ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 968/2020
21 Σεπτεμβρίου, 2026
[Φ. ΚΑΜΕΝΟΣ, ΔΔΔ.]
Αναφορικά με τα Άρθρα 25, 28, 29 και 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
Givi Turmanauli
Αιτητής
Και
Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Διευθυντή Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης
Καθ' ων η Αίτηση
.........
Άντρια Ττίκκου για Λαζαρου & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, Δικηγόροι για Αιτητή
Φοίβος Χριστοφίδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για Καθ' ων η αίτηση
ΑΠΟΦΑΣΗ
Φ. Καμένος, ΔΔΔ.: Ο Αιτητής είναι υπήκοος Γεωργίας, και αφίχθη στην Κύπρο παράνομα μέσω κατεχομένων το 2006. Στις 09.01.2012 στο αεροδρόμιο Λάρνακας έγινε αντιληπτό ότι είχε χρησιμοποιήσει πλαστό διαβατήριο, με το οποίο είχε εξασφαλίσει MEU1 άδεια ως ευρωπαίος πολίτης, κάτι που ως προκύπτει από το Παράρτημα 3 στην Ένσταση ο Αιτητής το παραδέχθηκε. Αποφασίστηκε όπως αντί διωχθεί ποινικά να απελαθεί για παράνομη είσοδο και παραμονή στο έδαφος της Δημοκρατίας και στις 18.01.2012 εκδόθηκε διάταγμα κράτησης και απέλασης του δυνάμει του άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, και ο Αιτητής απελάθηκε στις 21.01.2012 με τα στοιχεία του να μπαίνουν στο stop-list και να απαγορεύεται η είσοδος του στην Δημοκρατία.
Στις 28.06.2012 ο Αιτητής προχώρησε σε γάμο με Ευρωπαία πολίτη (εφεξής η «ΕΠ»), αφού προηγουμένως είχε εισέλθει στη Δημοκρατία σε άγνωστο χρόνο παράνομα. Η αίτηση του Αιτητή για απόκτηση αδείας διαμονής MEU2 έγινε στις 27.07.2015 και η άδεια διαμονής εκδόθηκε στις 10.09.2015 μέχρι τις 10.09.2020.
Στις 06.03.2016 η συμβουλευτική επιτροπή για τους εικονικούς γόμους (εφεξής η «ΣΕ») αποφάνθηκε ότι υπάρχουν στοιχεία που υποδεικνύουν ότι ο γάμος του Αιτητή με την ΕΠ είναι εικονικός και στις 08.03.2017 οι Καθ΄ων η αίτηση με επιστολή ενημέρωσαν τον Αιτητή για την απόφαση τους να κηρύξουν τον γάμο του εικονικό και να ακυρώσουν την άδεια παραμονής του (εφεξής η «Απόφαση Κήρυξης Εικονικότητας Γάμου» ή σε συντομία «Απόφαση ΚΕΓ»).
Στις 15.06.2020 η τότε δικηγόρος του Αιτητή με επιστολή αιτήθηκε όπως επιτραπεί στον Αιτητή να αιτηθεί ανανέωση της αδείας παραμονής ισχυριζόμενη ότι ο Αιτητής δεν ενημερώθηκε ποτέ για την ακύρωση της αδείας παραμονής του καθώς η επιστολή στάλθηκε σε άλλη διεύθυνση και ότι ο Αιτητής ενημερώθηκε από την ΥΑΜ Πάφου όταν ζήτησε να διευθετηθεί ραντεβού για την ανανέωση της αδείας παραμονής του.
Στις 03.09.2020 οι Καθ΄ων η αίτηση αποφάσισαν την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή και στις 23.09.2020 με επιστολή τους ενημέρωσαν τη Δικηγόρο του Αιτητή, πράξη την οποία ο Αιτητής προσβάλλει με την παρούσα προσφυγή. Στην εν λόγω επιστολή ανέφεραν:
«Το αίτημά σας για να αιτηθεί ο πελάτης σας ως πρώην σύζυγος ευρωπαίου πολίτη απορρίπτεται κατόπιν οδηγιών του Αν. Δ/ντή του Τμήματος.
Οι λόγοι απόρριψης περιλαμβάνουν το βεβαρημένο μεταναστευτικό ιστορικό του πελάτη σας, το γεγονός ότι ενώ τέλεσε γάμο το 2012, παρέλειψε να τον δηλώσει αλλά ούτε και διευθέτησε την άδεια παραμονής του μέχρι και τον Ιούλιο του 2015 και κατόπιν σύστασης της Συμβουλευτικής Επιτροπής για επαρκή στοιχεία που τείνουν να καταδείξουν εικονικότητα.
Όσον αφορά τον ισχυρισμό σας ότι ο πελάτης σας ουδέποτε έλαβε την απορριπτική επιστολή, φαίνεται ότι το Τμήμα μας απέστειλε την εν λόγω επιστολή στην καταχωρημένη διεύθυνση που ο ίδιος μας υπόβαλε. Εάν στο μεταξύ μετακόμισε, ήταν υπόχρεος να δηλώσει την αλλαγή διεύθυνσης».
Με την ένσταση των Καθ΄ων η αίτηση εγείρονται δύο προδικαστικές ενστάσεις: ότι η προσφυγή είναι εκπρόθεσμη και ότι η προσβαλλομένη δεν είναι εκτελεστή αλλά βεβαιωτικού/πληροφοριακού χαρακτήρα. Ως εξειδικεύεται στην αγόρευση των Καθ’ ων η αίτηση αμφότερες ενστάσεις εγείρονται αναφορικά με τους ισχυρισμούς του Αιτητή στα πλαίσια της παρούσας που αφορούν την Απόφαση ΚΕΓ. Ουσιαστικά οι Καθ΄ων η αίτηση θέτουν ότι εκπροθέσμως εγείρονται οι ισχυρισμοί αυτοί εφόσον η Απόφαση ΚΕΓ δεν προσεβλήθη δικαστικώς αλλά και ότι όσα αναφέρουν οι Καθ’ ων η αίτηση στην εδώ προσβαλλόμενη ως προς την εικονικότητα είναι βεβαιωτικά της εν λόγω προηγηθείσας Απόφαση ΚΕΓ. Η πλευρά του Αιτητή απορρίπτει τις προδικαστικές ενστάσεις.
Εξέτασα τις προδικαστικές ενστάσεις και δε τις θεωρώ βάσιμες συνεπώς απορρίπτονται για τον εξής λόγο: Στην παρούσα, προσβάλλεται η απόρριψη αιτήματος του Αιτητή να αιτηθεί άδειας παραμονής ως πρώην σύζυγος ΕΠ, η οποία του κοινοποιήθηκε με επιστολή ημερ. 23.09.2020. Δεν προσβάλλεται η Απόφαση ΚΕΓ. Εφόσον λοιπόν η προσφυγή καταχωρήθηκε στις 15.10.2020 εναντίον της εδώ προσβαλλόμενης ημερ. 23.09.2020 η προσφυγή καταχωρήθηκε εμφανώς εντός της 75ήμερης προθεσμίας και άρα είναι εμπρόθεσμη.
Τώρα, όσοι ισχυρισμοί εγείρονται και αφορούν μια άλλη διοικητική πράξη, ήτοι την Απόφαση ΚΕΓ, δεν άπτονται ζητήματος εκπροθέσμου της προσφυγής ή εκτελεστότητας της προσβαλλόμενης αλλά δε μπορούν να είναι εξεταστέοι στα πλαίσια της παρούσας προσφυγής καθότι κάτι τέτοιο θα συνιστούσε παρεμπίπτοντα άρα ανεπίτρεπτο δικαστικό έλεγχο άλλης διοικητικής πράξης που περιβάλλεται με τεκμήριο νομιμότητας. Επανέρχομαι σε αυτό εκεί όπου απαιτείται κατά την απόφαση επί των λόγων ακύρωσης, τους οποίους εξετάζω αμέσως πιο κάτω.
Με την αγόρευση τους λοιπόν οι ευπαίδευτοι συνηγόροι του Αιτητή, επιχειρηματολογούν κατά της Απόφαση ΚΕΓ, θέτοντας ότι ο Αιτητής δεν έλαβε γνώση της και ότι δεν μπορεί να έχει έννομο αποτέλεσμα διότι ήταν διαζευγμένος από το 2016 και η σύσταση της ΣΕ λήφθηκε όταν ήταν σε διάσταση με την ΚΠ, ότι η δικαστική λύση του γάμου δεν ήταν κώλυμα για έγκριση της αίτησής του κατ’ εφαρμογή του άρθρου 26(2)(α) του Νόμου και ότι η αιτιολογία πάσχει αφού δεν μπορούσε να συζεί με την ΕΠ μετά την κήρυξη της λύσης του γάμου. Με παραπομπή στο έντυπο συνοπτικής παρουσίασης της υπόθεσης από τη ΣΕ θέτουν συναφώς ότι οι Καθ΄ων η αίτηση ενήργησαν χωρίς δέουσα έρευνα για την κήρυξη του γάμου ως εικονικού επαναλαμβάνοντας ότι η αιτιολογία πάσχει καθότι το αίτημά του έπρεπε να εξεταστεί υπό το πρίσμα του άρθρου 26(2)(α) του Νόμου. Θέτουν τέλος (πάλι με αναφορά στο εύρημα της ΣΕ περί μη συμβίωσης του με την ΕΠ) ότι η προσβαλλόμενη λήφθηκε κατά παράβαση της χρηστής διοίκησης και καλής πίστης και, περαιτέρω ότι η φανερά αρνητική θέση των Καθ΄ων η αίτηση απέναντι στα ανθρώπινα δικαιώματα του Αιτητή παραβιάζει τις αρχές του Ευρωπαϊκού Δικαίου και προσανατολισμού.
Η πλευρά των Καθ΄ων η αίτηση, με την αγόρευσή τους, πέραν των προδικαστικών ενστάσεων, υποστηρίζουν πλήρως τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης.
Αφού εξέτασα τους ως άνω ισχυρισμούς καταλήγω ότι η προσφυγή δεν μπορεί να επιτύχει. Ως ανέφερα και στις προδικαστικές ενστάσεις, ενώπιον του παρόντος άγεται η απόφαση απόρριψης του αιτήματος του Αιτητή, η οποία του κοινοποιήθηκε με την επιστολή ημερ. 23.09.2020 και όχι η Απόφαση ΚΕΓ. Συνεπώς όλοι οι ισχυρισμοί του Αιτητή, οι οποίοι αφορούν την πράξη εκείνη αλλά και την προηγηθείσα εμπλοκή/σύσταση της ΣΕ, δεν είναι εξεταστέοι από το παρόν, καθότι η εξέτασή τους θα αποτελούσε παρεμπίπτοντα έλεγχο μιας άλλης διοικητικής πράξης, η οποία περιβάλλεται με τεκμήριο νομιμότητας. Σχετικές ως προς το ανεπίτρεπτο παρεμπίπτοντος ελέγχου είναι οι αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου στις πρόσφατες ΕΔΔΔ Αρ. 22/2026 I D v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΦΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ.α. ημερ. 30.06.2026 και ΕΔΔ Αρ. 153/2022 ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ ΚΑΝΤΟΥΝΑΣ κ.α. v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ημερ. 19.05.2026 καθώς και η απόφαση του παρόντος στην Υπόθεση Αρ. 1018/2024 (K) (iJustice) L.Y.O v. Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας κ.α ημερ. 06.08.2024, όπου εκτίθεται και σχετική θεωρία και προηγηθείσα νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου περιλαμβανομένης της Υπόθεσης αρ. 997/2013 Mohammad Tajul Islam v. Δημοκρατίας ημερομηνίας 09.07.2013 που μάλιστα αφορούσε ανεπίτρεπτη έγερση ισχυρισμών αναφορικά με την κήρυξη γάμου ως εικονικού, στα πλαίσια όμως εκεί προσφυγής κατά διαταγμάτων απέλασης/κράτησης. Εκεί (ενν την L.Y.O), μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε:
«Το παρόν στερείται της δυνατότητας απόφασης επί των ισχυρισμών αυτών στο σύνολό τους. Ούτε άλλωστε έχει σημασία αν η απόφαση ημερομηνίας 06.10.2023 αποτελεί έρεισμα των προσβαλλόμενων, καθότι ούτε συναφείς, ατομικές πράξεις που αποτελούν προϋπόθεση της προσβαλλομένης ή νόμιμο ή άμεσο έρεισμά της ή που συνδέονται μ' αυτή ελέγχονται παρεμπιπτόντως (Γ. Σιούτη, Το τεκμήριο νομιμότητας των διοικητικών πράξεων, Εκδ. 1994, σελ. 104).
Το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση του στην Υπόθεση αρ. 997/2013 Mohammad Tajul Islam v. Δημοκρατίας ημερομηνίας 09.07.2013 (όπου εκεί βέβαια είχαν εγερθεί ισχυρισμοί ως προς την εικονικότητα γάμου αλλοδαπού τρίτης χώρας με ευρωπαία και συναφείς ισχυρισμούς) ανέφερε:
«Η κήρυξη του γάμου του αιτητή ως εικονικού έγινε στη βάση του άρθρου 7Α(1)(α) του Κεφ. 105, μια εντελώς ξεχωριστή πρόνοια, που εισήχθη στο Νόμο με τον τροποποιητικό Νόμο αρ. 22(Ι)/2001, η ενεργοποίηση της οποίας βασίζεται σε άλλα δεδομένα και γεγονότα, τα οποία και έχουν τη δική τους αυτοτέλεια και τα οποία δύνανται να προσβληθούν ως προερχόμενα από αυθύπαρκτη και διαφορετική πράξη της διοίκησης, σε σχέση με το εκδοθέν, μεταγενέστερα, ένταλμα κράτησης και απέλασης. (.)
Τα όσα εισηγείται στην αγόρευση της η συνήγορος του αιτητή ότι η κήρυξη του γάμου ως εικονικού είναι αλληλένδετη με την έκδοση των επιδίκων διαταγμάτων, με συνακόλουθο να είναι δυνατή και η εξέταση της απόφασης της Διευθύντριας να κηρύξει το γάμο εικονικό, δεν είναι ορθά. Δεν πρόκειται για σύνθετη διοικητική ενέργεια ώστε προσβαλλομένης της τελικής πράξεως να ελέγχεται η νομιμότητα των ενδιάμεσων κατά τα νομολογηθέντα σε σωρεία αποφάσεων, όπως εξηγήθηκε και στην απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας στην Chrikar Trading Limited κ.ά. ν. Δημοκρατίας (2011) 3 Α.Α.Δ. 541».
Στο σημείο αυτό να αναφέρω εν παρόδω ότι, πέραν του επιγραμματικού ισχυρισμού περί μη λήψης γνώσης της Απόφασης ΚΕΓ, ο ισχυρισμός αυτός δεν τεκμηριώνεται στο ελάχιστο με οποιοδήποτε στοιχείο ή παραπομπή σε έγγραφο του φακέλου, αντιθέτως ο φάκελος δεικνύει ότι η επιστολή περί την Απόφαση ΚΕΓ κατέγραφε ως παραλήπτη τη δηλωθείσα διεύθυνση του Αιτητή (βλ. Κ. 86-μέρος Παραρτήματος 6 σε ένσταση και Κ76 σε Τεκμήριο 1). Εν πάση περιπτώσει και το ζήτημα αυτό θα αφορούσε και πάλι παρεμπίπτοντα έλεγχο άλλης πράξης (σχετική η απόφαση στην Πρ. αρ. 1386/2023 MD T.I v. Δημοκρατίας ημερ. 20.11.2023 και η πρόσφατη Πρ. Αρ. 169/2026 HAMEED KHURAM ν. Κυπριακής Δημοκρατίας ημερ. 18.03.2026).
Ως προς τον ισχυρισμό περί μη λήψης υπόψη του «άρθρου 26(2)(α) του Νόμου», και αυτός απορρίπτεται λόγω αοριστίας και πλημμελούς δικογράφησης δεδομένου ότι δεν αναφέρεται ούτε δικογραφείται ποιος συγκεκριμένα είναι ο νόμος που δε λήφθηκε υπόψη από τους Καθ΄ων η αίτηση [βλ. απόφαση Εφετείου στην Ε.Δ.Δ Αρ. 20/2024 Ruth Nsah v. Κυπριακής Δημοκρατίας ημερ. 22.10.2024 και ιδίως απόφαση μειοψηφίας ως προς τη δικογράφηση καθώς και απόφαση του παρόντος στην Πρ. Αρ. ΔΚ 904/2023 S A ν. Κυπριακής Δημοκρατίας δια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης ημερ. 04.08.2023 με παραπομπή στην απόφαση του ΑΔ στην Svetlana Shalaeva (2010) 3 ΑΑΔ 598]. Σε κάθε βέβαια περίπτωση, ακόμα κι αν το σχετικό άρθρο είχε δικογραφηθεί δεόντως, δε βλέπω πως θα μπορούσε να τύχει εφαρμογής η νομοθετική πρόνοια, το κείμενο της οποίας επικαλείται ο Αιτητής, που φέρεται να θεμελιώνει (υπό προϋποθέσεις) δικαίωμα με γνώμονα τη διάρκεια ενός γάμου, ο οποίος όμως γάμος εν προκειμένω έχει κριθεί ως εικονικός χωρίς αυτό να αμφισβητηθεί δεόντως και κατά τον χρόνο τον δέοντα ενώπιον των αρμόδιων διοικητικών ή δικαστικών αρχών.
Απορριπτέος τέλος ως αόριστος κρίνεται και ο ισχυρισμός ότι η ισχυριζόμενη «φανερά αρνητική θέση των Καθ΄ων η αίτηση απέναντι στα ανθρώπινα δικαιώματα του Αιτητή παραβιάζει τις αρχές του Ευρωπαϊκού Δικαίου και προσανατολισμού». Εξ όσων διαπιστώνω, οι Καθ΄ων η αίτηση λειτούργησαν καλόπιστα και εντός των εξουσιών τους και της νομοθεσίας και δε διαπιστώνω να ήταν αρνητικά κείμενοι έναντι του Αιτητή ή των δικαιωμάτων του.
Ως εκ των ανωτέρω, ουδείς λόγος ακύρωσης ευσταθεί. Η προσφυγή απορρίπτεται με €1.800 έξοδα εναντίον του Αιτητή.
Φ. Καμένος, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο