ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση αρ. 2031/2022(iJ))
7 Αυγούστου 2026
[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ/στής Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ZIYOUR HOSNI NABO,
Αιτητής,
v.
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
2. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
Καθ’ ων η αίτηση.
……………………………
Διονύσιος Νικολετόπουλος, για Γεώργιος Κ. Γεωργίου Δ.Ε.Π.Ε., για τον αιτητή.
Αθανασία Αχιλλέως, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής, αποτελεί η απόρριψη της αίτησης που υπέβαλε ο αιτητής στις 25.4.2019, για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση, απορριπτική απόφαση που του γνωστοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 29.8.2022.
Ο αιτητής είναι Σύρος υπήκοος. Αφίχθηκε στη Δημοκρατία σε άγνωστη ημερομηνία, από άγνωστο σημείο εισόδου. Στις 14.9.2010, υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, η οποία είχε απορριπτική κατάληξη από την Υπηρεσία Ασύλου στις 8.6.2011. Κατά της απορριπτικής αυτής απόφασης, υπέβαλε διοικητική προσφυγή ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, η οποία με απόφαση ημερομηνίας 28.7.2014, παραχώρησε στον αιτητή καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, καθεστώς το οποίο εξακολουθεί να κατέχει μέχρι και τον ουσιώδη, στην παρούσα προσφυγή, χρόνο.
Στις 22.9.2016, υπέβαλε αίτηση για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση, η οποία απερρίφθη στις 2.4.2019, λόγω του ότι είχε καταστεί βάρος στα δημόσια οικονομικά του κράτους, λαμβάνοντας δημόσιο βοήθημα.
Υπέβαλε και δεύτερη αίτηση για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση, την επίδικη, ημερομηνίας 25.4.2019. Η προσωπική συνέντευξη, έλαβε χώρα στις 24.3.2022. Λειτουργός του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, ετοίμασε σχετικό σημείωμα, το οποίο και υπέβαλε ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών, με απορριπτική εισήγηση.
Ο Υπουργός Εσωτερικών αποφάσισε στις 19.7.2022, την απόρριψη της υποβληθείσας αιτήσεως και η εν λόγω απόφαση του γνωστοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 29.8.2022, το περιεχόμενο της οποίας παραθέτω αυτούσιο:-
«Έχω οδηγίες να αναφερθώ στην αίτησή σας ημερ. 25/04/2019 για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση και να σας πληροφορήσω ότι μετά από δέουσα έρευνα, η αίτησή σας τέθηκε ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών και εξετάσθηκε με τη δέουσα προσοχή αλλά δεν κατέστη δυνατό να εγκριθεί καθότι δεν έχετε επαρκείς πόρους για τη διαβίωσή σας στη Δημοκρατία και ως εκ τούτου, υπάρχει κίνδυνος να καταστείτε βάρος στα δημόσια οικονομικά. Ακόμη, μέχρι το 2018, όπως κατέδειξε η έρευνα του Τμήματος, ήσασταν λήπτης δημοσίου βοηθήματος».
Προς ακύρωση της επίδικης διοικητικής απόφασης, ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή, προωθεί ισχυρισμούς περί ελλιπούς έρευνας, ελλιπούς αιτιολογίας και μη λήψης υπόψη ουσιωδών παραγόντων που όφειλε η διοίκηση να εξετάσει. Όπως υποστηρίζει, κατά τον χρόνο υποβολής της αιτήσεως και μέχρι σήμερα, έχει σταθερή κατοικία στην Κύπρο, στην οποία βρίσκεται το κέντρο των βιοτικών του δεσμών, δημιούργησε την οικογένειά του, που αποτελείται από τη σύζυγό του και τα τρία ανήλικα τέκνα τους. Διαμένουν σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα κατά τα τελευταία 13 έτη, καταβάλλει ανελλιπώς το ενοίκιο, ενώ εργάζεται από το 2018 στον ίδιο εργοδότη, έχοντας πολύ καλές σχέσεις με όλο το προσωπικό. Όπως αναφέρει, προτού εξεύρει την παρούσα του απασχόληση, επισκεπτόταν καθημερινά το Γραφείο Εργασίας προκειμένου να μπορέσει να εργαστεί, χωρίς όμως αποτέλεσμα, καταλήγοντας να λαμβάνει δημόσιο βοήθημα. Από το έτος 2018 που εργάζεται σε ατμοκαθαριστήριο, λαμβάνει από την εργασία του μηνιαίο εισόδημα της τάξης των €954,58 μεικτά, εισόδημα το οποίο με τις υπερωρίες, μπορεί να αυξηθεί στα €1400 έχοντας έτσι τη δυνατότητα να συντηρεί την οικογένειά του, χωρίς να καταστεί βάρος στα δημόσια οικονομικά του κράτους.
Αποτελεί επίσης θέση του, πως ο Υπουργός Εσωτερικών δεν διερεύνησε όλα τα πραγματικά περιστατικά που περιβάλλουν την περίπτωσή του, πως είναι καλού χαρακτήρα, έχει πρόθεση να παραμείνει στη Δημοκρατία και πως έχει ενσωματωθεί στο κυπριακό περιβάλλον.
Αντίθετη υπήρξε η προσέγγιση της ευπαιδεύτου συνηγόρου της Δημοκρατίας, η οποία, με αναφορά στην νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και ιδιαίτερα πως η επίδικη διαδικασία, άπτεται των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Δημοκρατίας, τόνισε την ευρεία εξουσία του Υπουργού Εσωτερικών να προβεί σε απόφαση για πολιτογράφηση αλλοδαπού προσώπου, υπενθυμίζοντας πως και μόνον η ύπαρξη των τυπικών προϋποθέσεων που προνοούνται στη σχετική νομοθεσία, δεν συνεπάγεται την αυτόματη χορήγηση της κυπριακής υπηκοότητας. Υπέβαλε πως για την έκδοση της επίδικης διοικητικής απόφασης, προηγήθηκε η δέουσα έρευνα και δόθηκε πλήρης αιτιολογία για την απόρριψη της αιτήσεως.
Σύμφωνα με την προσβαλλόμενη απόφαση, η αίτηση που υπέβαλε ο αιτητής, απορρίφθηκε λόγω μη ύπαρξης επαρκών οικονομικών πόρων για τη διαβίωσή του στη Δημοκρατία, αφού λήφθηκε υπόψη πως είναι ο μόνος στην οικογενειακή του μονάδα που εργάζεται, η σύζυγός του είναι άνεργη και έχει τρία ανήλικα τέκνα. Επί τούτου, λήφθηκε επιπροσθέτως υπόψη και το γεγονός πως στο παρελθόν, κατά το έτος 2018, υπήρξε λήπτης δημόσιου βοηθήματος.
Οι σχετικές νομοθετικές διατάξεις για την δυνατότητα απόκτησης της ιδιότητας του πολίτη της Δημοκρατίας, από αλλοδαπό πρόσωπο, είναι πολύ καλά γνωστές. Αυτές περιλαμβάνονται στις διατάξεις του άρθρου 111 του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, Ν. 141(Ι)/2002, ως αυτός ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο, σε συνδυασμό με τα όσα ορίζονται και στον Τρίτο Πίνακα του Νόμου.
Οι πάγιες αρχές της νομολογίας επί του θέματος, επαναλήφθηκαν εκ νέου από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο, στα πλαίσια της Ε.Δ.Δ. 141/18 Hamdan ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 6.3.2024, ομοίως και της προσφάτως εκδοθείσας απόφασης στην Ε.Δ.Δ. 5/2021 Abdallah ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 11.2.2026. Επαναλήφθηκε η διαχρονική νομολογιακή αρχή πως, η πολιτογράφηση συνιστά μία εξουσία, η οποία ανάγεται στην κυρίαρχη φύση του κράτους, το οποίο μπορεί να παραχωρήσει υπηκοότητα σε πρόσωπα που επιθυμεί, με μόνο περιορισμό την ανάγκη επίδειξης καλής πίστης. Σύμφωνα με τα νομολογιακά κριθέντα, δεν αναγνωρίζεται απόλυτο δικαίωμα πολιτογράφησης ενός αλλοδαπού προσώπου, παρά μόνον προσδοκία πως δια της δέουσας υποβολής αίτησης, το αίτημα θα αξιολογηθεί προσηκόντως και θα τύχει ανάλογης, καλόπιστης και εξατομικευμένης κρίσης, κατά την άσκηση της παρεχόμενης προς τη διοίκηση ευρείας διακριτικής ευχέρειας (Ananda Marga Ltd v. Republic (1985) 3(D) C.L.R. 2583, Ήρωα ν. Δημοκρατίας (2005) 3 Α.Α.Δ. 307, Mohamad ν. Δημοκρατίας (2010) 3 Α.Α.Δ. 18, Amer ν. Δημοκρατίας (2011) 3(Α) Α.Α.Δ. 66, Alyatim ν. Δημοκρατίας (2016) 3 Α.Α.Δ. 496, Ε.Δ.Δ. 205/2019 Nagorny ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 25.10.2024).
Στην απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Ε.Δ.Δ. 18/2017, Mkrtchyan ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 27.9.2023, υπεδείχθη, εκ νέου, πως η ύπαρξη των τυπικών προσόντων του άρθρου 111 (Τρίτος Πίνακας) του Νόμου, απλώς δημιουργεί το δικαίωμα για την υποβολή αίτησης για πολιτογράφηση και δεν δημιουργεί υποχρέωση χορήγησης υπηκοότητας, καθότι αυτό θα ήταν ασύμβατο με την έννοια της κυριαρχίας του κράτους.
Σύμφωνα με τα όσα λέχθηκαν και στην Ε.Δ.Δ. 130/2020, Arakelian ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 10.3.2025, εκείνο που θα μπορούσε να εκθεμελιώσει το τεκμήριο της καλόπιστης άσκησης διακριτικής ευχέρειας, είναι το κατά πόσον μπορεί ο εκάστοτε αιτητής να καταδείξει ότι υπήρξε κακοπιστία ή αυθαιρεσία της διοίκησης, σε επίπεδο συνολικής αξιολόγησης των δεδομένων του και όχι μεμονωμένων ενεργειών.
Στην Reyes ν. Δημοκρατίας (2018) 3 Α.Α.Δ. 731, αναφέρεται πως η ύπαρξη και μόνον των τυπικών κριτηρίων του Τρίτου Πίνακα του Ν. 141(Ι)/2002, δεν οδηγεί αυτομάτως και άνευ ετέρου σε έγκριση της αιτήσεως, αλλά κατά την άσκηση της ευρείας διακριτικής ευχέρειας του Υπουργού Εσωτερικών, διερευνώνται και άλλοι παράγοντες, όπως η δυνατότητα ενσωμάτωσης του εκάστοτε αιτητή στο Κυπριακό περιβάλλον, η ειλικρινής του επιθυμία να καταστεί Κύπριος πολίτης λαμβανομένου υπόψη ότι επέδειξε καλή διαγωγή, ότι έμαθε και ομιλεί ικανοποιητικά την Ελληνική γλώσσα, τις γνώσεις του για τον Κυπριακό πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα και γενικά τη συμμετοχή του στον ντόπιο τρόπο ζωής. Αυτά τα στοιχεία, μαζί με άλλα δημογραφικά, οικονομικά και εθνικά, συσταθμίζονται, λαμβανομένων πάντοτε υπόψη και των γενικότερων συμφερόντων του κράτους.
Εντός του Τεκμηρίου 1, περιέχεται στις σελιδώσεις 20 – 14, το έντυπο προσωπικής συνέντευξης του αιτητή, μαζί με έγγραφα που τον αφορούν, όπως το ενοικιαστήριο έγγραφο, καταστάσεις τραπεζικού λογαριασμού και αναλυτική κατάσταση αποδοχών για τα έτη 2020 και 2021, όπως επίσης και ο ασφαλιστικός του λογαριασμός, όπως αυτός τηρείται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, από τις οποίες προκύπτει πως ο αιτητής εργάζεται από το έτος 2018 και έπειτα. Κατά την προσωπική συνέντευξη, ο ίδιος δήλωσε πως λαμβάνει μηνιαίο καθαρό μισθό €850, δεν έχει οποιεσδήποτε καταθέσεις στην Τράπεζα, έχει τρία ανήλικα παιδιά και καταβάλλει μηνιαίο ενοίκιο ύψους €365.
Στην έκθεση που υπεβλήθη προς τον Υπουργό Εσωτερικών, καταγράφονται τα πιο πάνω δεδομένα του αιτητή, τόσο ως προς τους οικογενειακούς του δεσμούς με την Δημοκρατία, όσο και τους εργασιακούς, οικονομικούς και κοινωνικούς του δεσμούς. Η απορριπτική εισήγηση που υπεβλήθη, εστιάζεται στο γεγονός ότι ο αιτητής δεν έχει επαρκείς οικονομικούς πόρους για τη συντήρηση του ιδίου και της οικογένειάς του, λαμβανομένου υπόψη του ενοικίου που καταβάλλει κάθε μήνα, αλλά και του γεγονότος ότι έχει τέσσερα εξαρτώμενα πρόσωπο (σύζυγο και τρία τέκνα). Επίσης, λήφθηκε υπόψη και το γεγονός πως μέχρι το έτος 2018, ελάμβανε ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.
Στη γραπτή του αγόρευση, ο αιτητής δεν αρνείται τις πιο πάνω αναφερόμενες διαπιστώσεις. Οι εισηγήσεις του εστιάζουν στον καλό του χαρακτήρα, στις σχέσεις του στην εργασία του και την καταβολή ανελλιπώς του ενοικίου του διαμερίσματος στο οποίο διαμένει μαζί με την οικογένειά του. Προκειμένου όμως να εξεταστεί αίτηση για παραχώρηση υπηκοότητας σε αλλοδαπό πρόσωπο, αυτά τα στοιχεία, δεν είναι από μόνα τους επαρκή.
Επιπροσθέτως, τόσο τα οικονομικά, όσο και τα δημογραφικά, αλλά και τα γενικότερα συμφέροντα του Κράτους, αποτελούν στοιχεία που σταθμίζονται και εκτιμώνται ελευθέρως από τον Υπουργό Εσωτερικών, αφού το ζήτημα εγγραφής αλλοδαπού προσώπου ως πολίτη της Δημοκρατίας, άπτεται των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Δημοκρατίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, το παρόν Δικαστήριο δύσκολα να επεμβαίνει στην άσκηση αυτής της ευρείας εξουσίας. Όπως λέχθηκε στην Reyes (ανωτέρω), η διακριτική ευχέρεια του Κράτους να αποκλείει αλλοδαπούς, είναι πολύ ευρεία, όχι όμως απόλυτη, αφού υπόκειται στην καλόπιστη άσκηση της διακριτικής ευχέρειας που παρέχει ο Νόμος.
Από τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη της λειτουργού, κατά την προσωπική συνέντευξη του αιτητή, η υποβολή απορριπτικής εισήγησης σε σχέση με τον οικονομικό παράγοντα και τα οικονομικά δεδομένα του αιτητή, κρίνεται ως εύλογη και συνάδουσα με τα στοιχεία που είχαν τεθεί κατά την προσωπική συνέντευξη. Υπήρξε πλήρης καταγραφή όλων των δεδομένων του και τηρήθηκαν άρτια πρακτικά από πλευράς διοίκησης.
Δεν εντοπίζω να υπήρξε οποιοδήποτε στοιχείο που δεν καταγράφηκε, ή που δεν έχει ληφθεί υπόψη. Όπως άλλωστε είναι νομολογημένο, η υποκειμενική εκτίμηση των γεγονότων από τη διοίκηση, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Δικαστηρίου, το οποίο επεμβαίνει μόνο εάν, λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία του φακέλου, θεωρεί ότι τα συμπεράσματα της διοίκησης δεν είναι εύλογα, ή είναι αποτέλεσμα πλάνης περί τα πράγματα ή το Νόμο, ή ότι η απόφαση λήφθηκε χωρίς τη δέουσα έρευνα, που δεν είναι η περίπτωση, όπως προαναφέρθηκε. Δεν έχει καταδειχθεί από τον αιτητή οποιοδήποτε στοιχείο από το οποίο θα μπορούσε να καταδειχθεί ύπαρξη κακοπιστίας εκ μέρους της Διοίκησης. Αντιθέτως, κρίνεται πως η εξέταση της επίδικης αίτησης, έγινε χωρίς οποιαδήποτε αυθαιρεσία.
Για τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή απορρίπτεται με €1.900 έξοδα εναντίον του αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, δυνάμει του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος.
Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο