστολής εκτέλεσης

 

 

Νατάσα Ιακώβου, μαζί με Ελένη Σούπερμαν, για Λέλλος Π. Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε., για τους αιτητές.

Αναστασία Παπαμιχαήλ, μαζί με Ανδρέα Αυξεντίου, για Α & Α Κ. Αιμιλιανίδης, Κ. Κατσαρός και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., για τους καθ’ ων η αίτηση αρ. 2.

Μαρία Κλεάνθους, για Χαβιαράς & Φιλίππου Δ.Ε.Π.Ε., για το ενδιαφερόμενο μέρος Prometheas Asphalt Ltd.

 

  Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Στις 6.9.2022, καταχωρίσθηκε η παρούσα προσφυγή, αντικείμενο της οποίας αποτελεί η νομιμότητα της άδειας οικοδομής με αριθμό 45447, ημερομηνίας 8.7.2022, εκδοθείσα εκ μέρους του Επάρχου Λευκωσίας, προς όφελος της εταιρείας Prometheas Asphalt Limited, ενδιαφερόμενο μέρος στη διαδικασία, για την ανέγερση εργοστασίου παραγωγής ασφάλτου στο Μιτσερό.

 

  Της έκδοσης της επίδικης άδειας οικοδομής, προηγήθηκε η έκδοση πολεοδομικής άδειας, από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως Λευκωσίας, με αρ. ΛΕΥ/108/2021, ημερομηνίας 24.3.2022, η νομιμότητα της οποίας προσβλήθηκε με την προσφυγή με αρ. 809/2022(iJ), η οποία καταχωρίσθηκε στις 4.5.2022, μαζί με ενδιάμεση μονομερή αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος αναστολής εκτέλεσης της πολεοδομικής άδειας.

 

  Προτού αναφερθώ στα της υπό εκδίκαση ενδιάμεσης αιτήσεως, κρίνεται αναγκαία η παράθεση των ενεργειών που προηγήθηκαν της υποβολής της, καθότι οι δύο αναφερόμενες προσφυγές, δεν έτυχαν συνεκδίκασης.

 

  Ενόψει της υποβολής της ενδιάμεσης αίτησης για αναστολή εκτέλεσης της χορηγηθείσας πολεοδομικής άδειας, προωθήθηκε η εκδίκαση της προσφυγής με αρ. 809/2022(iJ), στα πλαίσια της οποίας το Δικαστήριο εξέδωσε στις 10.8.2022, ενδιάμεση απόφαση για αναστολή εκτέλεσης της πολεοδομικής άδειας μέχρι την εκδίκαση της προσφυγής, εκδίδοντας παράλληλα και διάταγμα σύντομης εκδίκασης της προσφυγής, με σύντομα χρονοδιαγράμματα. Κρίθηκε από το Δικαστήριο πως στοιχειοθετείται πιθανότητα ανεπανόρθωτης ζημίας για τους κατοίκους των Κοινοτήτων από την άμεση εκτέλεση της πολεοδομικής άδειας, ζημία που δεν μπορεί να αποτιμηθεί σε χρήμα.

 

  Στις 25.9.2023, το Διοικητικό Δικαστήριο εξέδωσε ακυρωτική απόφαση στην ως άνω αναφερόμενη προσφυγή (Κοινοτικό Συμβούλιο Μιτσερού κ.ά. ν. Δημοκρατίας, υπόθ. αρ. 809/2022(iJ)). Κατά τις κρίσεις του Δικαστηρίου, εφόσον η χωροθέτηση της ανάπτυξης επιλέγηκε εκτός της Βιομηχανικής Ζώνης Κατηγορίας Α΄, επιλογή που αποτελούσε την εξαίρεση αντί της χωροθέτησης σε άλλες ζώνες, έπρεπε να εφαρμοστούν οι επιτακτικές διατάξεις της Δήλωσης Πολιτικής της παραγράφου 9.9.2.3. σε σχέση με την αναζήτηση της συμβουλής των Κοινοτήτων, πριν την επιλογή της χωροθέτησης και όχι μετά που εκπονήθηκε και δημοσιεύθηκε η Μελέτη Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΜΕΕΠ), για σκοπούς υποβολής ενστάσεων. Ενόψει αυτής της κατάληξης, το Δικαστήριο δεν εξέτασε άλλους λόγους ακύρωσης που είχαν προωθήσει οι αιτητές προς ακύρωση.

 

  Εκ μέρους της Δημοκρατίας και του ενδιαφερόμενου μέρους, ασκήθηκαν οι Ε.Δ.Δ. 27/2023 και 29/2023, στα πλαίσια των οποίων ανατράπηκε η πιο πάνω πρωτόδικη κρίση (Συνεκδ. Ε.Δ.Δ. 27/2023 κ.ά. Δημοκρατία κ.ά. ν. Κοινοτικού Συμβουλίου Μιτσερού κ.ά., ημερομηνίας 23.1.2025).

 

  Όπως εκεί κρίθηκε, οι πρόνοιες της παραγράφου 9.9.2.3 της Δήλωσης Πολιτικής - σύμφωνα με τις οποίες η Πολεοδομική Αρχή κατά τη λήψη απόφασης για κατ’ εξαίρεση χωροθέτηση της συγκεκριμένης ανάπτυξης, μεταξύ άλλων, εκτός της βιομηχανικής ζώνης, θα συμβουλεύεται, μεταξύ άλλων και την οικεία Τοπική Αρχή και οποιαδήποτε όμορη Τοπική Αρχή - ισχύουν και εφαρμόζονται στις περιπτώσεις που η ανάπτυξη προτείνεται σε απόσταση μικρότερη της τάξης των δύο χιλιομέτρων από τα αντίστοιχα διοικητικά της όρια. Κρίθηκε πως δεν είχε στοιχειοθετηθεί πως η επίδικη πολεοδομική ανάπτυξη κείται σε απόσταση μικρότερη της τάξης των δύο χιλιομέτρων από τα αντίστοιχα διοικητικά όρια, έτσι ώστε να τίθεται ζήτημα παράβασης του δικαιώματος ακρόασης των εν λόγω Τοπικών Αρχών. Λόγω του ότι δεν είχαν εξεταστεί και οι έτεροι λόγοι ακύρωσης που είχαν προωθηθεί, η προσφυγή επιστράφηκε ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, προς περαιτέρω εκδίκαση.

 

  Ακολούθησε η έκδοση της απόφασης του Διοικητικού Δικαστηρίου (Κοινοτικό Συμβούλιο Μιτσερού κ.ά. ν. Δημοκρατίας, υπόθ. αρ. 809/2022(iJ), ημερομηνίας 5.2.2026), η οποία ήταν απορριπτική και επικυρωτική της νομιμότητας της εκδοθείσας πολεοδομικής άδειας, εξετάζοντας το σύνολο των λόγων ακύρωσης.

 

  Εναντίον της απορριπτικής αποφάσεως του Δικαστηρίου, οι αιτητές άσκησαν την Ε.Δ.Δ. 15/2026, υποβάλλοντας παράλληλα με την Έφεση και ενδιάμεση αίτηση για αναστολή εκτέλεσης της πολεοδομικής άδειας.

 

  Το Διοικητικό Εφετείο, με την Ε.Δ.Δ. 15/2026 Κοινοτικό Συμβούλιο Μιτσερού κ.ά. ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 16.6.2026, αναλαμβάνοντας δικαιοδοσία, απέρριψε την υποβληθείσα αίτηση. Τονίστηκε στην εν λόγω απόφαση (σελ. 15 και 16), πως για την συγκεκριμένη ανάπτυξη εκδόθηκε και άδεια οικοδομής κατά της νομιμότητας της οποίας εκκρεμεί άλλη προσφυγή, η οποία, παρά τον συσχετισμό της, συνιστά αυτοτελή πράξη έναντι της πολεοδομικής άδειας και πως κρίθηκε αδόκιμη η έκδοση προσωρινού διατάγματος που θα επηρεάσει την εκτέλεση της άδειας οικοδομής, η οποία δεν αποτελεί αντικείμενο της Εφέσεως. Το Διοικητικό Εφετείο, περιοριζόμενο πάντοτε στα πλαίσια της πολεοδομικής άδειας, αναφερόμενο στις αιτιάσεις των αιτητών, κατέληξε πως, χωρίς την έναρξη της λειτουργίας του εργοστασίου, δεν είναι δυνατό να προκληθεί βλάβη και μάλιστα ανεπανόρθωτη, καθότι για την νομιμοποίηση της λειτουργίας του εργοστασίου, απαιτείται εκ του Νόμου, η έκδοση πιστοποιητικού έγκρισης, καταλήγοντας πως, δεν είναι η ανέγερση του επίδικου εργοστασίου που μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημία στους αιτητές, αλλά η έκδοση του πιστοποιητικού έγκρισης, κατά τις διατάξεις του άρθρου 10(1) του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96.

  Επανέρχομαι στα δεδομένα της παρούσας προσφυγής.

 

  Όπως προανέφερα, η προσφυγή καταχωρίσθηκε στις 6.9.2022. Η Ένσταση στην προσφυγή, καταχωρίσθηκε στις 28.11.2022. Στις 29.11.2022, δόθηκαν οδηγίες για καταχώριση των γραπτών αγορεύσεων των διαδίκων. Σημειώνεται πως δεν υπεβλήθη από κανένα διάδικο αίτηση για συνεκδίκαση της παρούσας προσφυγής με την προσφυγή με αρ. 809/2022(iJ). Οι ίδιες οδηγίες επαναλήφθηκαν και στις 17.1.2023, 3.7.2023, 18.12.2023, 27.5.2024 και 2.7.2024, αφού τέθηκε υπόψη του Δικαστηρίου το γεγονός της έκδοσης ακυρωτικής απόφασης σε σχέση με την προσφυγή με αρ. 809/2022(iJ).

 

  Κατά τη δικάσιμο ημερομηνίας 27.3.2025, το Δικαστήριο ενημερώθηκε από τους δικηγόρους για την έκδοση της απόφασης του Εφετείου, στην Ε.Δ.Δ. 27/2023 κ.ά., ημερομηνίας 23.1.2025 και την επαναφορά της προσφυγής στο Διοικητικό Δικαστήριο για επανεκδίκαση, τονίζοντας την ανάγκη συνεκδίκασης και της παρούσας προσφυγής. Κατά τη δικάσιμο ημερομηνίας 6.6.2025, το Δικαστήριο υπέβαλε το ερώτημα προς την ευπαίδευτη συνήγορο των αιτητών, για το κατά πόσον, σε περίπτωση απόρριψης της προσφυγής σε σχέση με την πολεοδομική άδεια, υφίστανται πρόσθετα θέματα που θα προωθηθούν στην παρούσα, με την απάντηση να είναι καταφατική. Ενόψει τούτου, δόθηκαν οδηγίες προς την πλευρά των αιτητών, όπως καταχωρίσουν την γραπτή τους αγόρευση και η υπόθεση ορίστηκε εκ νέου στις 28.1.2026. Κατά την εν λόγω δικάσιμο ζητήθηκε χρόνος προς εξέταση του ενδεχόμενου τροποποίησης του τίτλου της προσφυγής, ενόψει της εκ του Νόμου διαδοχής του Επάρχου Λευκωσίας από τον Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας (στο εξής «ΕΟΑ Λευκωσίας»), ενώ υπήρξε και ενημέρωση πως η απόφαση σε σχέση με την προσφυγή με αρ. 809/2022(iJ) επιφυλάχθηκε.

 

  Στις 9.3.2026 η ευπαίδευτη συνήγορος των αιτητών, ενημέρωσε το Δικαστήριο για την έκδοση επικυρωτικής απόφασης σε σχέση με την προσφυγή με αρ. 809/2022(iJ), αλλά και για την άσκηση Έφεσης, όπως και υποβολής αίτησης για αναστολή εκτέλεσης της πολεοδομικής άδειας που αποτελούσε το αντικείμενο της προσφυγής με αρ. 809/2022(iJ) στην οποία εκδόθηκε ήδη δικαστική απόφαση. Υπεβλήθη εισήγηση όπως η υπό εκδίκαση προσφυγή τεθεί εκτός πινακίου μέχρι την εξέταση της Έφεσης, δεδομένου ότι είχε υποβληθεί και αίτημα για σύντομη εκδίκαση. Η ευπαίδευτη συνήγορος του ενδιαφερόμενου μέρους, έφερε ένσταση στο αίτημα. Το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα να τεθεί η προσφυγή εκτός πινακίου και όρισε την υπόθεση εκ νέου στις 11.5.2026, προκειμένου να καταχωριστεί η ενδιάμεση αίτηση για την τροποποίηση του τίτλου και την αντικατάσταση του καθ’ ου η αίτηση, ως η εκ του Νόμου διαδοχή.

 

  Στις 26.6.2026 εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα του Δικαστηρίου με την τροποποίηση του τίτλου της προσφυγής και την προσθήκη του ΕΟΑ Λευκωσίας. Δόθηκαν οδηγίες για τυχόν τροποποιημένη Ένσταση και η υπόθεση ορίστηκε για οδηγίες στις 9.10.2026.

 

  Την 1.7.2026 καταχωρίστηκε η υπό κρίση αίτηση, η οποία ορίστηκε στις 9.7.2026 για επίδοση. Την εν λόγω ημερομηνία, η προσφυγή απεσύρθη σε ό,τι αφορά την Κυπριακή Δημοκρατία, ενόψει της εκ του Νόμου διαδοχής της από τον ΕΟΑ Λευκωσίας, υπό την επιφύλαξη προσαγωγής κατά το στάδιο των διευκρινίσεων όλων των φακέλων της διοίκησης για σκοπούς πληρότητας του δικαστικού ελέγχου.

 

  Με την υπό κρίση αίτηση, οι αιτητές ζητούν τα ακόλουθα:-

«(Α) Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να αναστέλλεται η εκτέλεση και/ή εφαρμογή της Άδειας Οικοδομής με αριθμό 45447, ημερομηνίας 8.7.2022 μέχρι εκδικάσεως της υπό τον ως άνω τίτλο και αριθμό Προσφυγής ή και εκδόσεως αποφάσεως εις αυτήν ή και μέχρι νεωτέρας διαταγής του Δικαστηρίου, και/ή

(Β) Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να απαγορεύεται η εκτέλεση οποιωνδήποτε εργασιών και/ή οποιαδήποτε ενέργεια και/ή μέτρο και/ή πράξη και/ή απόφαση, προς υλοποίηση της προαναφερόμενης άδειας, από τους Καθ’ ων η Αίτηση και/ή οποιοδήποτε Ενδιαφερόμενο Μέρος και/ή υπηρέτη και/ή αντιπρόσωπο και/ή εντολοδόχο των Καθ’ ων η Αίτηση και/ή του Ενδιαφερόμενου Μέρους, μέχρι εκδικάσεως της υπό τον ως άνω τίτλο και αριθμό Προσφυγής και εκδόσεως αποφάσεως εις αυτήν ή και μέχρι νεωτέρας διαταγής του Δικαστηρίου»

  Η ενδιάμεση αίτηση, στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στους Κανονισμούς 13, 17, 18 και 19 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962, στον περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Νόμο του 2015, Ν 131(Ι)/2015, στον περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικό Κανονισμό του 2015, στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, τις διατάξεις του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην ΕΣΔΑ, στη Σύμβαση του Άαρχους αναφορικά με την Πρόσβαση στην Πληροφόρηση, τη Δημόσια Συμμετοχή στη Λήψη Αποφάσεων και την Πρόσβαση στη Δικαιοσύνη σε Περιβαλλοντικά Θέματα Νόμου, στους περί Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον από Ορισμένα Έργα Νόμους.

 

  Συνοδεύεται δε από ένορκη δήλωση δύο ομνυόντων, ήτοι του κου Α. Παπαναστασίου, Κοινοτάρχη της Κοινότητας Μιτσερού και του Δρος Μ. Λοϊζίδη, Χημικού Μηχανικού της εταιρείας Isotech Ltd.

 

  Στη δε ένορκη δήλωση του κου Παπαναστασίου, αναφέρονται περιεκτικά τα πιο κάτω αναφερόμενα. Ως διατείνεται ο ενόρκως δηλών, η έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων είναι αναγκαία, καθότι προκύπτουν ζητήματα έκδηλης παρανομίας, ενώ πρόσθετα, υφίσταται ορατός κίνδυνος όπως οι καθ’ ων η αίτηση και/ή το ενδιαφερόμενο μέρος να προβούν σε ενέργειες οι οποίες θα δημιουργήσουν ανεπανόρθωτη βλάβη και τετελεσμένα, όπου θα είναι αδύνατη και εξαιρετικά δύσκολη ή δυσανάλογη η επανόρθωση σε περίπτωση επιτυχίας της προσφυγής. Υποβάλλει τη θέση πως το διακύβευμα είναι η προστασία του περιβάλλοντος, λόγω του ότι η ανάπτυξη επηρεάζει αφενός το υδατόρεμα / αργάκι και αφετέρου, την υγεία και ποιότητα της ζωής των κατοίκων των αιτητών.

 

  Γίνεται αναφορά από τον ενόρκως δηλούντα στην προηγούμενη τοποθεσία που χωροθετείτο το εργοστάσιο, όπου, λόγω δημόσιας οχληρίας το εργοστάσιο είχε κλείσει, όπως και αναφορά στις κρίσεις του Διοικητικού Εφετείου επί της τελευταίας εκδοθείσας αποφάσεως, ημερομηνίας 16.6.2026 σε σχέση με την υποβληθείσα ενώπιον του αίτηση αναστολής εκτέλεσης της πολεοδομικής άδειας, αναφέροντας πως δόθηκαν οδηγίες για λήψη περαιτέρω νομικών μέτρων.

 

  Στην παράγραφο 22 της ενόρκου δηλώσεως του, ο ομνύων αναφέρεται στις θέσεις του περί ύπαρξης έκδηλης παρανομίας, αναλύοντάς τις σε τέσσερεις πτυχές: πρώτον, σε ισχυρισμό περί αναρμοδιότητας του οργάνου που εξέδωσε την άδεια οικοδομής, υποστηρίζοντας πως αρμόδιο όργανο είναι ο Διευθυντής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, με συνδυαστική εφαρμογή των άρθρων 3(1) και 14 του Κεφ. 96. Δεύτερον, σε ισχυρισμό περί μη τήρησης των διατάξεων του άρθρου 9(4)(β) του Κεφ. 96, εφόσον το εργοστάσιο χωροθετείται εκτός περιοχής υδατοπρομήθειας. Τρίτον, υποστήριξε έκδηλη κατάχρηση εξουσίας σε σχέση με τη διαδικασία εκτροπής του εγγεγραμμένου αργακιού, αφού δεν παρουσιάζονται τα έγγραφα που αναφέρονται στις παραγράφους 3.2.1 έως 3.2.4 της Ένστασης, ούτε και γίνεται αναφορά στην, βάσει του άρθρου 116(4) του περί Ενιαίας Διαχείρισης Υδάτων Νόμου του 2010, μελέτη πλημμυρών και μελέτη οικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Τέταρτον, άνευ βλάβης της θέσης των αιτητών περί αναρμοδιότητας του Επάρχου να εκδώσει την επίδικη άδεια, προβάλλει ως έκδηλη την παρανομία που έγκειται στην παράλειψη του Επάρχου να ασκήσει την αποφασιστική του αρμοδιότητα και αντί αυτού, να ζητά από το Τμήμα Περιβάλλοντος και άλλα τμήματα να εγκρίνουν τα έγγραφα που απαιτούνται από το Κεφ. 96.

 

  Στην παράγραφο 23 και επόμενες, γίνεται αναφορά στις θέσεις του ενόρκως δηλούντος περί ανεπανόρθωτης βλάβης, αναφερόμενος στην κατά το έτος 2012 λειτουργία του εργοστασίου στο Τσέρι, στην αντίδραση των κατοίκων λόγω της εκπομπής αερίων ρύπων, οχληρίας και έντονης δυσωδίας και στις δικαστικές διαδικασίες που ακολουθήθηκαν για την απαγόρευση της λειτουργίας του, όπως και στην Επιστημονική Ομάδα Ακαδημαϊκών που συγκροτήθηκε με σκοπό να συμβάλει με τις εξειδικευμένες της γνώσεις, στην αξιολόγηση της αίτησης σε σχέση με τις επιπτώσεις στο περιβάλλον από την αιτούμενη ανάπτυξη. Αναφέρει πως παρόλες τις διαφωνίες της Ομάδας Ακαδημαϊκών, εκδόθηκε η πρώτη θετική Γνωμάτευση της Περιβαλλοντικής Αρχής του 2020. Υποστηρίζει πως δεν διερευνήθηκαν εναλλακτικές λύσεις χωροθέτησης πέραν του Μιτσερού.

 

  Αναφορά γίνεται από τον ομνύοντα, στην παράγραφο 41 της ενόρκου δηλώσεως του και στους κινδύνους για τη ζωή και την υγεία των κατοίκων με κοινοποίηση στους αρμόδιους Υπουργούς δηλώσεων της Παιδιατρικής εταιρείας και της Ογκολογικής εταιρείας Κύπρου.

 

  Στην παράγραφο 42 και επόμενες, ο ενόρκως δηλών αναφέρεται στην δεύτερη θετική Γνωμάτευση της Περιβαλλοντικής Αρχής του 2022, που βρίσκεται σε αντίθεση με τις εισηγήσεις της Ομάδας Ακαδημαϊκών σε ό,τι αφορά τις οσμές, οι οποίες θα επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την ήδη υφιστάμενη κατάσταση δυσωδίας της περιοχής.

 

  Όπως υποστηρίζει ο κος Παπαναστασίου, στοιχειοθετείται σοβαρή πιθανότητα πρόκλησης ανεπανόρθωτης βλάβης, εάν δεν ανασταλεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατ’ επίκληση και της αρχικώς εκδοθείσας απόφασης του Διοικητικού Δικαστηρίου στα πλαίσια εξέτασης αίτησης για έκδοση διατάγματος αναστολής εκτέλεσης της πολεοδομικής άδειας (προσφυγή 809/2022(iJ)), που σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή ουδέποτε έχει ανατραπεί δικαστικά.

 

  Η υπό εκδίκαση αίτηση, συνοδεύεται και από την ένορκη δήλωση του Δρος Λοϊζίδη, Χημικού Μηχανικού και Μηχανικού Περιβάλλοντος, διευθυντή της εταιρείας Isothech Ltd, ο οποίος, όπως αναφέρει στην παράγραφο 1, είχε αναλάβει τον συντονισμό της επιστημονικής ομάδας που ετοίμασε το έτος 2022, την τεχνική μελέτη με τίτλο «Δράσεις Βελτίωσης της Ποιότητας Ζωής των Κατοίκων του Συμπλέγματος Κοινοτήτων Μιτσερού». Στην ένορκη του δήλωση, επισυνάπτει ως Τεκμήρια, την προαναφερόμενη τεχνική μελέτη, Νοεμβρίου του 2022, την οποία αναλύει στις παραγράφους 9 και επόμενες, όπως και σε ενέργειες που έλαβαν χώρα σε πολιτικό επίπεδο τον Αύγουστο του 2022, καταλήγοντας πως δεν υλοποιήθηκαν οι δράσεις που είχαν συμφωνηθεί.

 

   Ο καθ’ ου η αίτηση ΕΟΑ Λευκωσίας, που εμφανίστηκε στη διαδικασία, καταχώρισε ένσταση, υποστηρίζοντας πως δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις προς έκδοση του αιτούμενου διατάγματος αναστολής εκτέλεσης, εφόσον στις ένορκες δηλώσεις δεν αποκαλύπτεται, ούτε έκδηλη παρανομία, ούτε ανεπανόρθωτη ζημία.

 

  Υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του κου Αγαθοκλή Αγαθοκλέους, Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Αδειοδότησης στην υπηρεσία του ΕΟΑ Λευκωσίας. Υποβάλλει πως, ούτε ο τότε Έπαρχος Λευκωσίας, ούτε και στο παρόν στάδιο ο ΕΟΑ Λευκωσίας, είναι αρμόδιος ή δύναται να εκτελέσει και να εφαρμόσει την προσβαλλόμενη άδεια οικοδομής, καθότι η εκτέλεση και εφαρμογή της, εναπόκειται και επαφίεται αποκλειστικά στον λήπτη της άδειας, δηλαδή στο ενδιαφερόμενο μέρος και συνεπώς, εσφαλμένα η υπό εκδίκαση αίτηση στρέφεται εναντίον του.

 

  Κατά δεύτερον, υποστηρίζει πως δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για αναστολή της ισχύος της προσβαλλόμενης πράξης. Αφού κάνει αναφορά στο ιστορικό των εκδοθείσων αποφάσεων επί της πολεοδομικής άδειας, καθώς και στις αρχές έκδοσης αυτής της φύσεως διαταγμάτων, απορρίπτει όλες τις θέσεις περί ύπαρξης έκδηλης παρανομίας η οποία να είναι αυταπόδεικτη, διαβόητη και σκανδαλώδης. Σε ό,τι αφορά την προϋπόθεση της ανεπανόρθωτης ζημίας, με αναφορά στην επικυρωτική απόφαση στην προσφυγή με αρ. 809/2022(iJ), ημερομηνίας 5.2.2026, όπως επίσης και στην απόφαση του Διοικητικού Εφετείου ημερομηνίας 16.6.2026, υπέβαλε πως οι δυσμενείς επιπτώσεις που επικαλούνται οι αιτητές συνδέονται και αποτελούν το αποτέλεσμα της λειτουργίας του εργοστασίου που θα ανεγερθεί. Πρόσθετα, υποστήριξε, με παραπομπή και πάλιν στην τελευταία απόφαση του Διοικητικού Εφετείου, πως η μαρτυρία που προσκομίστηκε δεν είναι σύγχρονη, ούτε επίσης και του κου Λοϊζίδη παρουσιάζεται μαρτυρία ικανή να αποδείξει την υφιστάμενη κατάσταση στις κοινότητες των αιτητών. Τέλος, ο ομυνών αναφέρεται και στις συνέπειες που θα προκύψουν από τυχόν παγοποίηση του έργου για παρατεταμένο χρονικό διάστμηα, γεγονός που επηρεάζει πέραν του ενδιαφερόμενου μέρους και το δημόσιο συμφέρον ευρύτερα.

 

  Το ενδιαφερόμενο μέρος που επίσης εμφανίστηκε στη διαδικασία, καταχώρισε ομοίως ένσταση, υποστηριζόμενη από την ένορκη δήλωση του κου Όμηρου Καΐλη, εργαζόμενου στη δικηγορική εταιρεία που εκπροσωπεί το ενδιαφερόμενο μέρος, ο οποίος γνωρίζει τα γεγονότα από τους δικηγόρους που χειρίζονται στην υπόθεση και μετά από μελέτη του φακέλου. Υποστηρίζει ο ενόρκως δηλών πως δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της νομολογίας για έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων, κάνοντας αναφορά και στις αποφάσεις, τόσο του Διοικητικού Δικαστηρίου, ημερομηνίας 5.2.2026, η οποία επικύρωσε τη νομιμότητα της πολεοδομικής άδειας, όσο και στην απόφαση του Διοικητικού Εφετείου, ημερομηνίας 16.6.2026, με την οποία απερρίφθη αίτηση που υπέβαλαν οι αιτητές για έκδοση προσωρινού διατάγματος αναστολής εκτέλεσης της πολεοδομικής άδειας, υποστηρίζοντας πως είναι ανεπίτρεπτη η αναζήτηση αναθεωρημένης κρίσης από το παρόν Δικαστήριο, τη στιγμή που υπάρχει ήδη κρίση του Εφετείου.

  Απορρίπτει τις αναφορές των ομνυόντων που υποστηρίζουν την αίτηση των αιτητών, τόσο σε σχέση με την επίκληση γενικευμένων προβλημάτων όχλησης στην περιοχή, όσο και τις θέσεις της Ομάδας Ακαδημαϊκών, υποβάλλοντας πως δεν υπάρχει εκ μέρους τους ξεκάθαρη τοποθέτηση που να σχετίζεται με τους λόγους ακύρωσης που προωθούνται σε σχέση με την οικοδομική άδεια. Αναφερόμενος στο δημοσίευση της Ομάδας Ακαδημαϊκών, Αυγούστου του 2022, υπέβαλε πως αυτό δεν θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη, αφού κατ’ εκείνο το χρονικό διάστημα, η διοίκηση είχε ολοκληρώσει στην αξιολόγηση της αιτήσεως και είχε προχωρήσει στην έκδοση των αδειών για την αιτούμενη ανάπτυξη.

 

  Ο ενόρκως δηλών, αναφέρει πως στην προσβαλλόμενη άδεια οικοδομής, έχουν τεθεί συγκεκριμένοι όροι και ειδικότερα, ο όρος αρ. 6, σε σχέση με την μετακίνηση του αργακιού, η οποία θα πρέπει να γίνει σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην υδρολογική και υδραυλική μελέτη που εγκρίθηκε από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, ο όρος αρ. 7, σχετικά με τα της ευθύνης του μελετητή για την ορθότητα των υπολογισμών και αποτελεσμάτων της υδρολογικής και υδραυλικής μελέτης και την ευθύνη του ιδιοκτήτη για τον κίνδυνο εμφάνισης πιο ακραίων πλημμυρικών φαινομένων  από αυτά που έχουν σχεδιαστεί και παροχετεύουν τα προτεινόμενα έργα, καθώς και την ανάληψη του παραμένοντος κινδύνου και τυχόν ζημιών που θα προκύψουν από αυτόν. Κάνει επίσης αναφορά και στον όρο αρ. 9 σχετικά με την ολοκλήρωσης και έγκριση των εργασιών για τη μετακίνηση του αργακιού και των έργων που προβλέπονται στην υδρολογική και υδραυλική μελέτη από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων πριν τις εργασίες κατασκευής του εργοστασίου. Υποβάλλεται επίσης η θέση πως οι αιτητές ουδέποτε στερήθηκαν του δικαιώματος τους να ακουστούν και να προβάλουν τις θέσεις τους.

 

 Πρόσθετα, σε σχέση με το αιτούμενο να εκδοθεί διάταγμα, υποστηρίζει ο ομνύων πως οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση στην υλοποίηση του έργου, θα επέφερε πρόσθετη οικονομική ζημία στο ενδιαφερόμενο μέρος.

 

  Η αίτηση ορίστηκε για ακρόαση στις 29.7.2026. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι ανέπτυξαν και προφορικώς τις εκατέρωθεν θέσεις τους, με εμπεριστατωμένες προφορικές αγορεύσεις, αλλά και με γραπτή επιχειρηματολογία με την οποία εφοδίασαν το Δικαστήριο, η οποία και αποτελεί μέρος του σχετικού πρακτικού.

 

  Ο σκοπός της έκδοσης ενός προσωρινού διατάγματος είναι η διατήρηση της κατάστασης που υπήρχε πριν από την έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης και η αναστολή της απόφασης μέχρι νεοτέρας απόφασης του Δικαστηρίου. Το προσωρινό αυτό μέτρο, το οποίο συνιστά μια δραστική θεραπεία, πρέπει να εξετάζεται με πολύ μεγάλη προσοχή, λόγω του ότι, το Δικαστήριο δεν ενδείκνυται να παρεμβαίνει σε μια διοικητική απόφαση προτού ολοκληρωθεί η έρευνά του για την εγκυρότητα της προσβαλλόμενης πράξης, στην άνεση που παρέχει η εξέταση της ουσίας της διαφοράς.

 

  Εδράζεται επί του Κανονισμού 13 των Διαδικαστικών Κανονισμών του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962, οι οποίοι ισχύουν κατ’ αναλογίαν στη βάση του Κανονισμού 2 των περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικών Κανονισμών του 2015.

 

  Οι αρχές βάσει των οποίων ενεργεί το Δικαστήριο κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού 13 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962, είναι νομολογιακά παγιωμένες. Σύμφωνα με την πλούσια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, προσωρινό διάταγμα εκδίδεται μόνον όταν κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, το Δικαστήριο βεβαιωθεί ότι στοιχειοθετούνται ένα από τα δυο πιο κάτω απαραίτητα στοιχεία, ήτοι:

(α) έκδηλη παρανομία στη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης ή

(β) πρόκληση ανεπανόρθωτης ζημιάς στον αιτητή από τη μη έκδοση του διατάγματος, με την ταυτόχρονη προϋπόθεση ότι δεν δημιουργούνται ανυπέρβλητα εμπόδια στη διοίκηση.

 

  Έχει πλέον εδραιωθεί, ότι η έκδηλη παρανομία υπάρχει μόνον όταν από το διαθέσιμο υλικό, αντικειμενικά κρινόμενο και μη υποκείμενο σε στάθμιση για έκφραση κρίσης, αναδύεται τόσο πρόδηλα αναγνωρίσιμη παρανομία, ώστε να μην χρειάζεται να διερευνηθούν τα αμφισβητούμενα γεγονότα.

 

  Η δε παρανομία θα πρέπει να αναδύεται από μόνη της, από αναντίλεκτα και αντικειμενικά δεδομένα. Η προσφερόμενη στο Δικαστήριο δυνατότητα έκδοσης προσωρινών διαταγμάτων, μέχρι την αποπεράτωση μίας προσφυγής, ασκείται με φειδώ και μόνον όταν στοιχειοθετηθούν ένα από τα δύο πιο πάνω αναφερόμενα στοιχεία (Moyo and another v. The Republic of Cyprus (1988) 3B C.L.R. 1203, Kροκίδου ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1857, Νικολάου ν. Δημοκρατίας (1992) 4 Α.Α.Δ. 3959, Λοϊζίδης ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 234, Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου ν. Marfin Popular Bank Ltd (2007) 3 A.Α.Δ. 32, Τούμπας κ.ά. ν. Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 387).

 

  Εξέτασα με μεγάλη προσοχή όλα τα ενώπιον μου στοιχεία υπό το φως των ικανών εισηγήσεων των ευπαιδεύτων συνηγόρων των διαδίκων.

 

  Εγέρθηκε από τους καθ’ ων η αίτηση η θέση πως εσφαλμένα η αίτηση για αναστολή εκτέλεσης και εφαρμογής της άδειας οικοδομής στρέφεται κατά του καθ’ ου η αίτηση, διότι η εκτέλεση της άδειας οικοδομής και η εφαρμογή της, δεν θα γίνει από τον ΕΟΑ Λευκωσίας, αλλά από το πρόσωπο που την έλαβε, εν προκειμένω το ενδιαφερόμενο μέρος. Δεν συμφωνώ με αυτή τη θέση. Με την υπό εκδίκαση αίτηση, επιζητείται από τους αιτητές η αναστολή της εκτέλεσης της άδειας οικοδομής, της διοικητικής δηλαδή πράξης, η νομιμότητα της οποίας προσβάλλεται με την προσφυγή, τα έννομα αποτελέσματα της οποίας παράγονται άμεσα, χωρίς την έκδοση διατάγματος του Δικαστηρίου που να την αναστέλλει.

 

  Το πρώτο ζήτημα που κρίνεται ουσιώδες να τονιστεί, είναι το αλληλένδετο των δύο αδειών που απαιτούνται να υποβληθούν προς εξέταση, σε σχέση με συγκεκριμένη ανάπτυξη: αφενός της πολεοδομικής άδειας, η οποία προηγείται χρονικά και αφετέρου της οικοδομικής, η οποία ακολουθεί.

 

  Κατά τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η άδεια οικοδομής - η οποία αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής και η αναστολή εκτέλεσής της, το επίδικο εν προκειμένω ζήτημα - είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πολεοδομική άδεια και είναι απόλυτα συναφείς κατά τρόπο που επιβάλλεται η συνεκδίκασή τους (Νεοφύτου ν. Υπουργικού Συμβουλίου κ.ά. (2006) 3 Α.Α.Δ.478, Ε.Δ.Δ. 159/2019 Μακρή ν. Δήμου Λακατάμιας, ημερομηνίας 14.10.2024).

 

  Πολύ σημαντικά κρίνονται τα όσα λέχθηκαν στην απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου στην Ε.Δ.Δ. 70/2017 Χατζηευσταθίου ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 13.11.2023, όπου με αναφορά και στην Δήμος Λευκωσίας ν. Νιόβης Παπαϊωάννου κ.α. (2010) 3 Α.Α.Δ. 102, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα, με έμφαση που προστέθηκε από το παρόν Δικαστήριο:-

«Η πολεοδομική άδεια συνιστά αυτοτελή πράξη, εκτελεστή σ’ όλη την έκταση της καθοριστική για τα δικαιώματα του ιδιοκτήτη να προβεί σε ανάπτυξη της γης στην οποία αναφέρεται βλ. Τσάτσου – Η Αίτησης Ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, σελ. 124 κ.ε. Στασινόπουλου – Δίκαιον των Διοικητικών Πράξεων, σελ. 123 κ.ε, και Frangos & Others v. Republic (1982) 3 C.L.R. 53). Η πολεοδομική άδεια αποτελεί το θεμέλιο, την προϋπόθεση για την υποβολή αίτησης για την παροχή άδειας οικοδομής. Χωρίς το θεμέλιο αυτό δεν παρέχεται εξουσία στην αρμόδια, βάσει του Κεφ.96, αρχή να εξετάσει τη δυνατότητα παροχής άδειας οικοδομής. Ο κάτοχος πολεοδομικής άδειας ο οποίος απευθύνεται για άδεια οικοδομής, δεσμεύεται εκ προοιμίου από αυτή εφόσον τούτο το δικαίωμα του για ανάπτυξη στοιχειοθετείται από τους όρους της. Η άδεια οικοδομής ορθά χαρακτηρίζεται ως άδεια για την εκτέλεση των εγκριθέντων με την πολεοδομική άδεια έργων. Η εξουσία της αρμόδιας αρχής περιορίζεται ουσιαστικά στον καθορισμό των όρων της εκτέλεσης. (Δήμος Λευκωσίας ν. Νιόβης Παπαϊωάννου κ.α. (2010) 3 ΑΑΔ 102 και στις εκεί μνημονευόμενες αποφάσεις).

 

Είναι παραδεκτό και εκ μέρους της συνηγόρου του εφεσείοντα ότι η πολεοδομική άδεια αποτελεί την προϋπόθεση και θεμέλιο της άδειας οικοδομής, θέση την οποία εξέφρασε και μέσω της αίτησης για συνεκδίκαση (ημερ. 3.8.19) της παρούσας έφεσης με την υπ’ αρ. 48/16 και επανέλαβε και στο περίγραμμα αγόρευσης της, αναφέροντας αυτά που νομολογιακά έχουν καθιερωθεί (Παπαϊωάννου, ανωτέρω), ήτοι πως σε περίπτωση επικύρωσης της πολεοδομικής άδειας ως νόμιμης, τότε αυτόματα επικυρώνεται και η άδεια οικοδομής, εκτός βέβαια και αν προσβάλλονται και άλλα στοιχεία της, τα οποία θα πρέπει να εξεταστούν. Σε περίπτωση που η πολεοδομική άδεια ακυρωθεί συμπαρασύρει σε ακυρότητα και την άδεια οικοδομής.

 Συναφή είναι όσα αναφέρονται στην Μιλτιάδης Πρωτοπαπάς ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Φρενάρους (1997) (Ε) ΑΑΔ 2922 (την οποίαν η συνήγορος του εφεσείοντα επικαλέστηκε).

 «Περαιτέρω, κρίνω ότι η αρμόδια αρχή για έκδοση άδειας οικοδομής δεσμεύεται, κατά την εξέταση αιτήσεων προς αυτήν, από οποιαδήποτε εκδοθείσα πολεοδομική άδεια, ως προς τη συγκεκριμένη ανάπτυξη για την οποία εκδόθηκε η πολεοδομική άδεια και τους περιλαμβανομένους σ' αυτήν όρους. Η πολεοδομική άδεια προηγείται της άδειας οικοδομής, αποτελεί δε συνάμα και απαραίτητη προϋπόθεση της. Η αρμόδια αρχή για έκδοση άδειας οικοδομής δεν μπορεί να ασκήσει οποιοδήποτε ιεραρχικό έλεγχο επί της ήδη εκδοθείσας από την πολεοδομική αρχή άδειας, ούτε να αμφισβητήσει τελεσίδικη πολεοδομική άδεια.»

 

  Η αυτοτέλεια των δύο αδειών, οι οποίες εκδίδονται από διαφορετικά διοικητικά όργανα, Πολεοδομική Αρχή και ΕΟΑ (εν προκειμένω), στη βάση διαφορετικών νομοθεσιών, έρχεται στο προσκήνιο σε περίπτωση που η πολεοδομική άδεια επικυρωθεί.

 

  Στην περίπτωση επομένως που η πολεοδομική άδεια κριθεί δικαστικώς ως νόμιμη, παραμένουν προς εξέταση μόνον τα ζητήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της αρμόδιας αρχής, κατά τις διατάξεις του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, χωρίς να επανέρχονται στο προσκήνιο ζητήματα που έτυχαν ήδη εξέτασης από την Πολεοδομική Αρχή, η οποία για την έκδοση της πολεοδομικής άδειας, έθεσε όρους, τους οποίους ο λήπτης της άδειας, οφείλει να εφαρμόσει. Επιπροσθέτως, οι εν λόγω πολεοδομικοί όροι, καθίσταται αναπόσπαστο μέρος της άδειας οικοδομής που ακολουθεί, εφόσον πληρούνται τα απαιτούμενα του Κεφ. 96. Εξ ου και η πολεοδομική άδεια, χαρακτηρίζεται ως το θεμέλιο της οικοδομικής.

 

  Αντιθέτως, στην περίπτωση που η πολεοδομική άδεια έτυχε δικαστικής ακύρωσης, τότε, εξαφανίζεται το θεμέλιο της άδειας οικοδομής και συμπαρασύρεται και αυτή σε ακύρωση. Είναι γι’ αυτό το λόγο που υφίσταται άρρηκτη σύνδεση των δύο αδειών, κάτι που καθιστά απαραίτητη την συνεκδίκασή τους.

 

  Στην παρούσα περίπτωση, δεν ακολουθήθηκε αυτό το δικονομικό διάβημα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την έκδοση δικαστικών αποφάσεων επί της πολεοδομικής άδειας, αποφάσεις που επηρεάζουν και την εξέλιξη της παρούσας.

 

  Λόγω του πρώιμου σταδίου που βρίσκεται ακόμα η προσφυγή και δεδομένου ότι η υπό εκδίκαση αίτηση αφορά σε αίτημα για αναστολή εκτέλεσης της άδειας οικοδομής, θα περιοριστώ στην εξέταση των προϋποθέσεων που έχουν καθοριστεί από τη νομολογία, για έκδοση αυτής της φύσεως διαταγμάτων.

 

  Προωθήθηκαν με την αίτηση και οι δύο διαζευκτικές προϋποθέσεις, αυτή της έκδηλης παρανομίας, αλλά και της ανεπανόρθωτης ζημίας.

 

  Σε κάθε περίπτωση, επαναλαμβάνεται πως η έκδηλη παρανομία θα πρέπει να αναδύεται αυτόματα, στη βάση του υπάρχοντος διαθέσιμου υλικού και να είναι αντικειμενικά αναντίλεκτη, χωρίς να χρειάζεται στάθμιση και έκφραση κρίσης.

 

  Μελετώντας την υπόθεση στο σύνολό της, έχω καταλήξει ότι τα γεγονότα, καθώς επίσης και οι νομικοί ισχυρισμοί που έχουν προβληθεί, το γεγονός της έκδοσης επικυρωτικής απόφασης από το Διοικητικό Δικαστήριο σε σχέση με την πολεοδομική άδεια, της εκκρεμοδικίας των Εφέσεων ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου επί αυτής και την ανάληψη δικαιοδοσίας από το τελευταίο, σε σχέση με αίτηση που υπεβλήθη από τους αιτητές για έκδοση προσωρινού διατάγματος αναστολής εκτέλεσης της πολεοδομικής άδειας και όχι της δικαστικής απόφασης, πολεοδομική άδεια η οποία έτυχε επικύρωσης από το Διοικητικό Δικαστήριο, δεν παρουσιάζουν την εικόνα της έκδηλης παρανομίας, εικόνα που έχει σκιαγραφηθεί ήδη σε πληθώρα νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

 

  Αλλά και ειδικότερα. Ως προς το ζήτημα της αναρμοδιότητας, προτάθηκε από τους αιτητές πως αρμόδια αρχή ήταν ο Διευθυντής Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 3(1)(β) και 14(2) δεύτερη επιφύλαξη του Κεφ. 96. Δεν προκύπτει, όμως, πως οι διατάξεις του άρθρου 14, αφορούν την έκδοση άδειας οικοδομής, όπως η επίδικη, αλλά αφορά τον καθορισμό ζωνών εντός των οποίων δεν μπορούν να ανεγερθούν συγκεκριμένες οικοδομές ή βιομηχανίες για τις οποίες δημοσιεύεται σχετική γνωστοποίηση και πως σε περίπτωση που το Υπουργικό Συμβούλιο ικανοποιείται πως το δημόσιο συμφέρον απαιτεί την έκδοση άδειας, το τελευταίο διατάσσει τον Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας να το πράξει, κάτι που δεν είναι η εδώ περίπτωση.

 

  Ούτε και οι θέσεις του κατά πόσον τηρήθηκαν οι διατάξεις του άρθρου 9(4)(β) του Κεφ. 96, για την χωροθέτηση του εργοστασίου, συνιστούν έκδηλη παρανομία, καθότι τα ζητήματα δεν είναι ξεκάθαρα, αλλά χρήζουν προσεκτικής μελέτης, εμβάθυνσης και απόφασης. Συνιστούν ζητήματα που θα πρέπει να επιλυθούν κατά τη δίκη της κυρίως προσφυγής, κατά την οποία είναι και το κατάλληλο στάδιο προκειμένου να διερευνηθούν, με την άνεση που δίδεται, όλα τα αμφισβητούμενα γεγονότα.

 

  Δεν εντοπίζω να υφίσταται έκδηλη παρανομία σε σχέση με την διαδικασία που ακολουθήθηκε για την μετακίνηση του αργακιού. Αναφέρεται στην Ένσταση πως υπήρξε υποχρέωση στον εκμισθωτή του κρατικού τεμαχίου / αιτητή της άδειας (ενδιαφερόμενο μέρος) να εκπονήσει μελέτη διαχείρισης όμβριων υδάτων της περιοχής η οποία να τύχει της έγκρισης του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων κατά το στάδιο της πολεοδομικής άδειας. Γι’ αυτό το ζήτημα, τέθηκε στην πολεοδομική άδεια ο όρος (523), που επέβαλλε στον αιτητή της άδειας, την εκπόνηση υδρολογικής μελέτης, η οποία υπεβλήθη και εγκρίθηκε από το αρμόδιο τμήμα. Οι εν λόγω μελέτες, ενδεχομένως, θα συνιστούν μέρος των διοικητικών φακέλων που αφορούν την πολεοδομική άδεια και όχι την επίδικη, καθότι αυτής της φύσεως ζητήματα, έτυχαν χειρισμού και εξέτασης κατ’ εκείνο το στάδιο και όχι στα πλαίσια της οικοδομικής.

 

  Κρίνω ορθό να αναφέρω πως, ανατρέχοντας στην προσβαλλόμενη άδεια οικοδομής, ημερομηνίας 8.7.2022, στους Γενικούς Όρους αυτής και συγκεκριμένα στον όρο (1), αναφέρεται πως ισχύουν όλοι οι όροι της πολεοδομικής άδειας με αρ. ΛΕΥ/108/2021, ημερομηνίας 24.3.2022, εκτός όπου τροποποιούνται. Στον όρο (2), ομοίως αναφέρεται πως οι όροι της πολεοδομικής άδειας αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της άδειας οικοδομής και πως η ανάπτυξη δε θα τεθεί σε χρήση εκτός εάν υλοποιηθούν / εκτελεστούν όλοι οι όροι της πολεοδομικής άδειας.

 

  Αυτά, υποδεικνύουν, κατά την άποψη μου, όχι μόνον το αλληλένδετο των δύο αδειών, αλλά και το γεγονός πως ό,τι αποτέλεσε αντικείμενο εξέτασης στα πλαίσια της πολεοδομικής άδειας, δεν εξετάζεται εκ νέου και στην οικοδομική, παρά μόνον στην δεύτερη, τίθενται επιπρόσθετοι όροι, στη βάση της αρμοδιότητας που απορρέει από το Κεφ. 96.

 

  Επομένως, όσοι ισχυρισμοί προβάλλονται εκ μέρους των αιτητών, οι οποίοι έτυχαν ήδη εξέτασης από την Πολεοδομική Αρχή, στα πλαίσια εξέτασης της πολεοδομικής αίτησης, δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο αναθεώρησης στην παρούσα διαδικασία.

 

  Σε κάθε περίπτωση, για το ζήτημα της ανεπανόρθωτης βλάβης, οι ισχυρισμοί σχετίζονται με τη διακύβευση της προστασίας του περιβάλλοντος, λόγω του επηρεασμού του υδατορέματος / αργακιού και αφετέρου, λόγω του επηρεασμού της υγείας και ποιότητας της ζωής των κατοίκων από ρύπους, εκπομπές και οχληρία.

 

  Στην άδεια οικοδομής, έχουν τεθεί συγκεκριμένοι πρόσθετοι όροι, πέραν των όρων που τέθηκαν στην πολεοδομική άδεια. Ειδικότερα, ο όρος (6) αφορά στην μετακίνηση του αργακιού και την κατασκευή της οδικής διασταύρωσης σύμφωνα με την υδρολογική και υδραυλική μελέτη. Ο όρος (7), άπτεται της ανάληψης τυχόν εναπομένοντος μικρού κινδύνου πλημυρών από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη του έργου (ενδιαφερόμενο μέρος). Ο όρος (8), θέτει υποχρεωτική δημιουργία προστατευτικής λωρίδας πλάτους 3,00 μέτρων, ομοίως και ο όρος (14), με τον οποίο τονίζεται ο όρος (510) της πολεοδομικής άδειας για την κατασκευή λωρίδας προστασίας του αργακιού.

 

  Αυτά καταδεικνύουν τις ασφαλιστικές δικλείδες που έχουν τεθεί υπό μορφή όρων της άδειας οικοδομής, όρους τους οποίους ενέχει υποχρέωση τήρησης το ενδιαφερόμενο μέρος. 

 

  Οι αναφορές που γίνονται από τον ενόρκως δηλούντα Δρ Λοϊζίδη στην εκπομπή ρύπων, οχληρίας και έντονης δυσωδίας, τα οποία τεκμηριώνονται στις εκθέσεις της Επιστημονικής Ομάδας Ακαδημαϊκών, δεν αποτελούν ζητήματα τα οποία έτυχαν εξέτασης από τον τότε Έπαρχο Λευκωσίας προς το σκοπό έκδοσης της άδειας οικοδομής. Αυτά αποτέλεσαν αντικείμενο εξέτασης στα πλαίσια της πολεοδομικής άδειας, όπου και τέθηκε ο όρος (513) για την υποχρέωση τήρησης των όρων και απαιτήσεων της Περιβαλλοντικής Αρχής, σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην Γνωμοδότηση της ημερομηνίας 4.3.2022, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Πολεοδομικής Άδειας.

 Σημειώνεται πως οι δύο εκθέσεις / τεχνικές μελέτες στις οποίες κάνει αναφορά ο ενόρκως δηλών Δρ Λοϊζίδης, Νοεμβρίου του 2022 και Αυγούστου του 2022, δεν ήταν ενώπιον ούτε της Πολεοδομικής Αρχής, ούτε και της Επαρχιακής Διοίκησης και είναι εκτός ουσιώδους χρόνου, λαμβανομένου υπόψη πως η εδώ επίδικη άδεια οικοδομής, εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2022.

 

  Σε κάθε περίπτωση, το παρόν Δικαστήριο κρίνει πως, η έκδοση της επικυρωτικής απόφασης σε σχέση με την πολεοδομική άδεια, απορριπτικής απόφασης ημερομηνίας 5.2.2026 (προσφυγή 809/2022(iJ)), αποβαίνει ουσιαστική και για την παρούσα διαδικασία, με εναπομείναντα, μόνον, τα όσα που άπτονται της εξέτασης των περαιτέρω ζητημάτων του Κεφ. 96, έστω και εάν υφίσταται εκκρεμοδικία της Έφεσης, αφού η καταχώριση Έφεσης δεν αναστέλλει την πρωτόδικη απόφαση (Katarina Shipping v. Ship “Poly” (1978) 1 C.L.R. 355, Christoudias v. Republic (1985) 3 C.L.R. 1615, Christophorou and Others (No.2) v. Republic (1985) 3 C.L.R. 676, Antenna TV Limited v. Υπουργικού Συμβουλίου (1995) 4 Α.Α.Δ. 478).

  Θα πρέπει επίσης να λεχθεί πως δεν συμφωνώ με τις θέσεις που εγείρουν οι ευπαίδευτες συνήγοροι των καθ’ ων η αίτηση και του ενδιαφερόμενου μέρους πως, η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου ημερομηνίας 16.6.2026, με την οποία έτυχε εξέτασης και απόρριψης ενδιάμεση αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος αναστολής εκτέλεσης της πολεοδομικής άδειας, αποτελεί δεσμευτικό προηγούμενο για το παρόν Δικαστήριο.

 

  Οι κρίσεις που έχουν εκφραστεί στην προαναφερόμενη απόφαση, δεν αφορούν την παρούσα διαδικασία, δεν αφορούν τα της άδειας οικοδομής, αλλά τα δεδομένα της προσφυγής με αρ. 809/2022(iJ), η οποία αφορούσε τη νομιμότητα της εκδοθείσας πολεοδομικής άδειας, η οποία επικυρώθηκε πρωτόδικα και κατά της οποίας εκκρεμεί η Έφεση με αρ. 15/2026.

 

  Σχετικά, άλλωστε, είναι και τα όσα αναφέρονται από το ίδιο το Εφετείο στις σελίδες 15 και 16 της απόφασης[1].

  Δεν συμφωνώ με τις θέσεις που προώθησαν οι ευπαίδευτες συνήγοροι των καθ’ ων η αίτηση και του ενδιαφερόμενου μέρους πως, η ανεπανόρθωτη βλάβη δεν προκαλείται ούτε από την πολεοδομική άδεια, ούτε από την άδεια οικοδομής, αλλά από την χρήση και λειτουργία του ανεγερθέντος εργοστασίου και την επιβεβλημένη λήψη πιστοποιητικού εγκρίσεως, δυνάμει άρθρου 10(1) του Κεφ. 96, υποβάλλοντας τη θέση πως χωρίς την έναρξη της λειτουργίας του εργοστασίου, δεν είναι δυνατόν να προκληθεί βλάβη στους αιτητές.

 

  Αντικείμενο δικαστικού ελέγχου, δεν είναι το πιστοποιητικό εγκρίσεως λειτουργίας μίας ανάπτυξης, η οποία αδειοδοτήθηκε. Αντικείμενο δικαστικού ελέγχου, είναι η ίδια η αδειοδότηση της ανάπτυξης και η νομιμότητα των διαδικασιών και τήρησης των σχετικών νομοθετικών προνοιών, προκειμένου να εγκριθεί η αιτούμενη ανάπτυξη. Σε αυτό έγκειται ο έλεγχος νομιμότητας, στην τήρηση δηλαδή των προνοιών της νομοθεσίας για να εκδοθεί η άδεια, η οποία θα επιτρέψει στην αιτούμενη ανάπτυξη.

 

  Η ίδια η λειτουργία του εργοστασίου, είναι κάτι το οποίο έπεται. Αφού τηρηθούν οι όροι που τέθηκαν από την Πολεοδομική και Οικοδομική Αρχή, τότε ο ιδιοκτήτης της ανάπτυξης θα προχωρήσει στην υποβολή αίτησης για έκδοση του πιστοποιητικού έγκρισης, που αποτελεί ένα στάδιο μεταγενέστερο που αφορά το στάδιο της εκτέλεσης της άδειας και όχι του ελέγχου της νομιμότητας της αδειοδότησης της ανάπτυξης.

 

  Το πρόσωπο, δηλαδή, που επικαλείται ζημία από την έκδοση μίας άδειας ανάπτυξης, δεν θα αναμένει να έκδοση του πιστοποιητικού έγκρισης προκειμένου να ζητήσει θεραπεία, καθότι έρεισμα και υπόβαθρο του τελευταίου, αποτελεί η διοικητική πράξη που αδειοδοτεί αυτή την ανάπτυξη, κατά της οποίας χωρεί η καταχώριση προσφυγής προς άσκηση του δικαστικού ελέγχου.

 

  Σε κάθε όμως περίπτωση, όπως έχω ήδη αναφέρει πιο πάνω, δεν διαπιστώνω την ύπαρξη ανεπανόρθωτης βλάβης όπως την θέτουν οι αιτητές, καθότι τα ζητήματα της οχληρίας, ρύπων, αλλά και υδατορέματος, εξετάστηκαν ήδη από την Περιβαλλοντική Αρχή, η οποία εξέδωσε Γνωμοδότηση ημερομηνίας 4.3.2022, που αποτελεί αναπόσπαστο όρο της πολεοδομικής άδειας (όρος 513), η νομιμότητα της οποίας εξετάστηκε και επικυρώθηκε από το Διοικητικό Δικαστήριο.

 

  Για τους πιο πάνω λόγους, η παρούσα αίτηση θα πρέπει να έχει απορριπτική κατάληξη.

 

  Η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα εναντίον των αιτητών και υπέρ των καθ’ ων η αίτηση, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.

 

  Η προσφυγή είναι ήδη ορισμένη στις 9.10.2026 για οδηγίες. Μέχρι τότε να καταχωριστεί η γραπτή αγόρευση των αιτητών.

 

                       

 

                   Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.