ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 957/2022 iJustice
9 Οκτωβρίου, 2026
[Φ. ΚΑΜΕΝΟΣ, ΔΔΔ.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Ευδοκία Νικάνδρου
Αιτήτρια
Και
Κυπριακής Δημοκρατίας
μέσω Υπουργείου Εργασίας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων
Καθ' ων η Αίτηση
.........
Σωτηρούλα Νικολάου για Στυλιανό Κ. Αυγουστή για Αιτήτρια
Παντελής Κωνσταντίνου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για Καθ' ων η αίτηση.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Φ. Καμένος, ΔΔΔ.: Η Αιτήτρια, υπέβαλε Αίτηση για ένταξη στο Σχέδιο Προστασίας της κύριας κατοικίας- Σχέδιο «ΕΣΤΙΑ» (εφεξής το «Σχέδιο»). Δια επιστολής ημερ. 08.01.2021 οι Καθ΄ων η αίτηση ενημέρωσαν την Αιτήτρια ότι η εν λόγω αίτηση της απορρίπτεται. Πιο συγκεκριμένα, της ανέφεραν:
«Αναφορικά με την αίτησή σας για ένταξη στο Σχέδιο Εστία θα ήθελα να σας πληροφορήσω ότι με βάση τα στοιχεία και παραστατικά που έχετε υποβάλει η αίτησή σας απορρίπτεται για τον πιο κάτω λόγο:
Έχει διαπιστωθεί ότι δεν προσκομίσατε όλα τα απαραίτητα παραστατικά τα οποία απαιτούνται για την αξιολόγηση της αίτησής σας, παρά το ότι σας έχουν ζητηθεί από το Τραπεζικό Ίδρυμα στο οποίο την υποβάλατε. Συγκεκριμένα δεν προσκομίσατε όλα τα στοιχεία και παραστατικά για τον συνδανειολήπτη κ. Λ.Ι.
Με επιστολή της ημερ. 23.02.2021 (ερ. 6), η Αιτήτρια άσκησε ένσταση στην πιο πάνω απόρριψη της αίτησής της αναφέροντας ως λόγο που δεν παρέδωσε στοιχεία για τον συνδανειολήπτη σύζυγό της, ότι βασικά είχαν λάβει διαζύγιο και ότι θα αναλάμβανε η ίδια το δάνειο και την οικία. Επεσύναψε συναφώς και αντίγραφο διαζυγίου με ημερ. έκδοσης 07.07.2020.
Ακολούθως, οι Καθ΄ων η αίτηση έστειλαν στην Αιτήτρια επιστολή ημερ. 12.04.2021 (Παράρτημα Γ σε προσφυγή), στην οποία της ανέφεραν τα ακόλουθα:
«Αναφορικά με την αίτησή σας για ένταξη στο Σχέδιο Εστία θα ήθελα να σας πληροφορήσω ότι με βάση τα στοιχεία και παραστατικά που έχετε υποβάλει η αίτησή σας απορρίπτεται για το πιο κάτω λόγο:
Το Τραπεζικό Ίδρυμα που έχετε το Δάνειό σας, δεν προέβην σε αξιολόγηση του κριτηρίου της βιωσιμότητας σας, όπως αυτή προνοείται στην παράγραφο 2.1.3. (α) του Σχεδίου Εστία, επειδή δεν προσκομίσατε όλα τα απαραίτητα παραστατικά τα οποία απαιτούνται για την αξιολόγηση της αίτησής σας παρά το ότι σας έχουν ζητηθεί από το Τραπεζικό Ίδρυμα στο οποίο την υποβάλατε».
Στις 20.05.2021 η Αιτήτρια υπέβαλε εκ νέου ένσταση στην απόφαση απόρριψης της αίτησης της προσκομίζοντας άλλα έγγραφα.
Ακολούθησε η εξέταση της ένστασης. Στο σχετικό Έντυπο Αξιολόγησης Ένστασης (Ερ. 25 Διοικ. Φακέλου) αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Ισχυρισμοί αιτητή:
Η Αιτήτρια φέρει ένσταση για την απόρριψη της Αίτησης ισχυριζόμενη ότι ο Λ.Ι όταν έγινε το δάνειο ήταν σύζυγός της και εξ ου δανειολήπτης. Τώρα είναι διαζευγμένοι και έχουν συμφωνήσει ότι η ευθύνη για την αποπληρωμή του δανείου είναι δικής της.
Με την ένσταση επισύναψε αντίγραφο διαζυγίου ημερομηνίας 07/07/2020.
Κατά πόσο οι ισχυρισμοί ευσταθούν:
Λαμβάνοντας υπόψη πως το διαζύγιο εκδόθηκε στις 07/07/2020, μετά τις 30/09/2017 και την υποβολή της αίτησης 27/12/2019, τα στοιχεία του συζύγου, αλλά και δανειολήπτη έπρεπε να γίνονταν διαθέσιμα για εξέταση.
Εν όψει της πιο πάνω κατάστασης, εισηγούμαι την απόρριψη της ένστασης».
Η πιο πάνω εισήγηση έγινε δεκτή από την Υπουργό Εργασίας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων με αποτέλεσμα η ένσταση της Αιτήτριας να απορριφθεί στις 18.02.2022 και η Αιτήτρια ενημερώθηκε με επιστολή ημερ. 23.02.2022. Με την παρούσα προσφυγή ζητείται ακύρωση της εν λόγω απορριπτικής απόφασης ημερ. 18.02.2022.
Με την αγόρευση εκ μέρους της Αιτήτριας εγείρονται τέσσερις ενότητες λόγων ακύρωσης: Πρώτον ανεπαρκής αιτιολογία και έρευνα, δεύτερον παραβίαση νόμου και κανονισμών, τρίτον νομική και πραγματική πλάνη και τέταρτο παραβίαση αρχών χρηστής διοίκησης, καλής πίστης και δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του ιδιώτη προς τη διοίκηση.
Από την πλευρά τους οι Καθ’ ων η αίτηση διά της αγόρευσης τους, υποστηρίζουν τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης, εγείροντας παράλληλα προδικαστική ένσταση ότι η προσφυγή είναι εκπρόθεσμη.
Ξεκινώντας θα απορρίψω την προδικαστική ένσταση δεδομένου ότι, ως προκύπτει από σφραγίδα επί της επιστολής ημερ. 23.02.2022 (με την οποία κοινοποιήθηκε η προσβαλλόμενη), αυτή εστάλη στις 25.02.2022, άρα κατά τη συνήθη πορεία των ταχυδρομείων τεκμαίρεται ότι έφθασε στον προορισμό της 2-3 περίπου ημέρες μετά. Συνεπώς η ημερομηνία καταχώρισης (13.05.2022) της προσφυγής ήταν η τελευταία ή προτελευταία ημέρα της 75ήμερης προθεσμίας άρα η προσφυγή είναι εμπρόθεσμη. Ως αναφέρθηκε στην ΕΔΔ Αρ. 36/2016 EZE v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ κ.α. ημερ. 19.05.2022:
«Σύμφωνα με τη νομολογία, με τη συνήθη πορεία του ταχυδρομείου, οι επιστολές φθάνουν στον προορισμό τους εντός 2-3 ημερών. (xxx Χατζηγιάννη, υπ.αρ. 914/2014, ημερ. 30/9/2015, Εμπορική Εταιρεία Παλαιχωρίου Λτδ v. Δημοκρατίας (2009) 4 ΑΑΔ 178)».
Περνώ στους λόγους ακύρωσης:
Η πρώτη ενότητα λόγων ακύρωσης, περιστρέφεται γύρω από το παράπονο της Αιτήτριας ότι στην προσβαλλόμενη απόφαση ως της κοινοποιήθηκε με την επιστολή ημερ. 23.02.2022 δεν της ανέφεραν και άρα δεν αιτιολογείται, ποια δικαιολογητικά δεν προσκόμισε με αποτέλεσμα να μην καταστεί δυνατή η εξέταση της αίτησης της.
Ο πιο πάνω ισχυρισμός της Αιτήτριας δε κρίνεται βάσιμος. Οι Καθ΄ ων η αίτηση στην επιστολή τους ημερ. 08.01.2021 ανέφεραν ότι δεν προσκόμισε τα απαραίτητα παραστατικά, τα οποία απαιτούνται για την αξιολόγηση της αίτησής, παρά το ότι έχουν ζητηθεί από το Τραπεζικό Ίδρυμα και συγκεκριμένα τα στοιχεία και παραστατικά για τον συνδανειολήπτη (πρώην) σύζυγό της. Η Αιτήτρια στην πρώτη επιστολή/ένστασή της ανέφερε ότι το έτος 2020 είχε διαζευχθεί χωρίς όμως να αποστείλει τα ζητούμενα στοιχεία για τον συνδανειολήπτη της. Στην επιστολή τους ημερ. 12.04.2021 οι Καθ΄ων η αίτηση επανέλαβαν ότι ο λόγος απόρριψης ήταν η μη υποβολή των απαραίτητων παραστατικών. Συνεπώς θεωρώ ότι ήταν σαφής η θέση των Καθ’ ων η αίτηση περί απαίτησης υποβολής των παραστατικών και στοιχείων του συνδανειολήπτη, η δε αιτιολογία συμπληρώνεται [βλ. Παντελούρης κ.ά. v. Υπουργικού Συμβουλίου (1991) 3 Α.Α.Δ. 7] και από το Έντυπο Αξιολόγησης Ένστασης, όπου οι Καθ΄ων η αίτηση αναφέρθηκαν στον χρόνο έκδοσης του διαζυγίου στις 07.07.2020, μετά τις 30.09.2017 και άρα ότι έπρεπε τα στοιχεία του συζύγου/ συνδανειολήπτη να γίνονταν διαθέσιμα για εξέταση, κάτι που ουδέποτε έγινε.
Συνεπώς οι Καθ΄ων η αίτηση κοινοποίησαν αιτιολογημένα το ποια πιστοποιητικά ήταν απαραίτητα και ουδέν κενό αιτιολογίας ή έρευνας εντοπίζεται για το συγκεκριμένο σημείο.
Δε με βρίσκουν σύμφωνο ούτε οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας στη δεύτερη ενότητα λόγων ακύρωσης, όπου, με αναφορά στις υποβολές της στην ένσταση, ισχυρίζεται παραβίαση των προνοιών του Σχεδίου καθότι βρισκόταν σε διάσταση με τον σύζυγό της από το 2015 και άρα ενέπιπτε στο Παράρτημα Α σημείο 2.8, παρ. 3(ιι) του Σχεδίου.
Σε καμία από τις επιστολές/ενστάσεις της η Αιτήτρια δεν ανέφερε ότι βρισκόταν σε διάσταση από το 2015 αλλά η μόνη αναφορά της ήταν ότι «Τώρα είμαστε διαζευγμένοι» επισυνάπτοντας αντίγραφο διαζυγίου ημερ. 07.07.2020 επί της Αίτησης Οικογ. Δικ. Λευκωσίας Αρ. 307/20. Συνεπώς επί τη βάση αυτής της πληροφόρησης οι Καθ΄ων η αίτηση εξέτασαν την ένστασή της και όχι της αναφερόμενης μόνο στα πλαίσια των εδώ αγορεύσεων, διάστασης του ζεύγους από το 2015. Σαφώς και η αγόρευση δεν αποτελεί μέσο προσαγωγής μαρτυρίας (Συν Εφ. Αρ. 100/2022 κ.α ΔΗΜΟΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ κ.α. v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ημερ. 29.06.2026, ΕΔΔ Αρ. 94/2022 N K SHACOLAS HOLDINGS LTD v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΕΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ημεερ. 30.01.2026) άρα δε θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη από το παρόν οι εν λόγω εκ των υστέρων υποβολές προς αμφισβήτηση της νομιμότητας της προσβαλλόμενης.
Το σημείο 2.8, παρ. 3(ιι) του Σχεδίου προβλέπει ότι:
«(β) Αν ο Ιδιοκτήτης Κύριας Κατοικίας / σύζυγος που δεν διέμενε στις 30/09/2017 στην Κύρια Κατοικία, δεν επιθυμεί να συνεχίσει να είναι μέρος στο Αναδιαρθρωμένο Δάνειο Κύριας Κατοικίας, αλλά συναινεί να υποθηκεύσει εκ νέου την Κύρια Κατοικία:
(i) Τα κριτήρια και προϋποθέσεις για ένταξη στο Σχέδιο Εστία, όπως παρουσιάζονται στις παραγράφους 2.1.2 και 2.1.3, θα πρέπει να πληρούνται και από τους δύο ξεχωριστά.
(ii) Το Αναδιαρθρωμένο Δάνειο Κύριας Κατοικίας θα αναλαμβάνεται πλήρως από τον/τη σύζυγο που διαμένει στην Κύρια Κατοικία».
Στην παρούσα λοιπόν περίπτωση δεν προέκυπτε από τις ενστάσεις ούτε ετέθη ισχυρισμός μη διαμονής του συζύγου στην Κύρια Κατοικία στις 30.09.2017, συνεπώς δε βρίσκω οι Καθ΄ων η αίτηση, υπό το φως των ενώπιον τους δεδομένων, να παραγνώρισαν ή παραβίασαν την ως άνω πρόνοια του Σχεδίου.
Περαιτέρω, τα όσα αναφέρονται πιο κάτω στην ίδια δεύτερη ενότητα αναφορικά με πλημμελή έρευνα αλλά και στην τρίτη ενότητα (νομική/πραγματική πλάνη) και τέταρτη ενότητα (παραβίαση αρχών χρηστής διοίκησης, καλής πίστης και δικαιολογημένης εμπιστοσύνης) για τα στοιχεία/ έγγραφα ως προς το κριτήριο της βιωσιμότητας ή τους όρους του Σχεδίου για το ζήτημα αυτό, επίσης δεν ευσταθούν, καθότι οι Καθ΄ων η αίτηση δε ζήτησαν οποιαδήποτε έγγραφα που αφορούσαν το κριτήριο της βιωσιμότητας αλλά αυτό που ανέφεραν ήταν ότι δεν προέβησαν καν στην εξέταση του κριτηρίου αυτού, καθότι δεν είχαν προσκομιστεί τα απαραίτητα παραστατικά από την Αιτήτρια. Τα παραστατικά/ έγγραφα που εκκρεμούσαν είχαν ήδη αναφερθεί με την επιστολή ημερ. 08.01.2021 και αφορούσαν τον συνδανειολήπτη πρώην σύζυγο και, εν πάση περιπτώσει, λόγω της μη υποβολής τούτων οδηγήθηκε σε απόρριψη η αίτηση της Αιτήτριας ως ρητά κατεγράφη στο Έντυπο Αξιολόγησης Ένστασης, χωρίς να αφήνεται αμφιβολία περί τούτου και χωρίς καμία αναφορά σε έγγραφα που αφορούν το κριτήριο της βιωσιμότητας.
Δεδομένων των πιο πάνω, δε θεωρώ βάσιμους τους λόγους ακύρωσης. Η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη επικυρώνεται με 1.500 ευρώ έξοδα υπέρ των Καθ΄ων η αίτηση.
Φ. Καμένος, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο