AIR TAURUS LIMITED ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ, Υπόθεση αρ. 796/2026, 12/11/2026
print
Τίτλος:
AIR TAURUS LIMITED ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ, Υπόθεση αρ. 796/2026, 12/11/2026

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ  

   (Υπόθεση αρ. 796/2026 (iJ))

12 Νοεμβρίου 2026

[ΓΑΒΡΙΗΛ, Πρόεδρος Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

AIR TAURUS LIMITED

Αιτήτρια,

v.

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ

Καθ’ ων η αίτηση.

……………………………

Ριάνα Πασιουρτίδη, μαζί με Έλενα Τόλα και Ειρήνη Παπαμιχαήλ, για Άντης Τριανταφυλλίδης και Υιοί Δ.Ε.Π.Ε., για την αιτήτρια.

Μαρία Κελεπέσιη, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.

Ολύμπιος Χριστοφή, μαζί με Γιάννη Μερακλή και Μαρία Γιαννοπούλου, για Χριστοφή, Μερακλής & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., για το ενδιαφερόμενο μέρος Heli Company s.r.o.

Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΓΑΒΡΙΗΛ, Π.Δ.Δ.: Αντικείμενο της υπό εκδίκαση προσφυγής συνιστά η νομιμότητα της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 9.7.2026, να κατακυρώσουν τον διαγωνισμό με αρ. ΓΛ 25/2024 “Tender for the provision of services for the wet leasing of two (2) helicopters for aerial firefighting operations for the summer period of 2025-2027 with renewal option for 2028-2029”, στην εταιρεία Heli Company s.r.o., αντί στην αιτήτρια.

 

  Η παρούσα διαδικασία συνιστά προϊόν επανεξέτασης μετά την έκδοση τριών ακυρωτικών αποφάσεων που προηγήθηκαν (υπόθ. αρ. 358/2025, Heli Company s.r.o. ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 11.4.2025, υπόθ. αρ. 536/2025, Air Taurus Ltd ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 17.7.2025 και υπόθ. αρ. 1386/2025, Air Taurus Ltd ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 5.3.2026).

 

  Σε συντομία, αναφέρεται πως ο επίδικος διαγωνισμός προκηρύχθηκε στις 12.11.2024 μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος eProcurement, με τελευταία ημερομηνία υποβολής των προσφορών την 9.1.2025, ως αυτή τροποποιήθηκε στη συνέχεια. Δημοσιεύθηκαν τρία Addenda, ενώ δόθηκαν παράλληλα και διευκρινίσεις σε διάφορα ερωτήματα που έθεσαν ενδιαφερόμενοι οικονομικοί φορείς. Αποτελεί ανοικτό διαγωνισμό με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, βάσει βέλτιστης σχέσης τιμής ποιότητας. Ορίστηκε, αρχικά, ως περίοδος ισχύος των προσφορών η περίοδος των 6 μηνών.

 

  Οι τεχνικές προδιαγραφές ορίζονται στο “Annex II: Terms of reference – Technical Specifications”, με ιδιαίτερη έμφαση στο “Form 10 Technical Evaluation Criteria Table”, αξιολόγηση 40% της τεχνικής προσφοράς, στην οποία τεχνική προδιαγραφή ορίζονταν τα ακόλουθα:-

“1. Fire Fighting Weight/Water Carrying Capacity

The tender (helicopter) with the Fire Fighting Weight Carrying Capacity, above the minimum requirements of 3000 liters of water will receive marks according to the following equation:

Liters of water above the minimum requirements of 3000 divided by 3000 and multiplied by 40 up to a maximum of 40 points.

[equation]

The Fire Fighting Weight Carrying Capacity should be documented by official certifications that are based on the helicopter’s Weight and Balance calculation and Performance Chart from the latest approved AFM. For this purpose, a separate document with the helicopter’s weight and balance must be submitted […]

Important note:

- for all the technical characteristics the bitter must submit separate documentation that proves its calculations”

 

  Υποβλήθηκαν τέσσερις προσφορές. Μετά από διευκρινίσεις που ζητήθηκαν και δόθηκαν, διαπιστώθηκε πως οι δύο υποβληθείσες προσφορές δεν πληρούσαν τους όρους των εγγράφων του διαγωνισμού. Έτσι, παρέμειναν προς αξιολόγηση η προσφορά της αιτήτριας και αυτή του ενδιαφερόμενου μέρους.

 

  Χωρίς να χρειάζεται να αναφερθεί εν εκτάσει το ιστορικό των προηγούμενων αποφάσεων και εισηγήσεων της Επιτροπής προς το Συμβούλιο Προσφορών, περιορίζομαι να αναφέρω πως η αρχική κατακύρωση του διαγωνισμού έγινε στην αιτήτρια, η προσφορά της οποίας αναδείχθηκε ως η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, βάσει βέλτιστης σχέσης τιμής – ποιότητας. Κατά της εν λόγω απόφασης, το εδώ ενδιαφερόμενο μέρος άσκησε προσφυγή ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, η οποία αρνήθηκε τη χορήγηση προσωρινού μέτρου αναστολής της διαδικασίας ανάθεσης και υπογραφής της σύμβασης, προσφυγή την οποία στη συνέχεια απέσυρε. Λίγες μέρες αργότερα, το εδώ ενδιαφερόμενο μέρος καταχώρισε την προσφυγή 358/2025, στην οποία εκδόθηκε η πρώτη ακυρωτική απόφαση.

 

  Ακολούθησε διαδικασία επανεξέτασης, υπό το φως το ακυρωτικού δεδικασμένου. Αυτή τη φορά, η Αναθέτουσα Αρχή αποφάσισε την κατακύρωση του διαγωνισμού στο ενδιαφερόμενο μέρος. Η αιτήτρια άσκησε την προσφυγή με αρ. 536/2025, στην οποία εκδόθηκε και πάλιν ακυρωτική απόφαση, για σειρά λόγων ακύρωσης.

 

  Ακολούθησε και δεύτερη διαδικασία επανεξέτασης, υπό το φως του δεδικασμένου που απέρρεε από την προαναφερόμενη ακυρωτική απόφαση. Η Αναθέτουσα Αρχή αποφάσισε την κατακύρωση του διαγωνισμού στο ενδιαφερόμενο μέρος. Ασκήθηκε από την αιτήτρια η προσφυγή με αρ. 1386/2025, στην οποία εκδόθηκε η ακυρωτική απόφαση, ημερομηνίας 15.3.2026.

 

  Λόγω του ότι η επίδικη διαδικασία, συνιστά διαδικασία επανεξέτασης μετά την έκδοση της προαναφερόμενης ακυρωτικής αποφάσεως, καθίσταται απαραίτητη η παράθεση του σχετικού σκεπτικού του Δικαστηρίου:-

 

«Αυτό που αναφέρθηκε άρα στη ΔΑΑ ήταν ότι οι υπολογισμοί του εντύπου 10 δε συνάδουν με συγκεκριμένα έγγραφα και εγχειρίδια της προσφοράς του ΕΜ, τα οποία ανέφεραν πληροφορίες που δεν υποστηρίζουν τη δήλωση του εντύπου 10 ως προς το μέγιστο εξωτερικό βάρος που σηκώνουν τα ίδια τα ελικόπτερα. Και ειδικότερα ότι φαίνεται να καταγράφουν ότι το εν λόγω μέγιστο εξωτερικό βάρος περιορίζεται στα 8,000 lb ή 3.628 κιλά και όχι στα 4.000 κιλά που αναφέρθηκαν από το ΕΜ στο έντυπο 10, που ακολούθως μειώθηκαν στα 3.600 λόγω αφαίρεσης του βάρους του κάδου μεταφοράς.

  Στη ΣΕΑ φαίνεται ότι οι Καθ’ ων η αίτηση περιόρισαν την έρευνά τους στη δυνατότητα ανύψωσης του γάντζου χωρίς να εξεταστούν οι καταγραφές των εγχειριδίων, που είχαν αναδειχθεί τόσο από την Αιτήτρια όσο και από το Δικαστήριο. Καταγραφές που στο μεν ΟΜΗ αναφέρουν ως ανώτερο βάρος φορτίου (maximum cargo weight) τις 8,000lbs με τη σημείωση (βλ. Note της παραγράφου 5.17) ότι δεν μπορεί να γίνει υπέρβαση του εξωτερικού ορίου βάρους της ατράκτου (airframe) στο δε SOP ως ανώτερο εξωτερικό βάρος φορτίου του ελικοπτέρου (helicopter basic data) τις 8,000lbs ή τα 3.628 κιλά.

  Ο περιορισμός αυτός της έρευνας είναι εμφανής τόσο από το πως η ίδια η ΕΑ αντιλήφθηκε τη ΔΑΑ αλλά και πως επανεξέτασε κατόπιν αυτής. Το κείμενό της είναι σχετικό και δε θεωρώ ότι χρήζει εκ νέου παραπομπής παρά μόνο να σημειώσω ότι αναφέρθηκε από την ίδια ότι (υπογράμμιση του παρόντος):

«Απόφαση Δικαστή

Σύμφωνα με την Απόφαση, η διαφορά στο βάρος ανύψωσης του γάντζου μεταφοράς εξωτερικού φορτίου που δηλώθηκε στο Έντυπο 10 από το μέγιστο βάρος ανύψωσης του γάντζου μεταφοράς εξωτερικού φορτίου που καταγραφόταν στα διάφορα άλλα έγγραφα και εγχειρίδια έχρηζαν διερεύνησης.

 (...)

«Συνεπώς, το συνολικό εξωτερικό βάρος που επιφορτίζεται ο γάντζος μεταφοράς εξωτερικού φορτίου, επειδή υπάρχουν εγκατεστημένα τα ESSS Mounts στο ελικόπτερο, ανέρχεται στις 3024kg/6666lbs (4000kg X 75.6% “ 3024kg), που είναι πιο κάτω από τον περιορισμό των 8000lbs (3626kg) στην μεταφορική δυνατότητα του γάντζου».

  Το ζήτημα άρα περιορίστηκε στη δυνατότητα ανύψωσης του γάντζου ενώ, περαιτέρω, τα ESSS mounts κατέστησαν κεντρικό πεδίο της έρευνας της ΕΑ προχωρώντας μάλιστα να ζητήσει επιβεβαίωση κατά πόσο ήταν εγκατεστημένα στα προσφερόμενα ελικόπτερα. Ουδέποτε όμως κατέστη επίδικη η ύπαρξη ή όχι των εν λόγω εξαρτημάτων αλλά στη ΔΑΑ κρίθηκε ότι δεν είχαν απασχολήσει τη διοίκηση και άρα δε θα μπορούσε η παραπομπή σε αυτά στα πλαίσια αγορεύσεων να διασώσει αιτιολογία που δεν είχε παρασχεθεί και έρευνα που δεν είχε γίνει από τη διοίκηση. Τελικά κρίνοντας από τα όσα έπραξε η ΕΑ μετά την ΔΑΑ φαίνεται ότι ακόμα και η ίδια η παρουσία των ESSS mounts δεν ήταν ξεκάθαρη στην προσφορά του ΕΜ και έχριζε και τούτη διευκρίνισης. Σχετική η επιστολή της ΕΑ ημερ. 06.10.2025.

  Τα όσα τελικά αναφέρθηκαν από την ΕΑ στη ΣΕΑ για τα ESSS mounts περιλαμβανομένων των πιο πάνω δε θεωρώ ότι εξάντλησαν ή εξεπλήρωσαν την υποχρέωση των Καθ΄ων η αίτηση για δέουσα διερεύνηση και αιτιολόγηση της βαθμολόγησης του ΕΜ καθότι δεν αναφέρουν οτιδήποτε ως προς τα ως άνω αναφερόμενα έγγραφα που εξαρχής ήταν επίδικα και απασχόλησαν τη ΔΑΑ, τα οποία προτείναν ως δυνατότητα ανύψωσης εξωτερικού βάρους του ελικοπτέρου όχι την τιμή των 4.000 κιλών που περιλήφθηκε στο έντυπο 10 της προσφοράς του ΕΜ αλλά τα 3.628 κιλά.

  Όσα αναφέρθηκαν από την ΕΑ στη ΣΕΑ περιορίζονται στην αναπαραγωγή των όσων αναφέρονται στο έγγραφο RFM, ότι δηλαδή όταν χρησιμοποιούνται ESSS mounts μπορεί να παραλαμβάνουν, ως ένα ποσοστό, το βάρος του εξωτερικού φορτίου που λαμβάνει ο γάντζος και κατά συνέπεια ο τελευταίος να αποφορτίζεται μέχρι αυτό το ποσοστό. Δεν αναφέρουν όμως αν έχουν οποιαδήποτε συμβολή πχ προς μεταβολή των παραμέτρων του εγχειριδίου SOP το οποίο θέτει ως βασική πληροφορία του ελικοπτέρου (helicopter basic data) ανώτατο εξωτερικό βάρος φορτίου (maximum external load weight) τα 8,000lbs/3.628 kg. Και αναφέρει την τιμή αυτή χωρίς αναφορά και χωρίς υποσημείωση ότι θα μπορούσε το συνολικό βάρος αυτό να αυξηθεί υπό την αίρεση εγκατάστασης άλλων εξαρτημάτων.

  Το ίδιο ισχύει και για την αναφορά του ΟΜΗ επί του οποίου και πάλι δε διαπιστώνω να διερευνήθηκε ούτε να επεξηγήθηκε πως εναρμονίζεται η ως άνω καταγραφή των 4.000 κιλών του εντύπου 10 με τη σημείωση της παραγράφου 5.17 ότι δεν μπορεί να γίνει υπέρβαση του ορίου εξωτερικού φορτίου της ατράκτου οποιοσδήποτε τύπος γάντζου κι αν χρησιμοποιείται θέτοντας ως ανώτερο βάρος φορτίου (maximum cargo weight) για τον προσφερόμενο τύπο ελικοπτέρου τις 8,000lbs, τιμή μικρότερη από τα 4.000 κιλά. Αυτό παρότι στη ΣΕΑ γίνεται έστω λεκτική αναφορά στον περιορισμό της παραγράφου 5.17. Πάλι το μόνον που αναφέρεται αφορά στη μερική αποφόρτιση βάρους του γάντζου λόγω της ύπαρξης των ESSS mounts.

  Δεδομένων άρα των πιο πάνω θεωρώ ότι η ΕΑ περιόρισε την έρευνά της στο ως άνω εκτεθέν στενό πλαίσιο αναφορικά δηλαδή μόνο με τις δυνατότητες του γάντζου και την όποια συνέργειά του με τα ESSS mounts και δε διερεύνησε ή αιτιολόγησε τη δήλωση του ΕΜ του εντύπου 10 σε σχέση με τα λοιπά εγχειρίδια της προσφοράς του ΕΜ και δη του ΟΜΗ και του SPO που αφορά το μέγιστο εξωτερικό βάρος ανύψωσης του ελικοπτέρου και της ατράκτου και σε κάθε δε περίπτωση η όποια ενασχόλησή της με τα ή κάποια από τα εγχειρίδια της προσφοράς του ΕΜ (τα οποία είχαν μάλιστα απασχολήσει και την ΔΑΑ) δεν καταλήγει σε αιτιολογημένο και κατανοητό συμπέρασμα ως προς το ζήτημα αυτό. Ειδικά δε ως προς το έγγραφο SOP ούτε καν λεκτική, πόσο μάλλον αιτιολογημένη κρίση καταγράφεται.

  Ως αποτέλεσμα συμφωνώ ότι τελικά αστόχησε να συμμορφωθεί με τη ΔΑΑ και παραβίασε το δεδικασμένο που προκύπτει από αυτή. Σε κάθε δε περίπτωση ακόμα κι αν δεν ήθελε το ζήτημα ιδωθεί ως παράβαση δεδικασμένου, η έρευνα και η αιτιολογία της προσβαλλόμενης είναι και πάλι πλημμελής λόγω της αντιφατικότητας, ή έστω διφορούμενου, των στοιχείων της προσφοράς του ΕΜ ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα, για τους λόγους που αναφέρονται πιο πάνω».

 

  Θα πρέπει να σημειωθεί πως η προσφορά της αιτήτριας ήταν εντός προδιαγραφών και έλαβε υψηλότερη βαθμολογία στο μέρος της τεχνικής προσφοράς (53.33 έναντι 48 μονάδων), αλλά την τελική κατάταξη διαμόρφωσε ο όρος 9.4.4 του εγγράφων του διαγωνισμού, θέτοντας πρώτη στη σειρά κατάταξης την προσφορά του ενδιαφερόμενου μέρους.

 

  Μετά την έκδοση και της τρίτης ακυρωτικής απόφασης, ακολούθησε διαδικασία επανεξέτασης. Η Επιτροπή Αξιολόγησης ζήτησε διευκρινίσεις από το ενδιαφερόμενο μέρος. Απηύθυνε την επιστολή ημερομηνίας 19.5.2026, με το εξής περιεχόμενο:-

«Referring to the above subject and following the cancellation of the decision of the Contracting Authority by the Administrative Court (Case No. 1386/2025, date 5/5/2026), I would like to inform you that the Evaluation Committee will proceed with re-evaluation of the aforementioned tender based on the annulment decision of the Administrative Court.

Pursuant to the court decision, it is noted that in your submission you provided documents indicating that the maximum external load capacity of the proposed helicopters is 8,000lbs/3,628kg, which is inconsistent with the declaration made in Form 10, where you stated that the maximum external load capacity is 4000kg.

1. More specifically, in the document «STANDARD OPERATING PROCEDURES FIREFIGHTING FLIGHTS USING UH-60/S-70» in Cyprus, paragraph 2.1 Helicopter basic data, it is stated:

“Maximum external load weight is 8,000 lbs / 3023 kg.”

Taking into consideration that the above specific value is provided without any further reference or footnote indicating that the maximum external load weight could be increased through the installation of specific components, please provide us with an explanation for what reason, in Form 10, you declared that the load limit of the external cargo hook is 4000kg and not 3628kg/8000lbs as it is stated in this particular document that you have submitted with your tender.

2. Furthermore, in the document «Operator's Manual for Helicopter, Utility Tactical Transport UH-60A, UH-60L, EH^60A», Section IV «LOADING LIMITS», point 5.17 «CARGO HOOK WEIGHT LIMITATIONS» it is stated:

                                           “NOTE

UH-60L helicopter will require an entry on DA Form 2408- 13-1 requiring inspection following the first mission carrying an external cargo hook load exceeding 8,000 pounds.

The external load limit of the airframe shall not be exceeded when using either cargo hook (P/N 70800-02503-111 or P/N 70800-02503-113).

 

“HELICOPTER/CARGO HOOK           MAXIMUM CARGO WEIGHT

UH-60A with either cargo hook                                            8,000 lbs

UH-60L with cargo hook P/N 70800-02503-111    9,000 lbs

UH-60L with cargo hook P/N 70800-02503-113    9,000 lbs”

Regarding to the above point, please indicate to us what is the external load limit of the airframe of the proposed helicopters that shall not be exceeded when using either cargo hook. (P/N 70800-02503-111 or P/N 70800-02503-113)

In case that the external load limit of the airframe for the proposed helicopters it is limited to 8,000lbs, please provide us with an explanation for what reason, in Form 10, you declared that the load limit of the external cargo hook is 4000kg and not 3628kg/8000ibs as it is stated in the above document.

It is highlighted that for points 1 and 2 above, for which clarifications are requested, a full justification must be provided, accompanied by official supporting evidence/certifications demonstrating that the offered helicopters are capable of lifting and transporting an external load of 4000kg, as declared in Form 10. Please note that any documentation submitted must have been in existence and valid prior to the original tender submission deadline […]”.

  Απάντηση δόθηκε από το ενδιαφερόμενο μέρος, με την επιστολή ημερομηνίας 25.5.2026, ως εξής:-

“Referring to the "Standard Operating Procedures Firefighting Flights Using UH-60/S-70" (Maximum external load weight 8,000 lbs / 3,628 kg):

The value of 8,000 lbs stated in the SOP refers to the standard single-point cargo hook limitation when using a conventional bambi-bucket configuration, where the entire load is suspended solely from the central cargo hook.

In our case of the UH-60A helicopters equipped with the Helitak FT4500 external tank, the situation is fundamentally different. The Helitak system uses a multi-point attachment system (certified by FAA STC - document Nr.58 submitted in our tender file) which distributes the load weights between:

• the central cargo hook area ("Hook Well"), as submitted in document 56 - HELITAK -105-  FT4500-UH60 Maintenance and Parts Manual Rev A.pdf (Page 14 + Page 23), and

• two (2) side ESSS (External Stores Support System) hardpoints on the airframe, as submitted in document 56 - HELITAK - 105-FT4500-UH60 Maintenance and Parts Manual Rev A.pdf (on Page 23)

This load distribution significantly reduces stress on the central cargo hook area and allows a higher total external payload of the aircraft up to 4800 kg / 10582 lbs in accordance with the Helitak technical documentation and the structural capability of the helicopter in this specific configuration as submit in document 55 - ΗΕLΙΤΑΚ-104-FT4500 UH60 FAA Approved RFMS Rev C.pdf (Page 25) with the following allowed weight distribution of the equipment:

• central/cargo hook area ("Hook Well"): 3628 kg / 8000 lbs (75,6% of total external tank load);

• two (2) side ESSS hardpoints: 1172 kg / 2582 lbs (24,4% of total external tank load);

In sum: 4800 kg /10582 lbs (3628 kg / 8000 lbs + 1172 kg / 2582 lbs).

As we stated in FORM 10 (Page 3), we have internally decided to reduce the maximum operational load limit of the aircraft only 4000 kg (8,820 lbs) after our internal risk analysis  for the aerial firefighting operation under the required conditions for Cyprus only due to the safety reason.

[…]

Referring to the UH-60 Operator's Manual (Section IV - Loading Limits, 5.17 Cargo Hook Weight Limitations)

The limitations stated in paragraph 5.17 apply exclusively to cargo hook operations (single-point suspension).

According to the Rotorcraft Flight Manual Supplement for the Helitak FT4500 installation: "Cargo hook operations are not possible with HELITAK FT4500 Tank installed.”

The mounting points for Helitak FT4500 are not the same mounting points as they are used for a conventional cargo hook load (for the bambi-bucket for example). We do not use any of the above mentioned cargo hooks when the external tank Helitak is installed on the aircraft. Therefore, the cargo hook weight limitations listed in the “Operator’s Manual for Helicopter, Utility Tactical Transport UH-60A, UH-60L, EH-60A» do not apply to the Helitak external tank configuration.

The airframe's overall structural limit (Maximum Gross Weight) remains the governing factor which is up to 22,000 lbs for the UH-60A helicopter type (or higher in the various configurations) acc. to the above mentioned manual.”

Conclusion

The value of 4000 kg declared in Form 10 represents the operational external load we can guarantee for the aircraft in the specific firefighting configuration offered in the tender (UH-60A helicopter + external tank Helitak) and valid for the aerial firefighting operations acc. to the tender requirements. This value is fully supported by the respective system certifications and does not exceed the structural limits of the helicopters in the proposed configuration”.

 

  Ακολούθησε και δεύτερη επιστολή εκ μέρους της Επιτροπής Αξιολόγησης, ημερομηνίας 10.6.2026, με την οποία ζητούσε από το ενδιαφερόμενο μέρος, τις εξής διευκρινίσεις:-

“1. Verification of Maximum External Load Weight (Helitak FT4500 Configuration) In the "Standard Operating Procedures Firefighting Flights Using UH-60/S-70 in Cyprus" (Paragraph 2.1, "Helicopter basic data"), the maximum external load weight is specified as 8,000 lbs (3,628 kg).

In your response, you noted that this 8,000 lbs limit applies strictly to standard single - point cargo hook operations (e.g., conventional Bambi Bucket systems). You further stated that the proposed UH-60A helicopters equipped with the Helitak FT4500 external tank utilize a multi-point attachment system certified by FAA STC (Doc. No. 58). According to your submission, this system distributes the load between the central hook well (75.6% f 3,628 kg) and two side ESSS hardpoints (24.4% /1,172 kg), allowing for a total certified payload of up to 4,800 kg (10,582 lbs) per the FAA-approved RFMS (Doc. No. 55, Page 25). You also noted that for operations in Cyprus, you have internally capped the maximum operational load at 4,000 kg (8,820 lbs) for safety reasons.

 

Requirement: Please provide a declaration from the manufacturer of the proposed helicopters or from an appropriate authority confirming that the maximum external load capacity of the aircraft, when integrated with the proposed Helitak FT4500 configuration and equipment, it is not limited to the 8000 lbs as specified in SOP.

2. Clarification on Airframe External Load Limits

Regarding the airframe external load limits, the Operator’s Manual for Helicopter, Utility Tactical Transport UH-60A, UH-60L, EH-60A (Section IV, "Loading Limits," Point 5.17, "Cargo Hook Weight Limitations") explicitly states that the external load limit of the airframe shall not exceed 8,000 lbs for the UH-60A model using standard cargo hooks (P/N 70800-02503-111 or P/N 70800-02503-113).

Your response indicated that standard cargo hook limitations do not apply because cargo hook operations are omitted when the Helitak FT4500 tank is installed. You stated that the system does not utilize the standard cargo hooks, and therefore, the governing structural factor is the aircraft's Maximum Gross Weight of 22,000 lbs.

Requirement: Please provide an official declaration from the manufacturer of the proposed helicopters or from an appropriate authority confirming that the external load limit of the airframe of 8000lbs, stated in the Operator's Manual for Helicopter, in combination with the proposed Helitak FT4500 configuration and equipment, does not apply”.

 

  Δόθηκε απάντηση από το ενδιαφερόμενο μέρος, με την επιστολή ημερομηνίας 16.6.2026, με το ακόλουθο περιεχόμενο:-

“CLARIFICATION:

The standard and official declaration confirming that the maximum external load capacity of the proposed helicopter with the integrated Helitak FT4500 is not limited to the 8000 lbs is submitted in our tender file with the following two (2) documents:

1. SUPPLEMENTAL TYPE CERTIFICATE, Number: SR04461CH (document Nr. 58 in our tender file)

Issued by: FEDERAL AVIATION ADMINISTRATION (FAA) Department of Transportation U.S.A.

Date of Issuance:  25 May 2021

In this document, it is declared that the FAA "Certifies that the change in the type design for the following product with the limitations and conditions therefore as specified hereon meets the airworthiness requirements of Part 29 of the Federal Aviation Regulations.

Note:

Part 29 of the Federal Aviation Regulations (14 CFR Part 29) establishes the federal Airworthiness Standards for Transport Category Rotorcraft (such as large helicopters) issued by the FAA. It dictates the strict design, safety, and performance requirements necessary for manufactures to obtain or amend a rotorcraft type certificate.

2. FAA APPROVED Rotorcraft Flight Manual for Helitak (FT4500) Fire Fighting Tank

(document Nr. 55 in our tender file)

Issued by: FEDERAL AVIATION ADMINISTRATION (FAA)

Los Angeles, California U.S.A.

Date of Approval: 22 October 2021

In this document (Article 8.2. Weight & Balance Sheet), it is demonstrated-that the external load capacity of the proposed helicopter with the integrated Helitak FT4500 is 9377 lbs (Tank, Bag & Hose: 792 lbs + Foam: 200 lbs + Water: 8385 lbs), what clearly declares that the proposed helicopter with the proposed Helitak FT4500 is not limited to 8000 lbs.

Note:

The Federal Aviation Administration (FAA) is a United States government agency under the U.S. Department of Transportation responsible for the regulation, oversight, and safety of civil aviation in the United States and adjacent international waters. It coordinates tens of thousands of civil and military flights daily, Its primary mission is to ensure maximum safety and efficiency in air transportation and sets safety, technical, and environmental standards for both commercial and civilian airports. It issues licenses for pilots, air traffic controllers, and aircraft mechanics and certifies the aircraft before they can enter service. The FAA is a massive, U.S.- based national aviation employing over 40,000 staff (the EASA staff is 800 employees).

Requirement 2:

Please provide an official declaration from the manufacturer of the proposed helicopters or from an appropriate authority confirming that the externa! load limit of the airframe of 8000 lbs, stated in the Operator's Manual for Helicopter, in combination with the proposed Helitak FT4500 configuration and equipment, does not apply.

CLARIFICATION:

The official declaration confirming that the external load limit of the airframe of 8000 lbs, stated in the Operator's Manual for Helicopter (document Nr. 54- Flight Manual DE-TM 1-1520-237-10) does not apply In combination with the proposed Helitak FT4500 configuration and equipment is submitted in our tender file with the following document:

 

FAA APPROVED Rotorcraft Flight Manual for Helitak (FT4500) Fire Fighting Tank (document Nr. 55 in our tender file)

Issued by:           FEDERAL AVIATION ADMINISTRATION (FAA)

Los Angeled, California U.S.A.

Date of Approval: 22 October 2021

In this document (Page 1), it is declared that:

“This supplement must be attached to the applicable FAA Approved Rotorcraft Flight Manual when the aircraft is modified by the installation of Helitak (FT4500) Fire Fighting Tank in accordance with STC No. SR04416CH."

“The information contained herein supplements or supersedes the basic manual only in those areas listed herein. For limitations, procedures, and performance information not contained in this supplement, consult the basic Rotorcraft Flight Manual."

and following (Page 6):

“This Flight Manual Supplement contains operating limitations, normal operating procedures, and other essential information relevant to the UH60 rotorcraft with the HELITAK FT4500 fire tank installed."

Note:

The Supplemental Type Certificate (STC) is an official design approval issued by the Federal Aviation Administration (FAA) when an applicant receives permission to modify a previously type-certified aeronautical product. It legally approves a major modification or repair to an existing aircraft, engine, or propeller design by someone other than the original Type Certificate (TC) holder.

The Helitak FT4500 is approved on the type certificates for the following aircraft models; UH60A, EH60A, H60, HH60A, UH60L, S70, S70C S70A, S70M.

Confirmation by HELITAK FIRE FIGHTING EQUIPMENT PTY, LTD.:

In addition, referring to your request for the official declaration from the manufacturer, we also attach an official declaration from the manufacturer Helitak Fire Fighting Equipment Pty Ltd, Australia supported with the official document U1-1982 Rev B Helitak Fire Retardant Tank Structural Substantiation RELEASED" approved by the Federal Aviation Administration in the U.S. (FAA).

Based on this declaration, the maximum external load weight for the UH-60A/EH-6OA aircraft airframe is 10.02 kips (10,020 lbs / 4545 kg):

P = 10.02 kips Maximum carry weight for UH-60A rotorcraft with 1.1 factor to composite structure (Section 7,3 of the document)

In our tender (Form 10), we calculated with the maximum external load capacity of 4000 kg (8,818 lbs) what is a value 12,0% lower than the maximum external load weight approved by the FAA for this type of aircraft when using the Helitak FT4500 equipment.”

 

  Κατόπιν των πιο πάνω διευκρινίσεων, η Επιτροπή Αξιολόγησης, εκπόνησε την Συμπληρωματική Έκθεση Αξιολόγησης Ιουνίου 2026, όπου στην παράγραφο 4.1 αυτής, αναφέρονται τα εξής:-

«4.1. Επαναξιολόγηση της Τεχνικής Προσφοράς της HELI COMPANY s.r.o.

     4.1.1 Αναφορά στο SOP όπου θέτει ως ανώτερο εξωτερικό βάρος φορτίου του ελικοπτέρου (helicopter basic data) τις 8.000 Ibs ή τα 3628 κιλά.

Η Επιτροπή Αξιολόγησης με επιστολή της με ημερομηνία 19/5/2026 προς τον Οικονομικό Φορέα ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά με την αναφορά στο SOP που υπόβαλε με την προσφορά του, όπου θέτει ως ανώτερο εξωτερικό βάρος φορτίου του ελικοπτέρου (helicopter basic data) τις 8000 lbs ή τα 3628 κιλά και τη δήλωση του Οικονομικού Φορέα HELI COMPANY s.r.o στο Έντυπο 10 ότι το μέγιστο εξωτερικό βάρος που σηκώνουν τα ελικόπτερα είναι τα 4000 κιλά και που ακολούθως μειώνονται στα 3600 κιλά λόγω αφαίρεσης του βάρους της εξωτερικής δεξαμενής μεταφοράς νερού.

Ο Οικονομικός Φορέας με επιστολή του ημερομηνίας 25/5/2026 απάντησε ότι η τιμή των 8000 Ibs που αναφέρεται το SOP αφορά τον περιορισμό στο γάντζο μονής ανάρτησης από τον οποίο μεταφέρεται ο κάδος τύπου Bambi, όπου ολόκληρο το φορτίο κρέμεται εξολοκλήρου από τον κεντρικό γάντζο μεταφοράς εξωτερικού φορτίου.

Στην περίπτωση των προσφερόμενων ελικοπτέρων, αυτά είναι εξοπλισμένα με εξωτερική δεξαμενή μεταφοράς νερού, την HELITAK FT4500, η οποία χρησιμοποιεί σύστημα πολλαπλών προσδέσεων, το οποίο κατανέμει, το βάρος μεταξύ της περιοχής του κεντρικού γάντζου μεταφοράς φορτίου «Hook Well», και σε δύο πλαϊνά σημεία ανάρτησης (ESSS mounts) της ατράκτου.      

Σύμφωνα με τον Οικονομικό Φορέα η πιο πάνω κατανομή του βάρους μειώνει την ένταση από την περιοχή του κεντρικού γάντζου μεταφοράς φορτίου με αποτέλεσμα να επιτρέπει την μεταφορά μεγαλύτερου εξωτερικού φορτίου μέχρι και 4800 κιλά / 10582 λίβρες, σύμφωνα με τη τεχνική τεκμηρίωση και τις δομικές ικανότητες της HELITAK, το οποίο επιτρέπει τον ακόλουθο καταμερισμό του βάρους:                                                                                                                                                                                    

•    περιοχή κεντρικού γάντζου μεταφοράς φορτίου «Hook Well»: 3628 κιλά / 8000 λίβρες (75,6% του συνολικού βάρους της δεξαμενής)

•    δύο πλαϊνά σημεία ESSS: 1172κιλά / 2582 λίβρες (24,4% του συνολικού βάρους της δεξαμενής)

Ο Οικονομικός Φορέας σημείωσε ότι, όπως δήλωσε και στο Έντυπο 10, αποφάσισαν να μειώσουν το μέγιστο επιχειρησιακό όριο βάρους των προσφερόμενων ελικοπτέρων στις 4000 κιλά μετά από εσωτερική ανάλυση ρίσκων και για λόγους ασφαλείας για τις επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης στην Κύπρο.

Η Επιτροπή Αξιολόγησης αφού μελέτησε την πιο πάνω απάντηση του Οικονομικού Φορέα αποφάσισε όπως αποστείλει εκ νέου διευκρινιστικό ερώτημα με το οποίο να ζητά από τον Οικονομικό Φορέα να προσκομίσει βεβαίωση από τον κατασκευαστή των προσφερόμενων ελικοπτέρων ή από άλλη αρμόδια Υπηρεσία η οποία να βεβαιώνει ότι το μέγιστο εξωτερικό βάρος που μπορεί να μεταφέρει το ελικόπτερο με την χρήση της εξωτερικής δεξαμενής Helitak FT4500 και του λοιπού υποστηρικτικού εξοπλισμού (ESSS), δεν μειώνεται στις ~80ό6 λίβρες όπως αναφέρεται στο SOP.     

Ο Οικονομικός Φορέας ανταποκρίθηκε εντός των προκαθορισμένων προθεσμιών και με επιστολή του με ημερομηνία 16/6/2026, δήλωσε ότι τα επίσημα έγγραφα που βεβαιώνουν ότι μέγιστο βάρος εξωτερικού φορτίου των προσφερόμενων ελικοπτέρων όταν έχουν εγκατεστημένη την εξωτερική δεξαμενή Helitak FT4500 δεν περιορίζεται στις 8000 λίβρες, έχουν υποβληθεί με την αρχική προσφορά και είναι τα δύο πιο κάτω έγγραφα:

 

SUPPLEMENTAL TYPE CERTIFICATE, Number: SR04461CH

Το συγκεκριμένο έγγραφο πιστοποιεί ότι οι αλλαγές που έγιναν στα προσφερόμενα ελικόπτερα έχουν εγκριθεί και πληρούν της απαιτήσεις αεροπλοϊμότητας του Μέρους 29 των Ομοσπονδιακών Κανονισμών Αεροπορίας των ΗΠΑ.

 

FΑΑ APPROVED Rotorcraft Flight Manual for Helitak (FT 4500) Fire Fighting Tank.

Στο συγκεκριμένο έγγραφο, το οποίο είναι εγκεκριμένο από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (Federal Aviation Administration (FAA)), στο μέρος 8.2, δίνεται παράδειγμα από το Weight & Balance Sheet για τα ελικόπτερα UH-60A, στο οποίο παρουσιάζεται ότι η δυνατότητα μεταφοράς εξωτερικού φορτίου των προτεινόμενων ελικοπτέρων όταν έχουν εγκατεστημένη την εξωτερική δεξαμενή Helitak FT4500 ανέρχεται στις 9377 λίβρες και με αυτό το τρόπο υποδεικνύεται ότι ο περιορισμός που αναφέρεται στο SOP για τις 8000 λίβρες δεν υφίσταται.

 

4.1.2 Καταγραφή στο ΟΜΗ (Operator’s Manual for Helicopter) που αναφέρει ως ανώτερο βάρος φορτίου (maximum cargo weight) τις 8000lbs με τη σημείωση της παραγράφου 5.17 ότι δεν μπορεί να γίνει υπέρβαση του εξωτερικού ορίου βάρους της ατράκτου (airframe)

Η Επιτροπή Αξιολόγησης με επιστολή της με ημερομηνία 19/5/2026 προς τον Οικονομικό Φορέα ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά με την αναφορά στο ΟΜΗ που υπόβαλε με την προσφορά του όπου θέτει ως ανώτερο βάρος φορτίου (maximum cargo weight) τις 8000lbs με τη σημείωση της παραγράφου 5.17 ότι δεν μπορεί να γίνει υπέρβαση του εξωτερικού ορίου βάρους της ατράκτου (airframe).

 

Ο Οικονομικός Φορέας με επιστολή του ημερομηνίας 25/5/2026 απάντησε ότι ο περιορισμός που αναφέρεται στην παράγραφο 5,17 εφαρμόζεται αποκλειστικά σε επιχειρήσεις όπου ο γάντζος μεταφοράς φορτίου χρησιμοποιείται ως σημείο μονής ανάρτησης. Σημειώνει επίσης, ότι σύμφωνα με το Rotorcraft Flight Manual Supplement for the Helitak FT4500, οι επιχειρήσεις με γάντζο μεταφοράς-εξωτερικού φορτίου δεν είναι δυνατές όταν είναι εγκατεστημένη στο ελικόπτερο η εξωτερική δεξαμενή Helitak FT4500. Επιπρόσθετα αναφέρει ότι τα σημεία στήριξης για την εξωτερική δεξαμενή Helitak FT4500 δεν είναι τα ίδια σημεία στήριξης με αυτά που χρησιμοποιούνται για την μεταφορά φορτίου με συμβατικό γάντζο μονής ανάρτησης (για παράδειγμα, για τον κάδο τύπου Bambi), και ότι δεν χρησιμοποιούν κανέναν από τους προαναφερθέντες γάντζους φορτίου όταν η εξωτερική δεξαμενή Helitak είναι εγκατεστημένη στα προσφερόμενα ελικόπτερα.

 

Επομένως, σύμφωνα με τον Οικονομικό Φορέα, ο περιορισμός που αναφέρεται στο ΟΜΗ (Operator's Manual for Helicopter) ότι δεν μπορεί να γίνει υπέρβαση του εξωτερικού ορίου βάρους της ατράκτου (airframe), δεν ισχύει για τη διαμόρφωση της εξωτερικής δεξαμενής Helitak και το συνολικό δομικό όριο της ατράκτου είναι οι 22000 λίβρες για τον τύπο ελικοπτέρου UH-60A (ή υψηλότερο στις διάφορες διαμορφώσεις) σύμφωνα με το προαναφερθέν εγχειρίδιο.

 

Η Επιτροπή Αξιολόγησης αφού μελέτησε την πιο πάνω απάντηση του Οικονομικού Φορέα αποφάσισε όπως αποστείλει εκ νέου διευκρινιστικό ερώτημα με το οποίο να ζητά από τον Οικονομικό Φορέα να προσκομίσει βεβαίωση από τον κατασκευαστή των προσφερόμενων ελικοπτέρων ή από άλλη αρμόδια Υπηρεσία η οποία να βεβαιώνει ότι το όριο για το μέγιστο εξωτερικό βάρος της ατράκτου στις 8000 λίβρες, δεν ισχύει όταν γίνεται χρήση της εξωτερικής δεξαμενής Helitak FT4500 και του λοιπού υποστηρικτικού εξοπλισμού (ESSS).

 

Ο Οικονομικός Φορέας ανταποκρίθηκε εντός των προκαθορισμένων προθεσμιών και με επιστολή του με ημερομηνία 16/6/2026, δήλωσε ότι το επίσημο έγγραφο που βεβαιώνει ότι ο περιορισμός των 8000 λιβρών στο εξωτερικό βάρος της ατράκτου δεν εφαρμόζεται όταν υπάρχει εγκατεστημένη η εξωτερική δεξαμενή Helitak FT4500, είναι το FAA APPROVED Rotorcraft Flight Manual for Helitak (FT 4500) Fire Fighting Tank.

Στο συγκεκριμένο έγγραφο, το οποίο είναι εγκεκριμένο από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ και είχε υποβληθεί με την αρχική προσφορά του Οικονομικού Φορέα, στη σελίδα 1 δηλώνονται τα εξής:

“This supplement must be attached to the applicable FAA Approved Rotorcraft Flight Manual when the aircraft is modified by the installation of Helitak (FT4500) Fire Tank in accordance with STC No. SR04416CH”.

"The information contained herein supplements or supersedes the basic manual only those areas listed herein. For limitations, procedures, and performance information not contained in this supplement, consult the basic Rotorcraft Flight Manual."

 

Στη σελίδα 6, του ίδιου εγγράφου αναφέρεται “This Flight Manual Supplement contains operating limitations, normal operating procedures, and other essential information relevant to the UH60 rotorcraft with the HELITAK FT4500 fire tank installed." και στη συνέχεια αναφέρονται τα εξής: “For further information and/or clarification, contact the Manufacturer.” με τον κατασκευαστή που δηλώνεται να είναι η «Helitak Fire Fighting Equipment Pty Ltd». Ως εκ τούτου, το αρμόδιο όργανο για παροχή πληροφοριών και διευκρινήσεων στην περίπτωση όπου στα ελικόπτερα είναι εγκατεστημένη η εξωτερική δεξαμενή HELITAK FT45Q0, είναι η κατασκευάστρια εταιρεία της εξωτερικής δεξαμενής, δηλαδή η Helitak Fire Fighting Equipment Pty Ltd.

 

Επιπρόσθετα, ο Οικονομικός Φορέας, επισύναψε επιστολή από την κατασκευάστρια εταιρεία της εξωτερικής δεξαμενής HELITAK FT4500 στην μεταξύ άλλων βεβαιώνεται ότι ο περιορισμός στο μέγιστο εξωτερικό βάρος που μπορούν να μεταφέρουν τα προσφερόμενα ελικόπτερα είναι οι 10200 λίβρες, γεγονός το οποίο επιτρέπει να χρησιμοποιηθεί η εξωτερική δεξαμενή στο μέγιστο βαθμό.

 

Προς τεκμηρίωση των πιο πάνω η κατασκευάστρια εταιρεία απέστειλε το έγγραφο “U1-1982 Rev Β Helitak Fire Reductant Tank Structural Substantiation RELEASED”. Στο συγκεκριμένο έγγραφο, στο μέρος 7.3 «Helitak FT4500 Loads» αναφέρεται το μέγιστο βάρος μεταφοράς των προσφερόμενων ελικοπτέρων στις 10200 λίβρες (10.02 kips).

 

Η Επιτροπή Αξιολόγησης, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, κρίνει ότι, τεκμηριώνεται η δήλωση στο Έντυπο 10, ότι δηλαδή τα προσφερόμενα ελικόπτερα μπορούν να μεταφέρουν εξωτερικό φορτίο 4000 κιλών, αφού από τα στοιχεία που υπέβαλε ο Οικονομικός Φορέας βεβαιώνεται ότι με την εγκατάσταση της εξωτερικής δεξαμενής μεταφοράς νερού Helitak FT4500 στα προσφερόμενα ελικόπτερα, δεν εφαρμόζονται οι περιορισμοί των 8000 λιβρών που αναφέρονται στα έγγραφα SOP (Standard Operating Procedures Firefighting Flights Using UH- 60/S-70) και OMH (Operator’s Manual for Helicopter).

 

Καταλήγοντας, η Επιτροπή Αξιολόγησης αποφάσισε όπως, η βαθμολογία να παραμένει ως είχε στην αρχική αξιολόγηση, υπολογισμένη στη μεταφορική δυνατότητα των 3600 λίτρων νερού, όπως δήλωσε με την προσφορά του ο Οικονομικός Φορέας HELI COMPANY s.r.o.».

 

  Το Συμβούλιο Προσφορών, κατά τη συνεδρία του ημερομηνίας 26.6.2026, αφού διευκρίνισε την λήψη απόφασης από το Υπουργικό Συμβούλιο ημερομηνίας 24.6.2026 για ανανέωση της ισχύος των προσφορών μέχρι τις 8.1.2027, ζήτησε από την Επιτροπή Αξιολόγησης την υποβολή συμπληρωματικής έκθεσης λόγω κάποιων τυπογραφικών λαθών και μη υπογραφής συγκεκριμένων πρακτικών από τα μέλη της Επιτροπής. Η Συμπληρωματική έκθεση υπεβλήθη και κατά τη συνεδρία ημερομηνίας 9.7.2026, το Συμβούλιο Προσφορών αποφάσισε την κατακύρωση του διαγωνισμού στο ενδιαφερόμενο μέρος, για το ποσό των €14.220.000,00 πλέον Φ.Π.Α.

 

  Η γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού, έλαβε χώρα την ίδια μέρα, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη δηλωθείσα ηλεκτρονική διεύθυνση των προσφερόντων.

  Στις 24.7.2026, η αιτήτρια καταχώρισε την υπό κρίση προσφυγή. Την ίδια μέρα, καταχώρησε και μονομερή αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος αναστολής εκτέλεσης της προσβαλλόμενης απόφασης, διάταγμα το οποίο χορηγήθηκε μονομερώς, ενώ στις 27.7.2026 που το διάταγμα ορίστηκε επιστρεπτέο, κατέστη οριστικό με τη συγκατάθεση, τόσο της πλευράς της Αναθέτουσας Αρχής, όσο και το ενδιαφερόμενου μέρους, αφού συμφωνήθηκε όπως δοθούν σύντομα χρονοδιαγράμματα.

 

  Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών, συμμορφώθηκαν πλήρως με τις σύντομες προθεσμίες που δόθηκαν για την καταχώριση των πολύ εμπεριστωμένων και λεπτομερών γραπτών τους αγορεύσεων.

 

  Οι ευπαίδευτες συνήγοροι της αιτήτριας, αφού κάνουν αναφορά στο εκτενές ιστορικό που καλύπτει τον υπό κρίση διαγωνισμό, προωθούν ισχυρισμούς παράβασης δεδικασμένου, κατάχρησης εξουσίας, υπέρβασης ακραίων ορίων της διακριτικής ευχέρειας, πλάνης περί τα πράγματα, αλλά και ανεπαρκούς αιτιολογίας, ισχυρισμοί που αναπτύσσονται και αναλύονται μαζί.

  Τόνισαν πως το επίμαχο ζήτημα, άπτεται του μέγιστου εξωτερικού βάρους που μπορούσαν να σηκώσουν τα προσφερόμενα από το ενδιαφερόμενο μέρος ελικόπτερα. Κατά τις εισηγήσεις, από τα όσα καταγράφονταν στα εγχειρίδια των τεχνικών χαρακτηριστικών και πιστοποιητικά που υποβλήθηκαν, αυτό ήταν μικρότερο από το βάρος που δηλώθηκε με το Έντυπο 10 στην προσφορά του ενδιαφερόμενου μέρους.

 

  Σύμφωνα με τις εισηγήσεις, το ενδιαφερόμενο μέρος με την προσφορά του κατά τον υπολογισμό της μέγιστης μεταφορικής ικανότητας νερού των προσφερόμενων ελικοπτέρων, προέβη σε ρητή δήλωση σε σχέση με τον περιορισμό αναφορικά με το μέγιστο βάρος ανύψωσης των εξωτερικών γάντζων των προσφερόμενων ελικοπτέρων, δηλώνοντας στο Έντυπο 10 ότι αυτό ανέρχεται στα 4.000 Kg[1]. Κατά τις θέσεις της αιτήτριας, αυτή η δήλωση δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα κι η ίδια η Αναθέτουσα Αρχή, εσφαλμένα αποδέχθηκε τις διευκρινίσεις που δόθηκαν από το ενδιαφερόμενο μέρος, αγνοώντας όλες τις αντίθετες καταγραφές και παραπομπές που γίνονταν στα έγγραφα που κατατέθηκαν με την προσφορά του.

 

  Και ειδικότερα, σύμφωνα με την αιτήτρια, στην προσφορά του ενδιαφερόμενου μέρους, υπάρχουν τρία έγγραφα που καταδεικνύουν το εσφαλμένο της δήλωσης του ενδιαφερόμενου μέρους στο Έντυπο 10, περί δυνατότητας ανύψωσης των προσφερόμενων ελικοπτέρων τύπου UH-60A, μέγιστου εξωτερικού φορτίου 4.000 Kg, παρά μόνον, δυνατότητας ανύψωσης μέγιστου βάρους εξωτερικού φορτίου 3.268 Kg (8.000 lbs):

α) το Operator’s Manual for Helicopter, Utility Tactical Transport UH-60A, UH-60L, EH-60A (στο εξής “OMH”),

β) το Standard Operating Procedures Firefighting Flights Using UH-60/S-70 in Cyprus (στο εξής “SOP”) και

γ) το έντυπο Rotorcraft Flight Manual for Installation of Helitak (FT4500) Fire Fighting Tank for EH-60A, UH-60A (στο εξής “RFM”).

 

  Σε σχέση με το OMH, παραπομπή γίνεται στην παράγραφο 5.17 CARGO HOOK WEIGHT LIMITATION NOTE, στην οποία καταγράφεται πως “The external load limit of the airframe shall not be exceeded when using either cargo hook (P/N 70800-02503-111 or P/N 70800-02503-113)”. Σύμφωνα με την εισήγηση, η εν λόγω καταγραφή πιστοποιεί τα όρια του εξωτερικού φορτίου του ίδιου του ελικοπτέρου και όχι απλώς του γάντζου, καθορίζοντας πως όποιος γάντζος φορτίου και να εγκατασταθεί στο ελικόπτερο, δεν θα πρέπει να γίνεται υπέρβαση του ορίου του εξωτερικού φορτίου της ατράκτου, το οποίο αποτελεί το ανώτατο όριο για κάθε επιχείρηση εξωτερικού φορτίου, που για το προσφερόμενο ελικόπτερο, το όριο αυτό είναι οι 8.000 lbs (3.628 Kg). Τούτο, όποιος τύπος εξωτερικού γάντζου και να χρησιμοποιηθεί, όποιο άλλο μηχάνημα ή εξοπλισμός ESSS mounts (External Stores Support System), το όριο αυτό που αφορά το εδώ προσφερόμενο ελικόπτερο UH-60A, δεν αλλάξει και δεν υφίσταται κανένα άλλο μεγαλύτερο όριο εξωτερικού φορτίου.

 

  Υποβάλλει η αιτήτρια πως οι ίδιοι περιορισμοί επαναλαμβάνονται και στο SOP, όπου στη σελίδα 13, υπό παράγραφο 2.1 αναφέρεται “Helicopter basic data […] Maximum external load weight 8,000 lbs/3628 Kg”, αναφορά που γίνεται και πάλι στο μέγιστο εξωτερικό φορτίο του ελικοπτέρου.

 

  Οι ίδιοι περιορισμοί, κατά τις εισηγήσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων της αιτήτριας, επαναλαμβάνονται και στο RFM, το οποίο αφορά την εγκατάσταση της δεξαμενής Helitak που περιλαμβάνεται στα προσφερόμενα ελικόπτερα, όπου αναφέρεται στην παράγραφο 7 “Weight and Balance Evaluation […] 7.3. Flight Manual Limitations, Maximum Weight Limitation […] Cargo Hook Weight Limitation: For UH-60A & EH-60A rotorcraft, the maximum weight that may be suspended from the cargo hook is limited to 8.000 pounds”.  

 

  Τονίζεται από την αιτήτρια πως στο συγκεκριμένο έγγραφο που αφορά την εγκατάσταση της δεξαμενής Helitak (εξωτερικού ντεποζίτου) γίνεται αναφορά στα “ESS Mounts (External Stores Support System) With the use of the Rear/Lower ESSS mounts to carry the tank load (24.4%), the Hook only has to support 75.6% of the entire tank Load”.

  Με αναφορά στα δύο διευκρινιστικά ερωτήματα που υπέβαλε η Επιτροπή Αξιολόγησης προς το ενδιαφερόμενο μέρος, υποστηρίζει πως δεν δόθηκε απάντηση, αλλά το τελευταίο αρκέστηκε να υποβάλει επιλεκτικές και αποσπασματικές παραπομπές. Καμία αναφορά γίνεται στο όριο των 4.000 Kg που δηλώθηκε στο Έντυπο 10, αφού κανένα τεχνικό φυλλάδιο υποβλήθηκε που να τεκμηριώνει την πιο πάνω αναφορά. Αντιθέτως, κατά τις εισηγήσεις, το ενδιαφερόμενο μέρος στις απαντήσεις του, περιορίστηκε να αναφερθεί στην αποφόρτιση του βάρους του εξωτερικού γάντζου του ελικοπτέρου, εισηγούμενο πως με την χρήση του συστήματος αυτού, δεν ισχύει ο περιορισμός των 8.000 λιβρών. Κατά τις εισηγήσεις, σύμφωνα με το δεδικασμένο, το ζήτημα δεν αφορούσε το βάρος που μπορούσε να σηκώσει ο εξωτερικός γάντζος, αλλά το μέγιστο εξωτερικό βάρος που μπορούσε να σηκώσει το ίδιο το ελικόπτερο.

 

  Η αιτήτρια προβαίνει σε σχολιασμό των δύο εγγράφων στα οποία αναφέρεται το ενδιαφερόμενο μέρος για να τεκμηριώσει τη δήλωση που υπέβαλε με το Έντυπο 10[2]. Αφενός στο έντυπο “Supplemental type certificate”, το οποίο αφορά την εγκατάσταση της δεξαμενής Helitak FT4500 και όχι την αλλαγή του καθορισμένου ορίου του μέγιστου εξωτερικού βάρους που μπορούσε να σηκώσει το ελικόπτερο, όπου πουθενά δεν αναφέρεται οτιδήποτε ή και οποιαδήποτε αλλαγή. Αφετέρου, στο έντυπο “FAA APPROVED ROTORCRAFT FLIGHT MANUAL SUPPLEMENT TO THE ROTORCRAFT FLIGHT MANUAL FOR THE INSTALLATION OF HELITAK (FT4500)”, ουδόλως καταργείται ο ρητός όρος και περιορισμός που καθορίζεται στα εγχειρίδια του προτεινόμενου ελικοπτέρου, αφού αναφέρονται τα εξής:

“The information contained herein supplements or supersedes the basic manual only in those areas listed herein. For limitations, procedures, and performance information not contained in this supplement, consult the basic Rotorcraft Flight manual”.

 

  Και καταλήγει πως τυχόν αντικατάσταση ή κατάργηση οποιουδήποτε περιορισμού του βασικού εγχειριδίου, αυτό θα πρέπει να γίνεται ρητώς. Ομοίως, υποδεικνύεται κι η αναφορά που γίνεται στη σελίδα 8 του εν λόγω εγγράφου:

“Operating Limitations

1.1 Applicability

[…]

All other limitations are as specified in the basic ROTORCRAFT FLIGHT MANUAL (RFM) and as specified in the other relevant supplements […]

1.3. Weight and C.G. Limitations, There are no changes to the Weight and C.G. Limitations presented in the RFM.

[…]

7.3 Flight manual limitations

[…] Maximum weight limitation

Maximum take off and landing weight for the UH-60A & EH-60A rotorcraft is 20.000 pounds

[…] Cargo hook weight limitation

For UH-60A & EH-60A rotorcraft, the maximum weight that may be suspended from the cargo hook is limited to 8.000 pounds

ESSS Mounts (external store support system)

With the use of the Rear/Lower ESSS Mounts to carry some of the tank load (24.4%) the hook only has to support 75.6% of the entire tank load”.

 

  Όμοιες παραπομπές γίνονται από την αιτήτρια και στην παράγραφο 8.2 του δεύτερου αυτού εγγράφου, υπό τίτλο:

“Weight & Balance sheet (EXAMPLE)

TABLE

[…] NOTE

Sample Weight & Balance Calculation

Ref to UH-60A flight manual for the weight and balance limitations”.

 

  Και όλα αυτά, προκειμένου να τονίσει πως κανένα έγγραφο δεν απαντά που προβλέπεται ρητή τροποποίηση του περιορισμού των 8.000 λιβρών. Η Επιτροπή Αξιολόγησης, παρότι ζήτησε έγγραφα που να τεκμηριώνουν την αλλαγή αυτού του περιορισμού από τον ίδιο τον κατασκευαστή των προσφερόμενων ελικοπτέρων, εντούτοις αποδέχθηκε έγγραφα που δεν προέρχονταν από τον κατασκευαστή και που δεν αφορούσαν το μοναδικό επίδικο ζήτημα σε σχέση με τον περιορισμό του μέγιστου εξωτερικού φορτίου.

 

  Τονίζεται, τέλος, εκ μέρους της αιτήτριας, πως παραμένει αναντίλεκτο ότι σύμφωνα με τα σχετικά εγχειρίδια, τα προσφερόμενα ελικόπτερα έχουν συγκεκριμένους περιορισμούς ως προς το μέγιστο βάρος του εξωτερικού φορτίου που μπορούν να μεταφέρουν, κάτι που το Δικαστήριο είχε ήδη διαπιστώσει στις προηγούμενες ακυρωτικές αποφάσεις και που και πάλιν, από τις διευκρινίσεις που προσκομίστηκαν, δεν τεκμηριώθηκε το αντίθετο ή το δηλωθέν επί του Εντύπου 10.

 

  Αντίθετες υπήρξαν οι θέσεις της ευπαιδεύτου συνηγόρου της Δημοκρατίας. Στα πλαίσια της γραπτής της αγόρευσης, ήγειρε ζήτημα έλλειψης εννόμου συμφέροντος της αιτήτριας να εγείρει και να προωθήσει την προσφυγή της. Αυτό, λόγω του ότι διαπιστώθηκε από την Αναθέτουσα Αρχή, πως η αιτήτρια δεν παρέτεινε την ισχύ της προσφοράς της.

 

  Με παραπομπή στον όρο 7.3 του Τόμου Α των εγγράφων του διαγωνισμού και τον Κανονισμό 36 της Κ.Δ.Π. 201/2007 υποστήριξε πως, καίτοι της ζητήθηκε μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ημερομηνίας 15.5.2026 η ανανέωση της ισχύος της προσφοράς της και δόθηκε, προς τούτο, χρονικό περιθώριο μέχρι τις 25.5.2026, η αιτήτρια δεν ανταποκρίθηκε και συνεπώς, η προσφορά της έληξε στις 8.7.2026.

  Υποβάλλεται πως η ηλεκτρονική διεύθυνση στην οποία απεστάλη το ηλεκτρονικό μήνυμα, είναι αυτή που χρησιμοποιήθηκε και για σκοπούς προηγούμενης ανανέωσης της προσφοράς, όσο και για την γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων της επίδικης επανεξέτασης, στις 9.7.2026, ηλεκτρονικό μήνυμα που έλαβαν και καταχώρισαν την υπό κρίση προσφυγή.

 

  Κατά τις εισηγήσεις της ευπαιδεύτου συνηγόρου των καθ’ ων η αίτηση και με παραπομπή στις Α.Ε. 137/2014, Δημοσθένους ν. Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, ημερομηνίας 7.6.2021 και Κοινοπραξία Alterra ν. Δημοκρατίας, υπόθ. αρ. 1134/2005, ημερομηνίας 19.3.2007, η ίδια η αιτήτρια επέλεξε να αποκόψει τον ειδικό νομικό δεσμό που την συνδέει με την προσβαλλόμενη απόφαση, καθότι η διατήρηση μίας προσφοράς σε ισχύ, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ύπαρξη του απαιτούμενου εννόμου συμφέροντος, αλλιώς θεωρείται ότι εγκαταλείπει τον διαγωνισμό. Όμοια παραπομπή έγινε και στην υπόθ. αρ. 1252/2019, ΑΗΚ ν. Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, ημερομηνίας 4.9.2024 και στην υπόθ. αρ. 272/2015, Cybarco Ltd κ.ά. ν. Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, ημερομηνίας 31.1.2019.

 

  Άνευ βλάβης της προαναφερόμενης προδικαστικής ένστασης, υποβάλλεται η θέση πως η κρίση της αναθέτουσας αρχής επί τεχνικών θεμάτων, είναι ανέλεγκτη, εκτός εάν υπάρχει πλάνη περί τα πράγματα, περί το νόμο, ή όπου η διοίκηση έχει υπερβεί τα ακραία όρια της διακριτικής της ευχέρειας, ή είναι αναιτιολόγητη. Κατά τις εισηγήσεις, η Αναθέτουσα Αρχή εξέτασε δεόντως τις αντιφάσεις μεταξύ των εγχειριδίων SOP και OMH και του Εντύπου 10 σε σχέση με το ζήτημα του μέγιστου φορτίου που μπορούν να σηκώσουν τα προτεινόμενα από το ενδιαφερόμενο μέρος ελικόπτερα, προς συμμόρφωση με την τελευταία ακυρωτική απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθ. αρ. 1386/2025 και πως υπήρξε πλήρης συμμόρφωση με το ακυρωτικό αποτέλεσμα.

 

  Η εξέταση των αντιφάσεων, έλαβε χώρα μετά από διευκρινίσεις που ζητήθηκαν και δόθηκαν επί του συγκεκριμένου ζητήματος κατά το στάδιο της επανεξέτασης, όπου βάσει των απαντήσεων που δόθηκαν από το ενδιαφερόμενο μέρος, διαπιστώθηκε πως οι περιορισμοί που καταγράφονταν στα εγχειρίδια SOP και OMH, δεν εφαρμόζονταν όταν τα προσφερόμενα ελικόπτερα χρησιμοποιούν την εξωτερική δεξαμενή μεταφοράς νερού Helitak FT 4500 κατά τις επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης. Αναφέρει, η Αναθέτουσα Αρχή, πως το εγχειρίδιο SOP που υπέβαλε το ενδιαφερόμενο μέρος, εφαρμόζεται στις περιπτώσεις που για τις επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης, χρησιμοποιείται κάδος τύπου Bambi Bucket που είναι συνδεδεμένος σε σημείο μονής ανάρτησης, κρεμασμένο από ένα κεντρικό γάντζο μεταφοράς εξωτερικού φορτίου, σε αντίθεση με την εδώ προκείμενη περίπτωση, όπου οι επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης γίνονται με τη χρήση εξωτερικής δεξαμενής μεταφοράς νερού, που συνδέεται από πολλαπλά σημεία σύνδεσης και όχι από ένα, με αποτέλεσμα να κατανέμεται το βάρος και να αποφορτίζεται ο κεντρικός γάντζος μεταφοράς εξωτερικού φορτίου και επομένως, δεν ισχύει, κατά τις εισηγήσεις, ο περιορισμός των 8000 λιβρών ή 3628 κιλών που αναφέρονται στο προαναφερόμενο εγχειρίδιο, σύμφωνα και με το RFM.

 

  Τα ίδια, κατά τις εισηγήσεις, ισχύουν και στην περίπτωση του ΟΜΗ, ότι ο περιορισμός της μη δυνατότητας υπέρβασης του εξωτερικού ορίου βάρους της ατράκτου (airframe), δεν ισχύει για τη διαμόρφωση της εξωτερικής δεξαμενής Helitak και το συνολικό δομικό όριο της ατράκτου είναι οι 22.000 λίβρες για τον τύπο του προτεινόμενου ελικοπτέρου, λόγω της χρήσης συστήματος πολλαπλών προσδέσεων το οποίο κατανέμει το βάρος, μεταξύ της περιοχής του κεντρικού γάντζου μεταφοράς φορτίου, στα δύο πλαϊνά σημεία ανάρτησης, τα ESSS Mounts, της ατράκτου, κάτι το οποίο μειώνει την ένταση και επιτρέπει μεταφορά μεγαλύτερου εξωτερικού φορτίου μέχρι και 4.800 κιλά (10582 λίβρες).  

 

  Υποβάλλεται η θέση πως το αρμόδιο όργανο για παροχή πληροφοριών σε σχέση με την εγκατάσταση της εξωτερικής δεξαμενής, είναι η ίδια η κατασκευάστρια εταιρεία, επιστολή της οποίας δόθηκε από το ενδιαφερόμενο μέρος προς την Αναθέτουσα Αρχή στην οποία βεβαιώνεται πως ο περιορισμός στο μέγιστο εξωτερικό βάρος που μπορούν να μεταφέρουν τα ελικόπτερα, είναι 10200 λίβρες.

 

  Αποτελεί θέση της Αναθέτουσας Αρχής πως από τις διευκρινίσεις που ζητήθηκαν και δόθηκαν από το ενδιαφερόμενο μέρος τεκμηριώνεται η δήλωση που γίνεται επί του Εντύπου 10 στην οποία αναφέρεται ως μέγιστη μεταφορική ικανότητα των ελικοπτέρων τα 4000 κιλά.

 

  Τα ίδια επαναλαμβάνονται και από τους ευπαίδευτους συνηγόρους που εμφανίστηκαν στη διαδικασία για το ενδιαφερόμενο μέρος. Αφού επαναλαμβάνουν τις εισηγήσεις περί έλλειψης εννόμου συμφέροντος της αιτήτριας να προωθήσει την προσφυγή της, λόγω παράλειψης ανανέωσης της προσφοράς της, επί της ουσίας, εισηγούνται πως ο περιορισμός του ορίου του εξωτερικού φορτίου της ατράκτου, δεν ισχύει στην περίπτωση των προσφερόμενων ελικοπτέρων που έχουν εγκατεστημένη τη δεξαμενή Helitak. Και αυτό, κατά τις θέσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων του ενδιαφερόμενου μέρους, διότι με το RFM και τη μελέτη της Helitak, αίρεται ο περιορισμός των 8.000 λιβρών, κατ’ εφαρμογή και της κατανομής του βάρους από πολλαπλά σημεία ανάρτησης και όχι από ένα μόνο σύστημα.

 

  Αναφορά έγινε και στη δομική μελέτη της Helitak στην οποία παρέπεμψε το ενδιαφερόμενο μέρος κατά την αναζήτηση των διευκρινίσεων, με την οποία παρέπεμψε την Αναθέτουσα Αρχή στο “Supplemental Type Certificate” της FAA. Η εν λόγω μελέτη, καταρτίστηκε από τον κατασκευαστή της Helitak, κάνοντας αναφορά στην πιστοποίηση της τροποποίησης του ελικοπτέρου με την εγκατάσταση της εξωτερικής δεξαμενής, στον τρόπο με τον οποίο αυτή στηρίζεται στο ελικόπτερο, καθώς και στα φορτία που δέχονται τα σημεία σύνδεσης, τον γάντζο, τα ESSS Mounts, τα φορτία της FT4500 και της δυναμικότητα της στήριξής της στο ελικόπτερο. Υποβάλλεται η θέση πως ο περιορισμός των 8.000 λιβρών πρέπει να εξετάζεται και να διαβάζεται μαζί με τις υπόλοιπες ενότητες της μελέτης και όχι μεμονωμένα.

 

  Κατά τρίτον, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι του ενδιαφερόμενου μέρους, κάνουν αναφορά και στα έγγραφα πιστοποίησης της εγκατάστασης της Helitak FT4500 με το “Supplemental Type Certificate” της FAA, το οποίο περιέχει τις οδηγίες και τους περιορισμούς για την χρήση της εν λόγω εγκατάστασης, τα οποία εξέτασε η Αναθέτουσα Αρχή σε συνάρτηση με την μελέτη και τις διευκρινίσεις που δόθηκαν από το ενδιαφερόμενο μέρος στις 15.6.2026, καταλήγοντας ευλόγως πως αποδέχεται τη δήλωση που υπεβλήθη με το Έντυπο 10, ήτοι τη δήλωση των 4.000 κιλών. Υποβάλλεται η θέση πως το RFM θα πρέπει να διαβάζεται μαζί με το βασικό εγχειρίδιο OMH και πως το πρώτο συμπληρώνει ή αντικαθιστά το δεύτερο στους τομείς που ρυθμίζει  και επομένως, για τη διαμόρφωση με τη δεξαμενή Helitak εφαρμόζονται οι ειδικές αυτού πρόνοιες.

 

  Καταληκτικά, υποβάλλεται πως η Αναθέτουσα Αρχή συνεκτίμησε ορθά τη μελέτη και τα έγγραφα πιστοποίησης που υπέβαλε το ενδιαφερόμενο μέρος.

 

  Στην απαντητική γραπτή αγόρευση των ευπαιδεύτων συνηγόρων της αιτήτριας, πέραν της επανάληψης των αρχικών τους θέσεων, απαντούν στο ζήτημα της εγερθείσας προδικαστικής ένστασης περί ελλείψεως εννόμου συμφέροντος να εγείρουν και να προωθήσουν την υπό εκδίκαση προσφυγή. Με παραπομπή στις Ε.Δ.Δ. 66/2017, ΑΗΚ ν. P.A.G. Constructions Ltd, ημερομηνίας 14.12.2023, υπόθ. αρ. 537/2009 Χατζηγεωργίου ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 31.3.2011, και υπόθ. αρ. 1411/2018 UCC United Cleaning (Cyprus) Ltd ν. Κοινοτικού Συμβουλίου Αγίου Τύχωνα, ημερομηνίας 23.6.2023, υπέδειξαν πως αφ’ ης στιγμής η αιτήτρια εξασφάλισε δύο ακυρωτικές αποφάσεις υπέρ της, δικαιούται σε δικαστική κρίση της νομιμότητας της απόφασης που λήφθηκε κατά τη διαδικασία της επανεξέτασης, ακόμα και εάν δεν θα εκτελέσει στην πράξη το έργο, έτσι ώστε να δύναται να διεκδικήσει αποζημιώσεις με τα κατάλληλα δικονομικά μέτρα, στη βάση του Άρθρου 146.6 του Συντάγματος.

 

  Βάσει των όσων έχουν αναφερθεί πιο πάνω, αναδύεται ως ζήτημα που θα πρέπει να εξεταστεί κατά προτεραιότητα, η προδικαστική ένσταση που ήγειρε η πλευρά της Δημοκρατίας και του ενδιαφερόμενου μέρους, σε ό,τι αφορά το έννομο συμφέρον της αιτήτριας να προωθήσει την προσφυγή της, λόγω της μη ανανέωσης της προσφοράς της, εκκρεμούσης της διαδικασίας επανεξέτασης για την κατακύρωση του διαγωνισμού.

 

  Όπως αναφέρθηκε, ο επίδικος διαγωνισμός προκηρύχθηκε στις 12.11.2024, θέτοντας ως τελευταία ημερομηνία υποβολής των προσφορών την 20.12.2024, ημερομηνία που παρατάθηκε μέχρι τις 9.1.2025. Βάσει του όρου 2.16 του “Part A: Instructions to Economic Operators “Period of Validity of Tenders”, η περίοδος ισχύος των προσφορών ήταν για 6 μήνες από την τελευταία ημερομηνία υποβολής των προσφορών. Δηλαδή, η πρώτη περίοδος για την οποία ίσχυαν οι προσφορές ήταν μέχρι τις 9.7.2025.

 

  Υπήρχε ρητός όρος στα έγγραφα του διαγωνισμού, ο όρος 7.3 “Period of validity”, και συγκεκριμένα ο όρος 7.3.2 στον οποίο αναφέρονται τα εξής:-

“7.3. Period of validity

1. […]

2. The validity of Tenders may be extended, if requested by the Contracting Authority, in accordance with the Regulation.

3. Should the issue of extension of the validity of the Tenders arise, the Contracting Authority shall address a written question to the tenderers prior their expiry date, as to whether they accept the extension for a specific of time. The tenders must reply within the period specified by the Contracting Authority and if they refuse to extend the validity of their Tenders, such Tenders shall be rejected as inadmissible”.[3]

 

  Στον όρο 3.1 του Part A των εγγράφων του διαγωνισμού, υπό τίτλο “Legal Framework” και συγκεκριμένα στον όρο 3.1.1(b), αναφέρεται πως εφαρμόσιμες στον εν λόγω διαγωνισμό είναι και οι πρόνοιες των περί του Συντονισμού των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων Προμηθειών, Έργων και Υπηρεσιών (Γενικοί) Κανονισμών του 2007, Κ.Δ.Π. 201/2007.

 

  Στις διατάξεις του Κανονισμού 36 της Κ.Δ.Π. 201/2007, ρυθμίζεται η περίοδος ισχύος των προσφορών. Όπως εκεί αναφέρεται:-

«36.-(1) Οι προσφορές ισχύουν και δεσμεύουν τους οικονομικούς φορείς για την περίοδο που καθορίζεται στα έγγραφα του διαγωνισμού και ειδικότερα-

(α) Για τις χαρακτηριζόμενες από την αναθέτουσα αρχή, ως συνήθεις συμβάσεις, η περίοδος ισχύος των προσφορών δεν πρέπει να ξεπερνά τους έξι μήνες∙

(β) για τις χαρακτηριζόμενες από την αναθέτουσα αρχή, ως πολύπλοκες συμβάσεις, η περίοδος ισχύος των προσφορών δεν πρέπει να ξεπερνά τους δώδεκα μήνες.

(2) Το Υπουργικό Συμβούλιο, σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μετά από αίτημα της αναθέτουσας αρχής, δύναται να καθορίσει περίοδο ισχύος μεγαλύτερη από την προβλεπόμενη στην παράγραφο (1).

[…]

(5) Προσφορά της οποίας ο προσφέρων παραλείπει να συγκατατεθεί γραπτώς στην αιτούμενη από την αναθέτουσα αρχή παράταση της ισχύος των προσφορών μέσα στον καθοριζόμενο από αυτήν χρόνο απορρίπτεται ως απαράδεκτη»[4].  

 

  Όπως αναφέρθηκε, η ημερομηνία 9.7.2025 συνιστούσε την λήξη της ισχύος των υποβληθεισών προσφορών. Κατόπιν αιτήματος εκ μέρους της Αναθέτουσας Αρχής, οι προσφέροντες ανανέωσαν την ισχύ των προσφορών τους, για άλλους 6 μήνες, μέχρι και τις 8.1.2026. Στη συνέχεια, κατόπιν αιτήματος της Αναθέτουσας Αρχής, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την ανανέωση της ισχύος των προσφορών για άλλους 6 μήνες, ήτοι μέχρι τις 8.7.2026.

  Στη βάση τούτου, η Αναθέτουσα Αρχή με επιστολή της ημερομηνίας 15.5.2026, ζήτησε τόσο από την αιτήτρια, όσο και από το ενδιαφερόμενο μέρος την ανανέωση της ισχύος των προσφορών τους, μέχρι και τις 8.1.2027, ενόψει και της εκκρεμοδικίας της διαδικασίας ανάθεσης του διαγωνισμού. Όπως τους υποδείχθηκε:-

“Tenders have the right not to consent to the extension of the period of validity of their tenders. In such a case, they will not be able to participate further in the tender procedure, without any further consequences.

In case you consent to extend the period of validity of your tender for another 6 months, until 8/1/2027, please declare either via email or via a letter that you consent to the extension of the period of validity of your tender until 25/5/2026”.

 

  Η εν λόγω επιστολή γνωστοποιήθηκε στους προσφέροντες μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Στο ενδιαφερόμενο μέρος απεστάλη στις 15.5.2026 και ώρα 1:56 μ.μ. και απάντηση αποδοχής απεστάλη μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 16.5.2026. Στην αιτήτρια εταιρεία απεστάλη στις 15.5.2026 και ώρα 1:57 μ.μ. στην ηλεκτρονική διεύθυνση του κου B. S. με κοινοποίηση και στην ηλεκτρονική διεύθυνση του κου Χ. Α., πλην όμως δεν ελήφθη εκ μέρους τους οποιαδήποτε απάντηση αποδοχής της αιτούμενης παράτασης της ισχύος της προσφοράς τους. Δεν λήφθηκε οποιαδήποτε απάντηση.

 

  Σημειώνεται πως η λήξη της ισχύος της προσφοράς της αιτήτριας  στις 8.7.2026, έλαβε χώρα κατά το χρονικό διάστημα μετά την έκδοση της τρίτης ακυρωτικής αποφάσεως του Δικαστηρίου στα πλαίσια της προσφυγής 1386/2026 που εκδόθηκε στις 5.3.2026, χρονικό διάστημα που εκκρεμούσε η τρίτη, στη σειρά, επανεξέταση του επίδικου διαγωνισμού από την Αναθέτουσα Αρχή.

 

  Κατά τη διάρκεια της τρίτης διαδικασίας επανεξέτασης, το Συμβούλιο Προσφορών στη συνεδρία του ημερομηνίας 9.7.2016, αποφάσισε την κατακύρωση του διαγωνισμού στο ενδιαφερόμενο μέρος. Την ίδια μέρα, έλαβε χώρα η γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού. Η αιτήτρια καταχώρισε στις 24.7.2026 την υπό κρίση προσφυγή. Την ίδια μέρα, καταχωρίστηκε και μονομερής αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος αναστολής εκτέλεσης της απόφασης κατακύρωσης του διαγωνισμού προς το ενδιαφερόμενο μέρος, όπως επίσης αναστολής υπογραφής της σύμβασης, μέχρι την πλήρη εκδίκαση της προσφυγής.

 

  Θα πρέπει βεβαίως να λεχθεί πως το ζήτημα της μη ανανέωσης της προσφοράς της αιτήτριας, δεν εντοπίστηκε από την Αναθέτουσα Αρχή, αλλά ούτε και αυτό αποκαλύφθηκε από την ίδια την αιτήτρια στην ένορκη δήλωση που συνόδευε την εν λόγω ενδιάμεση αίτηση. Την ίδια μέρα, εκδόθηκε μονομερώς προσωρινό διάταγμα αναστολής εκτέλεσης της απόφασης κατακύρωσης του διαγωνισμού προς το ενδιαφερόμενο μέρος και υπογραφής της σύμβασης. Στις 27.7.2026 που το προσωρινά εκδοθέν διάταγμα του Δικαστηρίου ορίστηκε επιστρεπτέο, τόσο η πλευρά της Αναθέτουσας Αρχής, όσο και του ενδιαφερόμενου μέρος, συγκατατέθηκαν και αποδέχθηκαν αυτό να παραμείνει σε ισχύ, μέχρι την έκδοση τελικής απόφασης του Δικαστηρίου, αφού δόθηκαν προς τούτο, σύντομα χρονοδιαγράμματα.

 

  Το ζήτημα της μη ανανέωσης της ισχύος της προσφοράς της, αποκαλύφθηκε στο Δικαστήριο από την Αναθέτουσα Αρχή, πολύ μεταγενέστερα, κατά το στάδιο της εκπόνησης της γραπτής της αγόρευσης. Η μη ανταπόκριση της αιτήτριας στην επιστολή ημερομηνίας 15.5.2026 που της απεστάλη μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ετέθη από την Αναθέτουσα Αρχή, υπό τη μορφή μη συμμόρφωσης με τον όρο 7.13. των εγγράφων του διαγωνισμού και πως με την συμπεριφορά της, η ίδια επέλεξε να αποκόψει τον ειδικό νομικό δεσμό που την συνέδεε με την προσβαλλόμενη απόφαση. Ετέθη έτσι ζήτημα μη διατήρησης της προσφοράς της σε ισχύ, εγκατάλειψης του διαγωνισμού και ως εκ τούτου, απώλειας του εννόμου συμφέροντος προς προώθηση της προσφυγής της. Αναφορά έγινε στα κριθέντα στις Δημοσθένους (ανωτέρω), στην οποία αναφορά έγινε και στην Κοινοπραξία Alterra (ανωτέρω).

 

  Από την άλλη, η αιτήτρια δεν αρνείται πως δεν ανανέωσε την ισχύ της προσφοράς της, ενώ δεν δίνει κάποιο λόγο για αυτή της την παράλειψη. Εισηγείται όμως, πως η προσφορά της ήταν σε ισχύ, τόσο κατά την πρώτη απόφαση κατακύρωσης, όσο κατά την απόφαση επανεξέτασης μετά την πρώτη ακυρωτική απόφαση, κατά τον χρόνο που εκδόθηκε και η δεύτερη ακυρωτική απόφαση. Υποστηρίζει πως εφόσον το ζήτημα αφορούσε σε επανεξέταση προς συμμόρφωση με ακυρωτική απόφαση και με δεδομένο ότι η Αναθέτουσα Αρχή δεν είχε απορρίψει την προσφορά της αιτήτριας, η αναδρομική φύση της επανεξέτασης επιβάλλει την μη απώλεια του εννόμου συμφέροντος της αιτήτριας να προωθήσει την προσφυγή της, λυσιτελώς, εφόσον κατά τον ουσιώδη χρόνο, αυτή ήταν σε ισχύ.

 

  Ανεξαρτήτως τούτου, οι ευπαίδευτες συνήγοροι της αιτήτριας, υποστηρίζουν πως προωθείται η υπό εκδίκαση προσφυγή, μετ΄εννόμου συμφέροντος, αφού η αιτήτρια δικαιούται σε δικαστική κρίση της νομιμότητας της απόφασης που ελήφθη κατά την επανεξέταση, ακόμα και εάν δεν θα εκτελέσει το έργο, έτσι ώστε να μπορεί να διεκδικήσει αποζημιώσεις με τα κατάλληλα δικονομικά μέτρα, βάσει των διατάξεων του Άρθρου 146.6 του Συντάγματος.

 

  Έχοντας εξετάσει τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς, καταλήγω στα εξής:

 

  Αποτελεί γεγονός πως η αιτήτρια δεν προέβη στην ανανέωση της ισχύος της προσφοράς της, η οποία έληξε μία μέρα πριν την απόφαση του Συμβουλίου Προσφορών ημερομηνίας 9.7.2026, κατά την τρίτη διαδικασία επανεξέτασης, μετά από δύο ακυρωτικές αποφάσεις που πέτυχε η αιτήτρια, απόφαση με την οποία κατακυρώθηκε ο διαγωνισμός στο ενδιαφερόμενο μέρος.

 

  Μπορεί η διαδικασία να αφορά σε επανεξέταση μετά από την έκδοση ακυρωτικής απόφασης. Το γεγονός όμως αυτό, δεν μπορεί να προσφέρει αναβίωση στην προσφορά της, ούτε και επαναφέρει την ισχύ της προσφοράς στον τότε ουσιώδη χρόνο. Αποτελεί, όμως, γεγονός πως η προσφορά της αιτήτριας ήταν εντός προδιαγραφών, πληρούσα όλους τους όρους των εγγράφων του διαγωνισμού, καθώς επίσης και των τεχνικών προδιαγραφών.

 

  Στη Δημοσθένους (ανωτέρω), την οποία επικαλέστηκε η Δημοκρατία προς υποστήριξη της θέσης πως η αιτήτρια εγκατέλειψε το διαγωνισμό και πως έχει απωλέσει το έννομο της συμφέρον, η εκεί αιτήτρια είχε προσφύγει στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών, ασκώντας προσφυγή, στην οποία δόθηκε και προσωρινό μέτρο αναστολής της απόφασης ανάθεσης του διαγωνισμού και υπογραφής της σύμβασης με τον επιτυχόντα προσφέροντα. Εκκρεμούσης της προσφυγής και ενώ η Αναθέτουσα Αρχή ζήτησε την ανανέωση της ισχύος των προσφορών, η αιτήτρια αρνήθηκε την ανανέωση. Η Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών, επιλαμβανόμενη της προσφυγής, αφού έκρινε πως η προσφορά της αιτήτριας είχε λήξει προ πολλού, κατέληξε πως η προσφυγή απώλεσε το αντικείμενό της και διαπίστωσε έλλειψη εννόμου συμφέροντος εκ μέρους του αιτητή να την προωθήσει. Η ως άνω κρίση, επικυρώθηκε και από το Ανώτατο Δικαστήριο, όπου με αναφορά στην Κοινοπραξία Alterra (ανωτέρω), κρίθηκε πως η συμπεριφορά της αιτήτριας συνιστούσε οικειοθελή αποχώρηση από τη διαδικασία των προσφορών.

 

  Ομοίως, στην Κοινοπραξία Alterra (ανωτέρω), οι εκεί αιτητές είχαν ανακηρυχθεί ως προτιμητέοι προσφοροδότες και είχαν αρχίσει μαζί τους οι διαπραγματεύσεις. Εκκρεμούσης της διαδικασίας των διαπραγματεύσεων, η ισχύς των προσφορών παρατάθηκε δύο φορές. Στη λήξη της δεύτερης παράτασης, η Αναθέτουσα Αρχή ζήτησε ξανά την ανανέωση της προσφοράς τους, την οποία αρνήθηκαν. Κρίθηκε πως οι αιτητές έθεσαν τον εαυτό τους εκτός της διαδικασίας των προσφορών, αρχίζοντας διαπραγματεύσεις με τον επόμενο προσφοροδότη, όπου και κατέληξαν σε συμφωνία. Προσφυγή που άσκησαν οι εκεί αιτητές ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, απερρίφθη, αφού κρίθηκε πως οι ίδιοι οι αιτητές επέλεξαν να θέσουν τον εαυτό τους εκτός της διαδικασίας και πως είχαν απωλέσει οριστικά το συμφέρον τους να κατακυρωθεί σε αυτούς η προσφορά.  

 

  Δεν θα προχωρήσω όμως να εξετάσω τις συνέπειες του εν λόγω γεγονότος που δεν αποκαλύφθηκε στο Δικαστήριο κατά την έκδοση του προσωρινού διατάγματος, καθότι αυτό έχει ήδη εκδοθεί κοινή συναινέσει, με όλες τις διάδικες πλευρές και ισχύει μέχρι την έκδοση της τελικής απόφασης του Δικαστηρίου.

 

  Θεωρώ όμως, πως η αιτήτρια συνεχίζει να έχει έννομο συμφέρον προς προώθηση της προσφυγής της για ακύρωση της απόφασης κατακύρωσης του διαγωνισμού προς το ενδιαφερόμενο μέρος.

 

  Είναι αξιοσημείωτο πως και στις δύο πιο πάνω αναφερόμενες αποφάσεις Δημοσθένους (ανωτέρω) και Κοινοπραξία Alterra (ανωτέρω), προσβαλλόμενη με την προσφυγή ήταν η απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών που απέρριψε την προσφυγή του εκεί αιτητή / προσφέροντα του οποίου η ισχύς της προσφοράς είχε λήξει. Σύμφωνα με την νομολογία, η Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών, αποτελεί δημιούργημα του Νόμου, εν προκειμένω του Ν. 104(Ι)/2010, αποτελεί διοικητικό όργανο και όχι αναθεωρητικό Δικαστήριο, όργανο το οποίο έχει εξουσία να εξετάζει εξ υπαρχής την εκεί προσβαλλόμενη απόφαση κατακύρωσης του διαγωνισμού, ασκώντας τόσο έλεγχο νομιμότητας, όσο και έλεγχο ουσίας (Tsouloftas v. Republic (1983) 3 C.L.R. 426, Εταιρεία Αστικών Λεωφορείων Πάφου (Αλέπα) Λτδ ν. Δημοκρατίας (1999) 3 A.A.Δ 837, Δημοσθένους (ανωτέρω)).

 

  Λόγω ακριβώς της φύσεως του ελέγχου που γίνεται ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, όπου αντικείμενο ελέγχου είναι η ίδια η προσφορά, στη βάση των όρων και τεχνικών προδιαγραφών του διαγωνισμού, καθίσταται απαραίτητη προϋπόθεση για την εν λόγω εξέταση, όπως η προσφορά να βρίσκεται σε ισχύ. Και αυτό για να καταστεί εφικτός ο έλεγχος, στη βάση του εξ υπαρχής ελέγχου (νομιμότητας και ουσίας) που έχει αρμοδιότητα η Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών να πράξει.

 

  Στην προκείμενη περίπτωση, η προσφυγή εκκρεμεί ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, το οποίο εκ του Άρθρου 146 του Συντάγματος, έχει αρμοδιότητα προς άσκηση μόνον ελέγχου νομιμότητας της απόφασης της Αναθέτουσας Αρχής και όχι και ελέγχου ουσίας. Εάν η προσφυγή της αιτήτριας εκκρεμούσε ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών κι η προσφορά της είχε λήξει, τότε, σε συμφωνία με τις θέσεις της Αναθέτουσας Αρχής, η προσφυγή της θα έπρεπε να απορριφθεί.

 

  Δεν είναι όμως αυτή η περίπτωση. Η αιτήτρια καταχώρισε προσφυγή δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος, ενώπιον του αρμοδίου Διοικητικού Δικαστηρίου, το οποίο ασκεί έλεγχο νομιμότητας της απόφασης της Αναθέτουσας Αρχής να κατακυρώσει το αντικείμενο του διαγωνισμού στο ενδιαφερόμενο μέρος.

  Η προσφορά της κρίθηκε πως ήταν εντός προδιαγραφών. Κατά την τεχνική, όμως, και οικονομική αξιολόγηση των υποβληθεισών προσφορών, σε συνάρτηση και με το κριτήριο ανάθεσης του διαγωνισμού, αναδείχθηκε ως η πλέον συμφέρουσα από οικονομικής απόψεως προσφορά, αυτή του ενδιαφερόμενου μέρους. Η αιτήτρια πέτυχε δύο ακυρωτικές αποφάσεις και έλαβε μέρος με ενεργή προσφορά, μέχρι και την τρίτη επανεξέταση, Ιουλίου 2026.

 

  Τυχόν απόρριψη της προσφυγής της, θα στερούσε από την αιτήτρια τη δυνατότητα για πρόσβαση σε αποτελεσματικό δικαστικό έλεγχο, ενώ θα την έθετε σε χειρότερη θέση σε σχέση με προσφέροντα ο οποίος δεν αποτάθηκε για λήψη προσωρινών ανασταλτικών μέτρων, δηλαδή για εκτέλεση της προμήθειας (εδώ των ελικοπτέρων), παρά μόνον για την διεκδίκηση αποζημιώσεων.

 

  Σε συμφωνία με τις θέσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων της αιτήτριας, υπενθυμίζεται ότι η νομολογία αναγνωρίζει δικαίωμα στον προσφέροντα να ζητεί την διενέργεια επανεξέτασης διαγωνισμού, βάσει του ακυρωτικού αποτελέσματος, ακόμα και στις περιπτώσεις που το έργο έχει ολοκληρωθεί ή οι προμήθειες έχουν παραδοθεί, με σκοπό τη διαπίστωση του κατά πόσον θα κατακυρωνόταν σε αυτόν η προσφορά, γεγονός που θα οδηγούσε στη στοιχειοθέτηση δικαιώματος αποζημίωσης, βάσει του Άρθρου 146.6 του Συντάγματος.

 

  Και τούτο, λόγω του ότι η ακυρωτική και μόνον απόφαση από μόνη της, δεν θεμελιώνει δικαίωμα σε αποζημίωση, ούτε και παρέχει επαρκές έρεισμα πιθανολόγησης για ανάθεση του διαγωνισμού, αφού η απουσία επανεξέτασης, δημιουργεί και μόνον απλή προσδοκία για κατακύρωση της προσφοράς (Εγγλεζάκη κ.ά. ν. Γενικού Εισαγγελέα (1992) 1 Α.Α.Δ. 697, Κεντρική Τράπεζα Κύπρου v. Θεοδωρίδη (1993) 1 Α.Α.Δ. 420, Vnukovo Airlines (V.A.) κ.ά. v. Γενικού Εισαγγελέα (2001) 1(B) Α.Α.Δ. 969, Νίκολας ν. Δημοκρατίας (2001) 1 Α.Α.Δ. 983, Κυριακίδης ν. Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 629, Ε.Δ.Δ. 66/2017, ΑΗΚ ν. P.A.G. Constructions Ltd (ανωτέρω)).

 

  Βάσει των όσων ανέφερα πιο πάνω, καταλήγω πως η αιτήτρια κέκτηται του απαραίτητου εννόμου συμφέροντος προς προώθηση της προσφυγής της, προκειμένου να επιδιώξει την έκδοση ακυρωτικής απόφασης που θα οδηγήσει σε διαδικασία επανεξέτασης, υπό το φως, ενδεχόμενου, ακυρωτικού αποτελέσματος, έτσι ώστε να θεμελιώσει, τυχόν, δικαίωμα σε αποζημίωση, κατά τις διατάξεις του Άρθρου 146.6 του Συντάγματος.

 

  Έχοντας καταλήξει σε θεμελίωση νομιμοποίησης της αιτήτριας να προωθήσει την προσφυγή της, υπό το φως των όσων ανέφερα πιο πάνω, προχωρώ να εξετάσω τον μοναδικό λόγο ακύρωσης που εγείρεται εκ μέρους των ευπαιδεύτων συνηγόρων της αιτήτριας, αυτόν της παράβασης του δεδικασμένου, σε συνάρτηση με ισχυρισμούς περί κατάχρησης εξουσίας, πλάνης, ελλιπούς και ανεπαρκούς αιτιολογίας και έρευνας.

 

  Έχω διεξέλθει με μεγάλη προσοχή, τόσο το περιεχόμενο της ακυρωτικής απόφασης, όσο και τις διευκρινίσεις που ζητήθηκαν από την Επιτροπή Αξιολόγησης κατά το στάδιο της διαδικασίας επανεξέτασης, με τις επιστολές ημερομηνίας 19.5.2026 και 10.6.2026 και τις απαντήσεις που δόθηκαν από το ενδιαφερόμενο μέρος, ημερομηνίας 25.5.2026 και 16.6.2026, αναφορά στα οποία γίνεται ανωτέρω, τα έγγραφα στα οποία παρέπεμψαν προς τεκμηρίωση της δήλωσης στην οποία έχουν προβεί επί του Εντύπου 10, τόσο μέσω της προσφοράς τους, αλλά και μέσω των διευκρινίσεων που δόθηκαν, όπου διαπιστώνω εκ νέου παράβαση του δεδικασμένου που απορρέει από την ακυρωτική απόφαση, ως προς την ελλιπή διερεύνηση της τεκμηρίωσης της δήλωσης στην οποία προέβη το ενδιαφερόμενο μέρος επί του Εντύπου 10 και της αναφοράς που γίνεται περί μέγιστης μεταφορικής ικανότητας των προτεινόμενων ελικοπτέρων UH-60A, αυτής των 4.000 Kg.

 

  Τούτο, αφού δεν προκύπτει από τα τεχνικά φυλλάδια που τέθηκαν υπόψη της Αναθέτουσας Αρχής να αίρεται ο περιορισμός του μέγιστου εξωτερικού βάρους που μπορεί να σηκώσει το προτεινόμενο ελικόπτερο UH-60A, όπως αυτός ο περιορισμός αναγράφεται ρητώς, τόσο στο SOP υπό παράγραφο 2.1 “Helicopter basic data”, “Maximum external load weight 8,000 lbd/3628 Kg”, όσο και στο OMH “Section IV LOADING LIMITS”, παράγραφος 5.14 “WEIGHT LIMITATIONS HELICOPTER UH-60A – MAXIMUM WEIGHT 20,250” σε συνάρτηση με την παράγραφο 5.17 “CARGO HOOK WEIGHT LIMITATION NOTE […] The external load limit of the airframe shall not be exceeded when using either cargo hook […] HELICOPTER/CARGO HOOK UH-60A with either cargo hook – MAXIMUM CARGO WEIGHT 8,000 lbs”.

 

  Σύμφωνα με την ακυρωτική κρίση, δεν είχε διερευνηθεί και δεν είχε αναζητηθεί η συμβολή των ESSS Mounts στην τυχόν αύξηση του ανώτατου εξωτερικού βάρους φορτίου των 8,000 λιβρών/3628 κιλών, ως αυτός ο περιορισμός προκύπτει από το SOP. Επιπρόσθετα, κρίθηκε πως δεν διερευνήθηκε και δεν επεξηγήθηκε η καταγραφή στο OMH της παραγράφου 5.17 πως το ανώτερο βάρος φορτίου (maximum cargo weight) για το προσφερόμενο ελικόπτερο, οποιοσδήποτε γάντζος κι αν χρησιμοποιηθεί (when using either cargo hook) εξακολουθεί να είναι 8,000 λίβρες/3628 κιλά, σε αντίθεση με τη δήλωση επί του Εντύπου 10. Η καταληκτική κρίση του Δικαστηρίου, ήταν πως υπήρξε περιορισμένη έρευνα της Αναθέτουσας Αρχής σε σχέση με τις δυνατότητες του γάντζου και τη βοήθεια που προσφέρουν τα ESSS Mounts, συσχετιζόμενα με τους περιορισμούς του OMH και του SOP, σε ό,τι αφορά το μέγιστο εξωτερικό βάρος ανύψωσης του ελικοπτέρου.

  Κατά την επανεξέταση, στη Συμπληρωματική Έκθεση Αξιολόγησης Ιουνίου 2026, γίνεται αναφορά στις διευκρινίσεις και απαντήσεις που δόθηκαν από το ενδιαφερόμενο μέρος, προκειμένου να τεκμηριώσουν τη δήλωση του Εντύπου 10 και την άρση των προαναφερόμενων περιορισμών.

 

  Η πρώτη αναφορά που δόθηκε από το ενδιαφερόμενο μέρος προς υποστήριξη των πιο πάνω, γίνεται στην επιστολή τους ημερομηνίας 25.5.2026, δηλώνοντας πως η τιμή των 8,000 λιβρών, αναφορά στην οποία γίνεται στο SOP, αφορά τον περιορισμό στον γάντζο μονής ανάρτησης από τον οποίο μεταφέρεται ο κάδος τύπου Bambi, ενώ στα προσφερόμενα ελικόπτερα, χρησιμοποιείται σύστημα πολλαπλών προσδέσεων, έχοντας ενσωματωμένη τη δεξαμενή μεταφοράς νερού Helitak FT4500, με την οποία το βάρος κατανέμεται πέραν του κεντρικού και στα δύο πλαϊνά σημεία ανάρτησης, τα λεγόμενα ESSS Mounts. Έγινε δεκτή από την Αναθέτουσα Αρχή η δήλωση του ενδιαφερόμενου μέρους, πως με αυτό τον τρόπο επιτρέπεται η μεταφορά μεγαλύτερου εξωτερικού φορτίου μέχρι και 10582 λίβρες.

 

  Ανατρέχοντας όμως στο SOP, δεν έχω εντοπίσει να γίνεται τέτοια αναφορά. Αντιθέτως, το εν λόγω εγχειρίδιο πέραν της γενικής αναφοράς στην παράγραφο 2.1, όπου γίνεται αναφορά στον περιορισμό του “Maximum external load weight” σε 8,000 λίβρες, δεν βλέπω να υπάρχει οποιαδήποτε διαφοροποίηση ή άρση αυτού του περιορισμού, έστω κι εάν πρόκειται περί “Bambi Bucket Specifications” (παράγραφος 2.3.1), ή εάν πρόκειται περί “Helitak Specifications” (παράγραφος 2.3.2). Επομένως, δεν είναι κατανοητή η εκ της Αναθέτουσας Αρχής αποδοχή της δήλωσης αυτής του ενδιαφερόμενου μέρους.

 

  Περαιτέρω, η Αναθέτουσα Αρχή, αποδέχθηκε τη δήλωση του ενδιαφερόμενου μέρους, που έγινε με την επιστολή του ημερομηνίας 16.6.2026, πως το μέγιστο βάρος εξωτερικού φορτίου των προσφερόμενων ελικοπτέρων που έχουν εγκατεστημένη τη δεξαμενή Helitak FT4500, δεν περιορίζεται στις 8,000 λίβρες, αποδοχή που στηρίχθηκε σε δύο έγγραφα που υπεβλήθησαν με την προσφορά του: α) στο Supplemental Type Certificate (στο εξής “STC”) και β) στο RFM (FAA Approved Rotorcraft Manual Supplement for the installation of Helitak).  

 

  Ωστόσο, ανατρέχοντας στα δύο αυτά έγγραφα, παρατηρώ σε σχέση με το α) STC πως αυτό περιγράφει την εγκατάσταση της δεξαμενής Helitak FT4500, όπως αναφέρεται στο “Description of Type Design Change”. Η αλλαγή αυτή, τελεί υπό τους όρους και περιορισμούς του εν λόγω πιστοποιητικού. Δεν εντοπίζω σε αυτό το πιστοποιητικό να αναφέρεται πως η εγκατάσταση της δεξαμενής Helitak έχει τη δυνατότητα να αυξάνει το μέγιστο βάρος εξωτερικού φορτίου του ελικοπτέρου, πέραν των 8,000 λιβρών. Και σε κάθε περίπτωση, επί αυτού, καταγράφονται “Limitations and Conditions” που εξακολουθούν να ισχύουν, παραπέμποντας στο δεύτερο έγγραφο β) το RFM και συγκεκριμένα στην παράγραφο 8.2.

 

  Καταγράφει η Επιτροπή Αξιολόγησης, πως στην παράγραφο 8.2 του RFM, δίδεται παράδειγμα από το “Weight & Balance Sheet” για τα προτεινόμενα ελικόπτερα UH-60A, όπου παρουσιάζεται η δυνατότητα μεταφοράς εξωτερικού φορτίου 9.377 λιβρών, σε περίπτωση που έχουν εγκατεστημένη την εξωτερική δεξαμενή Helitak. Κατά τις θέσεις της Αναθέτουσας Αρχής, αυτό αποδεικνύει την άρση του περιορισμού του SOP των 8,000 λιβρών.

 

  Δεν μπορώ όμως να συμφωνήσω πως από το εν λόγω έγγραφο αποδεικνύεται η άρση του περιορισμού των 8,000 λιβρών.

 

  Καταρχήν, δεν είναι αντιληπτό γιατί αυτό αποτελεί παράδειγμα “example”/”sample” που σε κάθε περίπτωση φέρει ημερομηνία 25.9.2019, ενώ το STC εκδόθηκε αργότερα, ήτοι στις 25.5.2021. Η Επιτροπή Αξιολόγησης, όφειλε να ζητήσει διευκρίνιση για το κατά πόσον το συγκεκριμένο “Weight & Balance Sheet” αποτελεί μέρος των εγκεκριμένων τεχνικών προδιαγραφών της μεταγενέστερης εγκατάστασης της δεξαμενής Helitak ή εάν πρόκειται περί ενός γενικού εγγράφου που αποτελεί απλώς ένα «παράδειγμα».

 

  Σε κάθε περίπτωση, αυτό που καταδεικνύεται από το “Weight & Balance Sheet” είναι απλώς η δυνατότητα κατανομής του εξωτερικού φορτίου μεταξύ του κεντρικού cargo hook και των δύο “stabiliser weight 1145 each” που δεν προκύπτει κατά πόσον εννοούνται τα ESSS Mounts, ως “stabliser” με αποτέλεσμα το συνολικό φορτίο που ασκείται στον κεντρικό γάντζο να είναι 7.068 λίβρες και το συνολικό 9.377 λίβρες. Όμως πουθενά δεν αναφέρεται, ούτε και προκύπτει τεκμηρίωση πως πρόκειται για εξαίρεση από τον περιορισμό του “airframe external load limit” των 8,000 λιβρών, προκειμένου να υποστηριχθεί με βεβαιότητα, ως εσφαλμένα έκρινε η Επιτροπή Αξιολόγησης, πως το UH-60A μπορεί να μεταφέρει συνολικό εξωτερικό φορτίο άνω των 8,000 λιβρών.

 

  Ομοίως, στην παράγραφο 7.3 του RFM, όπου επεξηγείται η διαμόρφωση της κατανομής του βάρους μεταφοράς της δεξαμενής, δεν καταγράφεται πως η εν λόγω κατανομή του βάρους, μπορεί να αλλάξει ή και να αυξήσει το πιστοποιημένο όριο του εξωτερικού φορτίου της ατράκτου των προτεινόμενων ελικοπτέρων, όπου βάσει του OMH αυτό το όριο καθορίζεται στις 8,000 λίβρες.

 

  Όπως πολύ ορθά υποδεικνύουν και οι ευπαίδευτες συνήγοροι της αιτήτριας, κρίνεται πολύ σημαντική κι η ρητή αναφορά στο RFM, πως “The information contained herein supplements or supersedes the basic manual only in those areas listed herein. For limitations, procedures, and performance information not contained in this supplement, consult the basic Rotorcraft Flight Manual”.[5]

 

  Αυτό καταδεικνύει πως το συγκεκριμένο έγγραφο, αποτελεί συμπλήρωμα του βασικού εγχειριδίου και δεν το αντικαθιστά, ενώ οτιδήποτε δεν ρυθμίζεται από αυτό, εξακολουθούν να ισχύουν και να εφαρμόζονται τα του βασικού εγχειριδίου, όπως άλλωστε αυτό αναφέρεται και στην παράγραφο 1.3 “Weight and C.G. Limitations – There are no changes to the Weight and C.G. Limitations presented in the RFM”.

 

  Όλα τα πιο πάνω, δεν φαίνεται να απασχόλησαν την Επιτροπή Αξιολόγησης, παρά μόνον προκύπτει να αποδέχθηκε τις επεξηγήσεις του ενδιαφερόμενου μέρους, οι οποίες όμως, δεν τεκμηριώνονταν από τα έγγραφα που υπεβλήθησαν.

 

  Τέλος, αναφορά θα πρέπει να γίνει και στο έγγραφο “U1-1982 Rev B Helitak Fire Reductant Tank Structural Substantiation RELEASED”, το οποίο επισημαίνεται από την Επιτροπή Αξιολόγησης, ως τεκμηρίωση του μέγιστου βάρους μεταφοράς των προσφερόμενων ελικοπτέρων στις 10.200 λίβρες (10.02 kips).

 

  Έχω εντοπίσει το εν λόγω έγγραφο στις διευκρινίσεις που δόθηκαν από το ενδιαφερόμενο μέρος ημερομηνίας 15.6.2026. Από το έγγραφο, όμως, αυτό δεν διαπιστώνω να γίνεται τέτοια τεκμηρίωση. Αντιθέτως, θεωρώ πως συνιστά μία μελέτη για την αντοχή και δυνατότητα μεταφοράς φορτίου του συστήματος της δεξαμενής Helitak, φορτίο που επιμερίζεται με τα ESSS Mounts. Αυτή όμως η μελέτη, δεν θεωρώ πως μπορεί να τροποποιήσει τον περιορισμό που αναφέρεται ρητώς στο OMH, ούτε εξάλλου προκύπτει κάτι τέτοιο από το σύνολο του εν λόγω εγγράφου.

  Καταληκτικά, διαπιστώνω πως η Επιτροπή Αξιολόγησης και γενικότερα η Αναθέτουσα Αρχή, απέτυχε και πάλιν να διερευνήσει, αλλά και να αιτιολογήσει την κατάληξή της πως το ενδιαφερόμενο μέρος τεκμηρίωσε με επαρκή έγγραφα, εγχειρίδια και στοιχεία την δήλωση που υπέβαλε επί του Εντύπου 10 πως το “maximum load limit of the external cargo hook” είναι 9,000 lbs/4.000 Kg, δήλωση για την οποία πιστώθηκε στην τεχνική προσφορά με 48 μονάδες, έναντι 53.33 που στη βάση του κριτηρίου ανάθεσης του διαγωνισμού, το ενδιαφερόμενο μέρος εξασφάλισε συνολική βαθμολογία 84.400 έναντι 84.046 της αιτήτριας και αυτό είχε ως αποτέλεσμα την κατακύρωση του διαγωνισμού στο ενδιαφερόμενο μέρος.

 

  Για τους λόγους που επεξηγούνται πιο πάνω, καταλήγω πως υπήρξε παράβαση δεδικασμένου, ελλιπής διερεύνηση και ελλιπής αιτιολογία της απόφασης κατακύρωσης του διαγωνισμού στο ενδιαφερόμενο μέρος.

 

  Υπό το φως των ανωτέρω, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, βάσει του Άρθρου 146.4(β) του Συντάγματος.

 

  Επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση €2.000 πλέον Φ.Π.Α.

 

                     

 

 

                                                 Γαβριήλ, Π.Δ.Δ.



[1] Δηλώνοντας στο Form 10 “[…] the maximum load limit of the external cargo hook (4000 Kg) […]”.

[2] Έγγραφο 58 στην προσφορά του ενδιαφερόμενου μέρους.

[3] Η έμφαση προστέθηκε από το Δικαστήριο.

[4] Η έμφαση προστέθηκε από το Δικαστήριο.

[5] Η έμφαση προστέθηκε από το Δικαστήριο.


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο