ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 657/2021
4 Νοεμβρίου, 2026
[Φ. ΚΑΜΕΝΟΣ, ΔΔΔ.]
Αναφορικά με το Άρθρο/τα Άρθρα (α) 12, 23, 28, 30, 146, 169 και 179 του Συντάγματος
Μεταξύ:
Charalambides Christis Limited
Αιτήτριας
Και
Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού
Καθ' ων η Αίτηση
.........
Μάριος Ξιαρής για Λέλλος Π. Δημητριάδης Δικηγορικό Γραφείο Δ.Ε.Π.Ε, Δικηγόροι για Αιτητές
Δήμητρα Καλλή, Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για Καθ' ων η αίτηση.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Φ. Καμένος, ΔΔΔ.: Στις 29.10.2014, η Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού (εφεξής οι «Καθ’ ων η αίτηση»), σε συνεδρία, ενεργώντας στη βάση του άρθρου 31 του περί της Προστασίας του Ανταγωνισμού Νόμου του 2008 [Ν. 13(I)/2008, ως είχε τότε (εφεξής ο «Νόμος»)] και υπό το φως του σημειώματος της Υπηρεσίας ημερομηνίας 24.10.2014 αποφάσισε όπως, Λειτουργοί της Υπηρεσίας καθώς και Λειτουργοί Πληροφορικής του Τμήματος Υπηρεσιών Πληροφορικής διεξαγάγουν έρευνα σε δύο επιχειρήσεις/εταιρείες (όπου απαιτείται, αναφέρονται συλλογικά ως οι «δύο εταιρείες»), μεταξύ των οποίων η Αιτήτρια, που δραστηριοποιούνται στην αγορά του φρέσκου παστεριωμένου, υψηλής παστερίωσης και μακράς διάρκειας αγελαδινού γάλακτος.
Στις 29.10.2014 ξεκίνησαν και ολοκληρώθηκαν οι επιτόπιοι έλεγχοι στις δύο εταιρείες. Κατά την προκαταρκτική έρευνα αποστάληκαν από την Υπηρεσία ερωτηματολόγια προς τις δύο εταιρείες στις 13.03.2015 , 11.11.2016 και 28.11.2016 και στις 29.05.2015, λήφθηκαν οι απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο της 13.03.2015.
Στις 05.04.2016, οι Καθ΄ων η αίτηση σε συνεδρία υπό νέα σύνθεση, εξέτασαν την υπόθεση υπό το φως της απόφασης του Διοικητικού Δικαστηρίου ημερομηνίας 29.01.2016 στην Πρ. αρ. 5651/2013 (Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου κ.α. και 1. Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού και 2. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού) και αποφάσισαν να ανακαλέσουν όλες τις αποφάσεις που έλαβαν έχοντας στη σύνθεσή της τον κ. Χρίστο Τσίγκη και να εξετάσουν την υπόθεση εξ’ υπαρχής. Στις 13.04.2016, με επιστολές τους ενημέρωσαν τις δύο εταιρείες για την πιο πάνω απόφαση.
Αφού λήφθηκαν οι απαντήσεις των δύο εταιρειών, περιλαμβανομένης της Αιτήτριας, επί των ερωτηματολογίων των Καθ΄ων η αίτηση, στις 06.06.2017 σε συνεδρία τους, υπό νέα σύνθεση, εξέτασαν την υπόθεση υπό το φως της απόφασης της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην ΕΠΑ ν. ΑΗΚ (2017) 3 ΑΑΔ 174 ημερ. 03.03.2017 και ομόφωνα αποφάσισαν την ανάκληση της ανακλητικής απόφασης ημερομηνίας 05.04.2016, καθώς και όλων των μετέπειτα ληφθεισών αποφάσεων, προς ενεργό συμμόρφωση με την εν λόγω απόφαση. Με την απόφαση αναβίωσαν όλες οι ληφθείσες αποφάσεις που προηγήθηκαν της ανακληθείσας, ήτοι οι αποφάσεις που είχαν ληφθεί με τη συμμετοχή του κ. Τσίγκη, συμπεριλαμβανομένης και της απόφασης ημερομηνίας 24.10.2014, με την οποία αποφασίσθηκε η διεξαγωγή της αυτεπάγγελτης έρευνας στην αγορά του φρέσκου παστεριωμένου, υψηλής παστερίωσης και μακράς διάρκειας αγελαδινού γάλακτος.
Στις 30.11.2018, αφού μεσολάβησε αλλαγή στη σύνθεση των Καθ΄ων η αίτηση, η Υπηρεσία υπέβαλε σημείωμα και στις 17.12.2018 οι Καθ’ ων η αίτηση σε συνεδρία, αποφάσισαν ότι στοιχειοθετείται εκ πρώτης όψεως πιθανολογούμενη παράβαση από μέρους της Αιτήτριας, αφού διαφάνηκε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο η εν λόγω εταιρεία είχε προβεί σε υπερβολική τιμολόγηση των προϊόντων της που εμπίπτουν στις σχετικές αγορές σοκολατούχου/αρωματισμένου γάλακτος και γάλακτος χωρίς λακτόζη, κατά παράβαση του άρθρου 6(1)(α) του Νόμου και του άρθρου 102 στοιχ. α’ της ΣΛΕΕ. Οι Καθ΄ων η αίτηση, έχοντας καταλήξει στο εν λόγω εκ πρώτης όψεως συμπέρασμα, αποφάσισαν να καταρτίσουν Έκθεση Αιτιάσεων προς ενημέρωση της Αιτήτριας.
Στις συνεδρίες τους Μαρτίου 2019 οι Καθ΄ων η αίτηση αποφάσισαν να αναβάλουν τη συζήτηση της υπόθεσης για επόμενες συνεδρίες, λόγω τεράστιου όγκου εγγράφων αναφορικά με τα εκ πρώτης όψεως συμπεράσματα, τα οποία θα έπρεπε να εξεταστούν προς στάθμιση των εμπιστευτικών στοιχείων ή/και επιχειρηματικών απορρήτων. Στις 02.04.2019 οι Καθ΄ων η αίτηση, αποφάσισαν όπως αποσταλούν επιστολές στις δύο εταιρείες αναφορικά με στοιχεία εμπιστευτικής φύσης ή/και επιχειρηματικά απόρρητα που θεωρούν ότι εμπεριέχονται στις απαντητικές τους επιστολές, για τους σκοπούς της στάθμισης.
Μεσολάβησε η ανταλλαγή επιστολών μεταξύ των εταιρειών και των Καθ΄ων η αίτηση για ζητήματα που αφορούσαν τα εν λόγω απόρρητα/εμπιστευτικά και για παροχή διευκρινίσεων και παρατάσεων και στις 18.09.2019, οι Καθ΄ων η αίτηση σε συνεδρία κατήρτισαν το κείμενο της Έκθεσης Αιτιάσεων στη βάση της απόφασής τους ημερομηνίας 17.12.2018 και αποφάσισαν να καλέσουν την Αιτήτρια σε προφορική ενώπιον της διαδικασία στις 12.11.2019 καθώς και στην υποβολή γραπτών παρατηρήσεων επί της εκ πρώτης όψεως διαπιστωθείσας παράβασης μέχρι τις 07.11.2019, ενημερώνοντάς τη παράλληλα ότι σε περίπτωση που επιθυμούσε πρόσβαση στον διοικητικό φάκελο της υπόθεσης, θα μπορούσε να υποβάλει σχετικό αίτημα εντός 10 ημερολογιακών ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης της Έκθεσης Αιτιάσεων. Συναφώς στις 04.10.2019 κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια η Έκθεση Αιτιάσεων.
Κατόπιν αιτημάτων παράτασης στην υποβολή των γραπτών παρατηρήσεων, τα οποία έτυχαν της έγκρισης, η Αιτήτρια διά επιστολής των δικηγόρων της ημερ. 03.02.2020 απέστειλε τις γραπτές της παρατηρήσεις επί της Έκθεσης Αιτιάσεων.
Στις 06.02.2020, πραγματοποιήθηκε η ακροαματική διαδικασία και στις 15.04.2020, οι Καθ’ ων η αίτηση αποφάσισαν όπως αποσταλούν στη Αιτήτρια ερωτήματα, ώστε να δοθούν οι απαραίτητες διευκρινίσεις αναφορικά με το θέμα που θίγεται τόσο στις γραπτές τους παρατηρήσεις ημερομηνίας 03.02.2020 όσο και στις αναφορές τους κατά την ακροαματική διαδικασία στις 06.02.2020, για καλόπιστο λάθος της Αιτήτριας στους υπολογισμούς του κόστους παραγωγής σε σχέση με ερώτημα που είχε αρχικά υποβληθεί στις 13.03.2015 (ερώτημα αρ.18) στο πλαίσιο της προκαταρκτικής έρευνας της υπόθεσης.
Η Αιτήτρια ενημερώθηκε για την ως άνω απόφαση με επιστολή ημερ.16.04.2020, μέσω της οποίας τέθησαν προς την Αιτήτρια διευκρινιστικά ερωτήματα. Οι απαντήσεις της Αιτήτριας λήφθηκαν από τους Καθ΄ων η αίτηση με επιστολή ημερ. 22.05.2020. Στις 04.06.2020, οι Καθ΄ων η αίτηση σε συνεδρία τους, αποφάσισαν όπως, στη βάση των στοιχείων που καταγράφονται στην εν λόγω επιστολή ημερ. 22.05.2020, αποσταλούν επιπρόσθετα διευκρινιστικά ερωτήματα προς αυτήν και η Αιτήτρια ενημερώθηκε με επιστολή ημερ. 09.06.2020.
Κατόπιν σχετικής παράτασης, οι απαντήσεις της Αιτήτριας υποβλήθηκαν με επιστολή των δικηγόρων της ημερ. 02.07.2020.
Στις 14.07.2020, οι Καθ΄ων η αίτηση, σε συνεδρία, αποφάσισαν ότι στοιχειοθετείται παράβαση του άρθρου 6(1 )(α) του Νόμου και 102 στοιχ. α’ της ΣΛΕΕ από μέρους της Αιτήτριας στη σχετική αγορά σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος. Ως εκ τούτου, αποφάσισαν όπως, κατ’ επίκληση του άρθρου 42(2) του Νόμου, προχωρήσουν με ειδοποίηση της για την πρόθεση να επιβάλουν διοικητικό πρόστιμο, ενημερώνοντάς τη για τους λόγους για τους οποίους προτίθεται να ενεργήσει τοιουτοτρόπως και παρέχοντάς της το δικαίωμα υποβολής γραπτών παραστάσεων επί του ύψους του προστίμου εντός τριάντα ημερών (30) ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης της απόφασής της προς αυτήν.
Στις 30.10.2020, οι Καθ΄ων η αίτηση, κατά τη συνεδρία τους, αφού αναφέρθηκαν στη συνεδρία της ημερ. 14.07.2020 κατά την οποία είχαν επισημάνει ότι το κείμενο της απόφασής της που θα κοινοποιείτο στην Αιτήτρια θα αποστέλλετο στη μη εμπιστευτική μορφή του, με τις διαγραφές/παραλείψεις των σημείων και στοιχείων που είχαν αποφασισθεί σε προηγούμενες συνεδρίες τους, αποφάσισαν όπως, πρόσθετα των όσων είχαν ήδη αποφασισθεί επί του θέματος, αποκρυβούν επίσης όλες οι πληροφορίες και τα στοιχεία τρίτων. Οι Καθ΄ων η αίτηση, κατά την εν λόγω συνεδρία τους, σημείωσαν επίσης ορισμένες λεκτικές διορθώσεις οι οποίες θα έπρεπε να διενεργηθούν επί του κειμένου της απόφασής τους ημερομηνίας 14.07.2020.
Στις 03.11.2020, οι Καθ’ ων η αίτηση ενημέρωσαν τη Αιτήτρια για την πρόθεσή τους να της επιβάλουν διοικητικό πρόστιμο, καλώντας τη να υποβάλει γραπτές παραστάσεις εντός τριάντα (30) ημερών. Οι γραπτές παραστάσεις της Αιτήτριας υποβλήθηκαν, κατόπιν σχετικής παράτασης, από τους νομικούς της εκπροσώπους της μέσω επιστολής ημερομηνίας 18.01.2021.
Στις 02.02.2021, οι Καθ΄ων η αίτηση σε συνεδρία, αποφάσισαν ότι η Αιτήτρια κατά τον ουσιώδη χρόνο, προέβη σε υπερβολική τιμολόγηση των προϊόντων της που εμπίπτουν στη σχετική αγορά σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος, εκμεταλλευόμενη καταχρηστικά τη δεσπόζουσα θέση που κατείχε σε αυτή, κατά παράβαση του άρθρου 6(1)(α) του Νόμου και 102 στοιχ. α’ της ΣΛΕΕ. Συνακόλουθα, για τους λόγους που αναλύονται στο σκεπτικό της απόφασής τους, ομόφωνα αποφάσισαν όπως της επιβάλουν διοικητικό πρόστιμο αναφορικά με τη διαπιστωθείσα παράβαση ανερχόμενο σε €271,385.11 και να την υποχρεώσουν όπως παύσει αμέσως τη διαπιστωθείσα παράβαση και αποφύγει οποιαδήποτε επανάληψη αυτής στο μέλλον.
Στις 16.04.2021, οι Καθ΄ων η αίτηση κοινοποίησαν την απόφασή τους υπ’ αρ. 5/2021 και ημερομηνία 02.02.2021, η οποία είναι η προσβαλλόμενη με την υπό κρίση αίτηση ακυρώσεως και παρατίθεται ως Παράρτημα Α σε αυτήν (εφεξής το «ΠΑ»).
Στις 02.11.2021 και αφού άκουσαν περί αυτού την Αιτήτρια (και την άλλη εταιρεία), οι Καθ΄ων η αίτηση αποφάσισαν επί των εμπιστευτικής φύσεως πληροφοριών και επιχειρηματικών απορρήτων που εμπεριέχονται στην απόφασή της αρ.5/2021, για σκοπούς δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Κατόπιν της απόφασης περί των εμπιστευτικών, η απόφαση υπ’ αρ. 5/2021 δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 03.12.2021 και αποτελεί το Παράρτημα 53 στην ένσταση των Καθ΄ων η αίτηση (εφεξής θα αναφέρεται ως «Π53»).
Πριν την εξέταση των λόγων ακύρωσης, σημειώνεται ότι, όπου στην παρούσα γίνεται παραπομπή σε σελίδες της προσβαλλόμενης, αυτή θα γίνεται τόσο επί του ΠΑ όσο και του Π53 για ευχερέστερη αντίληψή της από τα μέρη, δεδομένου ότι στην αγόρευση της Αιτήτριας οι παραπομπές γίνονται στη βάση του πρώτου, δηλαδή του ΠΑ ενώ οι παραπομπές στην αγόρευση των Καθ΄ων η αίτηση γίνονται στη βάση του δεύτερου (Π53).
Με την αγόρευση λοιπόν των ευπαίδευτων συνηγόρων της, η Αιτήτρια εγείρει καταρχάς ότι η διαδικασία, που ακολουθήθηκε μετά την υποβολή εκ μέρους της Αιτήτριας νέων στοιχείων με τα περιθώρια κέρδους, ήταν λανθασμένη παραβιάζουσα τα δικαιώματα της άμυνας και δίκαιης δίκης αλλά και λόγω πλάνης και έλλειψης δέουσας έρευνας. Περαιτέρω, ως προϊόν πλάνης και έλλειψης δέουσας έρευνας και αιτιολογίας ψέγουν διάφορα σημεία της προσβαλλόμενης απόφασης, ενώ τίθεται ότι οι Καθ΄ων η αίτηση δεν εφάρμοσαν ορθά το τεστ και κριτήρια για το κατά πόσο υπήρχε υπερβολική τιμολόγηση. Η παράβαση του δικαιώματος υπεράσπισης [γίνεται επίκληση του άρθρου 31(3) του Νόμου] και δίκαιης δίκης της Αιτήτριας εγείρεται σε επιμέρους λόγους ακύρωσης σε σύνδεση το μεν δικαίωμα υπεράσπισης με την ισχυριζόμενη παρανομία της αιφνίδιας επιτόπιας έρευνας και τη γενικότητα της εντολής έρευνας το δε δικαίωμα δίκαιης δίκης με την ισχυριζόμενη μη αποκάλυψη στην Αιτήτρια στοιχείων που στήριξαν την προσβαλλόμενη αλλά και με τις εξουσίες των Καθ΄ων η αίτηση που δε διασφαλίζουν την αμεροληψία και ανεξαρτησία της. Τέλος η απόφαση επιβολής προστίμου βάλλεται στη βάση διαφόρων ισχυρισμών, στους οποίους θα αναφερθώ ειδικότερα κατά την εξέτασή τους.
Ξεκινώντας από τον πρώτο λόγο ακύρωσης, δεν εντοπίζω οποιαδήποτε παρατυπία στη μη κατάρτιση νέας έκθεσης αιτιάσεων εκ μέρους των Καθ΄ων η αίτηση κατόπιν της υποβολής νέων στοιχείων εκ μέρους της Αιτήτριας. Καταρχάς να σημειώσω ότι δε διαπιστώνω να δικογραφείται ότι η κατάρτιση τροποποιημένης έκθεσης αιτιάσεων προβλέπεται από συγκεκριμένη πρόνοια του Νόμου ούτε να είναι υποχρεωτικό στάδιο της όλης διαδικασίας που οδηγεί στην προσβαλλόμενη. Εν προκειμένω άρα και, υπό την περαιτέρω επεξήγηση όσων αναφέρονται πιο κάτω στον δεύτερο λόγο ακύρωσης (πλάνη και δέουσα έρευνα/αιτιολογία), το όλο ζήτημα καλύπτεται από τη πάγια νομολογία ότι η έκταση και η διαδικασία που θα ακολουθηθεί στη διενέργεια της έρευνας, ποικίλλει ανάλογα με το υπό εξέταση ζήτημα και ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια της διοίκησης [Νικολαΐδης κ.α ν. Δρα Μιχαλάκη Μηνά κ.α (1994) 3 ΑΑΔ 321].
Όπως δε οι ίδιοι οι Αιτητές αναφέρουν στην γραπτή τους αγόρευση, όταν προσκόμισαν τα εν λόγω στοιχεία σε προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας, οι Καθ΄ων η αίτηση τα εξέτασαν και όπως διαπιστώνω ζήτησαν και έλαβαν περαιτέρω διευκρινίσεις από την Αιτήτρια (βλ. παρ. 9- 13 αγόρευσης Αιτήτριας). Παράλληλα δεν επαληθεύεται η υποβολή της Αιτήτριας ότι οι ίδιοι οι Καθ’ ων η αίτηση παραδέχθηκαν ότι τα ευρήματα τους ως προς την εκ πρώτης όψεως πιθανολογούμενη παράβαση, έχρηζαν ουσιαστικής αναθεώρησης. Ειδικότερα, στη σελ. 93 της Απόφασης ημερ. 03.11.2020 και στη σελ. 186 του ΠΑ (σελ. 10042 Π53), που παραπέμπει η Αιτήτρια απλώς οι Καθ΄ων η αίτηση αναφέρουν ότι πρέπει να επαληθευθούν τα γεγονότα και δεδομένα κατόπιν των νέων ισχυρισμών και στοιχείων εκ μέρους της Αιτήτριας, τα οποία εκ λάθους της δεν είχαν παρασχεθεί πριν την κατάρτιση της έκθεσης αιτιάσεων. Δεν υπάρχει οποιαδήποτε παραδοχή ότι απαιτείται ουσιαστική αναθεώρηση των ευρημάτων τους.
Επιπλέον, δε βρίσκω βάσιμο τον ισχυρισμό ότι όταν της ζητήθηκαν τα στοιχεία που αρχικά προσκόμισε, η Αιτήτρια δεν γνώριζε ότι διερευνάται για υπερβολική τιμολόγηση. Τουναντίον, από το στάδιο της αιφνίδιας έρευνας ενημερώθηκε, ότι μεταξύ άλλων, διερευνάτο το ενδεχόμενο παράβασης του άρθρου 6 και του άρθρου 102 ΣΛΕΕ, των οποίων μία εκ των βασικών παραβάσεων είναι και η υπερβολική τιμολόγηση και ακολούθως, στις 13.03.2015 της αποστάληκε σχετικό ερωτηματολόγιο, στο οποίο αναφερόταν ότι η έρευνα αφορούσε, μεταξύ άλλων, ενδεχόμενες παραβάσεις του Άρθρου 6 του Νόμου.
Περαιτέρω, δε συμφωνώ ούτε με τον ισχυρισμό ότι οι Καθ΄ων η αίτηση αποφάσισαν να μην αποδεχθούν τους υπολογισμούς της Αιτήτριας και να ακολουθήσουν δικούς τους, που δεν της παρουσίασαν, ούτε της εξήγησαν, αποστερώντας την κατ’ αυτόν τον τρόπο από του να ασκήσει το δικαίωμα ακρόασης και αποτελεσματικής υπεράσπισης. Στις σελ. 213-216 της προσβαλλόμενης απόφασης (σελ. 10046-10047 του Π53) αναφέρθηκε:
«Οι γραπτές παρατηρήσεις της Χαραλαμπίδης-Κρίστης, κατόπιν παραχώρησης παρατάσεων, υποβλήθηκαν τελικά στις 3/2/2020, ενώ η προφορική διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής πραγματοποιήθηκε στις 6/2/2020.
Επιπρόσθετα, στην εταιρεία Χαραλαμπίδης-Κρίστης δόθηκε η δυνατότητα να απαντήσει σε διευκρινιστικά ερωτήματα της Επιτροπής, τα οποία προέκυψαν κατόπιν μελέτης των θέσεων της επί της Έκθεσης Αιτιάσεων.
Ειδικότερα, η Επιτροπή, κατόπιν διαπίστωσης πως ορισμένα από τα νέα στοιχεία που υποβλήθηκαν κατά το στάδιο υποβολής των εν λόγω θέσεων αφορούσαν στον υπολογισμό του περιθωρίου κέρδους της εταιρείας για τα προϊόντα που ενέπιπταν στις σχετικές αγορές σοκολατούχου/αρωματισμένου γάλακτος και γάλακτος χωρίς λακτόζη, και παρά το ότι τα εν λόγω στοιχεία συνιστούσαν καινοφανή δεδομένα τα οποία υποβάλλονταν στην Επιτροπή σε κατοπινό στάδιο, ήτοι, μετά την ολοκλήρωση της δέουσας προκαταρκτικής έρευνας, εντούτοις αποφάσισε να τα περιλάβει στην αξιολόγησή της. Και τούτο, καθότι μέλημα της Επιτροπής, ως διοικητικού οργάνου, είναι να επιτελεί το έργο της σύμφωνα με την αποστολή της, όπως αυτή καθορίζεται από το νόμο που την διέπει, έχοντας πάντοτε ως γνώμονα τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου και δη τις αρχές της χρηστής διοίκησης.
Με αυτό το σκεπτικό, η Επιτροπή, αφού μελέτησε και αξιολόγησε τις νέες πληροφορίες και στοιχεία που παρείχε η Χαραλαμπίδης-Κρίστης, προέβη σε αναθεωρημένους υπολογισμούς των περιθωρίων κέρδους της εταιρείας στα υπό αναφορά προϊόντα. Τονίζεται συναφώς ότι, ως έχει ήδη αναφερθεί, η Επιτροπή αποδέχθηκε και περιέλαβε στους υπολογισμούς της τα στοιχεία εκείνα των οποίων η συμπερίληψη διαπιστώθηκε ότι συνάδει με την κρατούσα λογιστική πρακτική και αρχές, απορρίπτοντας όσα δεν πληρούσαν τα κριτήρια αυτά.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Επιτροπής, τα οποία εκτίθενται αναλυτικά και τεκμηριωμένα στην παρούσα απόφαση, οι εν λόγω υπολογισμοί οδήγησαν την Επιτροπή σε αναθεώρηση της εκ πρώτης όψεως απόφασής της, ως ακολούθως:
> Στην αγορά του σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος το περιθώριο κέρδους της εταιρείας για τα έτη 2010 - 2014 ανήλθε σε ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ (20-30]% και (40-50]%, στοιχειοθετώντας την ύπαρξη παράβασης του άρθρου 6(1)(α) του Νόμου και του άρθρου 102 στοιχ. α’ της ΣΛΕΕ από την εταιρεία στην εν λόγω σχετική αγορά.
> Στη σχετική αγορά του γάλακτος χωρίς λακτόζη, το περιθώριο κέρδους της εταιρείας για τα έτη 2010-2014 ανήλθε σε ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ {...}, με αποτέλεσμα την αναθεώρηση των οικείων προκαταρκτικών ευρημάτων της Επιτροπής, ούτως ώστε να μην εγείρεται πλέον ζήτημα παράβασης του άρθρου 6(1)(α) του Νόμου και 102 στοιχ. α’ της ΣΛΕΕ από την εταιρεία στην εν λόγω σχετική αγορά.
(…)
Συνεπώς, ως προς το αίτημα των νομικών εκπροσώπων της Χαραλαμπίδης- Κρίστης για επανεξέταση της υπόθεσης, η Επιτροπή, στο πλαίσιο που διαμορφώνεται από τα ανωτέρω και αφού έλαβε υπόψη της τους ακόλουθους παράγοντες:
- ότι η απόφασή της για έναρξη της αυτεπάγγελτης έρευνας λήφθηκε στις 24/10/2014 ενώ στις 29/10/2014 διενεργήθηκε επιτόπια έρευνα στις εγκαταστάσεις της εταιρείας Χαραλαμπίδης-Κρίστης, όπου λήφθηκε σωρεία στοιχείων και πληροφοριών και λήφθηκαν συνεντεύξεις από στελέχη της,
- ότι η έρευνα συμπληρώθηκε από στοιχεία και πληροφορίες που παρείχε η εν λόγω εταιρεία σε απάντηση σχετικών ερωτηματολογίων με ημερομηνίες 13/3/2015, 11/11/2016 και 28/11/2016, και
- ότι η Επιτροπή αποδέχθηκε να συμπεριλάβει στους υπολογισμούς της καινοφανή στοιχεία τα οποία υποβλήθηκαν από τη Χαραλαμπίδης- Κρίστης κατά την υποβολή των θέσεων της επί της Έκθεσης Αιτιάσεων, περιλαμβανομένων και διευκρινίσεων που ζητήθηκαν με διαδοχικές επιστολές της Επιτροπής στις 16/4/2020 και 9/6/2020,
ομόφωνα καταλήγει ότι στην εμπλεκόμενη επιχείρηση Χαραλαμπίδης-Κρίστης δόθηκε κάθε δυνατή ευκαιρία προς παροχή στοιχείων, πληροφοριών και διευκρινίσεων, καθώς και υποβολής θέσεων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τόσο η έρευνα, η οποία διενεργήθηκε εντός του πλαισίου των οικείων διατάξεων του Νόμου, όσο και τα συμπεράσματα της, αντικατοπτρίζουν την αντικειμενική, τεκμηριωμένη και δίκαιη κρίση της επί των ζητημάτων που εξετάσθηκαν, στη βάση των στοιχείων που είχε ενώπιον της, με αποτέλεσμα να έχουν εξαντληθεί τα περιθώρια διερεύνησης της προκείμενης υπόθεσης και κατά συνέπεια απορρίπτει το εν λόγω αίτημα».
Από το ως άνω απόσπασμά θεωρώ προκύπτει ότι μέσω της υποβολής καινοφανών ισχυρισμών αρχικά κατά την προφορική ακρόαση και ακολούθως γραπτώς κατόπιν αναζήτησης διευκρινίσεων, που οι ίδιοι οι Καθ’ ων η αίτηση επεδίωξαν να λάβουν, η Αιτήτρια είχε τη δυνατότητα να ακουστεί και να προβάλει πλήρως την υπεράσπιση της. Όσο μάλιστα αφορά τον ισχυρισμό της ότι οι Καθ΄ων η αίτηση έλαβαν τελική απόφαση, αμφισβητώντας υπολογισμούς της, οι οποίοι συνήδαν με τις ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις κάτι το οποίο καθιστά την επίδικη Απόφαση αστήρικτη θεωρώ ότι και αυτό ετέθη και εξετάστηκε αιτιολογημένα από τους Καθ΄ων η αίτηση, οι οποίοι ανέφεραν:
«(β) Η Επιτροπή προέβη σε δικούς της υπολογισμούς
Στις θέσεις των νομικών εκπροσώπων υποβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η Επιτροπή αποφάσισε να μην αποδεχθεί τους υπολογισμούς της εταιρείας και αντ’ αυτού διενήργησε δικούς της υπολογισμούς ως προς την κατανομή των εξόδων της εταιρείας.
Απάντηση της Επιτροπής στην εν λόγω θέση της Χαραλαμπίδης-Κρίστης
Εξετάζοντας την εν λόγω θέση των νομικών εκπροσώπων, η Επιτροπή τονίζει ότι τα στοιχεία που υποβλήθηκαν, είτε σε σχέση με την τιμή είτε σε σχέση με το κόστος, δεν μπορούν να συγκριθούν με τις ετήσιες εξελεγμένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας καθώς αυτές δεν παρουσιάζουν καμία ανάλυση εσόδων/εξόδων ανά είδος προϊόντος, αλλά συνολικά.
Σε σχέση με τα επιπρόσθετα έξοδα που υποβλήθηκαν από την εταιρεία στις 22/5/2020, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι το σύνολο των εξόδων αυτών συμφωνεί με τις ετήσιες εξελεγμένες οικονομικές της καταστάσεις. Παράλληλα, διευκρινίζει ότι βασίστηκε στους υπολογισμούς της εταιρείας αλλά, εν τη απουσία σαφών εξηγήσεων, ιδιαίτερα σε σχέση με την ανάλυση του ποσοστού κάθε εξόδου που αφορά αφενός την εγχώρια αγορά και αφετέρου την αγορά εξωτερικού, αποφάσισε να κατανείμει όλα τα επιπρόσθετα έξοδα στις συνολικές πωλήσεις της εταιρείας.».
Από τα πιο πάνω άρα δε θεωρώ ότι υπάρχει αμφιβολία ως προς τον τρόπο προσέγγισης του ζητήματος εφόσον επεξηγείται η μεθοδολογία που ακολούθησαν οι Καθ΄ων η αίτηση, επεξηγώντας τον λόγο που κατέληξαν στα ευρήματα τους εν σχέση με τις θέσεις της Αιτήτριας. Δεν τίθεται ζήτημα μη αποκάλυψης μεθοδολογίας ή υπολογισμών για σκοπούς εκ νέου τοποθέτησης της Αιτήτριας, εφόσον προφανώς με τις επιστολές της η Αιτήτρια υποστήριζε διαφορετική μεθοδολογία ή ερμηνεία (και μάλιστα τοποθετήθηκε εκ νέου και με την επιστολή της ημερ. 18.01.2021) άρα το όλο ζήτημα τελικά καταλήγει όχι στο αν της δόθηκε δικαίωμα δίκαιης δίκης/υπεράσπισης (το οποίο της δόθηκε) αλλά κατά πόσο, στη βάση όσων η Αιτήτρια έθεσε ενώπιον των Καθ’ ων η αίτηση, η τελική προσβαλλόμενη ήταν προϊόν δέουσας έρευνας και αιτιολογίας. Κάτι που καλύπτεται από όσα αναφέρονται πιο κάτω στους λόγους ακύρωσης, όπου εξετάζεται το θέμα αυτό.
Συναφώς ο πρώτος λόγος ακύρωσης απορρίπτεται.
Με τον δεύτερο λόγο ακύρωσης υποβάλλεται, στη βάση διάφορων ισχυρισμών, ότι η προσβαλλόμενη είναι προϊόν πλάνης, έλλειψης αιτιολογίας και ανεπαρκούς έρευνας.
Εγείρεται πρώτα ότι η μέση τιμή πώλησης μετά από την μέση έκπτωση για το σοκολατούχο γάλα 250 ml που παραθέτουν οι Καθ’ ων η Αίτηση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα ούτε και στην πραγματική μέση τιμή πώλησης βάσει των στοιχείων που προσκόμισε η Αιτήτρια. Στις επιστολές της η Αιτήτρια επεξήγησε με λεπτομέρεια γιατί η τιμή στην οποία κατέληξε η Επιτροπή είναι λανθασμένη παρά ταύτα οι Καθ΄ων η αίτηση επιμένουν στην υπ’ αυτούς θεωρούμενη μέση τιμή πώλησης για το σοκολατούχο για τα έτη 2013 και 2014 αντίστοιχα και χωρίς επαρκή αιτιολογία απέρριψαν τις πλήρως τεκμηριωμένες παραστάσεις της.
Περαιτέρω τίθεται ότι οι Καθ’ ων η Αίτηση χωρίς επαρκή και/ή καθόλου στοιχεία κατέληξαν στο εσφαλμένο συμπέρασμα ότι η κατ’ ισχυρισμό παράβαση είχε διάρκεια πέντε έτη (2010-2014) υποπίπτοντας σε πλάνη περί τα πράγματα και/ή το νόμο λόγω ανεπαρκούς έρευνας. Το συμπέρασμα της αυτό, περαιτέρω, στερείται αιτιολογίας. Σχετική είναι η σελίδα 195 της ΠΑ όπου οι Καθ΄ων η αίτηση απλώς αναφέρουν ότι βασίστηκαν στις εξελεγμένες οικονομικές καταστάσεις της Αιτήτριας και ακολούθησαν την ίδια μεθοδολογία που ακολούθησαν για τα έτη 2013 και 2014. Ωστόσο, δεν παραθέτουν τους υπολογισμούς τους ούτε επεξηγούν τι ακριβώς έλαβαν υπόψη καθιστώντας την αιτιολογία ανεπαρκή. Δεν μπορούν απλά να αποφασίζουν πως υπήρχε παράβαση για 5 έτη αντί για 2. Το συμπέρασμα αυτό έχρηζε περαιτέρω ανάλυσης, τεκμηρίωσης και αιτιολογίας. Σημειώνεται ότι κατά τη διάρκεια της επιθεώρησης του διοικητικού φακέλου δεν εντοπίστηκαν ή δεν αποκαλύφθηκαν τα στοιχεία τα οποία φανερώνουν τη μεθοδολογία των Καθ’ ων η Αίτηση για να καταλήξουν ότι υπήρχε παράβαση για τα έτη 2010 - 2012. Συνεπώς, θέτουν πως δεν είναι εφικτός ο δικαστικός έλεγχος της προσβαλλόμενης όσον αφορά αυτή τη διαπίστωση, πράγμα που αναπόφευκτα πρέπει να οδηγήσει σε ακύρωση της.
Επιπρόσθετα, ενώ οι Καθ’ ων η Αίτηση δέχτηκαν ότι η έρευνα φαίνεται να έχει γίνει στη βάση λανθασμένων και/ή ανακριβών στοιχείων, και ακολούθως δέχθηκαν την υποβολή από την Αιτήτρια νέων στοιχείων όσον αφορά το κόστος και περιθώριο κέρδους της, κατά τρόπο αυθαίρετο και με εικασίες, τρόπο που αποκαλύπτει έλλειψη δέουσας έρευνας και χωρίς να αιτιολογείται η απόφαση τους, επιλέγοντας ποια από αυτά τα στοιχεία θα κρίνουν αξιόπιστα και ποια όχι.
Θέτουν ως παράδειγμα ότι (χωρίς έρευνα και αιτιολογία) αποφάσισαν να μην αποδεχτούν την κατανομή εξόδων πώλησης και διανομής, στην οποία προέβη η Αιτήτρια επειδή θεώρησαν πως «αρκετά από τα έξοδα αυτά ενδέχεται να αφορούν και πωλήσεις εξωτερικού», στη βάση άρα μιας εικασίας απέρριψαν την κατανομή στην οποία προέβη η Αιτήτρια, η οποία έχει επιβεβαιωθεί γραπτώς μέσω επιστολής από τους εξωτερικούς ελεγκτές της. Περαιτέρω, διαφώνησαν με τον υπολογισμό και τη λεπτομερή επεξήγηση της κατανομής που έγινε στη βάση των εξελεγμένων της λογαριασμών που προέβη η Αιτήτρια σε σχέση με την κατανομή των διοικητικών της εξόδων και τον αντικατέστησαν με ένα υποθετικό σενάριο βασισμένο στο ποσοστό των εγχώριων πωλήσεων επί των συνολικών πωλήσεων. Παράλληλα, οι Καθ΄ων η αίτηση δεν εξηγούν επαρκώς πως κατέληξαν στον υπολογισμό τους ούτε προκύπτει από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου η μεθοδολογία τους. Το μόνο που αναφέρεται είναι ότι «η Επιτροπή θεωρεί ότι, εφόσον οι πωλήσεις στο εξωτερικό γίνονται επί τακτικής βάσεως, τότε θα πρέπει να κατανεμηθούν σε όλα τα προϊόντα ανεξαιρέτως Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους οποίους διενήργησε η Επιτροπή...». Ως δε προς τη φορολογία, παρά τις παραστάσεις των Καθ΄ων η αίτηση και παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει λογιστικό πρότυπο στο οποίο να αναφέρεται ξεκάθαρα κατά πόσον οποιεσδήποτε φορολογικές υποχρεώσεις της εταιρείας δύναται να συμπεριληφθούν σε κοστολόγηση, αποφάσισαν να αγνοήσουν την φορολογία, την οποία κατέβαλε η Αιτήτρια καταλήγοντας σε ένα ποσοστό περιθωρίου κέρδους το οποίο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και δεν αντανακλά την πραγματική κερδοφορία των υπό εξέταση προϊόντων.
Επιπλέον θέτουν ότι η απόφαση πάσχει λόγω πλάνης περί τα πράγματα και περί το νόμο καθότι η διοίκηση καθόρισε εσφαλμένα χωρίς την απαραίτητη αιτιολογία και χωρίς δέουσα έρευνα, τόσο τον ουσιώδη χρόνο της υπόθεσης όσο και τη σχετική αγορά προϊόντων και αρκέστηκε στην επίκληση και εξαγωγή συμπερασμάτων από έρευνες που διενεργήθηκαν στην Ελλάδα και στην Ολλανδία χωρίς να λάβει υπόψη την υποκατάσταση της ζήτησης στην Κυπριακή αγορά και χωρίς να εξετάσει την υποκατάσταση από την πλευρά της προσφοράς. Επιπρόσθετα σε σχέση με τον καθορισμό της αγοράς, απέτυχε να λάβει υπόψιν τις συνήθειες του Κύπριου καταναλωτή και τη βαρύτητα που αυτός αποδίδει στο ότι το σοκολατούχο / αρωματισμένο γάλα της Αιτήτριας είναι φρέσκο. Ήταν καθήκον της να αιτιολογήσει επαρκώς τον καθορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντος και να διεξαγάγει δέουσα έρευνα και όχι να βασιστεί σε αποφάσεις άλλων χωρών, στις οποίες επικρατούν διαφορετικές συνθήκες αγοράς.
Περαιτέρω, το συμπέρασμα αναφορικά με το κατά πόσον υπήρχε επηρεασμός εμπορίου μεταξύ κρατών μελών της Ε.Ε. υποβάλλεται ότι πάσχει και είναι προϊόν πλάνης επειδή δεν υπάρχει το ελάχιστο επίπεδο διασυνοριακών επιπτώσεων που πρέπει να συντρέχει για την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου του ανταγωνισμού. Δεν επεξηγείται το πως επηρεάζεται η οικονομική αλληλοδιείσδυση που επιδιώκεται από την ΣΛΕΕ ενώ αντίθετα οι Καθ΄ων η αίτηση παραπέμπουν σε αυθαίρετα συμπεράσματα αναφορικά με το εμπόριο της ευρύτερης αγοράς γάλακτος τα οποία δεν τυγχάνουν εφαρμογής και/ή δεν έχουν σχέση με την κατ’ ισχυρισμό παραβίαση. Συνεπώς, δεν έπρεπε να εφαρμοστεί το Άρθρο 102 της ΣΛΕΕ εν προκειμένω.
Ως πάσχον βάλλεται και το συμπέρασμα αναφορικά με το κατά πόσον η Αιτήτρια κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά του σοκολατούχου/ αρωματισμένου γάλακτος καθότι οι Καθ΄ων η Αίτηση, μεταξύ άλλων, απέτυχαν να λάβουν υπόψη ή/και επαρκώς υπόψη τις συνθήκες δυνητικού ανταγωνισμού καθώς και την εμπλοκή των ανταγωνιστών σε έντονο ανταγωνισμό, το οποίο αποτελεί και εύρημα στην Έκθεση Αιτιάσεων. Σήμερα τα ποσοστά μεριδίου αγοράς της Αιτήτριας έχουν μειωθεί πράγμα που δείχνει πως δεν υπήρχε κατοχυρωμένη δεσπόζουσα θέση. Περαιτέρω, ο μεγάλος βαθμός ομογενοποίησης των υπό εξέταση προϊόντων, μειώνουν σε μεγάλο βαθμό την οποιαδήποτε μονοπωλιακή ισχύ θα μπορούσε να έχει η Αιτήτρια, παράγοντα τον οποίο επίσης απέτυχαν να λάβουν υπόψη.
Εξέτασα τις ως άνω θέσεις της Αιτήτριας έχοντας υπόψη τις τοποθετήσεις των Καθ’ ων η αίτηση σε συνάρτηση και με την ίδια την προσβαλλόμενη. Και δε με βρίσκουν σύμφωνο. Συγκεκριμένα:
Ως προς τον ισχυρισμό ότι η μέση τιμής πώλησης μετά από τη μέση τιμή έκπτωσης για το σοκολατούχο γάλα 250ml που παραθέτουν οι Καθ’ ων η αίτηση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα ούτε και στην πραγματική μέση τιμή πώλησης βάσει των στοιχείων που προσκόμισε η Αιτήτρια, σχετικές είναι οι αναφορές στις σελ. 205-206 του ΠΑ (σελ. 10043 του Π53), όπου απαντάται, θεωρώ αιτιολογημένα, ο εν λόγω ισχυρισμός ως εξής:
«(α) Η Μέση Τιμή Πώλησης για το Σοκολατούχο Γάλα 250ml που παραθέτει η Επιτροπή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Οι νομικοί εκπρόσωποι υποστήριξαν ότι η Επιτροπή θέτει ως τιμή πώλησης για το σοκολατούχο γάλα 250ml τα €{...}/λίτρο για τα έτη 2013 και 2014, ενώ η σωστή τιμή, κατά τον ισχυρισμό τους είναι €{...} και €{...} ανά λίτρο.
Απαντήσεις της Επιτροπής στις εν λόγω θέσεις της Χαραλαμπίδης-Κρίστης
Η Επιτροπή, στρέφοντας την προσοχή της στις εν λόγω θέσεις της εταιρείας, σημειώνει ότι σε αυτές καταγράφονται μεταξύ άλλων τα εξής: «η Επιτροπή [...] εξακολουθεί να εμμένει λανθασμένα ότι η Μέση Τιμή Πώλησης μετά από την Μέση Έκπτωση είναι €{...} ανά τεμάχιο ή €{...} ανά λίτρο και για τα δύο έτη 2013 και 2014. Αναφέρει η Επιτροπή ότι υπολόγισε την τιμή με βάση το Συνημμένο 8. Ωστόσο, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε το λόγο για τον οποίο η Επιτροπή προχώρησε σε δικούς της υπολογισμούς δεδομένου ότι η Εταιρεία απέστειλε ξεκάθαρα στοιχεία σχετικά με το σύνολο των πελατών της στις 20/01/2017 (Παράρτημα 1). Η ΧΚ επιμένει ότι ποτέ δεν δόθηκε στην Επιτροπή η συγκεκριμένη Μέση Τιμή Πώλησης μετά από την Μέση Έκπτωση των €{...} ανά τεμάχιο όπως ισχυρίζεται η Επιτροπή και ζητά να δει αυτή τη μαρτυρία. Εν πάση περιπτώσει η τιμή αυτή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα».
Σε σχέση με τους πιο πάνω ισχυρισμούς, η Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει καταρχάς, για άλλη μια φορά, ότι οι υπολογισμοί στους οποίους προέβη για τους σκοπούς της έρευνάς της στην προκειμένη υπόθεση βασίστηκαν σε στοιχεία τα οποία υπέβαλε η ίδια η εταιρεία. Η Επιτροπή απορρίπτει την εν λόγω θέση των νομικών εκπροσώπων και παραπέμπει σχετικά στην επιστολή της Χαραλαμπίδης-Κρίστης ημερομηνίας 28/5/2015 στην οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρονται τα εξής:
«Οι πίνακες ξεχωριστά για κάθε πελάτη της εταιρείας συγκεκριμένα για τις κατηγορίες πελατών που έχετε ζητήσει παρουσιάζονται στο ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ 8 για τα έτη 2013 και 2014. Εφαρμόσαμε νέο ERP λογιστικό πρόγραμμα από την 1/1/2013 το οποίο μας παρέχει την δυνατότητα να δώσουμε στοιχεία ανά πελάτη και προϊόν. Δυστυχώς το προηγούμενο λογιστικό πρόγραμμα μας δεν παρέχει τέτοια πληροφόρηση και συνεπώς δεν μπορέσαμε να δώσουμε στοιχεία για τα έτη πριν από το 2012 (συμπεριλαμβανομένου).»
Σε σχέση με το υπό αναφορά έγγραφο (ήτοι, Συνημμένο 8) η Επιτροπή σημειώνει ότι αυτό φέρει τον τίτλο «Sales by Customer and Items» για τα έτη 2013 και 2014 και παρέχει στοιχεία για κάθε πελάτη της εταιρείας και για ένα έκαστο προϊόν. Τα στοιχεία αυτά, τα οποία, ως προαναφέρεται, στάλθηκαν από την ίδια την εταιρεία και τα οποία ουδέποτε υποδείχθηκαν από την τελευταία, σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, ως εσφαλμένα ή/και ελλιπή ή/και αναξιόπιστα, βρίσκονται καταχωρισμένα στο διοικητικό φάκελο της υπόθεσης. Σημειώνεται πως η εταιρεία επέλεξε να μην αξιοποιήσει τη δυνατότητα πρόσβασης στο διοικητικό φάκελο, ακόμη και όταν ρωτήθηκε σχετικά από την Επιτροπή κατά την ακροαματική διαδικασία. Μελετώντας τα εν λόγω στοιχεία, η Επιτροπή διαπιστώνει πως, σε αυτά, δεν περιλαμβάνονταν στοιχεία για την ποσότητα σε λίτρα που αγόρασε κάθε πελάτης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να υπολογίσει τη μέση σταθμισμένη τιμή, μετά την έκπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τον όγκο που αγόρασε κάθε πελάτης σε κάθε δεδομένη τιμή. Για το λόγο αυτό, ετοιμάστηκε και αποστάλθηκε ερωτηματολόγιο με το οποίο ζητείτο από την εταιρεία να αποστείλει εκ νέου τα ίδια στοιχεία με επιπρόσθετη στήλη για τα λίτρα πωλήσεων ανά πελάτη. Η Επιτροπή τονίζει ότι οι υπολογισμοί που παρατίθενται στους πίνακες 28 και 29 της απόφασής της βασίστηκαν στα στοιχεία που αποστάληκαν στις 20/1/2017 ως απάντηση στο ερωτηματολόγιο της 28/11/2016.
Όσον αφορά στους πίνακες 32 και 33, η Επιτροπή επαναλαμβάνει και διευκρινίζει ότι αυτοί δεν ετοιμάστηκαν από τα προαναφερόμενα στοιχεία του Συνημμένου 8, αλλά από στοιχεία που λήφθηκαν από την κατάσταση «Επιστροφές από Πελάτες» (Συνημμένο 11 των απαντήσεων της εταιρείας ημερομηνίας 28/5/2015) και την Κατάσταση «Turnover Analysis in Litres and Value» (Συνημμένο 3 των εν λόγω απαντήσεων). Ο υπολογισμός του κόστους που παρουσιάζεται στους εν λόγω πίνακες διενεργήθηκε κατ’ αναλογία (ήτοι, με τη μέθοδο των τριών). Από τα στοιχεία αυτά προέκυψε ότι τα περιθώρια κέρδους για τα προϊόντα που εμπίπτουν στη σχετική αγορά σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος κυμάνθηκαν περίπου στα ίδια επίπεδα με αυτά των ετών 2013 και 2014, τα οποία υπολογίστηκαν με τη μέθοδο της μέσης σταθμισμένης τιμής.».
Ούτε ο ισχυρισμός ότι οι Καθ΄ων η αίτηση χωρίς επαρκή στοιχεία κατέληξαν στο εσφαλμένο συμπέρασμα ότι η κατ’ ισχυρισμό παράβαση είχε διάρκεια πέντε έτη (2010-2014) επαληθεύεται. Στις σελ 44-46 του ΠΑ (σελ. 9974 ΠΑ53) της προσβαλλόμενης απόφασης (υπό το κεφαλαίο «ΟΥΣΙΩΔΗΣ ΧΡΟΝΟΣ») αναφέρονται τα ακόλουθα:
«Η Επιτροπή επισημαίνει ότι στην υπό εξέταση υπόθεση ο ουσιώδης χρόνος καλύπτει την περίοδο από 1/1/2008 μέχρι 24/10/2014, ημερομηνία κατά την οποία λήφθηκε η απόφαση της Επιτροπής για διεξαγωγή της προκείμενης αυτεπάγγελτης έρευνας. Διευκρινίζεται όμως πως, λόγω του ότι η συγχώνευση των εταιρειών Χαραλαμπίδης και Κρίστης επήλθε την 1/1/2009, η έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στα έτη μεταξύ 2009 και 2014.
Θέσεις της Χαραλαμπίδης-Κρίστης αναφορικά με τον Ουσιώδη Χρόνο, ημερομηνίας 3/2/2020.
Στις θέσεις τους οι νομικοί εκπρόσωποι της Χαραλαμπίδης-Κρίστης ήγειραν ζήτημα αναφορικά με τον ουσιώδη χρόνο που ορίσθηκε στην προκειμένη υπόθεση. Συγκεκριμένα, αναφερόμενοι στις παραγράφους 42 και 43 της Έκθεσης Αιτιάσεων, όπου σημειώνεται ότι ο ουσιώδης χρόνος είναι μεταξύ 1/1/2008 και 24/10/2014 και στο γεγονός ότι, εξ’ αιτίας της συγκέντρωσης των εταιρειών Χαραλαμπίδης και Κρίστης, αποφασίσθηκε όπως η έρευνα επικεντρωθεί στα έτη 2009-2014, οι νομικοί εκπρόσωποι υποστήριξαν ότι: «Το ότι πραγματοποιήθηκε η Συγκέντρωση δεν επεξηγεί το λόγο για τον οποίο η Επιτροπή επικεντρώθηκε στη χρονική περίοδο μετά από τη Συγκέντρωση και συνεπώς η απόφαση αυτή της Επιτροπής είναι, με κάθε σεβασμό, αναιτιολόγητη».
Απαντήσεις της Επιτροπής στις εν λόγω θέσεις της Χαραλαμπίδης-Κρίστης
Όπως έχει ήδη αναφερθεί ανωτέρω, η Επιτροπή, κατά τη συνεδρία της στις 24/10/2014, είχε μελετήσει διάφορα δημοσιεύματα στον Τύπο τα οποία αναφέρονταν στις υψηλές τιμές των εγχώριων γαλακτοκομικών προϊόντων και τα οποία κάλυπταν την περίοδο μεταξύ 5/10/2009 και 15/7/2014. Παράλληλα, η Επιτροπή μελέτησε τα στοιχεία του Παρατηρητήριου Τιμών του Υπουργείου Εμπορίου, Ενέργειας, Βιομηχανίας και Τουρισμού (εφεξής το «Υπουργείο») για την περίοδο 2008 μέχρι και την ημερομηνία της εν λόγω συνεδρίας της, από τα οποία διαπιστώθηκε ότι το ολόπαχο, ημιάπαχο και άπαχο γάλα διατίθεντο περίπου στην ίδια τιμή στον καταναλωτή, με μόνη διαφορά τη λιποπεριεκτικότητα. Για τους λόγους αυτούς, καταλήγοντας στην απόφασή της για διεξαγωγή της αυτεπάγγελτης έρευνας η Επιτροπή είχε επισημάνει πως: «Για την πληρότητα της διερεύνησης και για την κατάληξη σε ασφαλή συμπεράσματα, η Επιτροπή αποφασίζει όπως η έρευνα καλύψει την περίοδο από την 1/1/2008 έως και σήμερα.»
Συνεπώς, η επιλογή της εν λόγω χρονικής περιόδου έγινε με βάση τα στοιχεία που είχε εκείνη τη στιγμή ενώπιον της η Επιτροπή και τα οποία εν συνόλω κάλυπταν την περίοδο από το 2008 μέχρι και τις 24/10/2014 (ημερομηνία της υπό αναφορά συνεδρίας).
Το γεγονός ότι η Επιτροπή αποφάσισε ακολούθως να επικεντρωθεί στη χρονική περίοδο μετά την υλοποίηση της συγκέντρωσης επαφίεται σε αριθμό παραγόντων που κατά κύριο λόγο συνίστανται στο ότι δεν ήταν δυνατό να εξασφαλιστούν επαρκή στοιχεία για τις εταιρείες Χαραλαμπίδης και Κρίστης προ της συγκέντρωσης. Σε αυτό το πλαίσιο η Επιτροπή σημειώνει επιπρόσθετα ότι το ένα εκ των δύο εμπλεκομένων μερών στην αυτεπάγγελτη έρευνα είναι η Χαραλαμπίδης-Κρίστης, δηλαδή η οντότητα που προέκυψε κατόπιν της συγκέντρωσης. Παράλληλα, όπως αναφέρθηκε από την Επιτροπή κατά την ίδια ως άνω συνεδρία της, από τα δημοσιεύματα και τις πληροφορίες του Παρατηρητηρίου Τιμών προέκυπτε ότι οι τιμές του φρέσκου παστεριωμένου γάλακτος ήταν διαρκώς ανοδικές και ότι η τιμή του φρέσκου παστεριωμένου γάλακτος των δύο παστεριωτών (ήτοι, της Χαραλαμπίδης-Κρίστης και της Λανίτης) ήταν, τις περισσότερες φορές, ακριβώς η ίδια.
Για τους πιο πάνω λόγους η Επιτροπή είχε καταλήξει στο συμπέρασμα πως ενδεχομένως να υπήρχε «στρέβλωση στην αγορά φρέσκου παστεριωμένου λευκού γάλακτος αλλά και του αρωματισμένου ή/και σοκολατούχου γάλακτος στην κυπριακή αγορά, γεγονός που δικαιολογεί τη διεξαγωγή αυτεπάγγελτης έρευνας από μέρους της Επιτροπής» καθώς και ότι η διερεύνηση του ενδεχομένου παράβασης του Νόμου θα εξεταζόταν «από μέρους των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στις υπό αναφορά αγορές.».
Πέραν των ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει επίσης σημαντικό να τονίσει ότι τα στοιχεία που προσκόμισε η Χαραλαμπίδης-Κρίστης κατά την προκαταρκτική έρευνα κάλυπταν, ως επί το πλείστο, την περίοδο μεταξύ 2010-2014 με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η συλλογή επαρκών στοιχείων που να αφορούν την προ της συγκέντρωσης περίοδο. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στο ερώτημα της Υπηρεσίας ημερομηνίας 13/3/2015, που αφορούσε στα μερίδια αγοράς της στις σχετικές αγορές προϊόντων μεταξύ 2008 - 2014, η εταιρεία είχε αποστείλει στοιχεία που αφορούσαν την περίοδο 2010-2014, ενώ στη σχετική επιστολή της, ημερομηνίας 28/5/2015, είχε αναφέρει πως: «Θεωρούμε αναγκαίο να σας διευκρινίσουμε ότι η νομική ενοποίηση των δύο εταιρειών CHARALAMBIDES DAIRIES LTD και CHRISTIS DAIRIES LTD έγινε από την 1 Ιανουάριου 2009, έτσι έχουν δοθεί περιορισμένες πληροφορίες για το έτος 2008.». (Η υπογράμμιση είναι της Επιτροπής)
Ως εκ των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η απόφασή της να περιορίσει την έρευνα στην περίοδο 1/1/2009 έως 24/10/2014 ουδόλως επηρέασε τα συμφέροντα της εμπλεκόμενης επιχείρησης, τουναντίον μάλιστα. Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή δεν ερεύνησε χρόνο μεταγενέστερο του καθορισμένου και τα συμπεράσματά της αφορούσαν το καθορισμένο χρονικό πλαίσιο για το οποίο αποφασίστηκε η έναρξη της αυτεπάγγελτης έρευνας και για την οποία ήταν δυνατό να συλλεγούν στοιχεία από τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνταν στην αγορά.»
Παράλληλα όμως, επαληθεύεται η θέση των Καθ΄ων η αίτηση ότι ενώ για τα έτη 2013-2014 είχαν στη διάθεσή τους τα απαραίτητα στοιχεία, για τα έτη προ του 2013 δεν τα διέθεταν εφόσον η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να τα προσκομίσει ώστε να υπολογισθεί το περιθώριο κέρδους της [βλ ενδεικτικώς σελ 10053 σε παράγραφο «Ως έχει ήδη αναφερθεί για τα έτη 2010,2011 και 2012 η Εταιρεία δεν είχε προσκομίσει στοιχεία..» και επεκ). Για το λόγο αυτό και προκειμένου να δύνανται να εξετάσουν και τα έτη αυτά, ήτοι 2010, 2011 και 2012, προέβησαν σε κατά προσέγγιση υπολογισμούς στη βάση άλλων στοιχείων που όμως είχαν προσκομισθεί από την Αιτήτρια με αποτέλεσμα να διαπιστώσουν την ύπαρξη υπερβολικής τιμολόγησης από μέρους της. Το σκεπτικό των Καθ΄ων η αίτηση φαίνεται ιδίως δε στις σελίδες 165-169 του ΠΑ (10026-10028 του Π53) όπου αναφέρθηκαν:
«Περιθώρια Κέρδους της Χαραλαμπίδης-Κρίστης για τα έτη 2010-2014
Έχοντας ως δεδομένο τις αναλύσεις που διενεργήθηκαν, η Επιτροπή προχώρησε ακολούθως σε εφαρμογή μίας ακόμη μεθόδου αξιολόγησης της τιμής πώλησης των προϊόντων της Χαραλαμπίδης-Κρίστης που εμπίπτουν στις σχετικές αγορές σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος και γάλακτος χωρίς λακτόζη, προβαίνοντας σε σύγκριση των περιθωρίων κέρδους της στις υπό αναφορά αγορές με αυτά που προκύπτουν στα υπόλοιπα προϊόντα της.
Όπως προαναφέρεται, η εταιρεία Χαραλαμπίδης-Κρίστης απέστειλε στοιχεία ανά πελάτη μόνο για τα έτη 2013 και 2014 και ως εκ τούτου η Επιτροπή δεν είχε τα απαραίτητα δεδομένα προκειμένου να υπολογίσει το περιθώριο κέρδους της για τα έτη προ του 2013.
Εντούτοις, στο πλαίσιο της ανωτέρω διαπίστωσης, ότι δηλαδή η εταιρεία προέβη σε υπερτιμολόγηση των υπό αναφορά προϊόντων, η Επιτροπή, για σκοπούς διαφάνειας αλλά και σφαιρικής αποτύπωσης της συμπεριφοράς της εταιρείας καθ’ όλη την περίοδο που καλύπτει ο ουσιώδης χρόνος, κρίνει σκόπιμο όπως προβεί σε υπολογισμό του περιθωρίου κέρδους για τα υπό εξέταση προϊόντα στη βάση των στοιχείων που έχει στη διάθεση της, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο η υπερτιμολόγηση των προϊόντων που εμπίπτουν στις αγορές σοκολατούχου/αρωματισμένου γάλακτος και γάλακτος χωρίς λακτόζη εφαρμόστηκε και στα προηγούμενα έτη.
Σημειώνεται πώς τα στοιχεία αυτά λήφθηκαν από Κατάσταση που απέστειλε η ίδια η εταιρεία στην οποία παρουσιάζονται οι επιστροφές πελατών. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς στους οποίους προέβη η Επιτροπή, τα περιθώρια κέρδους της εταιρείας Χαραλαμπίδης-Κρίστης για τα υπό εξέταση προϊόντα κατά τα έτη 2010 - 2012 έχουν, κατά προσέγγιση, ως ακολούθως:
(παρατίθεται ο Πίνακας 32)
Από τα στοιχεία που παρατίθενται στον πιο πάνω πίνακα, προκύπτει ότι τα περιθώρια κέρδους για τα υπό αναφορά προϊόντα, ήτοι το σοκολατούχο / αρωματισμένο γάλα και το γάλα χωρίς λακτόζη, κυμάνθηκαν περίπου στα ίδια επίπεδα με αυτά των ετών 2013 και
2014. Δεδομένου ότι τα στοιχεία αυτά υπολογίστηκαν με βάση την Κατάσταση «Επιστροφές από Πελάτες» (Συνημμένο 11 των απαντήσεων ημερομηνίας 5/12/2016) και την Κατάσταση «Turnover Analysis in Litres and Value» (Συνημμένο 3 των απαντήσεων ημερομηνίας 5/12/2016), η Επιτροπή κρίνει σκόπιμο, για σκοπούς σύγκρισης αλλά και διαφάνειας, να παραθέσει επιπρόσθετα και κατά προσέγγιση υπολογισμό των περιθωρίων κέρδους της εταιρείας των ετών 2013 και 2014, προκειμένου να διαπιστωθεί η σύγκλιση μεταξύ των υπολογισμών αυτών και των αποτελεσμάτων που υπέβαλε η ίδια η εταιρεία και παρατίθενται στους ως άνω πίνακες 28 και 29. Ο εν λόγω κατά προσέγγιση υπολογισμός έχει ως ακολούθως:
(παρατίθεται ο Πίνακας 33)
Υπό το φως των ανωτέρω διαπιστώνεται ότι με βάση και τους κατά προσέγγιση υπολογισμούς της Επιτροπής, σε όλα ανεξαιρέτως τα έτη οι πωλήσεις στο φρέσκο σοκολατούχο / αρωματισμένο γάλα απέφεραν πολύ υψηλά περιθώρια κέρδους. Σημειώνεται ότι, με βάση τους κατά προσέγγιση υπολογισμούς των ετών 2010 - 2012 τα περιθώρια αυτά κυμάνθηκαν μεταξύ (60-70]% και (60-70]%, ενώ για τα έτη 2013 και 2014, το περιθώριο αυτό ανήλθε σε (50-60]%, το οποίο πλησιάζει αρκετά στο ποσοστό που υπολογίστηκε στη βάση των στοιχείων που υποβλήθηκαν από την εταιρεία, το οποίο, όπως προαναφέρεται, κυμάνθηκε μεταξύ (50-60]% και (60-70]%.
Λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία που απορρέουν από τους πιο πάνω πίνακες, εύλογα διαπιστώνεται η σύγκλιση που υφίσταται μεταξύ των αποτελεσμάτων που προκύπτουν για τα περιθώρια κέρδους των ετών 2013 και 2014 με αυτά των πινάκων 32 και 33. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί πως τα στοιχεία που προκύπτουν από τον πιο πάνω πίνακα 32 και παρουσιάζουν τα περιθώρια κέρδους για τα έτη 2010 έως 2012 δύνανται να ληφθούν υπόψη.
Συναφώς, λαμβάνοντας υπόψη τα εν λόγω στοιχεία και συγκρίνοντάς τα με τα αντίστοιχα της εταιρείας Λανίτης, προκύπτει ότι κατά την περίοδο 2010 έως 2012 η διαφορά μεταξύ των δύο εταιρειών ήταν σημαντική, {...}.
Ειδικότερα, όσον αφορά στα προϊόντα που εμπίπτουν στη σχετική αγορά σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος, κατά τα έτη 2010, 2011 και 2012 η εταιρεία Λανίτης πραγματοποίησε {...} αντίστοιχα (πίνακας 30) ενώ, σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσιάζονται στον πίνακα 32, η εταιρεία Χαραλαμπίδης-Κρίστης είχε περιθώριο κέρδους που ανήλθε σε ποσοστά (60-70]%, (60-70]% και (60-70]% αντίστοιχα, με αποτέλεσμα η διαφορά μεταξύ των δύο εταιρειών κατά τα έτη 2010, 2011 και 2012 να ανέρχεται σε {...} ποσοστιαίες μονάδες, αντίστοιχα.
(…)
Η Επιτροπή εξέτασε τις πιο πάνω θέσεις της Χαραλαμπίδης-Κρίστης και επιθυμεί να αναφέρει τα εξής:
Σε σχέση με τους ισχυρισμούς των νομικών εκπροσώπων που αφορούν στα περιθώρια κέρδους της εμπλεκόμενης επιχείρησης κατά τα έτη 2013 και 2014 και στα καταληκτικά συμπεράσματα της Επιτροπής αναφορικά με την εκ πρώτης όψεως διαπίστωση παράβασης, η Επιτροπή κρίνει σημαντικό να διευκρινίσει ότι ο υπολογισμός περιθωρίου κέρδους που διενεργήθηκε καλύπτει την περίοδο μεταξύ των ετών 2010 και 2014 και δεν περιορίζεται στα υπό αναφορά δύο έτη. Όπως αναλύεται εκτενώς πιο πάνω, η Επιτροπή, έχοντας ως δεδομένο τα υψηλά περιθώρια κέρδους που προέκυψαν για τα έτη 2013-2014 στα υπό εξέταση προϊόντα, έκρινε επιβεβλημένη την περαιτέρω διερεύνηση της συμπεριφοράς της εμπλεκόμενης επιχείρησης και στα αμέσως προηγούμενα έτη. Για το λόγο αυτό, χρησιμοποιώντας στοιχεία που λήφθηκαν από Κατάσταση που είχε αποστείλει η εμπλεκόμενη επιχείρηση και στην οποία παρουσιάζονται οι επιστροφές πελατών προέβη σε κατά προσέγγιση υπολογισμό των περιθωρίων κέρδους των ετών 2010, 2011 και 2012.».
Δεν ευσταθούν ούτε οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας ως προς το πλημμελές της έρευνας και αιτιολογίας να μη γίνει αποδεκτή η εκ μέρους της κατανομή εξόδων πώλησης/διανομής, διοικητικών εξόδων και φορολογίας. Το ζήτημα αυτό καλύφθηκε εκτενώς στις σελ 201- 211 του ΠΑ (σελ. 10042-10045 του ΠΑ53) της προσβαλλόμενης απόφασης. Δε θα παραπέμψω στο πλήρες κείμενό της πλην υποδεικνύω ότι, ως διαπιστώνω, οι Καθ’ ων η αίτηση προέβησαν σε κατανομή όλων των επιπρόσθετων εξόδων (πωλήσεως, διανομής, διαχείρισης) στις συνολικές πωλήσεις της Αιτήτριας, μέθοδος πράγματι λογική για την κατανομή των γενικών εξόδων κατ’ αναλογία, μη αποδεχόμενοι τον τρόπο με τον οποίο έγινε εκ μέρους της Αιτήτριας η κατανομή των εξόδων αυτών, δεδομένου ότι, ως ανέφεραν, χωρίς οποιαδήποτε υποστηρικτική μελέτη εκ μέρους της (πλην με παραπομπή σε επιστολή από τους εξωτερικούς ελεγκτές της που συντάχθηκε με διαβεβαιώσεις της ίδιας της Αιτήτριας), τα είχε κατανέμει κατά βάση μόνο στις πωλήσεις της εγχώριας αγοράς αντί στις συνολικές πωλήσεις (δηλαδή χωρίς να περιληφθούν οι πωλήσεις στο εξωτερικό), που αν είχε γίνει θα οδηγούσε σε μικρότερα ποσοστά και ως εκ τούτου μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους από αυτό που υπολόγιζε η Αιτήτρια. Αναφέρθηκαν στο ότι άντλησαν καθοδήγηση από τις κρατούσες λογιστικές αρχές όπως καθορίζονται από τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα και ότι, εφόσον οι πωλήσεις στο εξωτερικό γίνονται επί τακτικής βάσεως, οι εν λόγω δαπάνες θα πρέπει να κατανεμηθούν σε όλα τα προϊόντα της εταιρείας ανεξαιρέτως.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν με σαφήνεια (και χωρίς ουσιαστικό αντίλογο) στο ζήτημα της φορολογίας θέτοντας αφενός ότι ο εταιρικός φόρος/έκτακτη αμυντική εισφορά επί μερισμάτων δεν συνιστά κόστος, προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό του περιθωρίου κέρδους της Αιτήτριας αφετέρου ότι οι φορολογικές υποχρεώσεις του έτους εκπίπτουν αναδρομικά μετά τον υπολογισμό της κερδοφορίας και όχι από την αρχή του έτους, άρα θα ήταν αδύνατο η Αιτήτρια να γνωρίζει από πριν τις φορολογικές της υποχρεώσεις για σκοπούς κοστολόγησης.
Δε θεωρώ περαιτέρω ότι οι Καθ΄ων η αίτηση έδρασαν την απόφασή τους επί ανακριβών ποσοστών περιθωρίων κέρδους που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα λόγω όσων αναφέρονται μέχρι τη σελίδα 183 του ΠΑ (10034 του Π53) της απόφασής τους, καθότι, η παράθεση εντός του κειμένου της προσβαλλόμενης, των αναλύσεων και υπολογισμών ως είχαν διενεργηθεί αρχικά, στο πλαίσιο των εκ πρώτης όψεως ευρημάτων των Καθ΄ων η αίτηση, τέθηκε εν είδει ιστορικού των διαμειφθέντων που προηγήθηκαν της προσβαλλόμενης. Εκτέθηκαν άρα οι αρχικές θέσεις της Αιτήτριας και ακολούθως οι επακόλουθες με τα νεότερα στοιχεία και το σκεπτικό, στο οποίο κατέληξαν οι Καθ΄ων η αίτηση, αφού έλαβαν υπόψη και τις τελικές θέσεις της Αιτήτριας.
Σε συνάρτηση με όσα έχουν ήδη αναφερθεί ανωτέρω, οι Καθ΄ων η αίτηση παρέθεσαν τις αρχές καθώς και τα αντίστοιχα οικονομικά στοιχεία του ανταγωνισμού στα σχετικά προϊόντα, τα οποία αποτελούν μέρος του σκεπτικού της προσβαλλόμενης και προχώρησαν στα καταληκτικά τους συμπεράσματα δεδομένου ότι, διαπιστώθηκε ότι τα περιθώρια κέρδους της Αιτήτριας στη σχετική αγορά σοκολατούχου /αρωματισμένου γάλακτος, παρά το ότι, πράγματι είχαν μειωθεί, εντούτοις παρέμεναν υψηλά. Στη σελίδα 214 του ΠΑ (10053 του Π53) της προσβαλλόμενης απόφασης καταγράφονται συνοπτικά οι μέθοδοι αξιολόγησης, οι οποίες εφαρμόστηκαν προκειμένου να καταλήξουν στην απόφαση.
Όσον αφορά στους ισχυρισμούς ότι δεν ελήφθη υπόψη ότι η Αιτήτρια ήταν η μόνη εταιρεία στην Κύπρο που διέθετε στην αγορά φρέσκο σοκολατούχο/αρωματισμένο γάλα, δε θεωρώ ούτε ότι τούτοι έχουν βασιμότητα. Η σχετική αγορά σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος, ως ορίσθηκε από τους Καθ΄ων η αίτηση στη βάση της έρευνας που διενεργήθηκε και καταγράφεται στην προσβαλλόμενη, περιλαμβάνει τόσο τα φρέσκα όσο και τα υψηλής παστερίωσης και μακράς διάρκειας προϊόντα που εμπίπτουν σε αυτή. Αυτό αιτιολογείται επαρκώς όπως ειδικότερα προκύπτει από όσα αναφέρθηκαν στην προσβαλλόμενη απόφαση στις σελ 181 και επεκ. του ΠΑ (σελίδες 10033 -10034 του Π53) και δη ότι:
«(..)πράγματι η ιδιότητα του φρέσκου ενδεομένως να προσδίδει επιπρόσθετη αξία στο γάλα εν γένει. Παρά ταύτα όσον αφορά ειδικότερα στο σοκολατούχο/αρωματισμένο γάλα, η ιδιότητα αυτή δεν αποδείχθηκε να είναι σημαντική για τους καταναλωτές. Σύμφωνα (…) αγοράζεται συνήθως αυθόρμητα από μικρά σημεία πώλησης, για κατανάλωση εκτός σπιτιού. Επίσης (…) οι πωλήσεις (..) είχαν ανοδική πορεία γεγονός που δεικνύει ότι η ομάδα καταναλωτών του (..) δεν εστιάζει ιδιαίτερα στο κατά πόσο αυτό είναι φρέσκο ή μακράς διαρκείας ή/και υψηλής παστερίωσης. (..)
Στο σημείο αυτό η Επιτροπή επαναλαμβάνει τα όσα σχετικά αναφέρονται στην απόφαση της Ελληνικής Επιτροπής αριθμ.373/\//2007 όπου καθορίστηκε ότι η αγορά του σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος αποτελεί διακριτή αγορά: «Τα σοκολατούχα γάλατα διατίθενται σε μορφή παστεριωμένου υψηλής παστερίωσης και μακράς διάρκειας. Ωστόσο οι κατηγορίες αυτές δεν αποτελούν διακριτές σχετικές αγορές, καθώς δεν διαφέρουν μεταξύ τους στα χαρακτηριστικά τους και στη σκοπούμενη χρήση τους, αφού καταναλώνονται ως ειδικά και συμπληρωματικά προϊόντα από ορισμένες κατηγορίες καταναλωτών (παιδιά, νέοι, άτομα, που δεν μπορούν να πιούν γάλα με την κανονική του μορφή.
Σε κάθε περίπτωση, η θέση που υποβάλλεται από τους νομικούς εκπροσώπους ότι, η ιδιότητα του φρέσκου προσδίδει επιπρόσθετη αξία στα υπό αναφορά προϊόντα της Χαραλαμπίδης-Κρίστης υπονοώντας ότι για το λόγο αυτό αιτιολογείται η επιβαλλόμενη τιμή πώλησης, κατά την άποψη της Επιτροπής το γεγονός αυτό ουδόλως συνηγορεί αυτοδίκαια υπέρ της υψηλής τιμής χρέωσης. Αντίθετα, η εταιρεία, κατά την τιμολόγηση των υπό αναφορά προϊόντων της, θα έπρεπε να λαμβάνει δεόντως υπόψη ότι το φρέσκο γάλα αποτελεί βασικό προϊόν στην καθημερινή διατροφή του Κύπριου καταναλωτή προκειμένου οι επιβαλλόμενες τιμές πώλησης να είναι όσο το δυνατόν πιο προσιτές σε αυτόν. Ειδικότερα μάλιστα όταν τα εν προκειμένω προϊόντα ανήκουν σε μία αγορά η οποία πρωτίστως στοχεύει μία ιδιαίτερα ευαίσθητη ομάδα καταναλωτών, τα παιδιά, και τα οποία προϊόντα, ως έχει ήδη αναλυθεί, αποτελούν αντικείμενο αυθόρμητης κατανάλωσης από μικρά σημεία πώλησης.
Ούτως ή άλλως, αν οι ισχυρισμοί της εταιρείας επιβεβαιώνονταν, τότε αντίστοιχη τιμολογιακή πολιτική θα έπρεπε να εφαρμόζεται και στα υπόλοιπα προϊόντα που έχουν την ιδιότητα αυτή, κάτι το οποίο δεν επιβεβαιώνεται από την έρευνα που διενεργήθηκε εφόσον, για όλα τα υπόλοιπα - φρέσκα - υπό εξέταση προϊόντα (ήτοι, πλην των προϊόντων που εμπίπτουν στη σχετική αγορά του σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος και του γάλακτος χωρίς λακτόζη) τα περιθώρια κέρδους των ετών 2010 - 2014 κυμάνθηκαν σε ποσοστά μεταξύ {...}%. Σημειώνεται ότι μοναδική εξαίρεση αποτελεί το φρέσκο γάλα PLUS 1,0 LT, όπου το περιθώριο κέρδους κατά τα έτη 2013 και 2014 ανήλθε σε ποσοστό {...}%. Παρά ταύτα, εφόσον το εν λόγω προϊόν, ως έχει ήδη αναφερθεί ανωτέρω, συγκαταλέγεται στη σχετική αγορά φρέσκου λευκού γάλακτος - όπου η εταιρεία δεν έχει δεσπόζουσα θέση - δεν εξετάστηκε περαιτέρω από την Επιτροπή.».
Και ο ισχυρισμός περί πλημμέλειας έρευνας και αιτιολογίας στον ορισμό της σχετικής αγοράς δεν είναι βάσιμος. Στις σελ 54-57 του ΠΑ (σελ. 9977-9983 του Π53) της προσβαλλόμενης απόφασης το ζήτημα αναλύεται με παραπομπή τόσο στη σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με αρ. 97/C 372/03 και τον Κανονισμό του Ευρ. Συμβουλίου 1234/2007 όσο και με τα χαρακτηριστικά του προϊόντος στην Κύπρο. Ως προς τον ισχυρισμό ότι δε λήφθηκαν υπόψη οι συνήθειες του Κύπριου καταναλωτή, οι Καθ΄ων η αίτηση επίσης τον εξέτασαν όμως δε θεωρήθηκε (με συγκεκριμένη αιτιολογία, η οποία κρίνεται εύλογη) ότι η εθνική ταυτότητα του καταναλωτή αποτελεί ζήτημα που διαφοροποιεί το ζήτημα. Στη σελ. 67 του ΠΑ (9982 του Π53) της προσβαλλόμενης απόφασης, οι Καθ΄ ων η αίτηση ανέφεραν, μεταξύ άλλων, συναφώς:
«Εξάλλου, η Επιτροπή, προκειμένου να προβεί σε ορισμό των σχετικών αγορών στην προκειμένη υπόθεση, έλαβε υπόψη της τα στοιχεία που προέκυψαν κατά την προκαταρτική έρευνα καθώς και την υπάρχουσα Νομολογία επί του θέματος, από την οποία προκύπτει σαφώς ότι οι προτιμήσεις των καταναλωτών συγκλίνουν, ανεξαρτήτως της χώρας στην οποία είναι εγκατεστημένοι, δεδομένου ότι το γάλα αποτελεί βασικό προϊόν διατροφής παγκοσμίως και συνεπώς ο τρόπος χρήσης του, στη βασική του μορφή, δεν διαφοροποιείται ανάλογα με τις εθνικές διατροφικές συνήθειες.»
Περαιτέρω, οι Καθ’ ων η αίτηση στις σελίδες 65-68 του ΠΑ (9981- 9983 του Π53) της προσβαλλόμενης απόφασης, παρέθεσαν τις θέσεις της Αιτήτριας επί του ορισμού της σχετικής αγοράς και έδωσαν τις αιτιολογημένες απαντήσεις επ’ αυτών, ενώ στις σελίδες 141-150 του ΠΑ (10015 – 10019 του Π53) αναφέρθηκαν ειδικότερα στον ορισμό της σχετικής αγοράς σοκολατούχου/αρωματισμένου γάλακτος καθώς και την κατοχή δεσπόζουσας θέσης εκ μέρους της Αιτήτριας. Δεν εξυπηρετεί η παράθεση του συνόλου αυτών, πλην είναι σαφές ότι το ζήτημα διερευνήθηκε και αιτιολογήθηκε επαρκώς με παραπομπή σε σχετικά γραφήματα και πίνακες, τα μερίδια αγοράς και στις αποφάσεις αλλοδαπών αρχών αλλά και σχετική νομολογία του ΔΕΕ (ενδεικτικώς C 85/76 Hoffman La Roch & Co).
Επαρκώς εξετάστηκε και αποφασίστηκε και το ζήτημα του επηρεασμού του διακοινοτικού εμπορίου, με τα συμπεράσματα των Καθ΄ων η αίτηση επί της υπό κρίση περίπτωσης να καταγράφονται στις σελ. 72-76 του ΠΑ (9983-9985 του Π53), όπου άλλωστε τίθεται και το νομικό πλαίσιο με παραπομπή στις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ειδικότερα, στις σελ. 75-76 του ΠΑ (σελ. 9985 του Π53) της προσβαλλόμενης απόφασης αναφέρθηκε:
«Η Επιτροπή μελέτησε τις ως άνω θέσεις των νομικών εκπροσώπων και επιθυμεί να επαναλάβει αυτό που έχει ήδη επισημανθεί σχετικά στην Έκθεση Αιτιάσεων. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή, υπό το φως των Κατευθυντήριων Γραμμών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είχε επισημάνει ότι το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών μπορεί να επηρεαστεί, μεταξύ άλλων, στις περιπτώσεις όπου η οικεία αγορά είναι η εθνική αγορά, ενώ, όταν μια επιχείρηση κατέχει δεσπόζουσα θέση στο σύνολο ενός κράτους μέλους, ή, όταν η συμπεριφορά της δεσπόζουσας επιχείρησης επηρεάζει τη διάρθρωση των ανταγωνισμού στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους, το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών δύναται να επηρεαστεί.
Σύμφωνα μάλιστα με τις Κατευθυντήριες Γραμμές:
«73. Όσον αφορά την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, είναι σκόπιμο να γίνει διάκριση ανάμεσα στις καταχρήσεις που δημιουργούν εμπόδια στην είσοδο ή παραγκωνίζουν τους ανταγωνιστές (καταχρηστικός αποκλεισμός από την αγορά) και τις καταχρήσεις με τις οποίες η δεσπόζουσα επιχείρηση εκμεταλλεύεται την οικονομική της ισχύ, για παράδειγμα με την εφαρμογή υπερβολικών τιμών ή τιμών που εισάγουν διακρίσεις (καταχρηστική εκμετάλλευση οικονομικής ισχύος). Και τα δύο είδη καταχρήσεων μπορούν να διαπραχθούν είτε με συμφωνίες, οι οποίες υπόκεινται επίσης στο άρθρο 81 παράγραφος 1, είτε με μονομερή συμπεριφορά η οποία, όσον αφορά την κοινοτική νομοθεσία περί ανταγωνισμού, εμπίπτει μόνο στο άρθρο 82.»
«96. Όταν μια επιχείρηση κατέχει δεσπόζουσα θέση που καλύπτει το σύνολο κράτους μέλους, είναι καταρχήν αδιάφορο εάν η κατάχρηση που διαπράττει η δεσπόζουσα επιχείρηση επηρεάζει τμήμα μόνο του εδάφους του κράτους μέλους ή ορισμένους μόνο αγοραστές στο έδαφος του. Μια δεσπόζουσα επιχείρηση μπορεί να εμποδίσει το εμπόριο με ουσιαστικό τρόπο εάν υιοθετεί καταχρηστική συμπεριφορά σε τομείς ή έναντι πελατών που ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο ανταγωνιστών από άλλα κράτη μέλη.»
Σύμφωνα με την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «ΓενΔΕΕ») στην υπόθεση ΒΡΒ Industries plc κατά Επιτροπής απαραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή του άρθρου 102 ΣΛΕΕ αποτελεί η καταχρηστική συμπεριφορά να μπορεί να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών: «Όσον αφορά την προϋπόθεση της επιδράσεως στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών, πρέπει να υπομνησθεί, καταρχάς, ότι, για να μπορεί να εφαρμοστεί το άρθρο 86, πρέπει και αρκεί η καταχρηστική συμπεριφορά να μπορεί να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Δεν είναι απαραίτητο σχετικά να διαπιστωθεί η ύπαρξη ενεστώσας και πραγματικής επιπτώσεως στο διακρατικό εμπόριο. Πράγματι, η προϋπόθεση της επιδράσεως στο εμπόριο πρέπει να θεωρείται πληρωθείσα όταν έχει διαπιστωθεί ότι το ενδοκοινοτικό εμπόριο επηρεάστηκε πράγματι ή μπορούσε τουλάχιστον να επηρεαστεί σημαντικά (βλ., ιδίως τις αποφάσεις του Δικαστηρίου Michelin κατά Επιτροπής, προαναφερθείσα, σκέψη 104, και της 23ης Απριλίου 1991, C- 41/90, Hoffner και Elser, Συλλογή 1991, σ. 1-1979, σκέψη 32).»
Υπό το φως των ανωτέρω, η Επιτροπή απορρίπτει τους ισχυρισμούς των νομικών εκπροσώπων της Χαραλαμπίδης-Κρίστης και υπογραμμίζει ότι στην προκειμένη περίπτωση, ένεκα της δεσπόζουσας θέσης της εν λόγω εταιρείας στις υπό εξέταση σχετικές αγορές, το γεγονός ότι ορισμένα από τα εξεταζόμενα προϊόντα αποτελούν αντικείμενο εισαγωγών από άλλα κράτη μέλη αλλά και της φύσης της εξεταζόμενης συμπεριφοράς, η οποία καλύπτει ολόκληρο το έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, στη βάση της νομολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των Κατευθυντήριων Γραμμών, το εμπόριο κρατών μελών δύναται να επηρεασθεί. Εξάλλου, όπως τονίζεται στις Κατευθυντήριες Γραμμές «Αυτό που έχει σημασία είναι η ικανότητα της συμφωνίας ή της πρακτικής να επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών και όχι εάν, σε δεδομένη στιγμή, το επηρεάζει πραγματικά.»
Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι υφίσταται επηρεασμός του ενδοενωσιακού εμπορίου και ως εκ τούτου θα εξετάσει τόσο τα εθνικά άρθρα 3(1) και 6(1) του Νόμου όσο και τα ενωσιακά άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ.»
Συνεπώς ουδεμία πλημμέλεια εντοπίζεται ούτε στο προκείμενο και άρα ενόψει των πιο πάνω και ο συγκεκριμένος λόγος ακύρωσης συνολικά απορρίπτεται.
Με τον τρίτο λόγο ακύρωσης η Αιτήτρια υποβάλλει ότι οι Καθ’ ων η αίτηση περιέπεσαν σε πλάνη αναφορικά με το κατά πόσον υπήρχε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης / υπερτιμολόγηση του σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος.
Εφάρμοσαν κατά τρόπο εσφαλμένο τα συστατικά στοιχεία τα οποία πρέπει να πληρούνται για να εξαχθεί συμπέρασμα περί κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης που συνίσταται στην υπερβολική τιμολόγηση (τεστ στην Υπόθεση 27/76, United Brands Company and United Brands Continentaal BV v Επιτροπής Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [Chiquita Bananas]). Θεώρησαν το ποσοστό κέρδους πέραν του κόστους κεφαλαίου «υπερβολικό» και άρα «αθέμιτο», χωρίς αναφορά στο επιλεγέν όριο περιθωρίου κέρδους, το οποίο θα θεωρούσαν θεμιτό και χωρίς αιτιολογία στην κατάληξη περί της «υπερβολικής τιμής αφ' εαυτής». Περαιτέρω παρέλειψαν να εφαρμόσουν το εν λόγω τεστ πάνω στα νέα στοιχεία που προσκόμισε η Αιτήτρια και κατά τον ισχυρισμό της άλλαζαν ουσιωδώς την εικόνα σε σχέση με τα κόστη και περιθώρια κέρδους της.
Παράλληλα τίθεται ότι εσφαλμένα παρέλειψαν να διεξάγουν συγκριτική ανάλυση της αγοράς με τη χρήση των πραγματικών στοιχείων κόστους που υπέβαλε η Αιτήτρια, εσφαλμένα έκριναν ότι οι τιμές του φρέσκου σοκολατούχου γάλακτος της Αιτήτριας ήταν υπερβολικές αποτυγχάνοντας να αντιληφθούν πως τούτο είχε για τον καταναλωτή μεγαλύτερη αξία σε σχέση με το μακράς διαρκείας σοκολατούχο γάλα και παρέλειψαν να εξετάσουν αν η τιμή του ήταν δυσανάλογη προς την οικονομική αξία του. Βασιζόμενοι απλώς σε μια απόφαση της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού απέτυχαν να αντιληφθούν τη διάκριση και άρα και ότι εμπίπτουν σε διαφορετική αγορά, μεταξύ ενός φρέσκου προϊόντος που συνεπάγεται αυξημένο κόστος από ένα μακράς διαρκείας και, εσφαλμένα και χωρίς δέουσα έρευνα, δεν ερωτήθηκαν (μέσω ερωτηματολογίου) οι ίδιοι οι καταναλωτές και/ή οι κύριοι πελάτες της Αιτήτριας για το πως αξιολογούν το προϊόν ποιοτικά και σε συνάρτηση με την τιμή.
Οι πίνακες και τα σχετικά αποσπάσματα σε σχέση με τα περιθώρια κέρδους ανταγωνιστή για προϊόν σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος μακράς διαρκείας ήταν μαυρισμένα και αποκρύφτηκαν τόσο στην Έκθεση Αιτιάσεων όσο και στην προσβαλλόμενη Απόφαση και ως αποτέλεσμα η Αιτήτρια δεν είχε πρόσβαση σε ουσιώδη στοιχεία τα οποία ενδεχόμενα να υποβοηθούσαν την υπεράσπιση της κατά παράβαση του δικαιώματος άμυνας και αποτελεσματικής υπεράσπισης.
Περαιτέρω η ανάλυση περί υπερβολικής τιμολόγησης βρίσκεται μόνο σε τέσσερις παραγράφους όπου οι Καθ΄ων η αίτηση απλώς αποφασίζουν ότι τα περιθώρια κέρδους εξακολουθούν να είναι υψηλά και συνεπώς υπάρχει παράβαση. Όμως το τεστ της United Brands, είναι διττό: «Πρέπει λοιπόν να εκτιμηθεί αν υφίσταται υπερβολική δυσαναλογία μεταξύ των δαπανών που πράγματι έγιναν και της τιμής που πράγματι ζητήθηκε και, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, να εξετασθεί αν επιβλήθηκε μη δίκαιη τιμή, είτε κατ' απόλυτη έννοια είτε σε σύγκριση με τα ανταγωνιστικά προϊόντα» και οι Καθ΄ων η αίτηση δεν εφάρμοσαν το δεύτερο σκέλος του, απέτυχαν δηλαδή να εξετάσουν κατά πόσον η τιμή είναι μη δίκαιη είτε κατ’ απόλυτη έννοια είτε σε σύγκριση με ανταγωνιστικά προϊόντα.
Δε με βρίσκουν σύμφωνο ούτε οι ως άνω υποβολές του ευπαίδευτου συνηγόρου της Αιτήτριας. Οι Καθ’ ων η αίτηση εφαρμόζοντας το τεστ της United Brands, τις αρχές επί του οποίου ανέλυσαν εκτενώς (βλ. σελίδες 152-157 του ΠΑ/10020 – 10022 του Π53) κατέληξαν επί του ύψους των περιθωρίων κέρδους της Αιτήτριας (αφού αξιολόγησαν και τις νεότερες επιστολές των δικηγόρων της Αιτήτριας) αναφέροντας τα συμπεράσματά τους.
Περαιτέρω, ως προς την ισχυριζόμενη παράλειψη των Καθ΄ων η αίτηση να εξετάσουν αν η τιμή του σοκολατούχου γάλακτος είναι δυσανάλογη προς την οικονομική αξία του προσφερόμενου προϊόντος, οι Καθ’ ων η αίτηση στις σελίδες 178-184 του ΠΑ (10032 – 10034 του Π53) αναφέρθηκαν στη σχετική νομολογία επί του θέματος (περιλαμβανομένης της United Brands) καθώς και στην απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Scandlines Sverige AB v Port of Helsingborg Case (COMP/A.36.568/D3) παρατηρώντας ότι, προς υποστήριξη του ισχυρισμού ότι «η Επιτροπή παρέλειψε να εξετάσει αν η τιμή είναι δυσανάλογη προς την οικονομική αξία του προσφερόμενου προϊόντος», η Αιτήτρια ουσιαστικά δεν παρέθεσε οποιαδήποτε επιχειρήματα πέραν της αναφοράς ότι το φρέσκο γάλα έχει μεγαλύτερη αξία για τον καταναλωτή σε σύγκριση με το μακράς διάρκειας και ότι το φρέσκο σοκολατούχο / αρωματισμένο γάλα «χαίρει της εκτίμησης και συνεπεία αυτού της προτίμησης του καταναλωτή».
Όμως, όσον αφορά ειδικότερα στο σοκολατούχο / αρωματισμένο γάλα, οι Καθ΄ων η αίτηση υπέδειξαν ότι η ιδιότητα αυτή δεν αποδείχτηκε να είναι αξιοσημείωτη για τους καταναλωτές εφόσον, βάσει και των προρρηθέντων ευρημάτων τους (με αναφορά και στις διαπιστώσεις της αντίστοιχης αρχής της Ελλάδας), απευθύνεται κατά κύριο λόγο προς τα παιδιά και τους νέους και αποτελεί προϊόν που αγοράζεται συνήθως αυθόρμητα, από μικρά σημεία πώλησης, για κατανάλωση εκτός σπιτιού. Επίσης, όπως αποδεικνύεται από την οικονομική ανάλυση που παρατέθηκε, οι πωλήσεις του σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος της ανταγωνίστριας της Αιτήτριας είχαν, από την είσοδό της στην αγορά και για το υπόλοιπο της περιόδου που εξετάστηκε, ανοδική πορεία, γεγονός που δεικνύει ότι η ομάδα καταναλωτών του σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος δεν εστιάζει ιδιαίτερα στο κατά πόσο αυτό είναι φρέσκο ή μακράς διάρκειας ή/και υψηλής παστερίωσης. Για αυτό ακριβώς το λόγο, η κατηγορία του σοκολατούχου /αρωματισμένου γάλακτος αποτελεί μία ξεχωριστή, ενιαία σχετική αγορά προϊόντος, ανεξάρτητα από τη θερμική επεξεργασία έκαστου προϊόντος που συγκαταλέγεται σε αυτή, διαπίστωση και των ελληνικών αρχών ανταγωνισμού. Άλλωστε ακριβώς η διαπίστωση των Καθ΄ων η αίτηση ως προς την ανοδική πορεία της ανταγωνίστριας της Αιτήτριας επίσης φανερώνει ότι το ζήτημα δεν περιορίστηκε μόνο στο τι συμβαίνει στην Ελλάδα αλλά εξετάστηκε και υπό τη σκοπιά της Κυπριακής αγοράς.
Περαιτέρω οι Καθ΄ων αίτηση ειδικώς ανέφεραν ότι αν η ιδιότητα του φρέσκου καθαυτή πράγματι προσέδιδε επιπρόσθετη αξία, τότε αντίστοιχη τιμολογιακή πολιτική θα έπρεπε να εφαρμόζεται και στα υπόλοιπα φρέσκα προϊόντα, κάτι το οποίο δεν επιβεβαιώνεται από την έρευνα που διενεργήθηκε εφόσον, για όλα τα υπόλοιπα - φρέσκα - υπό εξέταση προϊόντα (πλην δηλαδή των προϊόντων που εμπίπτουν στη σχετική αγορά του σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος και του γάλακτος χωρίς λακτόζη) τα περιθώρια κέρδους των ετών 2010 - 2014 κυμάνθηκαν σε ποσοστά τα οποία ουδόλως αγγίζουν (πλην μίας εξαίρεσης που όμως η Αιτήτρια δεν κατέχει δεσπόζουσα θέση) την τιμή του σοκολατούχου/ αρωματισμένου γάλακτος.
Συνεπώς, ως προς το κατά πόσο η «υπερβολική» τιμολόγηση στην οποία προέβαινε η Αιτήτρια είναι «μη δίκαιη», θεωρώ αιτιολογημένα και με σωστή καθοδήγηση από τις αποφάσεις του ΔΕΕ (το οποίο περιγράφει την υπερβολική τιμολόγηση ως μία τιμή η οποία έχει μεγάλη διαφορά σε σχέση με το υποκείμενο κόστος παραγωγής του προϊόντος αλλά και συγκρινόμενη με τις τιμές άλλων προϊόντων στην ίδια σχετική αγορά), οι Καθ΄ων η αίτηση οδηγήθηκαν στα συμπεράσματά τους.
Όσον αφορά ειδικότερα στον ορισμό της σχετικής αγοράς σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος, το θέμα καλύφθηκε ήδη από την εξέταση του δεύτερου λόγου ακύρωσης, όπου κρίθηκε ως αιτιολογημένο και μη υποκείμενο δικαστικής επέμβασης το εύρημα ότι ανεξαρτήτως θερμικής επεξεργασίας (φρέσκο, υψηλής παστερίωσης/μακράς διάρκειας) τα εν λόγω προϊόντα θεωρούνται εναλλάξιμα μεταξύ τους.
Δεν επιβεβαιώνεται δε ούτε η ισχυριζόμενη μη επαρκής ανάλυση με αναφορά στο τεστ της United Brands. Αντιθέτως προκύπτει ότι το εν λόγω ζήτημα αναλύθηκε με αναφορά και στα δύο στάδια του τεστ αυτού. Πέραν της ανάλυσης των αρχών και νομολογίας στις σελ. 152-157 ΠΑ (10020 - 10022 του Π53), στις σελ. 157-161 του ΠΑ (10022 – 10024 του ΠΑ53) οι Καθ΄ων η αίτηση αναφέρθηκαν ειδικά ότι το δεύτερο στάδιο εξετάζεται αν επιβλήθηκε μη δίκαιη τιμή είτε κατ’ απόλυτη έννοια (αφ’ εαυτής) είτε σε σύγκριση με τα ανταγωνιστικά προϊόντα, χωρίς να αποκλείεται όμως η, κατά περίπτωση, εφαρμογή και επιπρόσθετων μεθόδων. Με αναφορά στο σύγγραμμα των Motta and Streel ["Excessive Pricing in Competition Law: Never say Never?" 2007], που καταγράφει τέσσερις διαφορετικές μεθόδους βάσει των οποίων δύναται να τεκμηριωθεί η ύπαρξη υπερτιμολόγησης, οι Καθ΄ων η αίτηση εξέτασαν το περιθώριο κέρδους βάσει των πληροφοριών που προσκόμισε η Αιτήτρια καταλήγοντας:
«ότι υφίσταται υπερβολική δυσαναλογία μεταξύ των δαπανών (κόστους) που πράγματι έγιναν από την εταιρεία Χαραλαμπίδης-Κρίστης και της χονδρικής τιμής που χρεώνει στους λιανοπωλητές για τα ως άνω προϊόντα και ειδικότερα, για το φρέσκο γάλα μπανάνας 330ml * 60, φρέσκο γάλα σοκολάτας 250ml * 60 και φρέσκο γάλα σοκολάτας 330ml * 60, τόσο κατά το έτος 2013 όσο και κατά το 2014. Όπως επίσης παρατηρείται, υψηλή ήταν και η τιμή χρέωσης του γάλακτος χωρίς λακτόζη 1 λίτρου, όπου το περιθώριο κέρδους ανήλθε σε ποσοστό {...}% για τα έτη 2013 και 2014.
Βάσει των πιο πάνω αναλύσεων που πραγματοποιήθηκαν στη βάση των στοιχείων που συλλέχθηκαν κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, προκύπτει ότι το καθαρό περιθώριο κέρδους για τα υπό αναφορά προϊόντα της εταιρείας Χαραλαμπίδης-Κρίστης είναι «υπερβολικό», ως αυτό έχει χαρακτηριστεί από τη σχετική νομολογία που έχει παρατεθεί και δη το πρώτο σκέλος του τεστ της United Brands, αφού εξετάσθηκε η διαφορά της τιμής με το υποκείμενο κόστος (price in relation to costs incurred).».
Αν και ασφαλώς η κάθε υπόθεση κρίνεται στη βάση των δικών της χαρακτηριστικών, θεωρώ ότι είναι ορθή εν προκειμένω η παραπομπή στην ΕΔΔ Αρ. 127/2019 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ κ.α. ν. ΑΡΧΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ημερ. 06.02.2024, όπου, μεταξύ άλλων, επιβεβαιώθηκε ότι βάσει της United Brands, οι Καθ΄ων η αίτηση έχουν την ευχέρεια επιλογής της μεθοδολογίας που θα ακολουθήσουν που μπορεί, υπό συγκεκριμένες περιστάσεις, να είναι και η διαπίστωση του υπερβολικού ή αθέμιτου της τιμής αφ' εαυτής, αφού συγκριθεί η τιμή πώλησης του προϊόντος με το κόστος παραγωγής του. Πόσο μάλλον στην παρούσα, όπου, πέραν των πιο πάνω, στις σελ. 164-169 του ΠΑ (10026 - 10028 του Π53), οι Καθ΄ων η αίτηση παρέθεσαν επιπρόσθετες μεθόδους αξιολόγησης της τιμής πώλησης των προϊόντων της Αιτήτριας που εμπίπτουν στη σχετική αγορά σοκολατούχου / αρωματισμένου γάλακτος, προβαίνοντας και σε σύγκριση με τις τιμές των αντίστοιχων προϊόντων του ανταγωνισμού.
Συνεπώς, στη βάση των πιο πάνω, δε με βρίσκουν σύμφωνο ούτε οι ισχυρισμοί του τρίτου λόγου ακύρωσης, οι οποίοι απορρίπτονται.
Δε με βρίσκει σύμφωνο ούτε ο τέταρτος λόγος ακύρωσης, ότι δηλαδή η αιφνίδια επιτόπια έρευνα ήταν παράνομη και αντίθετη με το άρθρο 31(3) του Νόμου επειδή ήταν γενική και αόριστη και δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι καθορίζει «επακριβώς» το αντικείμενο και το σκοπό της έρευνας.
Λαμβάνοντας υπόψη το περιεχόμενο των σχετικών πρακτικών - Παραρτήματα 1 και 2 σε ένσταση, προκύπτει θεωρώ πλήρης συμμόρφωση με το άρθρο 31(3) του Νόμου εφόσον καθορίζεται επακριβώς το αντικείμενο και σκοπός της εντολής για διερεύνηση στην αγορά του φρέσκου παστεριωμένου, υψηλής παστερίωσης και μακράς διάρκειας αγελαδινού γάλακτος (λευκού, αρωματισμένου κτλ) και του ενδεχομένου παράβασης των άρθρων 3 και/ή 6 του Νόμου και/ή 101 και/ή 102 ΣΛΕΕ.
Περαιτέρω βέβαια, στα εν λόγω πρακτικά καταγράφεται ότι κατόπιν έρευνας είχε διαπιστωθεί ότι η μέση τιμή των βασικών προϊόντων φρέσκου γάλακτος ήταν υψηλή, με την τιμή πώλησης του παστεριωμένου γάλακτος στην Κύπρο να κατατάσσεται στη δεύτερη υψηλότερη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στα πρακτικά καταγράφονται, ειδικότερα, στοιχεία για τις λιανικές τιμές πώλησης γάλακτος του Παρατηρητηρίου Τιμών για την περίοδο 2012-2014, παρουσιάζονται πίνακες με τις τιμές πώλησης σε μικρές και μεγάλες υπεραγορές και αρτοποιεία σε παγκύπρια βάση, ενώ παρατίθεται μεγάλος αριθμός δημοσιευμάτων της περιόδου 2009-2014 που αναφέρονται στις υψηλές τιμές πώλησης του παστεριωμένου γάλακτος στην Κύπρο (βλ. ιδίως σελίδες 19-20 του Παραρτήματος 1 της Ένστασης).
Αναφορικά με την αναγκαιότητα διενέργειας ελέγχου στη βάση του άρθρου 31(1) του Νόμου, στις σελίδες 2-4 του Παραρτήματος 2 της Ένστασης οι Καθ΄ων η αίτηση σημειώνουν τη θέση της Υπηρεσίας ότι τα στοιχεία που θα υποδείξουν κατά πόσο υφίσταται ή όχι παράβαση των διατάξεων του Νόμου και των αντίστοιχων διατάξεων της ΣΛΕΕ, αφορούν κατά πρώτον στοιχεία σχετικά με την ενδεχόμενη ύπαρξη ή μη συμφωνίας ή σύμπραξης ή εναρμονισμένης πρακτικής μεταξύ των δύο παστεριωτών, ήτοι της Αιτήτριας και της άλλης εταιρείας ή / και δια μέσου του Συνδέσμου Παστεριωτών Φρέσκου Γάλακτος, σε σχέση με τους όρους και/ή τις τιμές εμπορίας των υπό εξέταση προϊόντων στην κυπριακή αγορά και κατά δεύτερον στοιχεία που αφορούν τη δράση της εκάστοτε εταιρείας ξεχωριστά ως αποτέλεσμα της συνεργασίας τους ή/και μη αναφορικά με τους όρους συνεργασίας με τα διάφορα σημεία πώλησης του φρέσκου παστεριωμένου, υψηλής παστερίωσης και μακράς διάρκειας γάλακτος και/ή τις τιμές εμπορίας των υπό εξέταση προϊόντων στην κυπριακή αγορά. Άρα είναι σαφές ότι υπήρχαν ενδείξεις, οι οποίες παρατέθηκαν με δέουσα ανάλυση και δικαιολογούσαν διερεύνηση των αναφερόμενων παραβάσεων του Νόμου.
Επιπροσθέτως, στα πιο πάνω πρακτικά προσδιορίζεται ότι διερευνώνται παραβάσεις των εν λόγω άρθρων αναφορικά με την παραγωγή, τους όρους και τις τιμές διάθεσης και εμπορίας του γάλακτος που τελούσε υπό διερεύνηση, περαιτέρω καθορίζονται οι διατάξεις που στηρίζεται η εξουσία των Καθ΄ων η αίτηση (και οι όροι εντολής των λειτουργών), η ημερομηνία έναρξης της έρευνας καθώς και τις κυρώσεις που δύναται να επιβάλει σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ενώ περιέχεται και οδηγία για γραπτή κοινοποίηση στην Αιτήτρια, πριν την έναρξη της έρευνας, που δεν αμφισβητείται ότι δόθηκε.
Από τα ανωτέρω, θεωρώ προκύπτει πλήρης συμμόρφωση με το άρθρο 31(3) του Νόμου ως το ζήτημα έχει επεξηγηθεί και στη νομολογία του ΔΕΕ με ιδιαίτερη αναφορά την απόφαση C-37/13 Ρ- Nexans and Nexans France v Commission, την οποία αμφότερα μέρη σχολιάζουν, και δη στις σκέψεις 36-37 αυτής, όπου αναφέρθηκε:
«36. Μολονότι βέβαια η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να προσδιορίζει με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια το αντικείμενο του ελέγχου της και τα στοιχεία που θα αφορούν οι εξακριβώσεις (απόφαση Roquette Freres, EU:C:2002:603, σκέψη 83 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία), δεν είναι αντίθετα απαραίτητο να περιλαμβάνονται στην απόφαση διενέργειας ελέγχου η ακριβής οριοθέτηση της επίμαχης αγοράς, ο ακριβής νομικός χαρακτηρισμός των εικαζόμενων παραβάσεων ή η μνεία της περιόδου κατά την οποία εικάζεται ότι διαπράχθηκαν οι παραβάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω απόφαση διενέργειας ελέγχου περιέχει τα ουσιώδη στοιχεία που παρατέθηκαν ανωτέρω (βλ. επ’ αυτού αποφάσεις Dow Chemical Iberica κ.λπ. κατά Επιτροπής, EU:C:1989:380, σκέψη 46, και Roquette Freres, EU:C:2002:603, σκέψη 82).
37 Πράγματι, αφού οι έλεγχοι πραγματοποιούνται στην αρχή της έρευνας, η Επιτροπή δεν διαθέτει, όπως άλλωστε τονίζει και η γενική εισαγγελέας με το σημείο 48 των προτάσεών της, ακριβή στοιχεία για να προβεί σε εξειδικευμένη νομική αξιολόγηση και πρέπει προηγουμένως να ελέγξει την ορθότητα των υπονοιών της και να διερευνήσει την έκταση των γεγονότων, αφού ο σκοπός του ελέγχου είναι ακριβώς να συλλεγούν αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με παράβαση για την οποία υπάρχουν υπόνοιες (βλ. επ’ αυτού απόφαση Roquette Freres, EU:C:2002:603, σκέψη 55 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία)».
Συνεπώς ο τέταρτος λόγος ακύρωσης απορρίπτεται. Το αυτό και επί του πέμπτου λόγου ακύρωσης, με τον οποίο εγείρεται πλημμέλεια λόγω μη αποκάλυψης στοιχείων επί των οποίων στηρίχθηκαν οι Καθ΄ων η αίτηση για την έκδοση της προσβαλλόμενης.
Συμφωνώ καταρχάς με την προδικαστική ένσταση ως προς το κώλυμα/έλλειψη εννόμου συμφέροντος της Αιτήτριας να προωθεί το συγκεκριμένο λόγο ακύρωσης, καθότι αποδέχτηκε με ρητή μάλιστα δήλωση κατά την ενώπιον των Καθ΄ων η αίτηση διαδικασία τη μη κοινοποίηση συγκεκριμένων στοιχείων παρόλο που μπορούσε να ασκήσει το δικαίωμα και να ζητήσει πρόσβαση στα εν λόγω στοιχεία και δεν το έπραξε. Ειδικότερα, κατά την κοινοποίηση της Έκθεσης Αιτιάσεων ημερομηνίας 04.10.2019, οι Καθ΄ων η αίτηση είχαν καλέσει την Αιτήτρια σε προφορική διαδικασία και της είχε υποδειχθεί το δικαίωμα για υποβολή γραπτών παρατηρήσεων καθώς και πρόσβασης στον διοικητικό φάκελο της υπόθεσης. Όπως αναφέρεται στην Έκθεση Αιτιάσεων (σελ. 59 Παραρτήματος 28 της Ένστασης της Δημοκρατίας):
«5. Παρακαλείστε όπως σε περίπτωση που επιθυμείτε πρόσβαση στο διοικητικό φάκελο της υπόθεσης να υποβάλετε το αίτημά σας εντός 10 ημερολογιακών ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης της Έκθεσης Αιτιάσεων.».
Ουδέποτε η Αιτήτρια ζήτησε να ασκήσει το δικαίωμά αυτό, ενώ και όταν ρητώς της δόθηκε και κατά τη διαδικασία ενώπιον των Καθ΄ων η αίτηση αυτή η δυνατότητα, δεν το έπραξε. Σχετικά τα πρακτικά της συνεδρίας ημερομηνίας 06.02.2020 (σελ. 18-19 Παραρτήματος 35), στην οποία η στιχομυθία μεταξύ Προέδρου Καθ΄ων η αίτηση και εκπροσώπου Αιτήτριας είχε ως εξής (με «Π» οι αναφορές της Προέδρου των Καθ΄ ων η αίτηση και με «ΕΑ», του εκπροσώπου της Αιτήτριας):
«Π: Μας ζητήσατε ποτέ και σας είπαμε ποτέ όχι;
ΕΑ: Όχι δεν ζητήσαμε.
Π: Έρχεστε στην ακρόαση κύριε (...)
ΕΑ: Ερχόμαστε στην ακρόαση απλά έχουν προκόψει και κάποια νέα δεδομένα όπως προανέφερα.
Π: Έχετε αίτημα αυτή τη στιγμή; Αν έχετε αίτημα πέστε μας το.
ΕΑ: Όχι δεν έχω αίτημα θα επιμένω στο ότι η τιμή δεν είναι υπερβολική.
Π: Πάντως αίτημα δεν είχατε για επιθεώρηση του φακέλου.
ΕΑ: Όχι δεν είχαμε.
Π: Τώρα στο παρόν έχετε ναι ή όχι;
ΕΑ: Τωρά και να πάει όχι.
Π: Εντάξει γράφτηκε τωρά και να πάει όχι.».
Κατόπιν τούτων και ενόψει της μη υποβολής σχετικού αιτήματος, το όλο θέμα ορθά θεωρήθηκε από τους Καθ΄ων η αίτηση ως λήξαν. Περαιτέρω, στην εδώ δικαστική διαδικασία, η Αιτήτρια είχε την ευκαιρία να επιθεωρήσει τους διοικητικούς φακέλους όπως και το έπραξε και ουδέποτε ακολούθως υπέβαλε αίτηση πρόσβασης σε εμπιστευτικές πληροφορίες της τρίτης εταιρείας που είχαν αποκρυβεί από τους Καθ΄ων η αίτηση για σκοπούς διαφύλαξης επιχειρηματικών απορρήτων.
Το ζήτημα της απόκρυψης πληροφοριών για την ανάγκη προστασίας των επιχειρηματικών απορρήτων τρίτων επιχειρήσεων, ως έγινε στην παρούσα, έναντι των δικαιωμάτων πρόσβασης, και συναφώς, άμυνας/υπεράσπισης, σε υποθέσεις που εφαρμόζεται το δίκαιο του ανταγωνισμού και οι σχετικές αρχές που διέπουν το ζήτημα έχουν τύχει νομολογιακής επεξεργασίας. Στην απόφαση στην οποία παραπέμπει η κα Καλλή, στην ενδιάμεση αίτηση για αποκάλυψη και επιθεώρηση εγγράφων (εκεί είχε γίνει σχετική αίτηση) στην Πρ. Αρ. 65/2015 Παγκύπριος Οργανισμός Αγελαδοτρόφων ν. Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού ημερ. 04.12.2019, έγινε εκτενής αναφορά στη σχετική νομολογία (καθώς και στο νομοθετικό πλαίσιο αλλά και στην Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) και αναφέρθηκαν τα εξής (υπογράμμιση του παρόντος):
«Το δικαίωμα προσβάσεως στον φάκελο, απόρροια της αρχής του σεβασμού των δικαιωμάτων άμυνας, συνεπάγεται ότι η Επιτροπή υποχρεούται να παρέχει στην ενδιαφερόμενη επιχείρηση τη δυνατότητα εξετάσεως όλων των εγγράφων που περιλαμβάνονται στον φάκελο έρευνας και τα οποία ενδέχεται να είναι κρίσιμα για την άμυνά της. Στα έγγραφα αυτά συγκαταλέγονται τόσο τα ενοχοποιητικά όσο και τα απαλλακτικά στοιχεία, με εξαίρεση τα επιχειρηματικά απόρρητα άλλων επιχειρήσεων, τα εσωτερικά έγγραφα της Επιτροπής και άλλες εμπιστευτικές πληροφορίες (προπαρατεθείσα απόφαση Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 68 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).».
Η ίδια προσέγγιση είχε ακολουθηθεί προηγουμένως από το Δ.Ε.Ε. στην Mo bistar SA κατά Institut beige des services postaux et des telecommunications (IBPT), υπόθεση C-438/04, Συλλογή της Νομολογίας 2006 1-06675, ενώ και το Γενικό Δικαστήριο, στην Υπόθεση Τ-191/06, FMC Foret, SA κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Συλλογή της Νομολογίας 2011 11-02959, επεσήμανε τα εξής σχετικά με το υπό συζήτηση θέμα:
(…) Εξάλλου, το Δ.Ε.Ε. έχει αναγνωρίσει την αρχή της προστασίας των επιχειρηματικών απορρήτων ως γενική αρχή (βλ. αποφάσεις της 24ης Ιουνίου 1986, 53/85, ΑΚΖΟ Chemie και ΑΚΖΟ Chemie UK κατά Επιτροπής, Συλλογή 1986, σ. 1965, σκέψη 28, καθώς και της 19ης Μαΐου 1994, C 36/92 Ρ, SEP κατά Επιτροπής, Συλλογή 1994, σ. I 1911, σκέψη 37), το δε πεδίο της εν λόγω αρχής δεν περιορίζεται μόνο στο καθ' εαυτό επιχειρηματικό απόρρητο, ήτοι στις ευαίσθητες εμπορικές πληροφορίες, αλλά περιλαμβάνει και άλλες πληροφορίες εμπιστευτικού χαρακτήρα, στις οποίες εμπίπτουν και πληροφορίες που παρέχουν φυσικά πρόσωπα, εφόσον οι πληροφορίες αυτές είναι, ως εκ της φύσεώς τους, εμπιστευτικές (βλ. Adams κατά Επιτροπής, Υπόθεση C-145/83, ημερ. 7.11.1985, καθώς και τις προτάσεις του Γενικού Εισαγγελέα στην ΑΚΖΟ Chemie και ΑΚΖΟ Chemie UK κατά Επιτροπής, ανωτέρω).
Από την άλλη βέβαια, όπως λέχθηκε στο πλαίσιο της Varec SA, ανωτέρω, «όταν η αρμόδια για την προσφυγή αρχή λαμβάνει υπόψη ορισμένες πληροφορίες για την έκδοση της αποφάσεώς της, πρέπει, καταρχήν, όλοι οι μετέχοντες στη διαδικασία να μπορούν επίσης να λάβουν γνώση των πληροφοριών αυτών, τουλάχιστον ως προς το βασικό τους περιεχόμενο, κατά το μέρος που οι πληροφορίες αυτές επηρεάζουν την απόφαση, ούτως ώστε να διασφαλίζεται το δικαίωμά τους σε δίκαιη δίκη» (βλ. τις προτάσεις της Γενικής Εισαγγελέα Sharpston και δη σκέψη 37).
(…)
Επισημαίνεται εξάλλου ότι, σύμφωνα πάντα με τη νομολογία των Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο εμπιστευτικός χαρακτήρας πληροφορίας μπορεί να προκύπτει τόσο από το εγγενώς ευαίσθητο περιεχόμενό της, ως συμβαίνει στην περίπτωση των εμπορικών πληροφοριών, όσο και από το συνδυασμό του περιεχομένου και των περιστάσεων υπό τις οποίες λαμβάνει χώρα η κοινοποίηση των πληροφοριών στο δημόσιο όργανο (βλ. Υπόθεση Τ-353/94, Postbank, ανωτέρω, Υπόθεση C-145/83, Adams, ανωτέρω και Υπόθεση Τ- 62/98 Volkswagen AG κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ημερ. 6.7.2000, Συλλογή της Νομολογίας 2000 II- 02707, σκέψη 279).
(…) (βλ. ενδεικτικά Υπόθεση Τ- 221/95 Endemol Entertainment Holding BV κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ημερ. 28.4.1999, Συλλογή της Νομολογίας 1999 11-01299, σκέψη 66 και Τ-5/02 Tetra Laval BV κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ημερ. 25.10.2002, σκέψη 98). Στην τελευταία αυτή υπόθεση, το Δικαστήριο επεσήμανε επίσης και τη δυνατότητα της ίδιας της αρμόδιας εθνικής αρχής (εν προκειμένω της Επιτροπής) «να εκτιμά αυτεπαγγέλτως αν υπάρχει κίνδυνος να δημοσιοποιηθούν τα επαγγελματικά απόρρητα ορισμένων τρίτων που εμπλέκονται στη διαδικασία, ή άλλων εμπιστευτικών πληροφοριών, σε περίπτωση που επιτραπεί πλήρης πρόσβαση στις απαντήσεις άλλων τρίτων οι οποίοι δεν ζήτησαν την τήρηση του απορρήτου» και να αποφασίζει την μη κοινοποίηση τέτοιων πληροφοριών, ακόμα και αν οι συντάκτες και/ή οι αποστολείς τέτοιων πληροφοριών δεν ζήτησαν την τήρηση απορρήτου (βλ. ειδικότερα σκέψη 101).
Σχετικές με το υπό συζήτηση θέμα, αλλά και καθοδηγητικές για την επίλυση των επιδίκων θεμάτων, είναι και οι διατάξεις του Κανονισμού 1/2003. (…)
Περαιτέρω, και σε συμβατότητα με τα πιο πάνω, καθοδήγηση μπορεί να αντληθεί και από την Ανακοίνωση της Επιτροπής, (…)
Επιπρόσθετα, μη προσπελάσιμες πληροφορίες αποτελούν οι εμπιστευτικές πληροφορίες. Σύμφωνα με την παράγραφο 17 της Ανακοίνωσης, ο φάκελος της Επιτροπής είναι δυνατόν να περιλαμβάνει και έγγραφα με δύο κατηγορίες πληροφοριών και, συγκεκριμένα, επαγγελματικά μυστικά και λοιπές εμπιστευτικές πληροφορίες, στις οποίες η πρόσβαση είναι δυνατόν να περιορισθεί εν μέρει ή εν όλω. Η πρόσβαση παρέχεται, όπου τούτο είναι δυνατόν, σε μη εμπιστευτική εκδοχή των πρωτότυπων πληροφοριών. Οσάκις η εμπιστευτικότητα μπορεί να εξασφαλισθεί μόνο με συνοπτική παρουσίαση των σχετικών πληροφοριών, παρέχεται πρόσβαση σε σύνοψή τους. Όλα τα λοιπά έγγραφα είναι προσπελάσιμα στην πρωτότυπη μορφή τους. Στις παραγράφους 18 και 19 της Ανακοίνωσης καθορίζεται το περιεχόμενο της έννοιας «Επαγγελματικά μυστικά» καθώς και της έννοιας «Λοιπές εμπιστευτικές πληροφορίες». Κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιο το σχετικό κείμενο, εφόσον θεωρώ ότι παρέχει χρήσιμη καθοδήγηση αναφορικά με την εξέταση των επιδίκων ζητημάτων της παρούσας, ιδιαίτερα ως προς το περιεχόμενο των εγγράφων, των οποίων ζητείται η αποκάλυψη και επιθεώρηση:
«3.2.1 Επαγγελματικά μυστικά
18. Ενόσω η αποκάλυψη πληροφοριών σχετικά με τις επαγγελματικές δραστηριότητες μιας επιχείρησης θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρή
βλάβη της επιχείρησης αυτής, οι πληροφορίες αυτές αποτελούν επαγγελματικά μυστικά. Στις πληροφορίες που είναι δυνατόν να χαρακτηρισθούν ως επαγγελματικά μυστικά περιλαμβάνονται: τεχνικές και/ή οικονομικές πληροφορίες σχετικά με την τεχνογνωσία μιας επιχείρησης, οι μέθοδοι κοστολόγησης, τα μυστικά και οι μέθοδοι παραγωγής, οι πηγές εφοδιασμού, οι παραγόμενες και πωλούμενες ποσότητες, τα μερίδια αγοράς, οι πίνακες πελατών και διανομέων, τα σχέδια διαχείρισης της αγοράς, η διάρθρωση του κόστους και των τιμών και η στρατηγική πωλήσεων.
3.2.2 Λοιπές εμπιστευτικές πληροφορίες
(…)
Καταλήγω ότι η απόφαση της Επιτροπής βασίστηκε σε στοιχεία που ήσαν γνωστά και στα οποία δόθηκε πρόσβαση στον αιτητή, ενώ στις περιπτώσεις που υφίστατο ζήτημα επιχειρηματικού απορρήτου ή/και εμπιστευτικών πληροφοριών και δεν ήταν δυνατή η πρόσβαση σε αυτούσιο το έγγραφο, δόθηκε η σχετική πληροφόρηση μέσω ετοιμασίας αντιγράφου, σε τέτοια μορφή, ώστε να είναι δυνατή η πρόσβαση, χωρίς να επηρεάζεται δυσμενώς το δικαίωμα του αιτητή για άμυνα και αποτελεσματική δικαστική προστασία, αλλά ταυτόχρονα να διαφυλάσσονται το επιχειρηματικό απόρρητο και οι εμπιστευτικές πληροφορίες, καθώς και, όπου χρειάζεται, το συμφέρον των προσώπων που παρείχαν αυτές.
Διαπιστώνεται περαιτέρω ότι δικαίωμα πρόσβασης δόθηκε στον αιτητή για όλα τα εντός των φακέλων έγγραφα πλην αυτών που κρίθηκαν είτε ως εμπιστευτικά είτε ως εσωτερικά έγγραφα υπό το φως του πιο πάνω νομοθετικού-νομολογιακού πλαισίου. Μελετώντας τα σχετικά έγγραφα και το σύνολο των στοιχείων εντός των φακέλων, έργο που, θα πρέπει να λεχθεί, υπήρξε ιδιαίτερα επίπονο λόγω του όγκου των εγγράφων, δεν έχω διαπιστώσει να έχει παραβλαφθεί το δικαίωμα άμυνας του αιτητή από τη μη πρόσβαση στα προεκτεθέντα έγγραφα. Ούτε και έχει αποσείσει το βάρος που φέρει ο αιτητής να αποδείξει γιατί τα συγκεκριμένα έγγραφα είναι κρίσιμα για την άμυνά του, ως απαιτείται. Λαμβανομένων δε υπόψη των στοιχείων και/ή εγγράφων για τα οποία δεν δόθηκε πρόσβαση στον αιτητή, το δικαίωμα άμυνας του τελευταίου δεν έχει επηρεαστεί και δύναται αυτός, στη βάση των στοιχείων που τέθηκαν στη διάθεσή του, να υποστηρίξει επαρκώς την υπόθεσή του, λαμβάνοντας τα κατάλληλα προς τούτο μέτρα, προεξάρχουσας βεβαίως της σύνταξης της γραπτής του αγόρευσης προς αμφισβήτηση του κύρους και της νομιμότητας της επίδικης απόφασης. Τονίζω δε εκ νέου ότι αυτά, ήτοι η νομιμότητα και εγκυρότητα της απόφασης της Επιτροπής θα κριθούν στο πλαίσιο εξέτασης της προσφυγής και όχι της παρούσας αίτησης και, συνεπώς, οι όποιοι ισχυρισμοί έχουν προβληθεί στο παρόν στάδιο αναφορικά με το κύρος και την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης, όπως λ.χ. ισχυρισμοί περί ανεπαρκούς αιτιολόγησης της επίδικης απόφασης, δεν έχουν τύχει εξέτασης.
Επομένως, ενόψει όλων των πιο πάνω, καταλήγω ότι η αίτηση δεν μπορεί να επιτύχει. Θα πρέπει ωστόσο να τονίσω ότι το σύνολο των εγγράφων του φακέλου, περιλαμβανομένων βεβαίως και αυτών εμπιστευτικής φύσης και για τα οποία δεν δόθηκε πρόσβαση στον αιτητή, θα τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου και στο πλαίσιο εξέτασης της ουσίας της προσφυγής για σκοπούς έκδοσης της απόφασής του. Αυτό εξάλλου επιτάσσει και το καθήκον ορθής απονομής της δικαιοσύνης, εφόσον το Δικαστήριο δεν μπορεί να επιτελέσει ορθά το έργο του στη βάση ελλιπών πληροφοριών. Όπως σχετικά λέχθηκε στην Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου ν. Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού κ.α., ECLI:CY:AD:2015:D796, Υποθ. Αρ. 741/2013, ημερ. 30.11. 2015- «Το δικαίωμα του Δικαστηρίου είναι να έχει ενώπιον του όλα τα στοιχεία, δεδομένα και γεγονότα που οδήγησαν στη λήψη μιας συγκεκριμένης απόφασης. Αυτό το δικαίωμα απορρέει από το απλό γεγονός ότι είναι συνταγματικά το μόνο θεσμικό όργανο που δύναται να εκδώσει απόφαση που να επιλύει την ενώπιον του διαφορά. Η πρόσβαση στο Δικαστήριο είναι κατοχυρωμένη από το Άρθρο 30.1 του Συντάγματος, οι αποφάσεις δε του Δικαστηρίου οφείλουν να είναι αιτιολογημένες κατά την παράγραφο 2 του εν λόγω άρθρου.».
Σαφώς άρα σε υποθέσεις αυτής της φύσεως, οι Καθ΄ων η αίτηση έχουν ευρεία εξουσία όπως εκτιμούν ακόμα και αυτεπαγγέλτως και να αποφασίζουν τη μη κοινοποίηση πληροφοριών, αν υπάρχει κίνδυνος να δημοσιοποιηθούν τα επαγγελματικά απόρρητα ή άλλες εμπιστευτικές πληροφορίες τρίτων που εμπλέκονται στη διαδικασία, ακόμα μάλιστα και των τρίτων που δεν ζήτησαν καν την τήρηση του απορρήτου.
Σε κάθε δε περίπτωση, όσον αφορά ειδικότερα την επιστολή της τρίτης εταιρείας (παράγραφος 76 της γραπτής αγόρευσης της Αιτήτριας), και την θέση της Αιτήτριας ότι οι απαντήσεις της στο ερωτηματολόγιο της 13.03.2015, που περιλαμβάνονταν στον Τόμο 2 του διοικητικού φακέλου (Τεκμήριο 2 στη διαδικασία), ήταν σφραγισμένες, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να λάβει γνώση αυτών, πρέπει να υποδειχθεί ότι, ως αναγράφεται και επί του φακέλου εντός του οποίου βρίσκεται η εμπιστευτική μορφή της εν λόγω επιστολής, αυτή παρέχεται σε μη εμπιστευτική μορφή στα ερυθρά 17-12 και 30-25 του Τόμου 13 (Τεκμήριο 13 στη διαδικασία), στα οποία και δόθηκε πρόσβαση στην Αιτήτρια.
Όσον αφορά στα στοιχεία της τρίτης εταιρείας που περιλαμβάνονται στον Τόμο 8 (Τεκμήριο 8 στη διαδικασία) και για τα οποία γίνεται επίσης λόγος στην παράγραφο 76 της Αγόρευσης της Αιτήτριας, φαίνεται πράγματι ότι αυτά αφορούν στα συνημμένα έγγραφα της επιστολής της ημερομηνίας 19.12.2016, με την οποία απέστειλε τις απαντήσεις της στο ερωτηματολόγιο της 28.11.2016, και εκεί παρατίθενται στοιχεία μεγάλων, μεσαίων και μικρών επιχειρήσεων, με βάση τον όγκο πωλήσεων σε λίτρα, που, θεωρούμενες ως επιχειρηματικά απόρρητα απεκρύβησαν μεν, όμως στον Τόμο 14 (Τεκμήριο 14 στη διαδικασία) των διοικητικών φακέλων περιλαμβάνεται επιστολή ημερομηνίας 10.06.2019 με την οποία παρέχονται αντίγραφα του παραρτήματος Θ της επιστολής τους ημερομηνίας 31.05.2019 σε μη εμπιστευτική εκδοχή, η επιστολή τους ημερομηνίας 22.12.2016 σε μη εμπιστευτική εκδοχή, και μεγάλο μέρος των παραρτημάτων της επιστολής τους της 22.12.2016 σε μη εμπιστευτική εκδοχή. Στον τόμο 15 (Τεκμήριο 15 στη διαδικασία) επίσης παρέχονται στοιχεία της, σε μη εμπιστευτική εκδοχή, τα οποία επισυνάφθηκαν στην επιστολή της ημερομηνίας 24.07.2019.
Συνεπώς οι εν λόγω πληροφορίες, αφορούσαν στοιχεία που ως καλυπτόμενα από επιχειρηματικό απόρρητο αποκρύφθηκαν κατά την πρόσβαση στο διοικητικό φάκελο της υπόθεσης στο στάδιο της δικαστικής διαδικασίας, όμως η Αιτήτρια είχε πρόσβαση στη μη εμπιστευτική εκδοχή τους. Και, ασφαλώς, ενόψει ακριβώς της εμπιστευτικής φύσεως των πληροφοριών αυτών, εάν πράγματι θεωρούσε ότι η απόκρυψή τους, αποτελούσε πλήγμα ουσιώδες για την υπεράσπιση της, αναμένεται να είχε υποβληθεί αίτημα ενώπιον του Δικαστηρίου ώστε το ζήτημα να τύχει λεπτομερούς και ειδικής δικαστικής αξιολόγησης. Κάτι που εν προκειμένω δεν έγινε, παρά μόνο όψιμα στα πλαίσια της αγόρευσης της Αιτήτριας και κατά γενικό τρόπο τίθεται ζήτημα πλημμέλειας λόγω της μη αποκάλυψης τους.
Ως εκ των ανωτέρω ακόμα κι αν ήθελε θεωρηθεί ότι ο λόγος ακύρωσης αυτός, τίθεται μετ’ εννόμου συμφέροντος, ουδεμία πλημμέλεια εντοπίζεται λόγω μη αποκάλυψης συγκεκριμένων πληροφοριών και στοιχείων που αφορούσαν επιχειρηματικά απόρρητα τρίτης εταιρείας αντιθέτως οι Καθ΄ων η αίτηση ενήργησαν εντός του ως άνω νομολογημένου πλαισίου εξουσιών τους.
Με τον έκτο λόγο ακύρωσης, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι υπήρξε παραβίαση των θεμελιωδών και ανθρώπινων δικαιωμάτων της.
Ισχυρίζονται παραβίαση του άρθρου 30 του Συντάγματος, καθότι οι Καθ΄ων η αίτηση δεν είναι επιτροπή ανεξάρτητη και αμερόληπτη, ενώ ενεργούσε ταυτόχρονα και ως ερευνητής και ως εξεταστής. Στην ίδια βάση επικαλούνται παράβαση του άρθρου 6 και 13 της ΕΣΔΑ.
Οι εν λόγω ισχυρισμοί απορρίφθηκαν στη δεσμευτική για το παρόν απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου στην απόφασή του ΕΔΔ 89/2016 ΠΦΑΙΖΕΡ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ-ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΩΝ (PFIZER HELLAS - CYPRUS BRANCH) κ.α. ν. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ημερ. 26.07.2023 αλλά και σε αποφάσεις του Διοικητικού Δικαστηρίου που αφορούσαν σε προσφυγές εναντίον αποφάσεων της ΕΠΑ (Υπ. Αρ. 65/2015 Παγκύπριος Οργανισμός Αγελαδοτρόφων (ΠΟΑ) Δημόσια Λτδ ν. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ απόφαση ημερ. 24.09.2021, Υπ. Αρ. 1123/2015 HERMES AIRPORTS LTD ν Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού, απόφαση ημερ. 14.10.2021, Υπ. Αρ. 5676/2013, μεταξύ Παγκύπριου Οργανισμού Αγελαδοτρόφων (ΠΟΑ) Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού, απόφαση ημερ. 09.11.2022). Περαιτέρω βέβαια σχετική είναι και η απόφαση στην Α.Ε. 91/12 Jupiwind Ltd ν Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, ημερ. 18.1.2018. Ως εκ τούτου το παρόν δεν έχει να συνεισφέρει οτιδήποτε περαιτέρω των εκεί αναφερόμενων, πέραν της απόρριψής των ισχυρισμών αυτών.
Το ζήτημα της συμβατότητας του ασκούμενου από το Διοικητικό Δικαστήριο ελέγχου με το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ εξετάστηκε και από την πλήρη ολομέλεια του Διοικητικού Δικαστηρίου στην απόφαση του στην Υπόθεση Αρ. 1293/2016 ALPHA BANK CYPRUS LTD ν. ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ κ.α. ημερ. 15.11.2019, όπου κρίθηκαν και απερρίφθησαν ισχυρισμοί ως οι υπό κρίση, το σκεπτικό της οποίας και την απορριπτική τους έκβαση υιοθετώ και για τους σκοπούς της παρούσας.
Δεν είναι βάσιμος ούτε ο ισχυρισμός περί παράβασης του τεκμηρίου αθωότητας κατ’ Άρθρο 12(4) του Συντάγματος και 6(2) της ΕΣΔΑ. Ως προς το ζήτημα της ανάγκης έκδοσης νέας έκθεσης αιτιάσεων, είναι σχετικά και υιοθετούνται όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω, με επίσης απορριπτική έκβαση. Κατά τα λοιπά, κατόπιν διεξαγωγής δέουσας προκαταρκτική έρευνας από την Υπηρεσία, η οποία υπέβαλε τις θέσεις της μέσω Σημειώματος στους Καθ΄ων η αίτηση, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν σε εκ πρώτης όψεως συμπέρασμα, ενεργώντας στη βάση του άρθρου 17(2) του Νόμου, κατήρτισαν την Έκθεση Αιτιάσεως για να ενημερώσουν την Αιτήτρια και να της δώσουν την ευκαιρία να προβάλει τις θέσεις της, ως προς τις εκ πρώτης όψεως διαπιστώσεις. Θέσεις τις οποίες η Αιτήτρια προέβαλε εκτενώς με πολλές ευκαιρίες και με προφορική ακρόαση, της δόθηκε μάλιστα ευκαιρία και να διορθώσει κάποια εκ των αρχικώς υποβληθέντα στοιχεία.
Συνεπώς και αυτός ο λόγος ακύρωσης απορρίπτεται.
Και έρχομαι στον τελευταίο, έβδομο λόγο ακύρωσης, με τον οποίο εγείρεται ότι η προσβαλλόμενη, όσον αφορά την επιβολή του συγκεκριμένου χρηματικού προστίμου στην Αιτήτρια, ελήφθη, μεταξύ άλλων, χωρίς δέουσα έρευνα χωρίς να ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις της Αιτήτριας αναφορικά με το ύψος του (προστίμου) και αποτυγχάνοντας να λάβουν υπόψη τον κύκλο εργασιών/πωλήσεις της σε σχέση με το υπό κρίση προϊόν σοκολατούχο / αρωματισμένο γάλα αλλά καταχρηστικά ελήφθη υπόψη ολόκληρος ο κύκλος εργασιών παρά το γεγονός ότι τα υπό εξέταση προϊόντα αφορούν μόνο ένα μικρό ποσοστό των πωλήσεών της. Η Αιτήτρια συναφώς παραπέμπει στις Κατευθυντήριες γραμμές για τη μέθοδο υπολογισμού των προστίμων που επιβάλλονται κατ' εφαρμογή του άρθρου 23 παράγραφος 2 σημείο α) του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 (εφεξής οι «Κατευθυντήριες γραμμές»), τις οποίες, υποβάλλει, ότι οι Καθ’ ων η αίτηση δεν έλαβαν υπόψη και/ή δεν ακολούθησαν.
Στα πλαίσια του ιδίου λόγου ακύρωσης, η Αιτήτρια ισχυρίζεται εκ νέου πλημμέλεια έρευνας λόγω του υπολογισμού φορολογίας και ότι προέβη σε εικασία για τα έξοδα του εξωτερικού, ενώ έλαβε υπόψη στοιχεία κάποιων ετών συνάγοντας συμπέρασμα για προηγούμενα έτη. Επιπλέον θέτει ότι από την έναρξη της έρευνας μέχρι την τελική απόφαση των Καθ΄ων η αίτηση, υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση με αποτέλεσμα να παραβιάζεται το δικαίωμα της Αιτήτριας σε δίκαιη δίκη εντός ευλόγου χρόνου.
Επί των ανωτέρω σημειώνονται τα ακόλουθα:
Ως προς τους ισχυρισμούς, που περιέχονται στον συγκεκριμένο λόγο ακύρωσης καταρχάς να υποδείξω ότι όσα άπτονται της έρευνας των Καθ΄ων η αίτηση (βλ. ιδίως παραγράφους 117.4, 123 αγόρευσης Αιτήτριας) και επαναλαμβάνουν τα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, απαντώνται στον οικείο λόγο ακύρωσης (υπολογισμός φορολογίας/ εικασία για έξοδα εξωτερικού, λήψη υπόψη στοιχείων συγκεκριμένων ετών και συναγωγή συμπεράσματος για προηγούμενα έτη) όπου δεν εντοπίστηκε οποιαδήποτε πλημμέλεια. Το ίδιο ισχύει και στα πλαίσια του παρόντος και ουδεμία πλημμέλεια υπάρχει.
Περαιτέρω, σε σχέση με τη θέση ότι δεν υπήρχε πρόθεση από μέρους της Αιτήτριας για παράβαση του Νόμου, οι Καθ΄ων η αίτηση θεωρώ αιτιολόγησαν επαρκώς, με καθοδήγηση από το άρθρο 23, παράγραφος 2, του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 αλλά και με αναφορά στη νομολογία, ότι διοικητικά πρόστιμα δύνανται να επιβάλλονται σε επιχειρήσεις οι οποίες, είτε εκ προθέσεως είτε εξ’ αμελείας διαπράττουν παράβαση των διατάξεων των άρθρων 101 ή 102 ΣΛΕΕ και ότι δεν απαιτείται η απόδειξη σκοπού ή πρόθεσης από μέρους της εμπλεκόμενης επιχείρησης, δεδομένου ότι το εν λόγω άρθρο αναφέρεται σε πράξεις οι οποίες έχουν ως «αποτέλεσμα ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα» την παράβαση του Νόμου, και συνεπώς, η παράβαση της υπό αναφορά διάταξης του Νόμου συντελείται και στην απουσία απόδειξης πρόθεσης ή σκοπού.
Συναφώς, στο εκτενές αιτιολογικό της προσβαλλόμενης, οι Καθ΄ων η αίτηση αναφέρθηκαν, μεταξύ άλλων, και στο ιστορικό της Αιτήτριας υποδεικνύοντας ότι γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει τη δεσπόζουσα θέση που κατείχε στην υπό αναφορά σχετική αγορά, ιδιαίτερα λόγω της απόφασης επί της συγκέντρωσης των εταιρειών Cyprus Trading Corporation Public Co ltd, Christis Dairies Public Ltd και Vivartia ΑΒΕΕ, αρ. 8.13.24/2006 που είχε προηγηθεί, στην οποία γινόταν ξεκάθαρη αναφορά στο ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό (πέραν του 80%) που η νέα οντότητα συγκέντρωνε στην αγορά του σοκολατούχου/ αρωματισμένου γάλακτος και επομένως όφειλε να είναι ιδιαίτερα προσεκτική κατά την υιοθέτηση πολιτικών που δύναντο να αντίκεινται στις διατάξεις του Νόμου. Συνεπώς το ζήτημα της έλλειψης πρόθεσης εκ μέρους της Αιτήτριας εξετάστηκε και αντιμετωπίστηκε αιτιολογημένα και κατά δέουσα ερμηνεία της σχετικής νομοθεσίας.
Η φύση, σοβαρότητα και διάρκεια της παράβασης καθώς και οι ελαφρυντικές περιστάσεις της Αιτήτριας επίσης απασχόλησε αιτιολογημένα την προσβαλλόμενη στις σελίδες 216-235 του ΠΑ (10047-10054 του Π53) και ουδεμία πλημμέλεια επ’ αυτών εντοπίζεται.
Με αρκούντως αιτιολογημένο και αναλυτικό τρόπο οι Καθ’ ων η αίτηση αντιμετώπισαν τα όσα υποστήριξε η Αιτήτρια αναφορικά με το ότι η μεγάλη διάρκεια της έρευνας θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ως ελαφρυντική περίσταση. Δεν θεωρώ δε ότι υπό τις περιστάσεις που εξηγήθηκαν τίθεται ζήτημα αδικαιολόγητα μεγάλης διάρκειας της διαδικασίας μέχρι την έκδοση της προσβαλλόμενης και καθυστέρηση με αποτέλεσμα να παραβιάζεται το δικαίωμα της Αιτήτριας σε δίκαιη δίκη εντός ευλόγου χρόνου. Συγκεκριμένα στην προσβαλλόμενη έγινε αναφορά, και αυτό επιβεβαιώνεται από το παρόν ότι:
Η υπόθεση όταν ξεκίνησε αφορούσε μεγάλο αριθμό σχετικών αγορών προϊόντος ενώ κάλυπτε ένα ευρύ νομοθετικό φάσμα και ως εκ τούτου η δέουσα προκαταρκτική έρευνα, η οποία έπρεπε να πραγματοποιηθεί κατά άρτιο και ενδελεχή τρόπο, δεν ήταν δυνατό να ολοκληρωθεί προτού εξαντληθεί η έρευνα ενός εκάστου υπό διερεύνηση στοιχείου με αναφορά όχι μόνο στην Αιτήτρια αλλά και σε αμφότερες τότε ελεγχόμενες εταιρείες. Παράλληλα, η πολυπλοκότητα και η έκταση των θεμάτων που έχρηζαν διερεύνησης, σε συνάρτηση με την πληθώρα των στοιχείων που απαιτούνταν να συλλεχθούν και η μελέτη όλων αυτών, τόσο για την ολοκλήρωση της έρευνας και την ετοιμασία του Σημειώματος της Υπηρεσίας, όσο και κατόπιν στην ενώπιον των Καθ΄ων η αίτηση διαδικασία, στην κατάρτιση και κοινοποίηση της Έκθεσης Αιτιάσεων, την κατάρτιση, το διαχωρισμό και την επεξεργασία των εμπιστευτικών στοιχείων του φακέλου, το στάδιο της προφορικής διαδικασίας και της έκδοσης της σχετικής απόφασης, απαιτούσαν τον εύλογο υπό τις περιστάσεις χρόνο, ώστε να τύχουν της δέουσας και αρμόζουσας υπό τις περιστάσεις επιμέλειας και μελέτης.
Ειδικότερα, ο χρόνος που διέρρευσε για σκοπούς διερεύνησης της πιθανολογούμενης παράβασης από την Υπηρεσία, ήτοι από τις 24.10.2014 όταν δόθηκαν οδηγίες για διεξαγωγή προκαταρκτικής έρευνας μέχρι τις 17.12.2018 όταν οι Καθ΄ων η αίτηση αποφάσισαν ότι εκ πρώτης όψεως προκύπτει παράβαση του άρθρου 6(1 )(α) του Νόμου και του άρθρου 102 στοιχ. α’ της ΣΛΕΕ, δε μπορεί να θεωρηθεί υπερβολικός, ιδίως αφ’ ης στιγμής μεσολάβησαν γεγονότα σε σχέση με αλλαγές στη σύνθεση/συγκρότηση της Επιτροπής (ως αυτές καταγράφονται αναλυτικά στο ιστορικό της διαδικασίας) που επέβαλαν την εξ υπαρχής εξέταση της υπόθεσης και επί τη βάση λόγων που εκφεύγουν του πεδίου ελέγχου των Καθ΄ων η αίτηση, ενώ μεσολάβησε και η διεξαγωγή αιφνίδιας επιτόπιας έρευνας στις δύο εταιρείες και η συλλογή αλλά και αξιολόγηση των συλλεχθέντων στοιχείων.
Συναφώς, μεγάλο μέρος του χρόνου αναλώθηκε για σκοπούς στάθμισης και προστασίας των συμφερόντων των ίδιων των δύο εταιρειών, όπως η παροχή παρατάσεων που ζητήθηκαν για σκοπούς υποβολής των θέσεων και απόψεων ιδίως της Αιτήτριας, καθώς και την προστασία των εμπιστευτικών πληροφοριών και των δύο εταιρειών. Ενδεικτικώς σημειώνεται ότι, μεταξύ 01.03.2019 και 02.09.2019 οι Καθ΄ων η αίτηση συνήλθαν σε μεγάλο αριθμό συνεδριών για εντοπισμό των εμπιστευτικών στοιχείων/επαγγελματικών απορρήτων, απέστειλαν επιστολές στα εξεταζόμενα μέρη και αποδέχτηκαν αιτήσεις για παράταση, ζήτησαν διευκρινίσεις και σημείωσαν τις απαντήσεις τους, ώστε τελικά στη συνεδρία ημερ. 10.09.2019, σταθμίζοντας το δικαίωμα προστασίας του επαγγελματικού απορρήτου/επαγγελματικών μυστικών, σε συνάρτηση με την κατοχύρωση των δικαιωμάτων άμυνας, να αποφασίσουν επί της εμπιστευτικότητας των στοιχείων της υπόθεσης.
Παράλληλα παρότι η Έκθεση Αιτιάσεων παραδόθηκε στην Αιτήτρια στις 04.10.2019, ως προκύπτει από το ενώπιόν μου ιστορικό της διαδικασίας, υπήρξαν αλλεπάλληλα αιτήματα για επανακαθορισμό νέων προθεσμιών, τόσο για την υποβολή των γραπτών παραστάσεων όσο και για την προφορική διαδικασία, ενώ η ακρόαση της υπόθεσης, αρχικά ορίστηκε για τις 12.11.2019 και η υποβολή γραπτών παρατηρήσεων για τις 07.11.2019, όμως κατόπιν των αιτημάτων εκ μέρους της Αιτήτριας για παραχώρηση παρατάσεων, οι γραπτές της παρατηρήσεις λήφθηκαν τελικά στις 04.02.2020 ενώ η προφορική διαδικασία πραγματοποιήθηκε στις 06.02.2020.
Στη συνέχεια, εφόσον διαπιστώθηκε ότι στις θέσεις της η Αιτήτρια είχε υποβάλει επιπρόσθετα/διορθωμένα στοιχεία κόστους αναφορικά με τα προϊόντα που συγκαταλέγονται στις σχετικές αγορές όπου είχε διαπιστωθεί εκ πρώτης όψεως παράβαση, οι Καθ΄ων η αίτηση έκριναν πως απαιτούντο περαιτέρω διευκρινίσεις από την Αιτήτρια και για το λόγο αυτό στις 16.04.2020 της απηύθυναν ερωτήματα ζητώντας της να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς της αναφορικά με την παράλειψη υποβολής ορισμένων στοιχείων κόστους κατά την προκαταρκτική έρευνα. Ακολούθως, αφού οι Καθ΄ων η αίτηση μελέτησαν το περιεχόμενο της επιστολής της Αιτήτριας ημερομηνίας 22.05.2020, αποφάσισαν την αποστολή επιπρόσθετων διευκρινιστικών ερωτημάτων, τα οποία και υπέβαλε στην Αιτήτρια με επιστολή ημερομηνίας 09.06.2020.
Κατόπιν αιτήματος της Αιτήτριας για παράταση της προθεσμίας υποβολής των σχετικών απαντήσεων, οι εν λόγω απαντήσεις παραλήφθηκαν τελικά από τους Καθ’ ων η αίτηση στις 03.07.2020. Με την κοινοποίηση της απόφασης των Καθ’ ων η αίτηση σχετικά με τους λόγους επί τους οποίους προτίθετο να επιβάλει διοικητικό πρόστιμο, ημερομηνίας 14.07.2020, καθορίσθηκε και προθεσμία υποβολής γραπτών παραστάσεων οι οποίες, κατόπιν αιτήματος της Αιτήτριας για παράταση της προθεσμίας που είχε τεθεί, λήφθηκαν τελικά από τους Καθ΄ων η αίτηση στις 18.01.2021.
Έχοντας άρα υπόψη όλα τα πιο πάνω, τα οποία αφορούσαν τόσο ζητήματα εκτός της σφαίρας ευθύνης των Καθ΄ων η αίτηση (πχ δικαστικές αποφάσεις που αφορούσαν τη σύνθεση τους) όσο και άλλα, που αποσκοπούσαν στη διασφάλιση του κατά το δυνατόν άρτιου της όλης διαδικασίας, των δικαιωμάτων των εξεταζόμενων εταιρειών αλλά και την πολυπλοκότητα των ζητημάτων και εύρος του προς διερεύνηση υλικού, τα οποία την επιμήκυναν δικαιολογημένα, δε θεωρώ ότι παρήλθε ο εύλογος χρόνος για την ολοκλήρωση της διερεύνησης, της διαδικασίας ακρόασης και την έκδοση της εδώ προσβαλλόμενης.
Σχετική εν προκειμένω είναι η απόφαση του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου στην Α.Ε. 39/16 Salamis Shippinq Services Ltd ν. ΕΠΑ ημερ. 28.06.2023, στην οποία παραπέμπει η ευπαίδευτη συνήγορος των Καθ΄ων η αίτηση, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα:
«Οι Εφεσείοντες θεωρούν πως: «εσφαλμένα το Πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό τους ότι υπήρξε καθυστέρηση καταχρηστικά και κατά παραβίαση των κανόνων φυσικής δικαιοσύνης και καλής πίστης, κατά παραβίαση του Άρθρου 30(2) του Συντάγματος με το να αποφασίσει πρωτογενώς (α) ότι ο Νόμος δεν καθορίζει ρητά κάποια χρονικά όρια για την ολοκλήρωση της έρευνας και την έκδοση απόφασης από την Επιτροπή, (β) ότι «η εξέταση μιας καταγγελίας ενώπιον της Επιτροπής αποτελεί από την φύση της μια χρονοβόρα και επίπονη διαδικασία και δεν μπορεί να συγκριθεί με άλλες διοικητικές διαδικασίες» και (γ) ότι ο μεγάλος όγκος των εγγράφων που κατατέθηκαν και κυρίως δήθεν τα αιτήματα που υπέβαλαν οι διάδικοι για αναβολή της ακροαματικής διαδικασίας και ότι τα μέρη είχαν προσέλθει σε διαβουλεύσεις για εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης, συνέβαλαν και/ή δικαιολογούν την όλη καθυστέρηση».
Θεωρούμε πως ούτε ο λόγος αυτός μπορεί να επιτύχει. Είναι ορθή κατ'αρχάς η επισήμανση του πρωτόδικού Δικαστηρίου ότι δεν υπάρχει εκ του Νόμου ταχθείσα προθεσμία για την έρευνα, την εκδίκαση και την έκδοση απόφασης. Ορθή είναι επίσης η παρατήρηση πως αντικειμενικά η όλη διαδικασία εξέτασης μιας τέτοιας καταγγελίας είναι συνήθως ιδιαιτέρως επίπονη. Σίγουρα δε, η κάθε περίπτωση κατ'ισχυρισμού καθυστέρησης, θα πρέπει να υπαχθεί στα δικά της περιστατικά. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, εν προκειμένω, έδωσε επαρκείς λόγους για το εύλογο του χρόνου ολοκλήρωσης της διαδικασίας της παρούσας υπόθεσης. Ανέφερε, μεταξύ άλλων, ως αιτία επιμήκυνσης του χρονικού διαστήματος, τα ίδια τα γεγονότα που καταγράφονται αλλά και τον μεγάλο όγκο εγγράφων που κατατέθηκαν όπως και τα αιτήματα που υπέβαλαν τα μέρη για αναβολές λόγω προσπάθειας συμβιβασμού. Δεν εντοπίζουμε οτιδήποτε μεμπτό στη θεώρηση και αιτιολογία του πρωτόδικου Δικαστηρίου.»
Έχοντας αναφέρει τα παραπάνω, τα οποία κατά την αντίληψή μου δεικνύουν μια ενδελεχή διερεύνηση και αιτιολόγηση εκ μέρους των Καθ΄ων η αίτηση (σχεδόν) στο σύνολο της διαδικασίας που προηγήθηκε της προσβαλλόμενης, έρχομαι στο μοναδικό ζήτημα το οποίο θεωρώ ότι εντοπίζεται πράγματι πλάνη και πλημμέλεια έρευνας και αιτιολογίας:
Αφορά τον ισχυρισμό της Αιτήτριας, με παραπομπή στις Κατευθυντήριες Γραμμές, ότι οι Καθ΄ων η αίτηση έπρεπε να λάβουν υπόψη τον κύκλο εργασιών/πωλήσεις της Αιτήτριας σε σχέση με το υπό κρίση προϊόν (σοκολατούχο / αρωματισμένο γάλα) αλλά αντ’ αυτού ελήφθη υπόψη ολόκληρος ο κύκλος εργασιών παρά το γεγονός ότι τα υπό εξέταση προϊόντα αφορούν μόνο ένα ποσοστό, σχετικά περιορισμένο, των πωλήσεών της.
Η όλη αντιμετώπιση του θέματος εκ μέρους των Καθ΄ων η αίτηση ως προς τη συγκεκριμένη θέση της Αιτήτριας, καταγράφεται στις σελ. 227-228 του ΠΑ (10052 του Π53) και ήταν βασικά η ακόλουθη:
«Η Επιτροπή, εστιάζοντας την προσοχή της στα επιχειρήματα της εμπλεκόμενης επιχείρησης Χαραλαμπίδης-Κρίστης αναφορικά με τον καθορισμό του προστίμου και τον κύκλο εργασιών που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη για το σκοπό αυτό, καταρχάς διευκρινίζει ότι ο Νόμος αρ. 13(Ι)/2008, τον οποίο καλείται να εφαρμόσει, ρητά και με σαφήνεια προβλέπει στο άρθρο 24(a) ότι το διοικητικό πρόστιμο που δύναται να επιβάλει η Επιτροπή ανέρχεται μέχρι το δέκα τοις εκατό (10%) του κύκλου εργασιών της επιχείρησης και όχι του κύκλου εργασιών της αξίας των πωλήσεων ή των προϊόντων ή υπηρεσιών με τις οποίες σχετίζεται η παράβαση. Δεδομένης της σαφήνειας των σχετικών με το θέμα διατάξεων του Νόμου, η Επιτροπή έχει τη θέση ότι το ζήτημα τούτο δεν μπορεί να τύχει οποιοσδήποτε άλλης ερμηνείας.
Συνάγεται συναφώς ότι, στην προκειμένη περίπτωση, με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 24(α)(ί) του Νόμου 13(Ι)/2008 που η Επιτροπή καλείται να εφαρμόσει, το διοικητικό πρόστιμο υπολογίζεται με βάση το συνολικό κύκλο εργασιών της εταιρείας ο οποίος έλαβε χώρα κατά το έτος μέσα στο οποίο συντελέστηκε η παράβαση ή κατά το αμέσως προηγούμενο της παράβασης έτος.
(…)
Δεδομένου ότι η Επιτροπή δύναται να ασκεί την εξουσία της στα πλαίσια που της ορίζει ο Νόμος 13(Ι)/2008, όπως συνάγεται από τα άρθρα 24(α) και 42(1) αυτού, και αντλώντας επιπρόσθετα καθοδήγηση από το άρθρο 23(3) του Κανονισμού (ΕΚ) 1/2003, τις σχετικές Κατευθυντήριες Γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Κατευθυντήριες γραµµές για τη µέθοδο υπολογισµού των προστίµων που επιβάλλονται κατ' εφαρµογή του άρθρου 23 παράγραφος 2 σηµείο α) του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 (2006/C 210/02), καθώς και τη νομολογία των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων, τα βασικά κριτήρια καθορισμού του ύψους του διοικητικού προστίμου είναι η φύση, η σοβαρότητα/βαρύτητα και η διάρκεια της παράβασης.
(…)»
Από τα ανωτέρω διαπιστώνω ότι, ενώ οι Καθ΄ων η αίτηση παρέπεμψαν στις Κατευθυντήριες Γραμμές, για τους σκοπούς του υπολογισμού του προσβαλλόμενου προστίμου, εντούτοις επειδή θεώρησαν ότι ο υπολογισμός του μπορεί να γίνει μόνο βάσει του συνολικού κύκλου εργασιών, καθότι έτσι προνοεί το άρθρο του Νόμου τελικά αστόχησαν να λάβουν υπόψη τις πωλήσεις του συγκεκριμένου προϊόντος που εντοπίστηκε παράβαση για τους σκοπούς του εν λόγω υπολογισμού.
Είναι ασφαλώς ορθό ότι βάσει του άρθρου του 24(α) Νόμου το πρόστιμο υπολογίζεται βάσει του συνολικού κύκλου εργασιών, όμως το ζήτημα δεν εξαντλείται εκεί. Ούτε μόνο στον Νόμο. Οι Κατευθυντήριες Γραμμές, softlaw/έγγραφο από το οποίο, οι ίδιοι ανέφεραν ότι λαμβάνουν καθοδήγηση (και η φύση του έχει απασχολήσει και τη σχετική νομολογία-βλ. ενδεικτικώς C386/10 P Χαλκόρ AE Eπεξεργασίας Μετάλλων v. Ευρωπαϊκής Επιτροπής ημερ. 08.12.2011, σκ. 62), ουσιαστικά δεν ελήφθη υπόψη ειδικά ως προς τη συγκεκριμένη παράμετρο. Συγκεκριμένα στο σημείο Α13 των Κατευθυντήριων Γραμμών αναφέρεται (υπογράμμιση του παρόντος):
«A. Προσδιορισμός της αξίας των πωλήσεων
13. Για τον καθορισμό του βασικού ποσού του προστίμου, η Επιτροπή θα χρησιμοποιεί την αξία των πωλήσεων των προϊόντων ή υπηρεσιών που πραγματοποιήθηκαν από την επιχείρηση, με τις οποίες η παράβαση σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα, στον σχετικό γεωγραφικό χώρο εντός του ΕΟΧ. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιεί κατά κανόνα τις πωλήσεις της επιχείρησης κατά τη διάρκεια του τελευταίου πλήρους οικονομικού έτους της συμμετοχής της στην παράβαση (στο εξής «η αξία των πωλήσεων»).
Η συγκεκριμένη παράβαση εκ μέρους της Αιτήτριας αφορούσε ένα σχετικά περιορισμένο ποσοστό των πωλήσεων/κύκλου εργασιών της Αιτήτριας και όχι το σύνολο τους. Συνεπώς, εφόσον το μείζον περιέχει το έλασσον, θα μπορούσαν, θεωρώ, οι Καθ΄ων η αίτηση να είχαν υπολογίσει το πρόστιμο λαμβάνοντας υπόψη το ποσοστό των πωλήσεων του συγκεκριμένου προϊόντος και ακολούθως να το ανάγουν σε ποσοστό (προφανώς μικρότερο) επί του συνόλου των πωλήσεων/κύκλου εργασιών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η απόφασή τους θα μπορούσε να ήταν εναρμονισμένη τόσο με τις Κατευθυντήριες Γραμμές όσο και με τον Νόμο.
Σε κάθε περίπτωση, η παραπομπή στις Κατευθυντήριες Γραμμές για σκοπούς καθοδήγησης για τον υπολογισμό του προστίμου και ακολούθως η μη λήψη υπόψη της συγκεκριμένης παραμέτρου των Κατευθυντήριων Γραμμών κατ’ επίκληση του Νόμου (σημειώνω/ υπενθυμίζω ότι σε όλα τα άλλα σημεία οι Καθ΄ων η αίτηση εφάρμοσαν πλήρως και αιτιολογημένα τις Κατευθυντήριες Γραμμές), πέραν από πλημμέλεια έρευνας και πλάνης, συνιστά και αντιφατικότητα της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης στο προκείμενο.
Στο σημείο αυτό να σημειώσω ότι δε θεωρώ ότι προσφέρει καθοδήγηση η απόφαση του Εφετείου στη ΕΔΔ 53/19 Fereos Ltd ν. ΕΠΑ ημερ.10.10.2023, στην οποία παραπέμπομαι από τους Καθ΄ων η αίτηση. Αυτό διότι η εκεί παράβαση, που είχε διαπιστωθεί από την Επιτροπή, αφορούσε καταχρηστική εκμετάλλευση της σχέσης οικονομικής εξάρτησης, στην οποία βρισκόταν προς αυτήν η εκεί καταγγέλλουσα, παράβαση που, ως αναφέρθηκε, αντίστοιχη της δεν εντοπίζεται σε κοινοτικό επίπεδο και ούτε εμπίπτει εντός του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 102 της ΣΛΕΕ, αλλά στις εσωτερικές έννομες τάξεις ορισμένων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με αυτό άρα το ουσιώδες διακριτό δεδομένο, όσα εκεί είχαν αναφερθεί σε σχέση με τις Κατευθυντήριες Γραμμές, κρίθηκαν (πρωτοδίκως και επικυρώθηκαν κατ’ έφεση) ότι δε μπορούσαν να αποτελέσουν οδηγό για την Επιτροπή κατά την άσκηση της διακριτικής της εξουσίας να επιβάλει, σε περίπτωση διαπίστωσης εκείνης της παράβασης, διοικητικό πρόστιμο.
Ασφαλώς εδώ δεν είναι αυτή η περίπτωση, εφόσον η διαπιστωθείσα παράβαση αφορά καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης και εμπίπτει ρητώς και κατά την αιτιολογία της, στο άρθρο 102 (στοιχ. α’) της ΣΛΕΕ, οι δε Καθ΄ ων η αίτηση ρητώς επίσης ανέφεραν ότι η «Επιτροπή δύναται να ασκεί την εξουσία της στα πλαίσια που της ορίζει ο Νόμος 13(Ι)/2008, όπως συνάγεται από τα άρθρα 24(α) και 42(1) αυτού, και αντλώντας επιπρόσθετα καθοδήγηση από το άρθρο 23(3) του Κανονισμού (ΕΚ) 1/2003, τις σχετικές Κατευθυντήριες Γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και τη νομολογία των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων, τα βασικά κριτήρια καθορισμού του ύψους του διοικητικού προστίμου είναι η φύση, η σοβαρότητα/βαρύτητα και η διάρκεια της παράβασης». Άρα αναγνώρισαν την εφαρμογή των Κατευθυντήριων Γραμμών όμως, τελικά, πεπλανημένα έκριναν ότι επειδή το άρθρο 24(α) του Νόμου προβλέπει ότι το διοικητικό πρόστιμο που δύνανται να επιβάλουν ανέρχεται μέχρι το δέκα τοις εκατό (10%) του κύκλου εργασιών, δεν μπορεί το ζήτημα αυτό να τύχει οποιασδήποτε άλλης ερμηνείας που να λαμβάνει υπόψη τον κύκλο εργασιών της αξίας των πωλήσεων ή των προϊόντων, με τα οποία σχετίζεται η παράβαση, ως οι Κατευθυντήριες Γραμμές καθορίζουν.
Ως εκ των ανωτέρω, ο έβδομος λόγος ακύρωσης γίνεται δεκτός μόνον ως προς το ειδικό αυτό ζήτημα, ήτοι την πλάνη/πλημμελή έρευνα αναφορικά με τον υπολογισμό του προσβαλλόμενου προστίμου χωρίς να ληφθεί υπόψη η αξία των πωλήσεων των προϊόντων ή υπηρεσιών που πραγματοποιήθηκαν από την Αιτήτρια, με τις οποίες η παράβαση σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα και συγκεκριμένα σε σχέση με το υπό κρίση προϊόν σοκολατούχο/αρωματισμένο γάλα.
Συναφώς, η προσβαλλόμενη ακυρώνεται με έξοδα 1.800 ευρώ πλέον ΦΠΑ υπέρ της Αιτήτριας.
Φ. Καμένος, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο