ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση αρ. 1422/2023(iJ))
14 Οκτωβρίου 2026
[ΓΑΒΡΙΗΛ, Πρόεδρος Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 24, 28 ΚΑΙ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
IVANKA RADEVA GEORGIEVA
Αιτήτρια,
v.
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
1. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
2. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
Καθ’ ων η αίτηση.
……………………………
Πιέρος Ζαπούνης, για την αιτήτρια.
Σίλια Χαραλάμπους, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΓΑΒΡΙΗΛ, Π.Δ.Δ.: Αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής, συνιστά η απόρριψη της αίτησης που υπέβαλε η αιτήτρια στις 28.6.2019, για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση, απορριπτική απόφαση ημερομηνίας 7.8.2023.
Η αιτήτρια κατάγεται από τη Βουλγαρία. Αφίχθηκε για πρώτη φορά στη Δημοκρατία στις 4.6.2002 προκειμένου να εργαστεί. Της παραχωρήθηκε άδεια εργασίας μέχρι και τις 30.11.2002, πριν όμως τη λήξη της εν λόγω άδειας, αναχώρησε από τη Δημοκρατία. Επανήλθε το έτος 2009 και έκτοτε διαμένει νόμιμα στη Δημοκρατία, ως κάτοχος δελτίου διαμονής ως ευρωπαία πολίτιδα, μαζί με τον γιο της.
Στις 28.6.2019 υπέβαλε την επίδικη αίτηση για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση. Η συνέντευξη έλαβε χώρα στις 4.4.2022 και την ίδια μέρα συντάχθηκε έκθεση από αρμόδια λειτουργό, η οποία απεστάλη προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με απορριπτική εισήγηση. Ο Υπουργός Εσωτερικών, στις 29.12.2022 συμφώνησε με την υποβληθείσα εισήγηση.
Αποτέλεσμα, ήταν η έκδοση της εδώ προσβαλλόμενης διοικητικής απόφασης, ημερομηνίας 7.8.2023, με το εξής περιεχόμενο:-
«Έχω οδηγίες να αναφερθώ στην αίτησή σας ημερ. 28/06/2019 για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση και να σας πληροφορήσω ότι μετά από δέουσα έρευνα, η αίτησή σας τέθηκε ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών και εξετάσθηκε με τη δέουσα προσοχή αλλά δεν κατέστη δυνατό να εγκριθεί καθότι δεν έχετε επαρκείς πόρους και σταθερούς πόρους για τη διαβίωσή σας στη Δημοκρατία και ως εκ τούτου, υπάρχει κίνδυνος να καταστείτε βάρος στα δημόσια οικονομικά. Επιπλέον, δεν έχετε αποκτήσει στη Δημοκρατία μέχρι σήμερα δική σας ακίνητη περιουσία, γεγονός που καταδεικνύει τη μη πρόθεση σας να ισχυροποιήσετε τους βιοτικούς σας δεσμούς με την Κύπρο».
Προς ακύρωση της επίδικης διοικητικής απόφασης, ο ευπαίδευτος συνήγορος της αιτήτριας, προωθεί ισχυρισμό περί ελλιπούς διερεύνησης των δεδομένων που είχαν τεθεί ενώπιον της διοίκησης προς εξέταση. Ειδικότερα, υποβάλλει πως δεν ελήφθησαν υπόψη οι πόροι συντήρησης και το μηνιαίο της εισόδημα, το οποίο κατά τον μήνα Δεκέμβριο του 2021 ήταν της τάξης των €1.730 και στον Φεβρουάριο του 2022 ανήρχετο στο ποσό των €1.456, ποσά που λαμβάνει από την εργασία της, ως φύλακας στο Αεροδρόμιο Λάρνακας, όπου και η φύση της εργασίας της, της επιτρέπει να εργάζεται και με υπερωρίες και με το σύστημα βάρδιας.
Επεσήμανε, πρόσθετα και το γεγονός πως η ίδια κατέχει δύο τραπεζικούς λογαριασμούς στη Δημοκρατία, όπου στον ένα εξ αυτών, έχει καταθέσεις ύψους €17.163, κάτι που δεν εξετάστηκε και ούτε και δόθηκε αιτιολογία για τη μη επάρκεια των οικονομικών της πόρων. Κατά τις εισηγήσεις, προκύπτει μη επαρκής διερεύνηση, αλλά και πλάνη των καθ’ ων η αίτηση, αφού δεν λήφθηκαν υπόψη τα εισοδήματα της αιτήτριας, περιλαμβανομένων και των καταθέσεων της, ενώ το γεγονός πως η ίδια ενοικιάζει σπίτι στη Δημοκρατία, το οποίο δεν είναι ιδιόκτητο, δεν μπορούσε να αποτελέσει βαρύνον στοιχείο για απόρριψη της αιτήσεως.
Σε σχέση με το ιδιόκτητο σπίτι που κατέχει στη Βουλγαρία, κατά τις εισηγήσεις της, σε αυτό διαμένουν οι γονείς της και αποτελεί κληρονομικό κλήρο προς την ίδια και δεν θα έπρεπε να αναμένεται πως πρέπει να το πωλήσει, προκειμένου να αγοράσει σπίτι στην Κύπρο, έτσι ώστε να καταδείξει την πρόθεσή της να παραμένει μόνιμα στη Δημοκρατία. Με αναφορά στο γεγονός ότι η συνέντευξη έλαβε χώρα πλήρως στην Ελληνική γλώσσα, απάντησε ορθά και με άνεση στις ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, υπήρξε εισήγηση πεπλανημένης κατάληξης της διοίκησης ως προς την απόρριψη της αιτήσεώς της, παράβασης της αρχής της χρηστής διοίκησης και της καλής πίστης, ενώ υπεβλήθη και ισχυρισμός περί παράβασης της αρχής της φυσικής δικαιοσύνης, λόγω στέρησης του δικαιώματος της προηγούμενης ακρόασης.
Από την άλλη, η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, με αναφορά στην νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και ιδιαίτερα πως η επίδικη διαδικασία, άπτεται των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Δημοκρατίας, τονίζει την ευρεία εξουσία του Υπουργού Εσωτερικών να προβεί σε απόφαση για πολιτογράφηση αλλοδαπού προσώπου, υπενθυμίζοντας πως και μόνον η ύπαρξη των τυπικών προϋποθέσεων που προνοούνται στη σχετική νομοθεσία, δεν συνεπάγεται την αυτόματη χορήγηση της κυπριακής υπηκοότητας. Υπέβαλε πως για την έκδοση της επίδικης διοικητικής απόφασης, προηγήθηκε η δέουσα έρευνα και δόθηκε πλήρης αιτιολογία για την απόρριψη της αιτήσεως, τονίζοντας πως από τα λεγόμενα της ίδιας της αιτήτριας, αλλά και από τις Αναλυτικές Καταστάσεις Αποδοχών Ασφαλισμένου, προέκυπτε πως τα εισοδήματά της δεν ήταν σταθερά, αφού κυμαίνονταν μεταξύ €978 - €1.730 μηνιαίως, γεγονός που κατέστησε εύλογη την κατάληξη της διοίκησης.
Σύμφωνα με την προσβαλλόμενη απόφαση, η αίτηση που υπέβαλε η αιτήτρια, απερρίφθη για δύο λόγους: (α) λόγω μη ύπαρξης επαρκών και σταθερών πόρων για τη διαβίωσή της στη Δημοκρατία, με κίνδυνο αυτή να καταστεί βάρος στα δημόσια οικονομικά και (β) λόγω του ότι δεν έχει αποκτήσει δική της ακίνητη περιουσία που καταδεικνύει την πρόθεσή της να μην επιθυμεί ισχυροποίηση των βιοτικών της δεσμών με τη Δημοκρατία.
Όπως κρίθηκε στην Reyes ν. Δημοκρατίας (2018) 3 Α.Α.Δ. 731, η ύπαρξη και μόνον των τυπικών κριτηρίων του Τρίτου Πίνακα του Ν. 141(Ι)/2002, δεν οδηγεί αυτομάτως και άνευ ετέρου σε έγκριση της αιτήσεως, αλλά κατά την άσκηση της ευρείας διακριτικής ευχέρειας του Υπουργού Εσωτερικών, διερευνώνται και άλλοι παράγοντες. Όπως η δυνατότητα ενσωμάτωσης του εκάστοτε αιτητή στο Κυπριακό περιβάλλον, η ειλικρινής του επιθυμία να καταστεί Κύπριος πολίτης λαμβανομένου υπόψη ότι επέδειξε καλή διαγωγή, ότι έμαθε και ομιλεί ικανοποιητικά την Ελληνική γλώσσα, τις γνώσεις του για τον Κυπριακό πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα και γενικά τη συμμετοχή του στον ντόπιο τρόπο ζωής. Αυτά τα στοιχεία, μαζί με άλλα, δημογραφικά, οικονομικά και εθνικά συσταθμίζονται, λαμβανομένων πάντοτε υπόψη και των γενικότερων συμφερόντων του κράτους, ιδίως, εφόσον υπάρχουν ελλιπείς οικονομικοί πόροι.
Λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη η φύση της υποβληθείσας αίτησης κι η ευρεία εξουσία του κράτους να παραχωρήσει υπηκοότητα στα πρόσωπα που επιθυμεί, με μόνο περιορισμό την ανάγκη επίδειξης καλής πίστης. Κατά την πάγια νομολογία, δεν αναγνωρίζεται απόλυτο δικαίωμα πολιτογράφησης ενός αλλοδαπού προσώπου, παρά μονάχα προσδοκία πως δια της δέουσας υποβολής αίτησης, το αίτημα θα αξιολογηθεί προσηκόντως και θα τύχει ανάλογης, καλόπιστης και εξατομικευμένης κρίσης, κατά την άσκηση της παρεχόμενης προς τη διοίκηση ευρείας διακριτικής ευχέρειας (Ananda Marga Ltd v. Republic (1985) 3(D) C.L.R. 2583, Ήρωα ν. Δημοκρατίας (2005) 3 Α.Α.Δ. 307, Mohamad ν. Δημοκρατίας (2010) 3 Α.Α.Δ. 18, Amer ν. Δημοκρατίας (2011) 3(Α) Α.Α.Δ. 66, Alyatim ν. Δημοκρατίας (2016) 3 Α.Α.Δ. 496, Ε.Δ.Δ. 18/2017 Mkrtchyan ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 27.9.2023, Ε.Δ.Δ. 141/18 Hamdan ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 6.3.2024, Ε.Δ.Δ. 205/2019 Nagorny ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 25.10.2024, Ε.Δ.Δ. 119/2020 Rahimzadeh ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 25.2.2025, Ε.Δ.Δ. 130/2020 Arakelian ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 10.3.2025, Ε.Δ.Δ. 124/2021, Mahmoud El Husseini El Sayed El Wan El Dib ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 10.12.2025).
Στην παρούσα περίπτωση, από το Έντυπο προσωπικής συνέντευξης της αιτήτριας, προκύπτει πως η ίδια δήλωσε τη μισθωτή της εργασία στην εταιρεία ICTS Airports Security Ltd, στην οποία εργάζεται ως φύλακας και λήψη από την εργασία της, εισοδήματος €1.100 - €1.730.
Εντός του διοικητικού φακέλου περιέχεται Αναλυτική Κατάσταση Αποδοχών Ασφαλισμένου για το έτος 2021 και για δύο μήνες για το έτος 2022 (σελιδώσεις 9-10, Τεκμηρίου 3). Από τις εν λόγω καταστάσεις των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων, προκύπτει πράγματι μία διακύμανση των μηνιαίων εισοδημάτων από την εργασία της, από €978 το ελάχιστο, που αφορούσε μόνον τον μήνα Ιανουάριο του 2021, σε €1.730 το μέγιστο, που αφορούσε τον μήνα Δεκέμβριο του 2021. Οι αποδοχές της, όμως, κατά τους υπόλοιπους μήνες, είχαν σταθερή διακύμανση με μέσο όρο εισόδημα ύψους €1.466. Ομοίως, τα εισοδήματά της, για τους μήνες Ιανουάριο του 2022 και Φεβρουάριο του 2022 ήταν της τάξης των €1.248 και €1.456 αντίστοιχα. Διακύμανση που αρμόζει σε εργασία φύλακα, αναλόγως βάρδιας και υπερωριών που ο εργαζόμενος, τυχόν μπορεί να απασχοληθεί.
Αλλά και πέραν τούτου, στην προσωπική της συνέντευξη, η αιτήτρια δήλωσε την ύπαρξη δύο τραπεζικών λογαριασμών, αντίγραφα κίνησής τους, περιλαμβάνονται επίσης εντός του διοικητικού φακέλου στις σελιδώσεις 6-7 του Τεκμηρίου 3. Στον δεύτερο λογαριασμό, καταγράφεται κατά τον Μάρτιο του 2022, η ύπαρξη υπολοίπου ύψους €17.163. Το γεγονός αυτό, καίτοι δηλώθηκε από την αιτήτρια και προσκομίστηκαν και αποδεικτικά έγγραφα περί τούτου, ουδόλως έτυχε εξέτασης και διερεύνησης, ούτε καν αναφοράς στην έκθεση που υπεβλήθη προς τον Υπουργό Εσωτερικών.
Το ποσό των καταθέσεων, μαζί με την συνεχή της μισθωτή απασχόληση και τον μισθό που η ίδια λαμβάνει, δεν έτυχαν της δέουσας εξέτασης. Εντός του διοικητικού φακέλου, υπήρχαν στοιχεία που έχρηζαν περαιτέρω διερεύνησης από τους καθ’ ων η αίτηση ή και τα οποία αγνοήθηκαν εντελώς.
Ως προς το δεύτερο σκέλος της απορριπτικής απόφασης, για την μη απόκτηση από την αιτήτρια δική της ακίνητη περιουσία, δεν θεωρώ πως αυτό καταδεικνύει την πρόθεσή της για μη ισχυροποίηση βιοτικών δεσμών με την Δημοκρατία. Και σε κάθε περίπτωση, η εισήγηση της λειτουργού επί της εκθέσεώς της προς τον Υπουργό Εσωτερικών ότι θα μπορούσε να πωλήσει το ιδιόκτητο σπίτι της στη Βουλγαρία για να αγοράσει άλλο στη Δημοκρατία, είναι αυθαίρετη και στερείται πειστικότητας. Επεξηγήθηκε από τον δικηγόρο της, πως η εν λόγω κατοικία, είναι η πατρική της κατοικία την οποία κληρονόμησε από τους γονείς της, εντός της οποίας οι ίδιοι ακόμα διαμένουν, κάτι για το οποίο θα μπορούσε να ερωτηθεί η αιτήτρια κατά την συνέντευξη, αφ’ ης στιγμής η ύπαρξή της, απασχόλησε σε τέτοιο βαθμό την κρίση της διοίκησης.
Διαπιστώνω πως όλα τα πιο πάνω αναφερόμενα, αποτελούσαν στοιχεία που έχρηζαν περαιτέρω διερεύνησης και εξέτασης από την διοίκηση, αφ’ ης στιγμής ο λόγος απόρριψης της αίτησης, συναρτώταν, αφενός, με την οικονομική κατάσταση της αιτήτριας και αφετέρου, με τη μη κατοχή εκ μέρους ακίνητης περιουσίας στη Δημοκρατία (Νagorny (ανωτέρω)).
Στη βάση των πιο πάνω, καταλήγω πως η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε πεπλανημένα και κατόπιν ελλιπούς διερεύνησης.
Με γνώμονα τα πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει. Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, βάσει του Άρθρου 146.4(β) του Συντάγματος, με €2.000 πλέον Φ.Π.Α., υπέρ της αιτήτριας.
Γαβριήλ, Π.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο