VISHAL KUMAR ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΑΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ, Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις αρ. 1831/2022 και 1008/2026, 10/11/2026
print
Τίτλος:
VISHAL KUMAR ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΑΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ, Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις αρ. 1831/2022 και 1008/2026, 10/11/2026

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις αρ.

1831/2022 και 1008/2026 (Κ)

 

10 Νοεμβρίου 2026

 

[Δ. ΚΑΪΛΗΣ, Δ/στής Δ.Δ.]

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

 

Μεταξύ:

Υπόθεση Αρ. 1831/2022

 

VISHAL KUMAR

Αιτητή

-και-

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

ΑΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

Καθ' ων η αίτηση

 

 

Μεταξύ:

Υπόθεση Αρ. 1008/2026(Κ)

 

VISHAL KUMAR

Αιτητή

-και-

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Καθ' ων η αίτηση

 

-------------------

 

 

Παναγιώτης Πιερίδης, Δικηγόρος για τον Αιτητή

Ιωάννα Κοτζιάπασιη, Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η Αίτηση

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Δ. ΚΑΪΛΗΣ, Δ.Δ.Δ.: Οι υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Προσφυγές συνεκδικάζονται κατόπιν διατάγματος του Δικαστηρίου, αφορούν τον ίδιο Αιτητή και οι προσβαλλόμενες πράξεις τους έχουν κριθεί συναφείς, σύμφωνα και με τα λεχθέντα στην απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Asif Muhammad και Picioroaga Elena Alexandrina ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. Αρ. 66/2016, ημερομηνίας 13.7.2023.

 

Με την Προσφυγή υπ’ αρ. 1831/2022 ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 15.9.2022, με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση του ημερομηνίας 9.9.2022 για έκδοση δελτίου διαμονής για μέλη οικογένειας πολίτη της Ένωσης που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους της Ένωσης, ενώ με την Προσφυγή υπ’ αρ. 1008/2026(Κ) προσβάλλει τις τρεις συναφείς μεταγενέστερες πράξεις των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 4.9.2026, ήτοι την κήρυξή του ως απαγορευμένου μετανάστη δυνάμει του άρθρου 6(1)(κ) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ.105 (εφεξής «ο Νόμος»), το διάταγμα κράτησής του δυνάμει του άρθρου 14, σε συνδυασμό με το άρθρο 18ΠΣΤ(1)(α) του Νόμου, λόγω κινδύνου διαφυγής, και το διάταγμα απέλασής του δυνάμει του άρθρου 14, με απαγόρευση επανεισόδου στη Δημοκρατία για πέντε έτη.

 

Ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι η κήρυξη του ως απαγορευμένου μετανάστη, το διάταγμα απέλασης και η κράτηση του ερείδονται στην παράνομη παραμονή του, η νομιμότητα της οποίας αμφισβητείται με την προσβαλλόμενη πράξη στην Προσφυγή υπ’ αρ. 1831/2022. Στην Asif Muhammad ανωτέρω, το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο ανέφερε ότι όπου διατάγματα κράτησης και απέλασης ερείδονταν σε προηγούμενη πράξη της Διοίκησης θα πρέπει να συνεκδικάζονται για να αποφεύγεται ο κατακερματισμός της υπόθεσης, ενώ περαιτέρω στην Paramjeet Singh κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 828/2025, ημερομηνίας 18.12.2025, με παραπομπή στο σύγγραμμα του Δρ. Κώστα Παρασκευά, Κυπριακό Διοικητικό Δίκαιο, 2017, σελ. 216, αλλά και στην Τοφής Κυριάκου ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 1656/2007, ημερομηνίας 4.6.2010, κρίθηκε ότι πράξεις αλληλένδετες ή με κοινό νομικό και πραγματικό υπόβαθρο, που δεν είναι δυνατό να προσβληθούν με την ίδια αίτηση ακυρώσεως, «θα πρέπει να συνεκδικάζονται, εφόσον η κρίση περί νομιμότητας της μίας επηρεάζει την κρίση περί νομιμότητας της άλλης».

 

Σκόπιμη θεωρώ μια σύντομη καταγραφή των γεγονότων που περιβάλλουν τις υποθέσεις, ως αυτά προκύπτουν από τους διοικητικούς φακέλους.

 

Ο Αιτητής αφίχθηκε στη Δημοκρατία στις 5.10.2007 ως φοιτητής και κατείχε άδεια διαμονής μέχρι τις 30.6.2010. Στις 7.7.2010 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας, η οποία απορρίφθηκε στις 16.2.2011, ενώ στις 23.11.2011 απορρίφθηκε και η προσφυγή του από την Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων. Στις 16.3.2012 τέλεσε γάμο με Ρουμάνα υπήκοο και, κατόπιν αίτησης για άδεια διαμονής ως σύζυγος Ευρωπαίου πολίτη, στις 14.1.2014 του παραχωρήθηκε σχετική άδεια μέχρι τις 14.1.2019. Πριν τη λήξη ισχύος της εν λόγω άδειας και συγκεκριμένα στις 9.11.2016 εκδόθηκε διαζύγιο μεταξύ του Αιτητή και της συζύγου του. Κατόπιν νέας αίτησης του Αιτητή, στις 27.3.2017 του χορηγήθηκε άδεια διαμονής μέχρι τις 27.3.2022.

 

Στις 10.7.2022 ο Αιτητής συνελήφθη για παράνομη παραμονή και ισχυρίστηκε ότι προσπαθούσε χωρίς επιτυχία να κλείσει ραντεβού για να υποβάλει αίτηση ανανέωσης της άδειάς του. Παρά ταύτα στις 11.7.2022 εκδόθηκαν εναντίον του διατάγματα κράτησης και απέλασης, με αναφορά ότι παρέμεινε παράνομα από τις 28.3.2022, όταν έληξε η άδεια παραμονής του. Τα διατάγματα ακυρώθηκαν με απόφαση του Δικαστηρίου στην Προσφυγή υπ’ αρ. 1433/2022 ημερομηνίας 26.9.2022 στη βάση του ότι η κήρυξη του Αιτητή ως παράνομου μετανάστη πάσχει ως προς τη δέουσα έρευνα, αφού, παρά τη λήξη της άδειάς του στις 28.3.2022, ο Αιτητής προσπαθούσε χωρίς επιτυχία να κλείσει ραντεβού για ανανέωση, λόγω της προβληματικής λειτουργίας της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Η υποβολή αίτησης για έκδοση δελτίου διαμονής για μέλη οικογένειας πολίτη της Ένωσης που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους της Ένωσης στις 9.9.2022, ενόσω δηλαδή ο Αιτητής τελούσε υπό κράτηση, και η απόρριψή της στις 15.9.2022, δεν απασχόλησαν το Δικαστήριο, διότι αφορούσαν γεγονότα μεταγενέστερα των εκεί προσβαλλόμενων διαταγμάτων.

 

Με την επιστολή ημερομηνίας 15.9.2022, η οποία αποτελεί την πράξη που προσβάλλεται με την Προσφυγή υπ’ αρ. 1831/2022, οι Καθ' ων η αίτηση πληροφόρησαν τον Αιτητή ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις διατήρησης του δικαιώματος διαμονής και ότι η αίτησή του απορρίπτεται, διότι διαπιστώθηκε ότι δε διαθέτει επαρκείς πόρους για να συντηρεί τον εαυτό του, παραθέτοντας, με αναφορά στο άρθρο 26(2)(δ) του Νόμου 7(Ι)/2007, την επιφύλαξη του άρθρου 26(2) περί της προϋπόθεσης επαρκών πόρων.

 

Παρά την καταχώριση της παρούσας προσφυγής, στις 19.10.2022 ο Αιτητής υπέβαλε και αίτηση διεθνούς προστασίας, η οποία απορρίφθηκε στις 16.11.2022 από την Υπηρεσία Ασύλου. Ο Αιτητής δεν προσέβαλε την απόρριψη ούτε επικαλείται την αίτηση αυτή στις παρούσες προσφυγές.

 

Στις 4.9.2026 ο Αιτητής συνελήφθη από την Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΥΑΜ). Σε επιστολή της προς το Τμήμα Μετανάστευσης ίδιας ημερομηνίας, μετά την καταγραφή του μεταναστευτικού ιστορικού του Αιτητή και της εκκρεμότητας της Προσφυγής υπ’ αρ. 1831/2022, αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι ο Αιτητής αρνείται να συνεργαστεί με τις αρχές για τον επαναπατρισμό του, θεωρεί ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος διαφυγής και δεν υπάρχει περιθώριο εναλλακτικών της κράτησης μέτρων. Αυθημερόν η Διευθύντρια του Τμήματος Μετανάστευσης εξέδωσε τις πράξεις που προσβάλλονται με την Προσφυγή υπ’ αρ. 1008/2026(Κ).

 

Με βάση τα όσα έχουν αναφερθεί ανωτέρω, προχωρώ πρώτα στην εξέταση της Προσφυγής υπ’ αρ. 1831/2022, η προσβαλλόμενη πράξη της οποίας προηγείται χρονικά και η οποία βασίζεται στον περί του Δικαιώματος των Πολιτών της Ένωσης και των Μελών των Οικογενειών τους να Κυκλοφορούν και να Διαμένουν Ελεύθερα στη Δημοκρατία Νόμο του 2007, Ν.7(Ι)/2007 (εφεξής «ο Νόμος 7(Ι)/2007») και ειδικότερα στο άρθρο 26 αυτού, σχετικά με τη διατήρηση, υπό προϋποθέσεις, του δικαιώματος διαμονής σε περίπτωση διαζυγίου.

 

Ο Αιτητής προβάλλει ότι οι Καθ' ων η αίτηση ενήργησαν χωρίς δέουσα έρευνα και με πλάνη περί τα πράγματα και το νόμο, αφού έκριναν εσφαλμένα ότι δε διατηρεί δικαίωμα διαμονής λόγω ανεπαρκών πόρων, χωρίς να λάβουν υπόψη τα εισοδήματά του. Θεωρεί ότι η αιτιολογία της απορριπτικής απόφασης είναι ανεπαρκής, ελλιπής και εσφαλμένη και ότι παραβιάστηκαν οι αρχές της καλής πίστης, της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου. Οι Καθ' ων η αίτηση απαντούν ότι ο λόγος απόρριψης προκύπτει με σαφήνεια από την επιστολή και ότι η έρευνα και η αιτιολογία συμπληρώνονται από τους φακέλους.

 

Η προσβαλλόμενη με την Προσφυγή υπ’ αρ. 1831/2022 απόφαση στηρίζεται, όπως προκύπτει από το σώμα της επιστολής ημερομηνίας 15.9.2022, σε ένα μόνο λόγο, ότι ο Αιτητής δεν έχει επαρκείς πόρους για να συντηρεί τον εαυτό του, με παραπομπή στην επιφύλαξη του άρθρου 26(2) του Νόμου 7(Ι)/2007, το οποίο προνοεί ότι το διαζύγιο ή η ακύρωση του γάμου δε συνεπάγεται απώλεια του δικαιώματος διαμονής των μελών της οικογένειας του πολίτη της Ένωσης που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση της παραγράφου (α), δηλαδή εάν ο γάμος διήρκησε τρία έτη τουλάχιστον πριν την έναρξη της διαδικασίας διαζυγίου. Στη συνέχεια, με επιφύλαξη που έπεται της παραγράφου (δ), αναφέρεται ότι:

 

«Νοείται ότι, πριν από την απόκτηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής, το δικαίωμα διαμονής των ενδιαφερόμενων εξακολουθεί να τελεί υπό την προϋπόθεση ότι μπορούν να αποδείξουν ότι είναι μισθωτοί εργαζόμενοι ή μη μισθωτοί εργαζόμενοι ή ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους για τους ίδιους και για τα μέλη της οικογένειάς τους, ώστε να μην επιβαρύνουν κατά τη διάρκεια της περιόδου διαμονής τους το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της Δημοκρατίας, και ότι διαθέτουν πλήρη ασφαλιστική κάλυψη ασθένειας στη Δημοκρατία, ή ότι είναι μέλη της ήδη συσταθείσας στη Δημοκρατία οικογένειας ενός προσώπου το οποίο πληρεί τις ανωτέρω προϋποθέσεις.»

 

Ο έλεγχος της προσβαλλόμενης πράξης γίνεται με βάση τα δεδομένα που υπήρχαν κατά τον ουσιώδη χρόνο της έκδοσής της, ήτοι την 15.9.2022, εφόσον ως λέχθηκε στη M.S.A. Limon ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. Αρ. 126/2021, Ανώτατο Δικαστήριο, 20.4.2022, «Η ενασχόληση του πρωτόδικου Δικαστηρίου με μεταγενέστερα της προσβαλλόμενης διοικητικής πράξης γεγονότα δεν ήταν ορθή αφού τα γεγονότα αυτά δεν μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο εξέτασης».

 

Ο Αιτητής προβάλλει ότι η ίδια η Διοίκηση αναγνώρισε το δικαίωμά του ανανεώνοντας την άδεια παραμονής του μέχρι τις 27.3.2022. Εντούτοις, η προηγούμενη κρίση της Διοίκησης επί προηγούμενων αιτήσεων, η οποία στηρίχθηκε σε άλλα πραγματικά δεδομένα, δεν τη δεσμεύει ως προς νέα αίτηση, που κρίνεται με βάση τα δεδομένα του χρόνου υποβολής της.

 

Σχετικά με την αναφορά της επιστολής στο άρθρο 26(2)(δ), ο Αιτητής υποστηρίζει ότι, εφόσον παρέμεινε παντρεμένος τρία χρόνια με Ευρωπαία υπήκοο, εφαρμόζεται το άρθρο 26(2)(α) του Νόμου 7(Ι)/2007 και το άρθρο 13(2)(α) της Οδηγίας 2004/38/ΕΚ και όχι το άρθρο 26(2)(δ), ενώ οι Καθ' ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι πρόκειται για τυπογραφικό λάθος που πρέπει να αγνοηθεί, αφού η επιστολή παραθέτει αυτούσια την επιφύλαξη του άρθρου 26(2) και καθιστά σαφή το λόγο απόρριψης. Παρατηρώ ότι η επιστολή, όπως και η αγόρευση των Καθ' ων η αίτηση, παραθέτει αυτούσια την επιφύλαξη που έπεται της παραγράφου (δ) και δεν αναφέρεται σε οποιαδήποτε από τις προϋποθέσεις της. Οι Καθ' ων η αίτηση δεν αμφισβητούν ότι ο Αιτητής εμπίπτει στην παράγραφο (α), ούτε η απόρριψη στηρίχθηκε στη μη πλήρωση των προϋποθέσεών της παραγράφου (δ). Κρίνω, επομένως, ότι η αναφορά στο άρθρο 26(2)(δ) αποτελεί προδήλως τυπογραφικό λάθος, αφού η επιστολή στηρίζει την απόρριψη αποκλειστικά στην έλλειψη επαρκών πόρων. Ο Αιτητής, εξάλλου, κατανόησε το λόγο απόρριψης και τη διάταξη που εφαρμόστηκε, αφού οι ισχυρισμοί του εστιάζονται στην επιφύλαξη του άρθρου 26(2) και στην επάρκεια των πόρων του και δεν προβάλλει ότι στερήθηκε οποιουδήποτε δικαιώματος του εξαιτίας της λανθασμένης αναφοράς. Η εκ παραδρομής λανθασμένη αναφορά δεν επηρεάζει, συνεπώς, τη νομιμότητα της απορριπτικής απόφασης (βλ. Μιχάλης Φραντζής ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (2017) 3 Α.Α.Δ. 1, Α.Ε. Αρ. 70/2011, ημερομηνίας 10.1.2017).

 

Ο Αιτητής ισχυρίζεται, μέσω της αγόρευσης του στην Προσφυγή 1008/2026, ότι το «ή» της επιφύλαξης είναι διαζευκτικό και συνεπώς αρκεί να αποδείξει ότι είναι μισθωτός εργαζόμενος, ενώ η απόδειξη περί επαρκών πόρων απαιτείται μόνο όταν ο αιτητής δεν εργάζεται. Οι Καθ' ων η αίτηση δεν απαντούν ρητά επ' αυτού, εξετάζουν όμως τους πόρους και αμφισβητούν ότι αποδείχθηκε εργοδότηση, ενώ η επίδικη απορριπτική απόφαση στηρίζεται μόνο στην έλλειψη επαρκών πόρων. Διαπιστώνω ότι ο ισχυρισμός περί διαζευκτικότητας του «ή», στην επιφύλαξη του άρθρου 26(2), δεν περιλαμβάνεται στους λόγους ακύρωσης της Προσφυγής υπ’ αρ. 1831/2022, ενώ και η αγόρευση του Αιτητή σ’ αυτήν περιορίζεται στο ότι δε λήφθηκαν υπόψη τα εισοδήματά του από εργασία, ότι ο νόμος δεν θέτει όριο ως προς το ύψος του μηνιαίου εισοδήματος και ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις της επιφύλαξης. Λόγοι ακύρωσης που δεν περιλαμβάνονται στα νομικά σημεία της προσφυγής δεν εξετάζονται, εκτός αν αφορούν τη δημόσια τάξη, όπως η αρμοδιότητα του οργάνου ή η νόμιμη συγκρότησή του. Η ερμηνεία του «ή» δεν αποτελεί τέτοιο ζήτημα ούτε εντάσσεται στη δέουσα έρευνα και την αιτιολογία, που δικογραφήθηκαν και εξετάζονται πιο κάτω. Ο ισχυρισμός δεν μπορεί να εισαχθεί ούτε μέσω της μεταγενέστερης Προσφυγής υπ’ αρ. 1008/2026, που στρέφεται κατά άλλων πράξεων, αφού η συνεκδίκαση δεν μεταφέρει λόγους ακύρωσης της μίας προσφυγής στην άλλη (βλ. Δημοκρατία ν. Shalaeva (2010) 3 Α.Α.Δ. 598 και Nestoras Hotels Ltd ν. Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. 169/2018, 20.3.2024). Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και αν γίνει δεκτή η ερμηνεία του Αιτητή ότι το «ή» είναι διαζευκτικό, η ιδιότητα του μισθωτού έπρεπε να αποδειχθεί από τον ίδιο, κάτι που, όπως εξηγείται πιο κάτω, οι Καθ' ων η αίτηση έκριναν ότι δεν έγινε.

 

Ως προς το ύψος των πόρων, ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι ο νόμος δε θέτει περιορισμούς ως προς το ύψος του μηνιαίου εισοδήματος και ότι το μηνιαίο εισόδημά του ήταν αρκετό για να συντηρεί τον εαυτό του, χωρίς εξαρτώμενα πρόσωπα και έπρεπε να προσμετρηθεί αυτό και όχι το ύψος των αποδοχών που εμφαίνεται στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Οι Καθ' ων η αίτηση στηρίζονται στο άρθρο 8(4) της Οδηγίας 2004/38/ΕΚ, κατά το οποίο το ύψος των πόρων δεν πρέπει να υπερβαίνει το όριο κάτω του οποίου οι υπήκοοι του κράτους μέλους υποδοχής είναι επιλέξιμοι για κοινωνικές παροχές και στους περί Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και Γενικότερα περί Κοινωνικών Παροχών (Ελάχιστο Καλάθι Διαβίωσης) Κανονισμούς του 2014 (Κ.Δ.Π. 338/2014). Κατά τους υπολογισμούς τους, το ελάχιστο μηνιαίο ποσό διαβίωσης για μονήρες άτομο είναι €480 και με το ενοίκιο των €450 του ενοικιαστηρίου που προσκόμισε ο Αιτητής για την περίοδο 6.10.2021 μέχρι 6.10.2022, το όριο οικονομικής επάρκειας ανέρχεται σε €930 τον μήνα, ήτοι €11.160 το χρόνο, ενώ οι αποδοχές του για το 2022 κατά τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων ανέρχονταν σε €2.187. Προσθέτουν ότι οι αποδοχές του για τα έτη 2017 μέχρι 2021 ήταν €5.400, €2.622, €3.119, €11.525 και €7.007 αντίστοιχα (ερ. 324 μέχρι 318), δηλαδή κάτω του ετήσιου ορίου, με εξαίρεση το 2020, ενώ το 2021, μετά την αφαίρεση του ενοικίου, απέμειναν μόλις €133 τον μήνα αντί €480.

 

Διάταξη με περιεχόμενο αντίστοιχο προς το άρθρο 8(4) της Οδηγίας περιέχει το άρθρο 10(5) του Νόμου 7(Ι)/2007, που ρυθμίζει την εγγραφή πολιτών της Ένωσης και μελών της οικογένειάς τους και προβλέπει ότι: «Η αρμόδια αρχή δεν δύναται να προσδιορίζει το ύψος των πόρων του οποίους η ίδια θεωρεί ως επαρκείς, αλλά πρέπει να λαμβάνει υπόψη την προσωπική κατάσταση του ενδιαφερομένου και, εν πάση περιπτώσει, το εν λόγω ύψος δεν πρέπει να υπερβαίνει το όριο κάτω του οποίου οι πολίτες της Δημοκρατίας δύνανται να λαμβάνουν κοινωνικές παροχές ή, όπου το κριτήριο αυτό δεν εφαρμόζεται, το ύψος της κατώτατης σύνταξης κοινωνικών ασφαλίσεων που καταβάλλεται στη Δημοκρατία.». Ο ισχυρισμός ότι ο νόμος δε θέτει όριο ως προς το ύψος του εισοδήματος δεν ευσταθεί, αφού το άρθρο 10(5) προβλέπει ότι το ύψος των πόρων δεν πρέπει να υπερβαίνει το όριο κάτω του οποίου οι πολίτες της Δημοκρατίας δύνανται να λαμβάνουν κοινωνικές παροχές και οι Καθ' ων η αίτηση, στηριζόμενοι στους Κ.Δ.Π. 338/2014, χρησιμοποίησαν ως μέτρο το όριο αυτό. Σημειώνω ότι το άρθρο 10(5) αφορά την εγγραφή και η εφαρμογή του στην επιφύλαξη του άρθρου 26(2) γίνεται, όπως προβάλλουν και οι Καθ' ων η αίτηση με το άρθρο 8(4) της Οδηγίας, κατ' αναλογία. Σε κάθε περίπτωση, ο Αιτητής δεν αμφισβητεί τα ποσά των Κοινωνικών Ασφαλίσεων του για τα έτη 2017 μέχρι 2022, τα οποία, με εξαίρεση το 2020, ήταν κάτω από το όριο.

 

Ως προς την απόδειξη εργασίας, ο Αιτητής προβάλλει ότι με την αίτησή του επισύναψε σύμβαση απασχόλησης με μηνιαίες απολαβές €800, ότι κατά το χρόνο σύλληψής του εργαζόταν με τις απολαβές αυτές και είχε σε ισχύ σύμβαση απασχόλησης και ασφάλιση από τις 28.6.2022. Οι Καθ' ων η αίτηση απαντούν ότι οι τραπεζικές καταστάσεις, οι βεβαιώσεις εργοδότησης και η σύμβαση εργασίας που προσκόμισε ο Αιτητής δε συνάδουν με τα εισοδήματα που δηλώθηκαν στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, τα οποία είναι τα μόνα νόμιμα αποδεικτικά στοιχεία των πραγματικών αποδοχών και οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι καταθέσεις προέρχονται από αδήλωτη εργασία, ενώ οι πόροι πρέπει να έχουν νόμιμη και διαφανή προέλευση. Αναφέρονται σε βεβαίωση της GCCL GLOBE CAPITAL (CYPRUS) LTD ημερομηνίας 8.3.2022 για εργοδότηση από 1.2.2022 (ερ. 329), σε σημείωμα του ιδιοκτήτη του εστιατορίου Salamis ημερομηνίας 27.6.2022 για εργασία από 1.6.2022 με μισθό €800 (ερ. 315), σε «Δήλωση Πρόσληψης Ευρωπαίου Πολίτη» ημερομηνίας 1.9.2022, χωρίς ημερομηνία εργοδότησης (ερ. 325) και σε σύμβαση εργασίας ημερομηνίας 9.9.2022 για την περίοδο 16.9.2022 μέχρι 15.9.2023 (ερ. 334 μέχρι 340) και προσθέτουν ότι η Αναλυτική Κατάσταση Αποδοχών του 2022 εμφανίζει διαφορετικούς εργοδότες και πολύ μειωμένα ποσά.

 

Ως προς τη δέουσα έρευνα, το κριτήριο της πληρότητάς της έγκειται στη συλλογή και διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων τα οποία παρέχουν βάση για ασφαλή συμπεράσματα (βλ. Ράφτης Αντώνης ν. Κυπριακής Δημοκρατίας και Άλλων (2002) 3 Α.Α.Δ. 345). Στη Thi Sang Luong ν. Δημοκρατίας, Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 2236/22 και 423/26, ημερομηνίας 15.6.2026, λέχθηκε ότι δεν υπάρχει πλάνη περί τα πράγματα όταν η Διοίκηση σταθμίζει και εκτιμά τα στοιχεία που παρουσιάζονται μπροστά της, ακόμα και αν είναι αντιφατικά, και προτιμά ορισμένα από αυτά, εφόσον η επιλογή της είναι λογικά επιτρεπτή (άρθρο 46(3) του Νόμου 158(Ι)/1999) και δεν προσκρούει στα στοιχεία των φακέλων.

 

Η σύμβαση απασχόλησης των €800 μηνιαίως, ημερομηνίας 9.9.2022, την οποία επικαλείται ο Αιτητής, αφορά περίοδο που αρχίζει στις 16.9.2022, ήτοι μετά την υποβολή της αίτησής του για άδεια διαμονής, καθώς και μετά την απορριπτική επιστολή, ενώ ο Αιτητής βρισκόταν υπό κράτηση μέχρι τις 26.9.2022. Οι Καθ' ων η αίτηση εξέτασαν τα έγγραφα εργοδότησης και τις τραπεζικές καταστάσεις που προσκόμισε ο Αιτητής και κατέληξαν ότι αυτά δεν αποδεικνύουν σταθερό και ικανοποιητικό εισόδημα, αφού δε συνάδουν με τα στοιχεία των Κοινωνικών Ασφαλίσεων και αναφέρουν διαφορετικούς εργοδότες και ημερομηνίες έναρξης (η Αναλυτική Κατάσταση Αποδοχών του 2022 εμφανίζει τρεις άλλους εργοδότες και δεν περιλαμβάνει τη GCCL GLOBE CAPITAL (CYPRUS) LTD). Η προϋπόθεση της επιφύλαξης δεν κρίθηκε, συνεπώς, ότι πληρούται, είτε κατά το σκέλος της εργοδότησης είτε κατά το σκέλος των πόρων. Κρίνω ότι η κρίση αυτή ήταν προϊόν δέουσας έρευνας, στηρίζεται στα στοιχεία του φακέλου και ήταν εύλογα επιτρεπτή.

 

Ο Αιτητής υποστηρίζει ότι ο ισχυρισμός περί μοιράσματος του ενοικίου με τη συμβία του, η οποία εργάζεται, τέθηκε με την αίτησή του, ενώ οι Καθ' ων η αίτηση προβάλλουν ότι τέθηκε για πρώτη φορά με τις προσφυγές και δε μπορεί να ληφθεί υπόψη. Από την αίτηση ημερομηνίας 9.9.2022 δεν προκύπτει ότι ο Αιτητής ότι μοιράζει το ενοίκιο με τη νέα συμβία του, ούτε τούτο προκύπτει από ένορκη δήλωση της ίδιας της συμβίας ημερομηνίας 8.9.2022, δηλαδή κατά τον ουσιώδη χρόνο, ούτε ο ισχυρισμός προκύπτει από οποιοδήποτε άλλο στοιχείο του διοικητικού φακέλου. Ο ισχυρισμός δεν ήταν, συνεπώς, ενώπιον της Διοίκησης κατά τον ουσιώδη χρόνο και δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για τον έλεγχο της απόφασής της, ούτε μπορεί να της καταλογιστεί έλλειψη έρευνας ως προς στοιχείο που δεν της τέθηκε.

 

Όπως κρίθηκε στην Jahirul Islam ν Κυπριακής Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. αρ. 24/2025 ημερομηνίας 30.10.2025:

 

«Ούτε, όμως, αν υπήρχαν σύγχρονα του χρόνου λήψης των επίδικων αποφάσεων στοιχεία, τα οποία κάποιος προσφεύγων θα μπορούσε να θέσει ενώπιον της διοίκησης σε προγενέστερο στάδιο προς κατάδειξη πλάνης ή έλλειψης δέουσας έρευνας και δεν το έπραξε, μπορούν μετά να ληφθούν υπόψη από το δικαστήριο».

 

Στην ίδια κατεύθυνση, ως ανωτέρω, στην απόφαση Suhel Dewan ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 346/2026, ημερομηνίας 2.7.2026, κρίθηκε ότι ισχυρισμοί που προβάλλονται για πρώτη φορά με τη γραπτή αγόρευση συνιστούν ανεπίτρεπτη μαρτυρία που δεν μπορεί να αποτελέσει μέρος του διοικητικού φακέλου.

 

Αναφορικά με την αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης, οι Καθ' ων η αίτηση παραπέμπουν στις σημειώσεις των λειτουργών του Τμήματος, όπως τις παραθέτουν στην αγόρευσή τους (ερ. 333 και σελ. 24 και 25 του «time sheet»), οι οποίες εισηγούνται την απόρριψη λόγω μη απόδειξης επαρκών και σταθερών πόρων συντήρησης και προβάλλουν ότι ο λόγος απόρριψης προκύπτει με σαφήνεια από το σώμα της απόφασης και ότι σε κάθε περίπτωση ο φάκελος είναι αποκαλυπτικός. Τα συμπεράσματά τους, περί αδήλωτης εργασίας και προσπάθειας παραπλάνησης του Τμήματος, δεν περιέχονται στην απορριπτική επιστολή ημερομηνίας 15.9.2022, αλλά προκύπτουν από τις σημειώσεις των λειτουργών που ευρίσκονται στο φάκελο και ιδίως από το σημείωμα ημερομηνίας 14.9.2022, το οποίο προτείνει απόρριψη λόγω μη πλήρωσης του κριτηρίου επάρκειας πόρων και αναφέρεται και σε προσπάθεια παραπλάνησης του Τμήματος. Ως γνωστό, η αιτιολογία μπορεί να συμπληρωθεί από το διοικητικό φάκελο, νοουμένου ότι τα απαιτούμενα στοιχεία προκύπτουν από αυτόν κατά τρόπο βέβαιο και αναντίλεκτο (άρθρο 29 του Νόμου 158(Ι)/1999, Παναγιωτίδης ν. Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων κ.ά. (1998) 3 Α.Α.Δ. 342, Singh ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Υπουργείου Εσωτερικών, Υπόθεση Αρ. 1712/2017, ημερομηνίας 29.7.2020). Εν προκειμένω, ο λόγος απόρριψης, ήτοι η μη απόδειξη επαρκών πόρων, αναφέρεται ρητά στην επιστολή και οι σημειώσεις του φακέλου εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο κρίθηκε, ώστε η αιτιολογία της επιστολής να συμπληρώνεται κατά τρόπο βέβαιο και αναντίλεκτο.

 

Ο Αιτητής προβάλλει επίσης ότι για τη μη απασχόληση και τη μη καταβολή κοινωνικών ασφαλίσεων κατά την περίοδο της κράτησης, την οποία το Δικαστήριο έκρινε παράνομη με την Προσφυγή υπ’ αρ. 1433/2022, ευθύνεται η ίδια η Διοίκηση, η οποία, προβάλλοντας ως λόγο απόρριψης τα ανεπαρκή εισοδήματα, παραβιάζει τις αρχές της καλής πίστης, της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου. Οι Καθ' ων η αίτηση απαντούν ότι η κρίση για μη ύπαρξη επαρκών πόρων δε στηρίζεται μόνο στην περίοδο της κράτησης, αφού η έλλειψη σταθερού και ικανοποιητικού εισοδήματος καταδεικνύεται και για τα προηγούμενα έτη, και ότι δεν παραβιάστηκε οποιαδήποτε αρχή του διοικητικού δικαίου. Πράγματι η κρίση των Καθ' ων η αίτηση δεν φαίνειται να στηρίχθηκε αποκλειστικά στην περίοδο της κράτησης. Οι δηλωθείσες αποδοχές του Αιτητή για το 2022 πριν από τη σύλληψή του στις 10.7.2022 περιορίζονται στα ποσά των €698, €589 και €800 (ερ. 327 και 326), με μηδενικές αποδοχές από τον Μάρτιο μέχρι τον Μάιο, ενώ οι αποδοχές των ετών 2017 μέχρι 2021 ήταν, με εξαίρεση το 2020, κάτω από το όριο. Η έλλειψη επαρκών πόρων προϋπήρχε, συνεπώς, της κράτησης και η ακύρωση των διαταγμάτων της 11.7.2022 με την Προσφυγή 1433/2022 δεν την αναιρεί.

 

Ούτε προκύπτει παραβίαση των αρχών της καλής πίστης και της χρηστής διοίκησης. Η αρχή της καλής πίστης «σκοπεί στον αποκλεισμό της αυθαιρεσίας στη διοικητική λειτουργία», αλλά ως λέχθηκε στην Δημοκρατία ν. Παπαφώτη (1997) 3 Α.Α.Δ. 191, Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 1740, ημερομηνίας 30.5.1997, «Δεν υπερφαλαγγίζει όμως την αρχή της σύννομης λειτουργίας της Διοίκησης» και «δε μεταβάλλει τις αρχές δικαίου που διέπουν την άσκηση των εξουσιών, που εναποτίθενται σε διοικητικό όργανο». Έχει, επιπλέον, συμπληρωματικό χαρακτήρα, δηλαδή υποχωρεί όπου υφίσταται σχετική νομοθετική πρόνοια ουσιαστικού δικαίου (βλ. Varun Dhawan ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 596/2026, ημερομηνίας 14.7.2026). Εν προκειμένω, η επιφύλαξη του άρθρου 26(2) θέτει ρητά ως προϋπόθεση για τη διατήρηση του δικαιώματος διαμονής την απόδειξη εργασίας ή επαρκών πόρων και η καλή πίστη δεν μπορεί να οδηγήσει σε απόκλιση από αυτή.

 

Υπό το φως των ανωτέρω, η Προσφυγή 1831/2022 απορρίπτεται, εφόσον η προσβαλλόμενη πράξη ημερομηνίας 15.9.2022 κρίνεται νόμιμη. Η κρίση αυτή διέπει και την εξέταση της Προσφυγής υπ’ αρ. 1008/2026, της οποίας τα λοιπά ζητήματα εξετάζω στη συνέχεια.

 

Πρωτίστως, ο Αιτητής αμφισβητεί την κήρυξή του ως απαγορευμένου μετανάστη δυνάμει του άρθρου 6(1)(κ) του Νόμου, επικαλούμενος την εκκρεμότητα της Προσφυγής αρ. 1831/2022 και δικαίωμα διαμονής δυνάμει των άρθρων 9 και 26 του Νόμου 7(Ι)/2007, προβάλλοντας ότι οι πράξεις εκδόθηκαν σε λανθασμένη νομική βάση και χωρίς έρευνα για το δικαίωμα παραμονής του ως πρώην συζύγου Ευρωπαίας. Οι Καθ' ων η αίτηση απαντούν ότι έρεισμα των πράξεων ήταν η κήρυξή του δυνάμει του άρθρου 6(1)(κ) του Νόμου, λόγω παράνομης παραμονής από τις 22.10.2022, όταν, κατά τους ίδιους, παρήλθε η προθεσμία αναχώρησής του μετά την απόρριψη της αίτησής του για άδεια διαμονής, και ότι η απόφαση λήφθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας.

 

Στη M.I.U.H. ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 1507/2023, ημερομηνίας 25.10.2023, λέχθηκε ότι το καίριο ερώτημα είναι «κατά πόσον κατά το χρόνο έκδοσης των επίδικων διαταγμάτων, ο αιτητής, πράγματι, ήταν παράνομος μετανάστης». Στην ίδια απόφαση, παρότι κατά της απόρριψης της αίτησης για δελτίο διαμονής εκκρεμούσε σχετική προσφυγή, κρίθηκε ότι η εκκρεμότητα δεν διαφοροποιεί τη διαπίστωση, «εφόσον η διοικητική πράξη [...] ενόψει και του τεκμηρίου της νομιμότητας που υπάρχει υπέρ των πράξεων της Διοίκησης, ήταν καθόλα νόμιμη κατά το χρόνο έκδοσης των επίδικων διαταγμάτων».

 

Συνεπώς, η εκκρεμοδικία της Προσφυγής υπ’ αρ. 1831/2022 κατά το χρόνο έκδοσης των προσβαλλόμενων πράξεων στην Προσφυγή υπ’ αρ. 1008/2026 δεν επηρεάζει την έκδοσή τους. Σε κάθε περίπτωση, ο Αιτητής, που δεν κατείχε άδεια διαμονής μετά τη λήξη της προηγούμενης στις 27.3.2022, την απόρριψη της νέας αίτησης στις 15.9.2022 και την απόρριψη της μεταγενέστερης αίτησης ασύλου, παρέμενε παράνομα στη Δημοκρατία. Δεν προβάλλεται ούτε προκύπτει εκκρεμότητα οποιασδήποτε άλλης διαδικασίας που να παρείχε στον Αιτητή δικαίωμα παραμονής κατά τις 4.9.2026, αφού και η αίτηση διεθνούς προστασίας που υπέβαλε στις 19.10.2022 απορρίφθηκε στις 16.11.2022 και δεν έχει προσβληθεί. Ο ισχυρισμός του περί δικαιώματος διαμονής δυνάμει των άρθρων 9 και 26 ερείδεται στην ίδια προϋπόθεση που κρίθηκε ανεπαρκής στην Προσφυγή υπ’ αρ. 1831/2022 και απορρίπτεται για τον ίδιο λόγο.

 

Η ημερομηνία από την οποία, σύμφωνα με τις προσβαλλόμενες πράξεις, ο Αιτητής παρέμεινε παράνομα στη Δημοκρατία (22.10.2022) δεν ταυτίζεται ούτε με την απόρριψη της αίτησής του για άδεια διαμονής (15.9.2022) ούτε με την απόρριψη της αίτησής του για διεθνή προστασία (16.11.2022). Η ενδεχομένως εσφαλμένη αναφορά όμως, ως προς την ημερομηνία έναρξης του χρόνου της παράνομης παραμονής, επ' ουδενί δεν επηρεάζει τη νομιμότητα των πράξεων, εφόσον ουσιώδης χρόνος ήταν η 4.9.2026, κατά την οποία ο Αιτητής, όποια κι αν ήταν η ακριβής ημερομηνία έναρξης της παράνομης παραμονής, δεν κατείχε άδεια ούτε εκκρεμούσε διαδικασία που να του παρείχε δικαίωμα παραμονής. Ως πολύ ορθά λέχθηκε στην απόφαση Dolma Sherpa ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 292/2026, ημερομηνίας 4.5.2026: «Ακόμα άρα κι αν οι Καθ΄ων η αίτηση έσφαλλαν ως προς το ακριβές χρονικό σημείο εκκίνησης της παράνομης παραμονής της, το σφάλμα αυτό δεν είναι ουσιώδες ούτε ικανό να πλήξει τις προσβαλλόμενες κατά τρόπο ώστε να απολήξει σε ακυρωτικό αποτέλεσμα.».

 

Ο Αιτητής προβάλλει επίσης ότι οι πράξεις εκδόθηκαν πρόωρα, αφού η απορριπτική επιστολή της αίτησης του ημερομηνίας 15.9.2022 δεν έθεσε προθεσμία ή υποχρέωση αναχώρησης, η Διοίκηση καθυστέρησε τρία χρόνια να καταχωρήσει την ένστασή της στην Προσφυγή υπ’  αρ. 1831/2022 και εξέδωσε τα διατάγματα με κακή πίστη, χωρίς να αναμένει την απόφαση του Δικαστηρίου. Επικαλείται το άρθρο 18ΟΗ(5) του Νόμου, την εκκρεμότητα της αίτησης του, τη σφραγίδα στην απόδειξη υποβολής της και το άρθρο 13(2) και (3) του Νόμου 7(Ι)/2007, καθώς και αποφάσεις του Διοικητικού Δικαστηρίου (Προσφυγές υπ’ αρ. 893/2025, 547/2024 και 976/2023) όπου, κατά τον ίδιο, ακυρώθηκαν διατάγματα λόγω εκκρεμούσας διαδικασίας νομιμοποίησης της διαμονής. Οι εν λόγω αναφερόμενες από τον Αιτητή αποφάσεις έχουν μελετηθεί από το Δικαστήριο και διαπιστώνω ότι κρίθηκαν επί των ιδιαίτερων πραγματικών δεδομένων τους, τα οποία δεν συντρέχουν εν προκειμένω, αφού κατά τις 4.9.2026 δεν εκκρεμούσε διαδικασία που να παρείχε στον Αιτητή δικαίωμα παραμονής και συνεπώς δεν τυγχάνουν εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση.

 

Η παράνομη παραμονή δεν προϋποθέτει προηγούμενη απόφαση επιστροφής ή προθεσμία αναχώρησης, οπότε η απορριπτική επιστολή δεν ήταν αναγκαίο να τη θέσει. Ως προς το άρθρο 18ΟΗ(5) του Νόμου, στη G.S.D.A.M. ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 626/2023, ημερομηνίας 9.6.2023, λέχθηκε ότι αυτό «δεν επιβάλλει υποχρέωση στη Διοίκηση, αλλά εναπόκειται στη διακριτική της ευχέρεια να μην εκδώσει απόφαση επιστροφής». Εν προκειμένω, στις 4.9.2026 δεν εκκρεμούσε διαδικασία ανανέωσης άδειας διαμονής, αφού η αίτηση της 9.9.2022 είχε απορριφθεί από τις 15.9.2022 και εκκρεμούσε μόνο η δικαστική προσφυγή κατά της απόρριψης. Στην Ijeoma Juliet Nwankwo ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 670/2026, ημερομηνίας 30.7.2026, κρίθηκε επίσης ότι η απλή εκκρεμότητα αιτήματος δεν νομιμοποιεί την παράνομη παραμονή. Η σφραγίδα στην απόδειξη υποβολής, που επιτρέπει την είσοδο στη Δημοκρατία, αφορά την αίτηση της 9.9.2022, η οποία απορρίφθηκε. Ούτε συντρέχει η περίσταση της Προσφυγής υπ’ αρ. 1433/2022, όπου τα διατάγματα της 11.7.2022 ακυρώθηκαν διότι η Διοίκηση δεν είχε ερευνήσει την προσπάθεια του Αιτητή να κλείσει ραντεβού για ανανέωση της άδειάς του, ενώ εδώ η αίτηση είχε κριθεί και απορριφθεί από το 2022. Η μη αναφορά των διαταγμάτων στην εκκρεμότητα της Προσφυγής υπ’ αρ. 1831/2022 δεν επηρεάζει τη νομιμότητά τους, αφού η επιστολή της ΥΑΜ, που ήταν ενώπιον της Διευθύντριας, καταγράφει την εκκρεμότητα και το τεκμήριο κανονικότητας δεν ανατράπηκε.

 

Ως προς τους λοιπούς ισχυρισμούς του Αιτητή σχετικά με την απόφαση κήρυξης, αυτοί δεν ευσταθούν, εφόσον η οποιαδήποτε καθυστέρηση της Διοίκησης να καταχωρήσει την ένσταση της στην προσφυγή δεν αποδεικνύει, από μόνη της, κακή πίστη κατά την έκδοση των πράξεων, ενώ το άρθρο 13(2) και (3) του Νόμου 7(Ι)/2007, στο οποίο παραπέμπει επίσης ο Αιτητής, προβλέπει υποχρέωση υποβολής αίτησης για νέο δελτίο διαμονής και ποινική κύρωση σε περίπτωση μη συμμόρφωσης και δε ρυθμίζει τις συνέπειες της παράνομης παραμονής μετά από απορριπτική απόφαση, ούτε βεβαίως ο Αιτητής παραπέμπει σε οποιαδήποτε διάταξη που να αποκλείει την εφαρμογή του Κεφ.105.

 

Ο Αιτητής προβάλλει περαιτέρω ότι δεν ακολουθήθηκε η διαδικασία των άρθρων 18ΟΔ μέχρι 18ΠΘ, ότι δεν εκδόθηκε απόφαση επιστροφής με προθεσμία οικειοθελούς αναχώρησης επτά έως τριάντα ημερών (άρθρο 18ΟΘ), ότι δεν ενημερώθηκε για την κήρυξή του κατά τον Κανονισμό 19 των περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 242/1972) και ότι η πρώτη ενημέρωση ήταν στις 4.9.2026, με την επίδοση των διαταγμάτων.

 

Κατά τη νομολογία, η κήρυξη προσώπου ως απαγορευμένου μετανάστη συνιστά «απόφαση επιστροφής» κατά το άρθρο 18ΟΔ, εφόσον η πράξη κηρύσσει ή αναφέρει τον αλλοδαπό ως παράνομο μετανάστη (βλ. Κυπριακή Δημοκρατία ν. Karsang Dorje Lama, Ε.Δ.Δ. Αρ. 15/2025, ημερομηνίας 4.12.2025, και S.I.U. ν. Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. Αρ. 3/2026, Διοικητικό Εφετείο, ημερομηνίας 16.7.2026, όπου λέχθηκε ότι η κήρυξη «συνιστά απόφαση επιστροφής κατ' επιταγήν της Οδηγίας 2008/115/ΕΚ», και Dhawan, ανωτέρω). Εν προκειμένω, η επιστολή της 4.9.2026 πληροφορεί τον Αιτητή ότι είναι απαγορευμένος μετανάστης και ότι συνεπεία τούτου εκδόθηκαν τα διατάγματα απέλασης και κράτησης, οπότε η προσβαλλόμενη κήρυξη συνιστά την απόφαση επιστροφής.

 

Ως προς το χρόνο οικειοθελούς αναχώρησης, οι Καθ' ων η αίτηση επικαλούνται την E.S.K. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 2153/2023, ημερομηνίας 23.1.2024, κατά την οποία, εφόσον υπήρχε κίνδυνος διαφυγής, νομίμως δεν χορηγήθηκε διάστημα δυνάμει του άρθρου 18ΟΘ(4). Στη Pierrot Ileka Nganya ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 599/2026, ημερομηνίας 20.7.2026, λέχθηκε ότι η Διοίκηση αποφάσισε, «έχοντας περί τούτου διακριτική ευχέρεια που τους παρέχεται από το άρθρο 18ΟΘ εδάφιο (4) του Κεφ. 105, να μην χορηγήσουν οποιοδήποτε χρονικό διάστημα οικειοθελούς αναχώρησης στον Αιτητή, εφόσον διαπιστώθηκε, νομίμως και αιτιολογημένα, ότι υπήρχε κίνδυνος διαφυγής του». Εφόσον, όπως θα αναλυθεί κατωτέρω, ο κίνδυνος διαφυγής διαπιστώθηκε νόμιμα, δε δημιουργείται ακυρότητα από τη μη χορήγηση χρόνου αναχώρησης.

 

Οι Καθ' ων η αίτηση προβάλλουν ότι κατά πάγια νομολογία η νομιμότητα του διατάγματος δεν συναρτάται με προηγούμενη ειδοποίηση περί κήρυξης και ότι η ειδοποίηση μπορεί να δοθεί και ταυτόχρονα. Ο Κανονισμός 19 των περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 242/1972) προνοεί ότι «Λειτουργός μεταναστεύσεως όστις αποφασίζει ότι πρόσωπον τι είναι απαγορευμένος μετανάστης δέον όπως επιδώσει εις αυτό ειδοποίησιν συμφώνως προς τον Δεύτερον Πίνακα των παρόντων Κανονισμών». Στην Islam ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 997/2013, Ανώτατο Δικαστήριο, Αναθεωρητική Δικαιοδοσία, 9.7.2013, κρίθηκε ότι «ο Κανονισμός δεν επιβάλλει ούτε συσχετίζει την έκδοση του διατάγματος κράτησης και απέλασης με προηγηθείσα ειδοποίηση ότι ο αιτητής έχει κηρυχθεί σε απαγορευμένο μετανάστη» και ότι «Αυτό μπορεί να γίνει και ταυτόχρονα, αλλά δεν είναι, κρίνεται, επιτακτική η προηγούμενη ειδοποίηση». Η κρίση αυτή ακολουθήθηκε, μεταξύ άλλων, στη Jesurobo Imade ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 597/2026, ημερομηνίας 15.7.2026.

 

Εν προκειμένω, η επιστολή της 4.9.2026 πληροφορεί τον Αιτητή ότι είναι απαγορευμένος μετανάστης και ο ίδιος δηλώνει ότι «η πρώτη ενημέρωση που είχε ήταν στις 4/9/26 με την επίδοση των πρώτων διαταγμάτων κράτησης και απέλασης», οπότε η ειδοποίηση επιδόθηκε ταυτόχρονα με τα διατάγματα και δεν υπάρχει παράλειψη επίδοσης ούτε παράβαση ουσιώδους τύπου. Συνεπώς και ο εν λόγω ισχυρισμός του Αιτητή απορρίπτεται.

 

Ως προς τον κίνδυνο διαφυγής και τη δέουσα έρευνα, ο Αιτητής προβάλλει ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 18ΟΔ, αφού είχε σταθερή διεύθυνση, εργασία, εκκρεμοδικούσε η Προσφυγή αρ. 1831/2022 και διαμένει στην Κύπρο από το 2007. Ισχυρίζεται επίσης ότι η Διευθύντρια βασίστηκε αποκλειστικά στην επιστολή της ΥΑΜ ημερομηνίας 4.9.2026, χωρίς εξατομικευμένη αξιολόγηση και ότι η διαδικασία ήταν αυτοματοποιημένη, χωρίς έρευνα για τη δηλωθείσα διεύθυνση και τη μακροχρόνια παραμονή του. Οι Καθ' ων η αίτηση απαντούν ότι η ευχέρεια της Διευθύντριας ασκήθηκε εντός των επιτρεπτών ορίων (βλ. Κ.Α.Α. ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 1242/2022, 18.8.2022, G.S.D.A.M. και M.I.U.H., ανωτέρω) και επικαλούνται την επιστολή της ΥΑΜ ημερομηνίας 4.9.2026. Προσθέτουν ότι το ενοικιαστήριο που προσκόμισε ο Αιτητής έληγε στις 6.10.2022, ότι δεν αποδεικνύεται σταθερή διαμονή ή εργασία, ότι ο Αιτητής «υπέβαλε καταχρηστικά και για δεύτερη φορά αίτηση ασύλου», η οποία απορρίφθηκε στις 16.11.2022 και ότι παρέμεινε παράνομα στη Δημοκρατία περίπου τέσσερα έτη, και ότι κατά πάγια νομολογία η κήρυξη ως παράνομου εμπεριέχει λογικά τον κίνδυνο διαφυγής.

 

Κατά το άρθρο 18ΠΣΤ(1), το διάταγμα κράτησης εκδίδεται ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής, ο οποίος κατά το άρθρο 18ΟΔ περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη μη συμμόρφωση με απόφαση επιστροφής και τη δήλωση πρόθεσης μη συμμόρφωσης. Δεν απαιτείται απόδειξη βεβαιότητας διαφυγής, παρά μόνο εύλογη πιθανότητα (βλ. Israel Maweja ν. Δημοκρατίας, Έφεση Αρ. 14/2025, Διοικητικό Εφετείο, 15.9.2025 και BAJ Singh ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 1113/2025, ημερομηνίας 23.1.2026) και η κήρυξη ως απαγορευμένου μετανάστη εμπεριέχει λογικά τον κίνδυνο διαφυγής, αφού αποστερεί το πρόσωπο από κάθε δικαίωμα παραμονής (βλ. Magdalin Mensah ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 5735/2013, ημερομηνίας 9.8.2013 και Cedrick Mufankolo ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 689/2026, ημερομηνίας 23.7.2026). Στη Mensah λέχθηκε ότι, «Δεν χρειάζεται... απτή μαρτυρία περί τούτου και είναι εδώ που υπεισέρχεται η κρίση της διοίκησης αναλόγως των συνθηκών της κάθε υπόθεσης». Η άρνηση επαναπατρισμού συνεκτιμάται ως στοιχείο του κινδύνου διαφυγής, ως δήλωση «πρόθεσης μη συμμόρφωσης» κατά το άρθρο 18ΟΔ (βλ. Nganya, ανωτέρω), και όχι ως αυτοτελής λόγος κράτησης (βλ. Kemokai Haji Malikie ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 539/2026(Κ), ημερομηνίας 16.10.2026)

 

Η επιστολή της ΥΑΜ (ερ. 116 και 115), που ήταν ενώπιον της Διευθύντριας, καταγράφει το μεταναστευτικό ιστορικό του Αιτητή, την άρνηση του να συνεργαστεί για τον επαναπατρισμό του και το σοβαρό κίνδυνο διαφυγής, και το διάταγμα κράτησης αναφέρει την άρνηση επαναπατρισμού. Στην H.K. ν. Δημοκρατίας, Έφεση Αρ. 18/2026, Διοικητικό Εφετείο, 7.9.2026, κρίθηκε ότι, όταν η Διευθύντρια έχει ενώπιον της την έκθεση της ΥΑΜ, «μπορεί να θεωρηθεί ότι υιοθέτησε και την προρρηθείσα άποψη της ΥΑΜ όταν υιοθετούσε την εισήγησή της». Η σταθερή διεύθυνση και η εργασία που επικαλείται ο Αιτητής δεν αναιρούν τον κίνδυνο, αφού το ενοικιαστήριο έληγε στις 6.10.2022 και ο Αιτητής αρνήθηκε να συνεργαστεί για τον επαναπατρισμό του (βλ. Hassan Elsayed Abouelfadl Hassan ν. Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ. Αρ. 45/26, Διοικητικό Εφετείο, 8.10.2026, όπου λέχθηκε ότι η παράλειψη του διοικούμενου να διατηρεί ενήμερη τη Διοίκηση ως προς τη δηλωθείσα διεύθυνση του δε δύναται να λειτουργεί υπέρ του). Ο ισχυρισμός ότι οι Καθ' ων η αίτηση βασίστηκαν αποκλειστικά στην επιστολή της ΥΑΜ δεν ευσταθεί, αφού αυτή περιέχει τα ατομικά στοιχεία της υπόθεσης και συμπληρώνει την αιτιολογία κατά το άρθρο 29 του Νόμου 158(Ι)/1999 (βλ. Dhawan, ανωτέρω).

 

Ως προς τα εναλλακτικά της κράτησης μέτρα και την αναλογικότητα, ο Αιτητής προβάλλει ότι δεν εξετάστηκε η επιλογή του άρθρου 18ΠΣΤ(1), ότι ο κίνδυνος μπορούσε να αντιμετωπιστεί με τα μέτρα του άρθρου 18ΟΘ(3), ότι η κράτηση είναι έσχατη λύση και ότι η απόφαση δεν είναι πλήρως αιτιολογημένη. Οι Καθ' ων η αίτηση επικαλούνται την αναφορά του διατάγματος κράτησης ότι «Δεδομένης της άρνησης του/της για επαναπατρισμό και της μη συμμόρφωσης σε προηγούμενη απόφαση επιστροφής, δεν υπάρχει περιθώριο εναλλακτικών της κράτησης μέτρων» και την επιστολή της ΥΑΜ.

 

Παρατηρώ ότι η αναφορά του διατάγματος κράτησης σε «μη συμμόρφωση σε προηγούμενη απόφαση επιστροφής» δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα, αφού δεν είχε εκδοθεί προηγούμενη απόφαση επιστροφής και η απόφαση επιστροφής, ως λέχθηκε ανωτέρω, είναι η προσβαλλόμενη με την παρούσα προσφυγή κήρυξη. Στις Nwankwo και Imade (ανωτέρω), όμως, κρίθηκε ότι, ακόμα και αν η αναφορά αυτή ήταν εσφαλμένη, δεν επηρεάζεται η νομιμότητα όταν η κρίση περί κινδύνου διαφυγής στηρίζεται επαρκώς σε άλλο στοιχείο της αιτιολογίας, ήτοι στην άρνηση επαναπατρισμού ως δήλωση πρόθεσης μη συμμόρφωσης (βλ. άρθρο 32 του Νόμου 158(Ι)/1999).

 

Σχετικά με τον ισχυρισμό ότι δεν εξετάστηκαν εναλλακτικά της κράτησης μέτρα και ότι η κράτηση είναι δυσανάλογη, στην H.K., ανωτέρω, κρίθηκε ότι η προϋπόθεση του άρθρου 18ΠΣΤ(1) για εφαρμογή άλλων επαρκών αλλά λιγότερο αναγκαστικών μέτρων «συνιστά έκφανση της Αρχής της Αναλογικότητας» και ότι η ΥΑΜ «ασχολήθηκε με τη δυνατότητα εφαρμογής υπαλλακτικών (της κράτησης) μέτρων» και έκρινε ότι αυτή «δεν υφίστατο λόγω της στάσης του ίδιου του Εφεσείοντα». Η Διοίκηση οφείλει, συνεπώς, να εξετάσει και να αιτιολογήσει το ζήτημα, με την κρίση περί του αποτελέσματος να επαφίεται στη διακριτική της ευχέρεια.

 

Στην T.D.E. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 325/2025, ημερομηνίας 23.5.2025, λέχθηκε ότι «δεν υπάρχει υποχρέωση για επιβολή διαβαθμισμένων μέτρων, αλλά επαφίεται στη διακριτική του ευχέρεια», και στη Nwankwo ότι, όταν η καταγραφή περί ανυπαρξίας εναλλακτικών υποστηρίζεται από τον φάκελο, «η ευχέρεια των καθ΄ων η αίτηση για μη εναλλακτικά της κράτησης μέτρα ασκήθηκε εντός των επιτρεπτών ορίων της».

 

Εν προκειμένω, η ΥΑΜ ασχολήθηκε με το ζήτημα, η Διευθύντρια υιοθέτησε την κρίση της και το διάταγμα την αιτιολογεί με την άρνηση επαναπατρισμού. Ο Αιτητής δεν υποδεικνύει ποιο συγκεκριμένο μέτρο θα ήταν εξίσου αποτελεσματικό, πέραν των γενικών παραδειγμάτων του άρθρου 18ΟΘ(3) και δεν εντοπίζω στοιχεία δυσαναλογίας.

 

Ο Αιτητής επικαλείται ακόμα παραβίαση του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ, του άρθρου 15 του Συντάγματος και των άρθρων 4, 29 και 30 του Νόμου 7(Ι)/2007, ενώ οι Καθ' ων η αίτηση απαντούν ότι λήφθηκαν υπόψη οι οικογενειακές και προσωπικές περιστάσεις του, χωρίς παραβίαση του Συντάγματος ή της ΕΣΔΑ. Η επίκληση αυτή δε συνοδεύεται από προσδιορισμό της οικογενειακής ή ιδιωτικής ζωής που επικαλείται ο Αιτητής, πέραν της μακροχρόνιας παραμονής, των δεσμών με την κυπριακή κοινωνία και της γνώσης της ελληνικής, ούτε από εξήγηση του πώς παραβιάζονται οι προσβαλλόμενες πράξεις. Το δικαίωμα αλλοδαπού να παραμείνει, κατ' επίκληση διατάξεων που προστατεύουν την οικογένεια, δεν κατοχυρώνεται απόλυτα, ιδίως όταν δεν έχει αυτοτελές δικαίωμα παραμονής και παραμένει παράνομα (βλ. N.J. ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 1404/2024, ημερομηνίας 25.11.2024, και Alan Wilfred Augustine ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 80/2011, Ανώτατο Δικαστήριο, 14.6.2013). Το πεδίο εφαρμογής και τα άρθρα 4, 29 και 30 του Νόμου 7(Ι)/2007, που επικαλείται ο Αιτητής, προϋποθέτουν ιδιότητα που, κατά τα κριθέντα στην Προσφυγή υπ’ αρ. 1831/2022 ανωτέρω, ο Αιτητής δεν διατηρούσε. Τα κριθέντα στην απόφαση Mehdi Momeni ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 701/2026, ημερομηνίας 17.8.2026, διακρίνονται από την παρούσα, εφόσον εκεί το διάταγμα κράτησης ακυρώθηκε στη βάση του ότι η Διοίκηση παρέβλεψε, υπό πλάνη, τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του αλλοδαπού, σε αντίθεση με την παρούσα όπου ο Αιτητής δεν προβάλλει οικογενειακή ζωή με συγκεκριμένο πρόσωπο.

 

Με βάση όλα τα ανωτέρω, κρίνω ότι η κήρυξη του Αιτητή ως απαγορευμένου μετανάστη, το διάταγμα κράτησης και το διάταγμα απέλασης με την πενταετή απαγόρευση επανεισόδου εκδόθηκαν νόμιμα, κατόπιν επαρκούς έρευνας και με επαρκή αιτιολογία, εντός των ορίων της διακριτικής ευχέρειας των Καθ' ων η αίτηση και ότι κανένας από τους λόγους ακύρωσης δεν ευσταθεί.

 

Τέλος, το αιτητικό (Δ) για έκδοση διατάγματος άμεσης απελευθέρωσης του Αιτητή εκφεύγει της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, η εξουσία του οποίου είναι αποκλειστικά αναθεωρητικής φύσεως (Άρθρο 146(4) του Συντάγματος και άρθρο 11 του Ν.131(Ι)/2015) και απορρίπτεται ως μη παραδεκτό. Σε κάθε περίπτωση, η απελευθέρωση του Αιτητή συναρτάται με τη νομιμότητα του διατάγματος κράτησης, αφού κατά το άρθρο 18ΠΣΤ(3)(γ) ο αλλοδαπός απολύεται αμέσως εάν το διάταγμα ακυρωθεί ή ανακληθεί, κάτι που δε συμβαίνει εν προκειμένω, καθώς το διάταγμα κράτησης κρίνεται νόμιμο.

 

Οι Συνεκδικαζόμενες Προσφυγές υπ’ αρ. 1831/2022 και 1008/2026 απορρίπτονται στο σύνολό τους και οι προσβαλλόμενες πράξεις επικυρώνονται δυνάμει του άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος. Επιδικάζονται έξοδα ύψους €1800 υπέρ των Καθ' ων η αίτηση και εναντίον του Αιτητή.

 

Δ. Καΐλης, Δ.Δ.Δ.

 


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο