ECLI:CY:DDDP:2023:1064

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση Αρ. 1200/2022

10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2022

[Β. ΚΟΥΡΟΥΖΙΔΟΥ - ΚΑΡΛΕΤΤΙΔΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το Άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

W.S., ασυνόδευτος ανήλικος,

δια της Επιτρόπου Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού

Αιτητής

-και-

 

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

Αναστάσης Νεοφύτου (κος), Δικηγόρος για τον Αιτητή, Δια της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Ασπασία Ευσταθίου, Δικηγόρος Καθ’ ων η αίτηση,  για το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει τη νομιμότητα και ορθότητα της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 31/01/2022 της οποίας έλαβε γνώση ο Αιτητής στις 31/01/2022 και με την οποία απόφαση απορρίφθηκε το αίτημά του για χορήγηση διεθνούς προστασίας.

Ειδικότερα, με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής αιτείται ως εξής:

Α.        Δήλωση και/ή απόφαση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφαση των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 31/01/2022, η οποία περιήλθε εις γνώση του Αιτητή στις 31/01/2022 και με την οποία ο Αιτητής πληροφορείτο την απόρριψη του αιτήματος του για παραχώρηση σε αυτόν καθεστώτος διεθνούς και/ή συμπληρωματικής προστασίας καθώς και οποιαδήποτε ενδιάμεση και/ή προπαρασκευαστική αυτής πράξη και/ή ενέργεια είναι άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.

B.        Απόφαση και/ή δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου, με την οποία να αναγνωρίζει τον Αιτητή ως πρόσφυγα δυνάμει του άρθρου 3 του Περί Προσφύγων Νόμου του 2000 (Ν.6(Ι)/ 2000) και/ή δυνάμει του άρθρου 1 Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 αναφορικά με το Νομικό Καθεστώς των Προσφύγων,

Εναλλακτικά,

Γ.         Απόφαση και/ή δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου, με την οποία να αναγνωρίζει τον Αιτητή ως δικαιούχο του καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του Περί Προσφύγων Νόμου του 2000 (Ν.6(Ι)/ 2000) και/ή του άρθρου 18 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης   προστασίας,

Εναλλακτικά,

Δ.        Απόφαση και/ή δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου, με την οποία να αναγνωρίζεται ότι σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στη Σομαλία θα παραβιαστεί το άρθρο 2 και/ή το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, ως έχουν εκτεθεί στην Ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση και υποστηρίζονται από σχετικά Παραρτήματα, έχουν ως ακολούθως:

Ο Αιτητής είναι Σομαλός υπήκοος. Ο Αιτητής γεννήθηκε στη Σαουδική Αραβία, όπου διέμενε μέχρι τον Μάρτιο του 2021, οπότε και απελάθηκε από τη χώρα, καθώς δεν διέθετε εν ισχύ άδεια διαμονής. Είχε προηγηθεί η απέλαση των γονέων του το Σεπτέμβριο του 2020. Στη Σομαλία ο Αιτητής παρέμεινε για 2 μήνες πριν από την άφιξή του στην Κύπρο. Ειδικότερα, αναχώρησε από τη Σομαλία στις 02.05.2021 και αφού παρέμεινε έως τις 18.05.2021 στις κατεχόμενες απο την Τουρκία και μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές, αφίχθηκε στις ελεύθερες περιοχές στις 19.05.2021. Στις 02/07/2021, υπέβαλε αίτηση για διεθνή προστασία ως ασυνόδευτος ανήλικος και την ίδια ημέρα παρέλαβε βεβαίωση υποβολής αιτήματος διεθνούς προστασίας. Εντός του διοικητικού φακέλου υπάρχει αντίγραφο της σομαλικής ταυτότητας του Αιτητή, η οποία εκδόθηκε στις 17.06.2020 στη Σαουδική Αραβία.

Στο ερυθρό 15 του διοικητικού φακέλου υπάρχει Κοινωνική Έρευνα των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, στο οποίο η λειτουργός Ν. Τ. εκφράζει αμφιβολίες αναφορικά με την πραγματική ηλικία του Αιτητή και το αν πρόκειται όντως για ανήλικο άτομο. Προς τεκμηρίωση της θέσης της προβάλει ότι η εξωτερική εμφάνιση, ο τρόπος σκέψης και έκφρασης του Αιτητή, καθώς και η συμπεριφορά του παραπέμπουν σε ενήλικο άτομο. Επίσης, κάνει αναφορά σε ανακρίβειες κατά τα λεγόμενά του, οι οποίες εγείρουν αμφιβολίες για τους ισχυρισμούς του, συμπεριλαμβανομένης και της ηλικίας του, χωρίς ωστόσο να γίνεται αναλυτική παράθεση των θεωρούμενων ανακριβειών.

Ο Αιτητής αιτήθηκε την επανένωσή του με τη θεία του στη Φιλανδία και έδωσε τη συγκατάθεσή του προς τούτο (βλ. ερυθρό 42 διοικητικού φακέλου) Η θεία του Αιτητή απέστειλε στην Υπηρεσία Ασύλου μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο οποίο εξέφρασε την πρόθεσή της να αναλάβει τη φροντίδα του Αιτητή και προμήθευσε την Υπηρεσία Ασύλου με διάφορα έγγραφα, προς στοιχειοθέτηση του δεσμού της με τον Αιτητή και του καθεστώτος διαμονής της στη Φιλανδία κλπ. (βλ. ερυθρό 37 – 17 διοικητικό φακέλου). Παρόλα αυτά, η Υπηρεσία Ασύλου αποφάσισε να μην προβεί στην αποστολή αιτήματος, όπως προκύπτει από την εσωτερική ηλεκτρονική αλληλογραφία που εμπερικλείεται στο φάκελο (βλ. ερυθρό 117 διοικητικού φακέλου).

Στις 13/10/2021 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη από αρμόδια λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου. Παρούσα στη διαδικασία ήταν η κα. Ν. Τ. υπό την ιδιότητά της ως επιτρόπου του Αιτητή (guardian). Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στα αραβικά, καθώς ο Αιτητής δήλωσε ότι κατανοεί καλύτερα την αραβική λόγω του γεγονότος ότι διέμενε στη Σαουδική Αραβία. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τέθηκαν στον Αιτητή ερωτήσεις αναφορικά με τα προσωπικά του στοιχεία, το εν γένει προφίλ του και τη χώρα καταγωγής του. Επίσης, στα πλαίσια της συνέντευξης ο Αιτητής ρωτήθηκε αν κάποιο μέλος της οικογένειάς του διαμένει στην Ευρώπη και απάντησε ότι η θεία του από την πλευρά της μητέρας του διαμένει στη Φιλανδία. Η συνέντευξη δεν ολοκληρώθηκε και έτσι διεξήχθη συμπληρωματική συνέντευξη στις 15.10.2021, κατά την οποία ήταν και πάλι παρούσα η επίτροπος του Αιτητή, κα. Ν. Τ. Κατά τη διάρκεια της εν λόγω συνέντευξης τέθηκαν στον Αιτητή ερωτήσεις αναφορικά με τη χώρα καταγωγής του, τη διαδρομή που ακολούθησε μέχρι την είσοδό του στην Κυπριακή Δημοκρατία και τον πυρήνα του αιτήματός του για την παροχή διεθνούς προστασίας. Επίσης, ο Αιτητής ενημερώθηκε ότι υπάρχουν αμφιβολίες για την πραγματική του ηλικία και ρωτήθηκε αν συναινεί να υποβληθεί σε ιατρικές εξετάσεις προς διακρίβωση της ηλικίας του. Ο Αιτητής απάντησε αρνητικά.

Στις 03.11.2021 η λειτουργός κ. Δήμητρα Αγαπίου συνέταξε ένα έγγραφο στο οποίο ενημερώνει ότι ο Αιτητής εξακολουθεί να θεωρείται ανήλικος στα πλαίσια της διαδικασίας με ημερομηνία γέννησης αυτή που έχει δηλωθεί κατά την υποβολή της αίτησής του (05.04.2004). Περαιτέρω, αποφασίζεται ότι η αίτηση διεθνούς προστασίας θα εξεταστεί κανονικά από την Υπηρεσία Ασύλου, λαμβανομένου υπ’ όψιν του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού.

Στις 09/11/2021 η αρμόδια λειτουργός, που διεξήγαγε την προσωπική συνέντευξη του Αιτητή, ετοίμασε Έκθεση/Εισήγηση προς την Προϊσταμένη της Υπηρεσίας Ασύλου εισηγούμενη την απόρριψη του αιτήματος για παροχή διεθνούς προστασίας. Η Έκθεση/Εισήγηση εγκρίθηκε στις 21/01/2022, ενώ εκδόθηκε επιπρόσθετα απόφαση επιστροφής του Αιτητή στη χώρα καταγωγής του (Σομαλία).

Στις 31/01/2022 ετοιμάστηκε επιστολή ενημέρωσης προς τον Αιτητή για την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου. Η επιστολή επιδόθηκε αυθημερόν στον Αιτητή παρουσία εκπροσώπου της ΥΚΕ.

Στις 02/03/2022 καταχωρήθηκε η υπό εξέταση προσφυγή.

ΝΟΜΙΚΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ

Κατ’ αρχήν μέσω της Γραπτής Αγόρευσης ο Αιτητής προβαίνει σε νέο ισχυρισμό αναφορικά με τη φυλετική του καταγωγή . Ειδικότερα, προωθεί ότι αποτελεί μέλος της μειονοτικής φυλής Ashraf.

Περαιτέρω, ο συνήγορος του Αιτητή προωθεί ότι παραβιάστηκαν οι διαδικαστικές εγγυήσεις που αφορούν την εξέταση αιτημάτων διεθνούς προστασίας ασυνόδευτων ανηλίκων, όπως αυτές προνοούνται στο άρθρο 10 του Περί Προσφύγων Νόμου. Ειδικότερα, προωθεί ότι πέρα από τον διορισμό επιτρόπου θα έπρεπε να έχει διοριστεί και νομικός εκπρόσωπος για τον Αιτητή λόγω της ιδιότητάς του ως ασυνόδευτου ανηλίκου. Περαιτέρω, προωθεί ότι υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ της επιτρόπου του Αιτητή και του Αιτητή, καθώς η τελευταία ήγειρε αμφιβολίες αναφορικά με την ανηλικότητά του. Σε σχέση με την  επίτροπο του Αιτητή, προωθεί επίσης ότι η τελευταία δεν φαίνεται να προέβη στις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να εντοπιστεί η θεία του Αιτητή, που βρίσκεται στη Φιλανδία και άρα να διασφαλιστεί η οικογενειακή επανένωση του Αιτητή με αυτήν, όπως επιτάσσει το βέλτιστο συμφέρον του ανήλικου.

Ακολούθως, ο συνήγορος του Αιτητή προωθεί ότι υπήρξε παράβαση του άρθρου 13^Α του Περί Προσφύγων Νόμου, του άρθρου 12 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, της αρχής της φυσικής δικαιοσύνης και του άρθρου 41 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Στα πλαίσια του συγκεκριμένου ισχυρισμού ο συνήγορος του Αιτητή προωθεί κυρίως ότι η αρμόδια λειτουργός δεν διερεύνησε επαρκώς τις δηλώσεις του Αιτητή και δεν του έδωσε την δυνατότητα να παράσχει εξηγήσεις ως προς τα σημεία για τα οποία θεωρούσε ότι υπάρχει έλλειψη επαρκών λεπτομερειών. Ως παράδειγμα προβάλει το γεγονός ότι η αρμόδια λειτουργός κατέγραψε στην εισηγητική της έκθεση ότι ο Αιτητής δεν ανέφερε αν συνέβη κάτι στο θείο του, παρόλο που η ίδια δεν υπέβαλε κάποιο σχετικό ερώτημα στον Αιτητή κατά την προσωπική συνέντευξη, δεν διερεύνησε το εν λόγω σημείο ούτε το υπέδειξε στον Αιτητή, ώστε να του δοθεί η ευκαιρία να εισφέρει πληροφορίες. Περαιτέρω, ο συνήγορος του Αιτητή προβάλει ότι λόγω της ανηλικότητας του Αιτητή η Υπηρεσία Ασύλου θα έπρεπε να καταβάλει ιδιαίτερες προσπάθειες για τη συλλογή πληροφοριών και άλλων αποδεικτικών μέσων δεδομένου ότι τα παιδιά έχουν συχνά περιορισμένη γνώση των συνθηκών που επικρατούν στη χώρα καταγωγής τους ή αδυνατούν να εξηγήσουν τους λόγους για τους οποίους διώκονται.

Στα πλαίσια του ίδιου ισχυρισμού, ο συνήγορος του Αιτητή προβάλει ότι η Υπηρεσία δεν συσχέτισε τους ισχυρισμούς του Αιτητή αναφορικά με το φόβο δίωξής του εξαιτίας του γεγονότος ότι ο θείος του δολοφόνησε κάποιον, με πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης και ειδικότερα με τι πληροφορίες που παρέχονται στο Country Guidance της EUAA για τη Σομαλία (2022), όπου υπάρχει ειδική αναφορά  σχετικά με τα άτομα που εμπλέκονται σε οικογενειακές και/ή φυλετικές διαμάχες/διαφωνίες στη Σομαλία. Ακολούθως, παρατηρεί ότι στην ίδια Κατευθυντήρια Οδηγία τα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και οι συγγενείς τους αναφέρονται ως άτομα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν «δίωξη» ή «σοβαρή βλάβη». Σημειώνει σχετικά ότι βάσει του Εγχειριδίου του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων, εναπόκειται στους εξεταστές των αιτημάτων διεθνούς προστασίας να προσδιορίσουν μέσω της διερεύνησής των γεγονότων που περιβάλλουν την εκάστοτε υπόθεση, τον λόγο/λόγους που ενδέχεται να θεμελιώνουν κάποιον φόβο δίωξης, ακόμα και αν ο ίδιος ο Αιτητής δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει επακριβώς τους λόγους. Προσθέτει ότι δεδομένης της ιδιότητας του Αιτητή ως ασυνόδευτου ανηλίκου η Υπηρεσία Ασύλου είχε αυξημένο καθήκον προς τούτο, ωστόσο (βλ. σημ. 55 γραπτής αγόρευσης) η αρμόδια λειτουργός δεν υπέβαλε ερωτήσεις στον Αιτητή αναφορικά με την ιδιότητα του ξαδέρφου του ως στρατιωτικού, ούτε για το αν του συνέβη κάτι προσωπικά τους δύο μήνες που παρέμεινε στο Mogadishu φιλοξενούμενος από τον προαναφερθέντα ξάδερφο.

Επιστρέφοντας στον ισχυρισμό του Αιτητή αναφορικά με το φόβο δίωξής του λόγω της δολοφονίας που διέπραξε ο θείος του, ο συνήγορος του Αιτητή προβάλει ότι η αρμόδια λειτουργός θα έπρεπε από τη στιγμή που δεν ικανοποιήθηκε, όπως καταγράφει στην εισηγητική της έκθεση, από τις πληροφορίες που παρείχε ο Αιτητής (ορθότερα, την έλλειψη αυτών) αναφορικά με την ταυτότητα των πιθανών διωκτών του, να ζητήσει περαιτέρω πληροφορίες από τον Αιτητή ή την επίτροπο αυτού ή τέλος, να ζητήσει από την επίτροπο του να επικοινωνήσει με το θείο του ή τον ξάδερφό του, ώστε να λάβει τις κρίσιμες πληροφορίες.

Περαιτέρω, προβάλει ότι η αρμόδια λειτουργός θα έπρεπε να διερευνήσει περαιτέρω τον ισχυρισμό του Αιτητή ότι σε ενδεχόμενη επιστροφή του φοβάται ότι μπορεί να εξαναγκαστεί να γίνει μέλος της τρομοκρατικής οργάνωσης Al Shabaab. Κάνει επίσης, ειδική μνεία στο γεγονός ότι ο Αιτητής δεν ρωτήθηκε καθόλου για τη φυλετική του καταγωγή , παρόλο που το εν λόγω ζήτημα είναι κρίσιμο κατά την εξέταση αιτημάτων που κατάγονται από τη Σομαλία και δεδομένης της αυξημένης υποχρέωσης της Υπηρεσίας Ασύλου για συλλογή κρίσιμων πληροφοριών λόγω της ιδιότητας του Αιτητή ως ασυνόδευτου ανηλίκου.

Καταληκτικά, σημειώνει ότι η όλη προσέγγιση των Καθ’ ων δεν ήταν παιδοκεντρική και δεν υποβλήθηκαν στον Αιτητή αρκετές ερωτήσεις, ώστε να καλυφθούν όλες οι όψεις του αιτήματός του με αποτέλεσμα η Υπηρεσία Ασύλου να μην είναι σε θέσει να αξιολογήσει δεόντως όλους τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο Αιτητής σε μια ενδεχόμενη επιστροφή του στη Σομαλία.

Ο τρίτος προβαλλόμενος νομικός ισχυρισμός φέρει τον τίτλο «Παράβαση του άρθρου 3 παρ. 1 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού και του άρθρου 10 (1^Α) του περί Προσφύγων Νόμου κατά την αξιολόγηση της αίτησης». Στα πλαίσια του εν λόγω ισχυρισμού, ο συνήγορος του Αιτητή προωθεί ότι υπήρξε παράβαση των προαναφερθέντων άρθρων, καθώς η Υπηρεσία Ασύλου δεν καθοδηγήθηκε από την αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού. Επισημαίνει ότι από την αιτιολογία της απόφασης ελλείπει οποιαδήποτε αναφορά και αξιολόγηση του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού και τον πιθανών επιπτώσεων της ληφθείσας απόφασης ως προς τον πρόσωπο του Αιτητή. Επίσης, επανέρχεται στο ζήτημα της οικογενειακής επανένωσης και σημειώνει ότι από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου φαίνεται ότι η Υπηρεσία Ασύλου δεν προέβη στις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να διασφαλίσει την επανένωση του Αιτητή με τη θεία του.

Ο τέταρτος νομικός ισχυρισμός φέρει τον τίτλο «Παράβαση άρθρων 18 (3) και 18 (7^Α) (α) του περί Προσφύγων Νόμου, έλλειψη επαρκούς και/ή δέουσας έρευνας και πλάνη». Στα πλαίσια του εν λόγω ισχυρισμού, ο συνήγορος του Αιτητή προβάλει ότι η αρμόδια λειτουργός χαρακτηρίζει τις δηλώσεις του Αιτητή ως ανακριβείς, ανακόλουθες και μη ευλογοφανείς χωρίς ωστόσο να επεξηγεί την αξιολόγησή της. Αντιτείνει δε, ότι οι δηλώσεις του Αιτητή χαρακτηρίζονται από συνοχή και ευλογοφάνεια και υποστηρίζονται από τις πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής. Θεωρεί ότι οι πλημμέλειες της εισηγητικής έκθεσης αναφορικά με την επάρκεια της έρευνας συνδέονται λογικά με το γεγονός ότι υπήρξαν πλημμέλειες στη διερεύνηση κατά τη διάρκεια της προσωπικής συνέντευξης. Εισηγείται ότι λόγω και της ιδιότητας του Αιτητή ως ασυνόδευτου ανηλίκου θα έπρεπε να έχει παραχωρηθεί σε αυτόν το ευεργέτημα της αμφιβολίας.

Περαιτέρω, προωθεί ότι δεν έγινε ορθή συσχέτιση των δηλώσεων του Αιτητή με τις πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Προς τούτο παραθέτει αρχικά πληροφορίες αναφορικά με τις οικογενειακές/διαφυλετικές διαμάχες στη Σομαλία και τον κίνδυνο δίωξης που αυτές συνεπάγονται για τα εμπλεκόμενα μέρη. Εν συνεχεία, παραθέτει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες οι επιθέσεις της Al Shabaab στοχοποιούν μέλη των κρατικών ενόπλων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων χαμηλόβαθμων στελεχών με σκοπό να καταδείξει ότι ο Αιτητής δεν εμπίπτει στην κατηγορία του «συνηθισμένου πολίτη». Επιπρόσθετα προς τις πληροφορίες για τη στοχοποίηση μελών των ενόπλων δυνάμεων, παραθέτει πληροφορίες αναφορικά με τη στοχοποίηση των συγγενών των μελών των ενόπλων δυνάμεων και προωθεί σχετικά ότι η Υπηρεσία Ασύλου δεν διερεύνησε επαρκώς τη δήλωση του Αιτητή ότι ο ξάδερφός του είναι στρατιωτικός και ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για τον ίδιο, δεδομένου ότι στηρίζει το σκεπτικό της περί της δυνατότητας επιστροφής του Αιτητή στη Σομαλία και στο γεγονός της παρουσίας του ξαδέρφου του στο Mogadishu. Ακολούθως, ο συνήγορος του Αιτητή παραθέτει πληροφορίες αναφορικά με τις εξαναγκαστικές στρατολογήσεις στις οποίες προβαίνει η Al Shabaab και προωθεί ότι ο Αιτητής αντιμετωπίζει αυξημένο κίνδυνο να εξαναγκαστεί σε στρατολόγηση από την Al Shabaab. Στη βάση των ανωτέρω, ο συνήγορος του Αιτητή προβάλει ότι πρέπει να αναγνωριστεί στον Αιτητή προσφυγικό καθεστώς ή εναλλακτικά συμπληρωματική προστασία, καθώς επίσης ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη Σομαλία θα παραβιαστούν τα άρθρα 2 και/ή 3 της ΕΣΔΑ. Τέλος, ο Αιτητής επανέρχεται στο ζήτημα του φυλετικού του ανήκειν, για το οποίο προβάλει ότι δεν έγινε καμία απολύτως διερεύνηση, παρόλο που γίνεται αναφορά στη φυλή του Αιτητή κατά την συνεκτίμηση των προσωπικών του περιστάσεων εν όψει της αξιολόγησης του κινδύνου σοβαρής βλάβης που ενδέχεται να αντιμετωπίσει. Ως προς το εν λόγω στοιχείο, ο συνήγορος του Αιτητή προωθεί κατά πρώτον ότι συνδέεται με κίνδυνο δίωξης, κατά δεύτερον ότι σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν κατά την αξιολόγηση κινδύνου ως προσωπική περίσταση και κατά τρίτον ότι πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν σε περίπτωση εξέτασης ενδεχόμενης εσωτερικής μετεγκατάστασης του Αιτητή.

Ο πέμπτος νομικός ισχυρισμός αφορά την έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας. Στα πλαίσια του εν λόγω ισχυρισμού, ο συνήγορος του Αιτητή προωθεί ότι οι Καθ’ ων δεν αιτιολόγησαν το πώς η απόφασή τους συνάδει με την βασική καθοδηγητική αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού. Προβάλει περαιτέρω ότι η έλλειψη δέουσας έρευνας εκ μέρους των Καθ’ ων, καθιστά πλημμελή και την αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης δεδομένου η επαρκής αιτιολόγηση μιας απόφασης προυποθέτει τη διενέργεια επαρκούς έρευνας.

Τέλος, ο συνήγορος του Αιτητή επιχειρηματολογεί υπέρ της απόδοσης στον Αιτητή προσφυγικού καθεστώτος ή εναλλακτικά συμπληρωματικής προστασίας δεδομένης και της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου για έλεγχο της ορθότητας της απόφασης. Προβάλει 4 επιμέρους βάσεις για την απόδοση προσφυγικού καθεστώτος: πρώτον, το φόβο δίωξης του Αιτητή εξαιτίας της υπόθεσης οικογενειακής εκδίκησης, δεύτερον, το φόβο δίωξης του Αιτητή εξαιτίας της ιδιότητας του ξαδέρφου του ως στρατιωτικού, τρίτον, το φόβο δίωξης του Αιτητή από την Al Shabaab λόγω των προσωπικών του περιστάσεων, και τέταρτον λόγω της ιδιότητάς του Αιτητή ως μέλους της μειονοτικής ομάδας Ashraf. Εναλλακτικά, ο συνήγορος του Αιτητή υποβάλει ότι ο Αιτητής κινδυνεύει να αντιμετωπίσει σοβαρή βλάβη υπό τους όρους του άρθρου 19 (2) (β) του περί Προσφύγων Νόμου λόγω της ιδιότητας του ως ατόμου που εμπλέκεται σε βεντέτα/διαμάχη μεταξύ φατριών. Επικουρικά προς τη χορήγηση προσφυγικού καθεστώς ή συμπληρωματικής προστασίας βάσει του άρθρου 19 (2) (β) του περί Προσφύγων Νόμου, ο συνήγορος του Αιτητή υποβάλει ότι θα πρέπει να χορηγηθεί στον Αιτητή συμπληρωματική προστασία σύμφωνα συμφώνως προς τις πρόνοιες του άρθρου 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου. Προς τεκμηρίωση του εν λόγω ισχυρισμού παραπέμπει στην Καθοδηγητική Οδηγία της EUAA για τη Σομαλία, σύμφωνα με την οποία η αδιάκριτη βία στη Σομαλία βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο και άρα χρειάζεται να αποδειχθεί χαμηλότερο επίπεδο προσωπικών περιστάσεων, ώστε να τεκμηριωθεί κίνδυνος σοβαρής βλάβης βάσει του άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας ή του άρθρου 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου. Ως συναφείς προσωπικές περιστάσεις ο συνήγορος του Αιτητή επισημαίνει το γεγονός ότι ο Αιτητής μιλά καλύτερα τα αραβικά απ’ ότι τα σομαλικά και δεν γνωρίζει που βρίσκονται οι συγγενείς του πέραν του ξαδέρφου του, ο οποίος είναι στρατιωτικός με αποτέλεσμα σε περίπτωση που διαμείνει μαζί του στο Mogadishu να εκτεθεί σε αυξημένο κίνδυνο λόγω της ενδεχόμενης στοχοποίησης του θείου ή να στοχοποιηθεί ο ίδιος ως συγγενείς στρατιωτικού. Σε περίπτωση δε, που δεν διαμείνει με τον ξάδερφό του θα πρέπει να επιβιώσει χωρίς υποστηρικτικό δίκτυο σε μια πόλη της οποίας αγνοεί το πολιτισμικό και κοινωνικό πλαίσιο και όπου δρουν αντιμαχόμενες ένοπλες δυνάμεις, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες εργασιακής ένταξης και πρόσβασης σε μέσα αυτοσυντήρησης. Ενδέχεται μάλιστα, λόγω των προαναφερθέντων προσωπικών περιστάσεων να καταλήξει σε κάποιο κέντρο φιλοξενίας προσφύγων ή εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις δυνατότητές του να επιβιώσει. Τέλος, σε σχέση με τη δυνατότητα μετεγκατάστασης του Αιτητή στις περιοχές Somaliland και Puntland, o Αιτητής κρίνει ότι δεν πληρούται το στοιχείου του εύλογου, καθώς δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του Αιτητή οι προυποθέσεις που απαριθμούνται στην Καθοδηγητική Οδηγία της EUAA για τη Σομαλία.

Κλείνοντας τη γραπτή του αγόρευση ο συνήγορος υποβάλει ότι σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στη Σομαλία θα παραβιαστεί το άρθρο 2 και/ή 3 της ΕΣΔΑ λόγω των προσωπικών περιστάσεων που χαρακτηρίζουν τον Αιτητή και ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος επαναπροώθησης του Αιτητή κατά παράβαση της αρχής της μη επαναπροώθησης.

Από την πλευρά τους οι Καθ’ ων η αίτηση προβαίνουν σε αντίκρουση των λόγων ακύρωσης που προωθεί ο Αιτητής. Σε σχέση με τον πρώτο λόγο περί παραβίασης των διαδικαστικών εγγυήσεων για τους ανηλίκους, οι Καθ’ ων προωθούν ότι ο Αιτητής δεν έχει έννομο συμφέρον να προωθεί τον συγκεκριμένο ισχυρισμό, καθώς αντιμετωπίστηκε ως ανήλικος καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας και ως εκ τούτου ο παρόν λόγος προβάλλεται αλυσιτελώς. Σημειώνουν σχετικά ότι ο Διευθυντής του Τμήματος  Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενεργούσε ως κηδεμόνας του Αιτητή από τη στιγμή υποβολής της αίτησης του, ως εκπρόσωπος και συνδρομητής του στις διαδικασίες που προβλέπονται στο Νόμο και παρίστατο στις προσωπικές του συνεντεύξεις. Σε σχέση με τον δεύτερο και τον τρίτο λόγο ακύρωσης, οι Καθ’ ων προβάλλουν τη θέση ότι η ευάλωτη κατάσταση του Αιτητή ως ανήλικου λήφθηκε υπ’ όψιν κατά τη διαδικασία της αντικειμενικής και εξατομικευμένης αξιολόγησής του αιτήματός του και δεν παραγνωρίστηκαν τα δικαιώματα του. Σε σχέση με τον τέταρτο λόγο ακύρωσης, οι Καθ’ ων υποστηρίζουν ότι από τα πρακτικά των συνεντεύξεων διαφαίνεται προδήλως η προσπάθεια των Καθ’ ων η αίτηση να βοηθήσουν τον Αιτητή να παρουσιάσει την υπόθεση του όσον το δυνατόν πληρέστερα και να αναφερθεί στις περιστάσεις που αφορούν την αίτησή του. Περαιτέρω, σημειώνουν ότι κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων ο Αιτητής δεν αναφέρθηκε σε περιστατικά ή προσωπικές εμπειρίες, οι οποίες να καταδεικνύουν ότι η απόφαση του να εγκαταλείψει τη χώρα του συνδέεται με προσωπική δίωξη. Επιπλέον, δεν υποστήριξε επαρκώς τη δίωξη του από τα άγνωστα άτομα τα οποία επιθυμούν εκδίκηση από την οικογένεια του. Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρούν ότι οι Καθ’ ων η αίτηση απέρριψαν ορθώς την αίτηση του Αιτητή καθότι στο πρόσωπο του δεν συνέτρεχαν τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία του δικαιολογημένου φόβου δίωξης που είναι απαραίτητα ώστε να του αναγνωρισθεί η ιδιότητα του πρόσφυγα σύμφωνα με τις πρόνοιες της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και του περί Προσφύγων Νόμου. Αντιστοίχως, σε σχέση με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας σημειώνουν ότι οι ισχυρισμοί του δεν είναι δυνατόν να τον εντάξουν στις περιπτώσεις, για τις οποίες κρίνεται αναγκαία η παροχή του εν λόγω καθεστώτος. Περαιτέρω, σημειώνουν ότι οι Καθ’ ων η αίτηση συνεκτίμησαν όλα τα πραγματικά γεγονότα που είχαν ενώπιον τους και όχι κάθε εν δυνάμει λόγο δίωξης, τον οποίο ο Αιτητής ουδέποτε επικαλέστηκε ή γεγονότα τα οποία ο Αιτητής ουδέποτε εξέθεσε ενώπιόν τους. Ειδικότερα, σε σχέση με τον ισχυρισμό περί φόβου λόγω υπαγωγής του Αιτητή στην κατηγορία των ατόμων που εμπλέκονται σε βεντέτες/διαμάχες φατριών, οι Καθ’ ων υποβάλλουν ότι ο Αιτητής αναφέρθηκε σε οικογενειακά προβλήματα εξαιτίας εκδίκησης και άρα τα όσα καταγράφονται στην Έκθεση «Country Guidance: Somalia (June 2022)» (σελίδες, 27,95 και 96) δεν δύνανται να τύχουν εφαρμογής  ούτε μπορούν να ληφθούν υπόψη, ώστε να διαπιστωθεί ενδεχόμενος φόβος δίωξης του Αιτητή. Σε σχέση με τον ισχυρισμό του Αιτητή ότι ανήκει στα άτομα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν δίωξη ή σοβαρή βλάβη ως συγγενής μέλους των δυνάμεων ασφαλείας, προβάλλουν ότι αυτός δεν εκφράστηκε στα πλαίσια των συνεντεύξεων του και διαπιστώνουν προσπάθεια εισαγωγή νέας μαρτυρίας μέσω της γραπτής αγόρευσης με στόχο την διεύρυνση της επιχειρηματολογίας του. Σημειώνουν επίσης επ’ αυτού ότι ο Αιτητής δήλωσε ότι δεν του συνέβη κάτι, καθώς ο εξάδελφος  του ήταν σε θέση να τον προστατεύσει. Σε σχέση με τον ισχυρισμό του Αιτητή ότι ανήκει στη μειονοτική φυλή, οι Καθ’ ων επισημαίνουν ότι πρόκειται για μαρτυρία, η οποία δεν συνάδει με το περιεχόμενου του διοικητικού φακέλου και γι’ αυτό θα πρέπει να αγνοηθεί. Τέλος, υποβάλλουν ότι οι Καθ’ ων η αίτηση πραγματοποίησαν έρευνα αναφορικά με την κατάσταση ανασφάλειας στην πόλη Mogadishu, λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι ο Αιτητής διατηρεί συγγενικούς δεσμούς στην εν λόγω πόλη, στοιχείο που σύμφωνα με την έρευνα της αρμόδιας λειτουργού, αποτελεί σημαντικό παράγοντα στη δυνατότητα κάποιου να εξασφαλίσει κοινωνική αποδοχή, ασφάλεια και πρόσβαση στην κάλυψη βασικών αναγκών, όπως η στέγαση και η σίτιση.

Σε σχέση με τον πέμπτο λόγο ακύρωσης, οι Καθ’ ων προτείνουν την απόρριψη του ως αβάσιμου, καθώς θεωρούν ότι η αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης είναι επαρκής, σαφής και συμπληρώνεται από τα επιμέρους αναλυτικά στοιχεία εντός του διοικητικού φακέλου.

Ως προς το ισχυρισμό στη γραπτή αγόρευση του Αιτητή, όπου ο συνήγορός του παραθέτει επί της ουσίας επιχειρηματολογία αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε προσφυγικό καθεστώς και καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, οι Καθ’ων κάνουν διάφορες επισημάνσεις. Αναφορικά με την τεκμηρίωση φόβου δίωξης για λόγους οικογενειακής εκδίκησης, οι Καθ’ων προωθούν ότι το καθήκον τεκμηρίωσης της αίτησης εναπόκειται στον Αιτητή, ενώ σε σχέση με την παροχή του ευεργετήματος της αμφιβολίας υποβάλλουν ότι αυτό δεν μπορεί να χορηγηθεί όταν τα προβληθέντα περιστατικά δεν στοιχειοθετούν κατά το Νόμο λόγους υπαγωγής στο προστατευτικό καθεστώς του πρόσφυγα. Σε σχέση με τον επικαλούμενο φόβο δίωξης στη βάση της ιδιότητας του ξαδέρφου του αιτητή ως στρατιωτικού, οι Καθ’ ων επισημαίνουν ότι ο εν λόγω ισχυρισμός προβάλλεται πρώτη φορά και δεν συνάδει με τα όσα ο ίδιος ο Αιτητής επικαλέστηκε στις συνεντεύξεις του αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του και για τους οποίους δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν. Σε σχέση με τον επικαλούμενο φόβο δίωξης από την Al Shabaab και το φυλετικό του ανήκειν, οι Καθ’ ων σημειώνουν ότι ο Αιτητής δεν ανέφερε ποτέ ότι αποτελεί μέλος μειονοτικής φυλής, δεν εξέφρασε κάποια πολιτική άποψη ούτε περιέγραψε οποιασδήποτε μορφής απειλή από την οργάνωση Al Shabaab περί αναγκαστικής στρατολόγησης. Θεωρούν λοιπόν ότι οι εν λόγω ισχυρισμοί αποτελούν εικασίες που δεν δύνανται να τεκμηριωθούν με οποιοδήποτε τρόπο. Σε κάθε περίπτωση, προβάλλουν ότι πρόκειται για νέους ισχυρισμούς που προβάλλονται χωρίς να γίνει προσαγωγή μαρτυρία και ως εκ τούτου δεν μπορούν να ληφθούν υπ’ όψιν από το Δικαστήριο. Σε σχέση με το σκέλος της συμπληρωματικής προστασίας, οι Καθ’ ων υποβάλλουν ότι ο Αιτητής δεν ανέδειξε κάποιο ατομικό χαρακτηριστικό ή στοιχείο ικανό να τεκμηριώσει ότι θα τεθεί ειδικώς σε κατάσταση που αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρής βλάβης κατά την έννοια του Άρθρου 19 (γ) αντισταθμίζοντας έτσι βάσει της αρχής βάσει της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το επίπεδο αδιάκριτης βίας. Ειδικότερα, δίνουν έμφαση στο προφίλ του Αιτητή ως ενήλικα πλέον, υγιή, χωρίς αναπηρία, ατόμου ικανού να εργαστεί και να έχει πρόσβαση σε μέσα αυτοσυντήρησης, το οποίο μάλιστα διατηρεί οικογενειακούς δεσμούς στο Mogadishu και δεν εμπίπτει εντός των κατηγοριών που στοχοποιούνται κατά βάση από τους ένοπλους αποσχιστές βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών. Τέλος υποβάλλουν, ότι σε κάθε περίπτωση ο Αιτητής θα μπορούσε να εγκατασταθεί στις αυτοανακηρυγμένες ανεξάρτητες περιοχές Somaliland και Puntlant, όπου σύμφωνα με την έκθεση της EUAA, «Country Guidance: Somalia» (June 2022) δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για τον άμαχο πληθυσμό να θιγεί προσωπικά κατά την έννοια του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας.

Ο Αιτητής κατέθεσε απαντητική γραπτή αγόρευση. Στο μεγαλύτερο μέρος αυτής επαναλαμβάνει σημεία που εξέθεσε και κατά τη γραπτή του αγόρευση.

ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 10(1Α) του περί Προσφύγων Νόμου:

«Το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχικό μέλημα κατά την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου οι οποίες αφορούν τη διεθνή προστασία και τους ανηλίκους.»

Το Άρθρο 13Α του περί Προσφύγων Νόμου προνοεί ως ακολούθως:

13Α.-(1) Πριν από τη λήψη απόφασης του Προϊσταμένου επί αίτησης, η Υπηρεσία Ασύλου παρέχει στον αιτητή την ευκαιρία προσωπικής συνέντευξης επί της ουσίας της αίτησης, η οποία διεξάγεται από αρμόδιο λειτουργό. Η Υπηρεσία Ασύλου παρέχει την ευκαιρία τέτοιας προσωπικής συνέντευξης σε κάθε ενήλικα που είναι εξαρτώμενο πρόσωπο από τον αιτητή, σε περίπτωση που ο αιτητής έχει καταθέσει αίτηση εξ ονόματος τέτοιου εξαρτώμενου προσώπου.

[...]

(9) Η Υπηρεσία Ασύλου λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσει ότι οι προσωπικές συνεντεύξεις διεξάγονται σε συνθήκες που επιτρέπουν στον αιτητή να εκθέσει διεξοδικά τους λόγους της αίτησής του. Για το σκοπό αυτό, η Υπηρεσία Ασύλου μεριμνά ώστε-

(α) [...]  

(ε) οι συνεντεύξεις με ανήλικους να διεξάγονται με τρόπο κατάλληλο για παιδιά.»

Η πρώτη παράγραφος του Άρθρου 3 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η οποία έχει κυρωθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία, προνοεί ως ακολούθως:

«Άρθρο 3.- 1. Σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν τα παιδιά, είτε αυτές λαμβάνονται από δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς κοινωνικής προστασίας, είτε από τα δικαστήρια, τις διοικητικές αρχές ή από τα νομοθετικά όργανα, πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού.»

ΚΑΤΑΛΗΞΗ

Αναφορικά με το  1ον  και 3ον  ισχυρισμό ήτοι ως προς το μέρος που αφορά την οικογενειακή επανένωση του Αιτητή

Παραθέτω τη νομική διάταξη που κατ’ ισχυρισμόν του συνηγόρου του Αιτητή έχει παραβιαστεί:

Άρθρο 10 του Περί Προσφύγων Νόμου:

«Ασυνόδευτοι ανήλικοι αιτητές

(1Α) Το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχικό μέλημα κατά την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου οι οποίες αφορούν τη διεθνή προστασία και τους ανηλίκους.

(1Β) Ο Διευθυντής των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενεργεί το  συντομότερο δυνατό, αυτοπροσώπως ή μέσω λειτουργού των εν λόγω Υπηρεσιών, ως εκπρόσωπος και συνδρομητής του ασυνόδευτου ανηλίκου στις διαδικασίες που προβλέπονται στον παρόντα Νόμο, ώστε να διασφαλίζει το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, και, οσάκις είναι αναγκαίο, να ασκεί νομική  ικανότητα για λογαριασμό του ασυνόδευτου ανηλίκου ή να διασφαλίζει την Παράρτημα εκπροσώπηση του ασυνόδευτου ανηλίκου σε δικαστική διαδικασία σύμφωνα με τον περί Επιτρόπου Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού (Διορισμός Επιτρόπου από το Δικαστήριο ως Αντιπρόσωπος Παιδιού) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2014.

(1Γ) Η Υπηρεσία Ασύλου μεριμνά ώστε να παρέχεται η ευκαιρία στον εκπρόσωπο να ενημερώνει τον ασυνόδευτο ανήλικο σχετικά με το νόημα και τις πιθανές συνέπειες της προσωπικής συνέντευξης και, εφόσον ενδείκνυται, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο ασυνόδευτος ανήλικος πρέπει να προετοιμαστεί για την προσωπική συνέντευξη.

(1ΣΤ) Η Υπηρεσία Ασύλου μεριμνά ώστε -

(α) η συνέντευξη του ασυνόδευτου ανήλικου να διεξάγεται από αρμόδιο λειτουργό που έχει τις απαραίτητες γνώσεις για τις ειδικές ανάγκες των ανηλίκων∙ και

(β) τέτοιος αρμόδιος λειτουργός να προπαρασκευάζει την απόφαση επί της αίτησης.

(1ΣΤδις) Στον ασυνόδευτο ανήλικο και στον εκπρόσωπό του παρέχονται δωρεάν οι νομικές και διαδικαστικές πληροφορίες που αναφέρονται στο εδάφιο (7Γ) του άρθρου 18, καθώς και οι πληροφορίες για τις διαδικασίες ανάκλησης και εκπνοής της διεθνούς προστασίας που προβλέπονται στα άρθρα 6, 6Α, 6Β και 19, αντίστοιχα.

(2) Ο Διευθυντής των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενεργεί το συντομότερο δυνατό, αυτοπροσώπως ή μέσω λειτουργού των εν λόγω Υπηρεσιών, ως εκπρόσωπος και συνδρομητής του ασυνόδευτου ανηλίκου, προκειμένου ο τελευταίος να επωφεληθεί των δικαιωμάτων και να συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στον παρόντα Νόμο. Ο εν λόγω Διευθυντής ενημερώνει αμέσως τον ασυνόδευτο ανήλικο για το συγκεκριμένο πρόσωπο που ορίζεται να ενεργεί ως εκπρόσωπος του ασυνόδευτου ανηλίκου. Ο εκπρόσωπος ασκεί τα καθήκοντά του σύμφωνα με την αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού, όπως προβλέπεται στο εδάφιο (3) του άρθρου 9ΚΕ, και διαθέτει την αναγκαία εμπειρογνωσία για το σκοπό αυτό. Για να διασφαλιστεί η ευημερία και η κοινωνική ανάπτυξη του ανηλίκου που αναφέρεται στην παράγραφο (β) του εδάφιου (3) του άρθρου 9ΚΕ, η αλλαγή του προσώπου που ενεργεί ως εκπρόσωπος πραγματοποιείται μόνο όταν είναι αναγκαίο. Ο εν λόγω Διευθυντής δεν ορίζει ως εκπρόσωπο ασυνόδευτου ανηλίκου πρόσωπο του οποίου τα συμφέροντα συγκρούονται ή θα μπορούσαν ενδεχομένως να συγκρούονται με εκείνα του ασυνόδευτου ανηλίκου.

(2Ε) Οι απασχολούμενοι με ασυνόδευτους ανηλίκους διαθέτουν και συνεχίζουν να λαμβάνουν κατάλληλη κατάρτιση σχετικά με τις ανάγκες των ανηλίκων και δεσμεύονται από την αρχή της εμπιστευτικότητας σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 31Β, αναφορικά με τις πληροφορίες τις οποίες γνωρίζουν ως εκ της άσκησης της εργασίας τους.

Αναφορικά με τον ισχυρισμό του Αιτητή περί διορισμού νομικού εκπροσώπου ασυνόδευτων ανηλίκων υιοθετώ τη θέση του Δικαστηρίου στην υπόθεση 601/2016, η οποία δημοσιεύτηκε στις 31.12.2021. και παραθέτω το σχετικό απόσπασμα:

«Αναφορικά με τον ισχυρισμό που εγείρεται από τη συνήγορο του Αιτητή σχετικά με την θέση των λειτουργών των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (ΥΚΕ) ως οι εκ νόμου καθοριζόμενοι εκπρόσωποι των ασυνόδευτων ανήλικων αιτητών ασύλου και οι οποίοι θα έπρεπε να διαθέτουν νομική κατάρτιση, προς υποστήριξη του οποίου παρατίθενται και οι θέσεις της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, αναφέρεται ότι από τις εν λόγω τοποθετήσεις δεν προκύπτει νομική δέσμευση.

(…)

Σύμφωνα με το άρθρο 2 του περί Προσφύγων Νόμου, εκπρόσωπος «σημαίνει το Διευθυντή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, σύμφωνα με το εδάφιο (1Β) του άρθρου 10», ενώ σύμφωνα με το άρθρο 10(1Β) « Ο Διευθυντής των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενεργεί το  συντομότερο δυνατό, αυτοπροσώπως ή μέσω λειτουργού των εν λόγω  Υπηρεσιών, ως εκπρόσωπος και συνδρομητής του ασυνόδευτου ανηλίκου  (.)».

Ο διορισμός κοινωνικών λειτουργών ως εκπρόσωποι/κηδεμόνες αποτελεί συνηθισμένη πρακτική και σε πολλά άλλα ευρωπαϊκά κράτη μέλη[1]. Η ΕΑΣΟ εισηγείται το διορισμό εκπροσώπου/κηδεμόνα ο οποίος να γνωρίζει τις εθνικές διαδικασίες ασύλου και να μπορεί να βοηθήσει τον αιτητή κατά τη διάρκειά τους. Η θέση του διοριζόμενου ατόμου θα πρέπει να μην προκαλεί σύγκρουση συμφερόντων και να ασκείται από επαγγελματίες και όχι άλλους αιτητές διεθνούς προστασίας[2].

Η UNHCR, στις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Εξέταση των Αιτημάτων Ασύλου των Παιδιών στο πλαίσιο των άρθρων 1 (Α) 2 και 1 (ΣΤ) της Σύμβασης του 1951 και / ή του Πρωτοκόλλου του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων, παρ. 69 αναφέρει τα ακόλουθα σχετικά με τους εκπροσώπους/κηδεμόνες: «Στην περίπτωση των ασυνόδευτων ή των χωρισμένων από την οικογένειά τους παιδιών επιβάλλεται ο άμεσος και δωρεάν διορισμός ανεξάρτητου και εξειδικευμένου κηδεμόνα. Τα παιδιά που είναι βασικοί αιτούντες άσυλο στη διαδικασία ασύλου δικαιούνται επίσης νομική εκπροσώπηση. Οι νομικοί συμπαραστάτες ή εκπρόσωποι των παιδιών πρέπει να είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι και οφείλουν να υποστηρίζουν το παιδί καθόλη τη διαδικασία.», ενώ στην υποσημείωση 135 στην οποία παραπέμπει η ανωτέρω παράγραφος γίνεται διαχωρισμός του όρου κηδεμόνας από τον όρο νομικός εκπρόσωπος και αναφέρονται τα εξής: « «Κηδεμόνας» ή «επίτροπος»: πρόκειται για ανεξάρτητο πρόσωπο με εξειδικευμένες δεξιότητες, που φροντίζει το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και γενικότερα την ευημερία του. Οι διαδικασίες για το διορισμό κηδεμόνα ή επιτρόπου δεν πρέπει να είναι λιγότερο ευνοϊκές από τις ισχύουσες εθνικές διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες που εφαρμόζονται στην περίπτωση των παιδιών που είναι πολίτες της χώρας υποδοχής. Ο «νομικός εκπρόσωπος ή συμπαραστάτης»: πρόκειται για δικηγόρο ή άλλο εξειδικευμένο πρόσωπο που έχει το δικαίωμα να παρέχει νομική συνδρομή και να ενημερώνει το παιδί για τη διαδικασία ασύλου καθώς και να επικοινωνεί με τις αρχές για νομικά ζητήματα.».

Από τις πιο πάνω κατευθυντήριες οδηγίες προκύπτει το συμπέρασμα ότι ο όρος κηδεμόνας ή εκπρόσωπος δεν σημαίνει απαραίτητα άτομο με νομικά ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά πρόσωπο το οποίο ασκεί νομική ικανότητα εκ μέρους του ασυνόδευτου ανήλικου αιτητή ασύλου, ενημερώνοντάς τον και λειτουργώντας εκ μέρους του όπου χρειάζεται καθόλα τα στάδια της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματός του και εξασφαλίζοντας το βέλτιστο συμφέρον του».

Υπό το φως των πιο πάνω ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίπτεται .

 Ως προς το σκέλος του ισχυρισμού ότι η επίτροπος του Αιτητή δεν φαίνεται να προέβη σε σχετικές ενέργειες με σκοπό τον εντοπισμό της θείας του Αιτητή που βρίσκεται στη Φιλανδία και την οικογενειακή τους επανένωση, αυτός δεν τεκμηριώνεται. Αντιθέτως, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η θεία του Αιτητή προέβη σε αποστολή εγγράφων προς την Υπηρεσία Ασύλου με σκοπό την απόδειξη του οικογενειακού της δεσμού με τον Αιτητή και του νομικού καθεστώτος υπό το διαμένει στη Φιλανδία. Θεωρώ ωστόσο, ότι πράγματι η επίτροπος του Αιτητή έδρασε με τρόπο που αντίκειται στο βέλτιστο συμφέρον του παιδιού δεδομένου ότι ήταν αυτή που ήγειρε αμφιβολίες αναφορικά με την ανηλικότητα του παιδιού, περαιτέρω φαίνεται ότι οι ενέργειες που έγινα προς την κατεύθυνση αυτή  ουσιαστικά καθυστέρησαν με αποτέλεσμα  τη λήξη της της προθεσμίας  προώθησης  του αίτηματος του Αιτητή για οικογενειακή επανένωση .

Παρατηρώ επίσης, ότι ενώ η Υπηρεσία Ασύλου έκρινε στις 03.11.2021 ότι ο Αιτητής εξακολουθούσε να θεωρεί τον Αιτητή  ανήλικος στα πλαίσια της διαδικασίας με ημερομηνία γέννησης αυτή που έχει δηλωθεί κατά την υποβολή της αίτησής του (05.04.2004), λειτουργός της Υπηρεσίας δεν   είχε αποστείλει αίτημα οικογενειακής επανένωσης λόγω της ύπαρξης αμφιβολιών για την ανηλικότητα του Αιτητή. Η απόφαση αυτή κρίνεται αυθαίρετη τόσο λόγω του από 03.11.2021 εγγράφου της Υπηρεσίας Ασύλου όσο και λόγω του γεγονότος ότι εντός του διοικητικού φακέλου υπάρχει αντίγραφο ταυτότητας του Αιτητή, του οποίου δεν αμφισβητήθηκε η γνησιότητα από την Υπηρεσία Ασύλου  και επιβεβαιώνει την ανηλικότητά του .

Πριν προχωρήσω στην εξέταση των λοιπών νομικών ισχυρισμών θεωρώ κρίσιμο να παραθέσω τους ισχυρισμούς του Αιτητή και την αξιολόγηση αυτών από την Υπηρεσία Ασύλου.

Οι ισχυρισμοί του Αιτητή, όπως προκύπτουν από την αίτηση και τις συνεντεύξεις του, συνοψίζονται ως εξής:

Κατά την υποβολή της αίτησής του ο Αιτητής δήλωσε ότι γεννήθηκε στη Σαουδική Αραβία και όχι στη χώρα ιθαγένειάς του. Δήλωσε επίσης, ότι απελάθηκε από τη Σαουδική Αραβία στη Σομαλία 6 μήνες  αφότου απελάθηκε η οικογένειά του, της οποίας αγνοεί πλέον τα ίχνη. Όταν μετέβη στην Σομαλία διαπίστωσε ότι η οικογένειά του είναι στόχος εκδίκησης και γι’αυτό  κινδυνεύουν να δολοφονηθούν. Η αδελφή της μητέρας του η οποία βρίσκεται στη Φιλανδία τον βοήθησε να μεταβεί στην Κυπριακή Δημοκρατία και ο ίδιος επιθυμεί να επανενωθεί μαζί της γιατί δεν έχει κάποιον άλλον συγγενή.

Κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεών του, οι οποίες διενεργήθηκαν στα αραβικά, ο Αιτητής δήλωσε αρχικά ότι επιθυμεί να επανενωθεί με τη θεία του, η οποία βρίσκεται στη Φιλανδία. Αναφορικά με το εκπαιδευτικό του υπόβαθρο δήλωσε ότι έχει ολοκληρώσει την πρωτοβάθμια εκπαίδευση στη Σαουδική Αραβία όπου και διέμενε. Αναφορικά με τους γονείς του, ο Αιτητής δήλωσε ότι αυτοί απελάθηκαν από τη Σαουδική Αραβία το Σεπτέμβριο του 2020 επειδή έληξε η άδεια διαμονής τους. Ο ίδιος έλειπε από το σπίτι τη στιγμή που έγινε η σύλληψη των γονιών και ενημερώθηκε για το γεγονός από  περιοίκους. Ο ίδιος παρέμεινε στη Σαουδική Αραβία, όπου φιλοξενούνταν από κάποιους γείτονές του, ωστόσο το Μάρτιο του 2021 εντοπίστηκε στο δρόμο από τις αρχές της Σαουδικής Αραβίας, συλλήφθηκε και απελάθηκε επίσης στη Σομαλία. Στη Σομαλία ο Αιτητής έμεινε δύο μήνες στο Mogadishu στο σπίτι του ξαδέλφου του, ο οποίος είναι στρατιωτικός. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του δεν έβγαινε από το σπίτι κατόπιν συμβουλής του ξαδέρφου του. Δεν γνωρίζει που βρίσκονται οι γονείς του, καθώς έχει χάσει κάθε επαφή μαζί τους από τη στιγμή που απελάθηκαν στη Σομαλία. Γνωρίζει επίσης ως γενική πληροφορία ότι κάποιες θείες του διαμένουν στα περίχωρα του Mogadishu, αλλά δεν διαθέτει περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με τον ακριβή τόπο διαμονής τους.

Αναφορικά με το λόγο που εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του ο Αιτητής δήλωσε ότι η απόφαση για την αναχώρησή του από τη Σομαλία λήφθηκε από τη θεία και το ξάδερφό του. Η απόφασή τους οφείλεται στο γεγονός ότι η οικογένειά του είναι στόχος εκδίκησης, καθώς ο θείος του σκότωσε κάποιον το 2020. Ο ίδιος δεν γνωρίζει ποια άτομα αποζητούν εκδίκηση, ωστόσο θεωρεί ότι κινδυνεύει επειδή είναι ο μόνος γιος της οικογένειάς του, καθώς επίσης επειδή ο ίδιος δεν φέρει όπλο σε αντίθεση με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του με αποτέλεσμα να καθίσταται εύκολος στόχος. Ερωτηθείς τί φοβάται ότι μπορεί να συμβεί σε περίπτωση επιστροφής του στη Σομαλία, ο Αιτητής δήλωσε ότι θα δολοφονηθεί ή θα εξαναγκαστεί να γίνει μέλος της αστυνομίας ή της Al Shabaab.

Στην εισήγηση της η αρμόδια λειτουργός διέκρινε συνολικά δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος εξ αυτών αφορά το γεγονός ότι ο Αιτητής έχει την ιθαγένεια της Σομαλίας, ωστόσο γεννήθηκε και διέμενε στη Σαουδική Αραβία, καθώς επίσης ότι μετά την απέλαση του από τη Σαουδική Αραβία διέμεινε στο Mogadhishu. Ο εν λόγω ισχυρισμός έγινε δεκτός. Ο δεύτερος ισχυρισμός, ο οποίος αφορά τον ισχυριζόμενο φόβο δίωξης του Αιτητή από άγνωστα άτομα που επιθυμούν να πάρουν εκδίκηση από την οικογένειά του, απορρίφθηκε. Κατά την αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού, η αρμόδια λειτουργός επεσήμανε ότι οι δηλώσεις του Αιτητή χαρακτηρίζονται από ανακρίβειες και έλλειψη ευλογοφάνειας. Η αρμόδια λειτουργός βάσισε την αρνητική της αξιολόγηση στο γεγονός ότι ο Αιτητής δεν έδωσε ικανοποιητικές πληροφορίες αναφορικά με το φόβο δίωξής του, ότι δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει από ποια άτομα κινδυνεύει και ότι βάσει δικής του δήλωσης δεν του συνέβη κάτι τους δύο μήνες που βρισκόταν στη Σομαλία, καθώς ο εξάδελφος  του είναι στρατιωτικός και μπορούσε να τον προστατέψει. Η αρμόδια λειτουργός δεν ανέτρεξε σε εξωτερικές πληροφορίες, καθώς έκρινε ότι οι αντιφάσεις στις δηλώσεις του δεν δικαιολογούν περαιτέρω ανάλυση του ισχυρισμού μέσω συσχετισμού τους με πληροφορίες από εξωτερικές πηγές.

Ακολούθως, η αρμόδια λειτουργός προχώρησε σε αξιολόγηση κινδύνου στη βάση του ουσιώδους ισχυρισμού που έγινε αποδεκτός. Για την εν λόγω αξιολόγηση έλαβε ως τόπο αναφοράς την πόλη Mogadishu, όπου ο Αιτητής διατηρεί συγγενικούς δεσμούς με τον ξάδερφό του και θείους του. Αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στο Mogadishu, η αρμόδια λειτουργός κατέληξε κατόπιν παραπομπής σε εξωτερικές πηγές ότι η Al Shabaab δεν ελέγχει πλέον το Mogadishu, και αρά δεν υπάρχουν συνθήκες ένοπλης σύρραξης στην πόλη. Επεσήμανε επίσης, ότι επειδή η Al Shabaab πραγματοποιεί επιθέσεις σε συγκεκριμένους στόχους (μέλη της κυβέρνησης, μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, μέλη μη κυβερνητικών και διεθνών οργανισμών, ιδιοκτήτες επιχειρήσεων που αρνούνται να καταβάλουν «φόρο» στην οργάνωση) είναι κρίσιμος ο διαχωρισμός μεταξύ συνηθισμένων πολιτών και πολιτών που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Ως προς τον εν λόγω διαχωρισμό, υπέβαλε ότι ο Αιτητής βάσει του προφίλ του εμπίπτει στην πρώτη κατηγορία. Τελικά, η αρμόδια λειτουργός, αφού έλαβε υπ΄ όψιν τα ατομικά χαρακτηριστικά του Αιτητή, ήτοι το γεγονός ότι πρόκειται για υγιές άτομο που διατηρεί οικογενειακούς δεσμούς στο Mogadishu, κατέληξε ότι δεν τεκμηριώνεται κίνδυνος έκθεσης του Αιτητή σε δίωξη ή σοβαρή βλάβη.

Κατόπιν, ο/η αρμόδιος/α λειτουργός κατέγραψε ότι δεν τεκμηριώθηκε βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης με βάση την εθνικότητα, τη φυλή, τη θρησκεία, την ιδιότητα μέλους σε μια συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα ή την πολιτική γνώμη σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 1 Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, στο άρθρο 2 (δ) της Οδηγίας 2011/95/EE και το άρθρο 3 (1) των περί Προσφύγων Νόμου, ώστε να παραχωρηθεί στον Αιτητή προσφυγικό καθεστώς.

Περαιτέρω, η αρμόδια λειτουργός προχώρησε σε ανάλυση με σκοπό να διαπιστώσει κατά πόσο ο Αιτητής δύναται να υπαχθεί στο καθεστώς της συμπληρωματικής προστασίας, καταλήγοντας πως με βάση το πραγματικό περιστατικό που έγινε αποδεκτό και την εκτίμηση κινδύνου, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 19 (1) και (2) (α), (β) και (γ) του Περί Προσφύγων Νόμου.

Παραθέτω τις νομικές διατάξεις που κατ’ ισχυρισμόν του συνηγόρου του Αιτητή έχουν παραβιαστεί:

·         Άρθρο 13 Α του περί Προσφύγων Νόμου:

«Προσωπικές συνεντεύξεις αιτητών και εξαρτώμενων προσώπων

13Α.-(1) Πριν από τη λήψη απόφασης του Προϊσταμένου επί αίτησης, η Υπηρεσία Ασύλου παρέχει στον αιτητή την ευκαιρία προσωπικής συνέντευξης επί της ουσίας της αίτησης, η οποία διεξάγεται από αρμόδιο λειτουργό.  Η Υπηρεσία Ασύλου παρέχει την ευκαιρία τέτοιας προσωπικής συνέντευξης σε κάθε ενήλικα που είναι εξαρτώμενο πρόσωπο από τον αιτητή, σε περίπτωση που ο αιτητής έχει καταθέσει αίτηση εξ ονόματος τέτοιου εξαρτώμενου προσώπου.

(9) Η Υπηρεσία Ασύλου λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσει ότι οι προσωπικές συνεντεύξεις διεξάγονται σε συνθήκες που επιτρέπουν στον αιτητή να εκθέσει διεξοδικά τους λόγους της αίτησής του. Για το σκοπό αυτό, η Υπηρεσία Ασύλου μεριμνά ώστε-

(α) Ο αρμόδιος λειτουργός που διεξάγει τη συνέντευξη να διαθέτει τα κατάλληλα προσόντα για να συνεκτιμήσει τις προσωπικές και γενικές συνθήκες που περιβάλλουν την αίτηση, συμπεριλαμβανομένης της πολιτιστικής καταγωγής, του φύλου, του γενετήσιου προσανατολισμού, της ταυτότητας φύλου ή της ευαισθησίας του αιτητή·

…

(ε) οι συνεντεύξεις με ανηλίκους να διεξάγονται με τρόπο κατάλληλο για παιδιά.

(10) Κατά τη διεξαγωγή προσωπικής συνέντευξης επί της ουσίας της αίτησης, η Υπηρεσία Ασύλου παρέχει στον αιτητή κατάλληλη ευκαιρία-

(α) Να παρουσιάσει τα στοιχεία που απαιτούνται για την, κατά το δυνατόν, πλήρη τεκμηρίωση της αίτησης σύμφωνα με την παράγραφο (α) του εδαφίου (2) του άρθρου 16 και τα εδάφια (3) έως (5) του άρθρου 18∙ και

(β) να παράσχει εξηγήσεις σχετικά με στοιχεία τα οποία ενδεχομένως λείπουν ή/και σχετικά με τυχόν ασυνέπειες ή αντιφάσεις στο πλαίσιο των δηλώσεων του αιτητή.»

·         Άρθρο 12 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού:

«Άρθρο 12

1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη εγγυώνται στο παιδί που έχει ικανότητα διάκρισης το δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης της γνώμης του σχετικά με οποιοδήποτε θέμα που το αφορά, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις του παιδιού ανάλογα με την ηλικία του και με το βαθμό ωριμότητάς του.

2. Για το σκοπό αυτόν θα πρέπει ιδίως να δίνεται στο παιδί η δυνατότητα να ακούγεται σε οποιαδήποτε διοικητική ή δικαστική διαδικασία που το αφορά, είτε άμεσα είτε μέσω ενός εκπροσώπου ή ενός αρμόδιου οργανισμού, κατά τρόπο συμβατό με τους διαδικαστικούς κανόνες της εθνικής νομοθεσίας.»

·         Άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε.:

«Άρθρο 41

Δικαίωμα χρηστής διοίκησης

1. Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην αμερόληπτη, δίκαιη και εντός ευλόγου προθεσμίας εξέταση των υποθέσεών του από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης.

2. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει ιδίως:

α) το δικαίωμα κάθε προσώπου σε προηγούμενη ακρόαση πριν να ληφθεί ατομικό μέτρο εις βάρος του,

…….»

·         Άρθρο 10 (1^Α) του Περί Προσφύγων Νόμου

«10.

(…)

(1^α)Το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχικό μέλημα κατά την

εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου οι οποίες αφορούν τη διεθνή

προστασία και τους ανηλίκους».

·         Άρθρο 18(3) του Περί Προσφύγων Νόμου

«(3) Η αξιολόγηση της αίτησης διεθνούς προστασίας γίνεται σε εξατομικευμένη, βάση αντικειμενικά και αμερόληπτα, και περιλαμβάνει τη συνεκτίμηση:

(α) όλων των σχετικών  με την αίτηση στοιχείων που σχετίζονται με τη χώρα καταγωγής κατά το χρόνο λήψης απόφασης, συμπεριλαμβανομένων των νόμων και των κανονισμών στη χώρα καταγωγής και του τρόπου εφαρμογής τους,

(β) των συναφών δηλώσεων και εγγράφων που υπέβαλε ο αιτητής, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων σχετικά με το εάν ο αιτητής έχει ήδη ή ενδέχεται να υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη,

(γ) την ατομική κατάσταση και τις προσωπικές περιστάσεις του αιτητή, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων όπως το προσωπικό ιστορικό, το φύλο και η ηλικία, ούτως ώστε να εκτιμηθεί εάν, βάσει των προσωπικών περιστάσεων του αιτητή, οι συνθήκες στις οποίες έχει ήδη ή θα μπορούσε να εκτεθεί ισοδυναμούν με δίωξη ή σοβαρή βλάβη,

….»

·         Άρθρο 18 (7Α)(α) του περί Προσφύγων Νόμου

«18…(7Α)(α) Οι αποφάσεις επί των αιτήσεων λαμβάνονται μετά τη δέουσα εξέταση των αιτήσεων, σε εξατομικευμένη βάση, αντικειμενικά και αμερόληπτα, μετά από τη λήψη συγκεκριμένων και ακριβών πληροφοριών από διάφορες πηγές, όπως την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο, την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες και τις σχετικές διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως προς τη γενική κατάσταση στις χώρες ιθαγένειας των αιτητών και, όπου χρειάζεται, στις χώρες μέσω των οποίων διήλθαν∙ Ο Προϊστάμενος μεριμνά ώστε ο ίδιος και το προσωπικό της Υπηρεσίας Ασύλου το οποίο είναι υπεύθυνο για την εξέταση αιτήσεων και την υποβολή εισηγήσεων για απόφαση να έχουν πρόσβαση στις προαναφερόμενες πληροφορίες.» (υπογράμμιση δική μου)

Περαιτέρω ο συνήγορος του Αιτητή  αναφέρεται  στο καθήκον υποβοήθησης των ασυνόδευτων ανηλίκων . Η αρμόδια λειτουργός δεν διερεύνησε το ζήτημα του φυλετικού ανήκειν του Αιτητή, παρόλο που το εν λόγω χαρακτηριστικό είναι ουσιώδες για τη σομαλική κοινωνία. Προβάλλει ακόμα ότι η αρμόδια λειτουργός δεν διερεύνησε επαρκώς το ζήτημα της δίωξης του Αιτητή. Τί πληροφορίες έλαβε ο Αιτητής αναφορικά με τη βεντέτα όσο βρισκόταν στη Σομαλία με το θείο του.  Δεν διερευνήθηκε επίσης το αν ο ξάδερφος του Αιτητή που τον φιλοξένησε ανήκει στην πλευρά της οικογένειας που κατ’ ισχυρισμόν του διώκεται. Δεν διερευνήθηκε το αν προέβη σε ενέργειες προς αναζήτηση της οικογένειάς του, ούτε το πώς ήρθε σε επαφή με τον ξάδερφό του, ο οποίος τον παρέλαβε από το αεροδρόμιο και τον φιλοξένησε. Δεν διερευνήθηκε ούτε η ακριβής περιοχή διαμονής του στο Mogadishu, παρόλο που συνιστά ουσιώδες στοιχείο για την αξιολόγηση κινδύνου.

Η αρμόδια λειτουργός κατέληξε στην απόρριψη του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού παραθέτοντας γενικόλογες κρίσεις, χωρίς να στοιχειοθετήσει τα συμπεράσματά της. Η πλημμελής αιτιολόγηση συνδέεται αιτιακά με το γεγονός ότι δεν έγινε δέουσα διερεύνηση του ισχυρισμού κατά την προσωπική συνέντευξη. Επίσης δεν ανέτρεξε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

Κατά την αξιολόγηση κινδύνου η αρμόδια λειτουργός παραθέτει αντιτιθέμενες μεταξύ τους πληροφορίες και καταλήγει σε αυθαίρετα συμπεράσματα. Στηρίζει το ότι στο Mogadishu δεν εκτυλίσσεται ένοπλη σύρραξη στο γεγονός ότι η Al Shabaab δεν ελέγχει την πόλη. Επισημαίνει ότι τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων στοχοποιούνται, αλλά στη συνέχεια καταλήγει ότι ο Αιτητής δεν θα εκτεθεί σε κίνδυνο σοβαρής βλάβης, παρόλο που αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στο γεγονός ότι ο Αιτητής θα στηριχτεί στο εν λόγω άτομο σε ενδεχόμενη επιστροφή του στο Mogadishu. Απομονώνει ως προσωπική περίσταση που θα διευκολύνει τον Αιτητή στην προσαρμογή το γεγονός ότι διαθέτει θείους στα περίχωρα του Mogadishu, παρόλο που ο Αιτητής δήλωσε ότι δεν γνωρίζει που βρίσκονται. Κάνει παραπομπή σε απόφαση του French National Court of Asylum, η οποία αναφέρεται στην μη ύπαρξη αδιάκριτης βίας στην περιφερειακή ενότητα Lower Shabelle, παρόλο που η περιφερειακή ενότητα αναφοράς είναι η Benaadir/Mogadishu. Δεν λαμβάνει υπ’ όψιν ως προσωπική περίσταση την ανηλικότητα του Αιτητή και το γεγονός ότι δεν έχει διαμείνει ποτέ στη Σομαλία.

 

Κατόπιν των ανωτέρω, κρίνω ότι η θέση του συνηγόρου του Αιτητή περί παντελούς έλλειψης αναφοράς των Καθ' ων η Αίτηση στο βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου τόσο καθ' όλη τη διαδικασία εξέτασης της αίτησής του για παροχή διεθνούς προστασίας όσο και κατά την αιτιολογία της επίδικης απόφασης κρίνω ότι ευσταθεί. Περαιτέρω, διαπιστώνω την απουσία παιδοκεντρικής προσέγγισης των Καθ' ων η Αίτηση κατά τη διεξαγωγή της συνέντευξης του Αιτητή, ο οποίος, ειρήσθω εν παρόδω, είχε αναγνωριστεί ως ασυνόδευτος ανήλικος. Επί τούτου υιοθετώ το σκεπτικό της αδελφής Δικαστού Μ. Παπαντωνίου, Δ.Δ.Δ.Π, στην YF ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθ. Αρ.: 1234/17, 31/3/2021:

«Σύμφωνα με το άρθρο 10(1Α) του περί Προσφύγων Νόμου:

«Το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχικό μέλημα κατά την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου οι οποίες αφορούν τη διεθνή προστασία και τους ανηλίκους.»

Σύμφωνα με το άρθρο 13Α(9) του περί Προσφύγων Νόμου:

«(9) Η Υπηρεσία Ασύλου λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσει ότι οι προσωπικές συνεντεύξεις διεξάγονται σε συνθήκες που επιτρέπουν στον αιτητή να εκθέσει διεξοδικά τους λόγους της αίτησής του. Για το σκοπό αυτό, η Υπηρεσία Ασύλου μεριμνά ώστε-

(.)

(ε) οι συνεντεύξεις με ανηλίκους να διεξάγονται με τρόπο κατάλληλο για παιδιά.

Οι Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Εξέταση των Αιτημάτων Ασύλου των Παιδιών στο πλαίσιο των άρθρων 1(Α)(2) και 1(ΣΤ) της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και/ή του Πρωτοκόλλου του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων παρέχουν καθοδήγηση σε σχέση με τη διεξαγωγή συνέντευξης ανηλίκων. Παραπέμπω στις παραγράφους 73 και 74 των εν λόγω Κατευθυντήριων Οδηγιών (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):

«73. Παρότι στις περιπτώσεις των ενηλίκων το βάρος της απόδειξης μοιράζεται συνήθως ανάμεσα στον αιτούντα άσυλο και στον εξεταστή, ενδέχεται ο κριτής του αιτήματος ασύλου ενός παιδιού, ειδικά εάν είναι ασυνόδευτο, να υποχρεωθεί να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς που αυτό προβάλει. Αν δεν είναι εφικτή η επαλήθευση των πραγματικών περιστατικών της υπόθεσης και / ή το παιδί αδυνατεί να εκφράσει ολοκληρωμένα τον ισχυρισμό του για το φόβο δίωξης που διατρέχει, ο κριτής του αιτήματος ασύλου οφείλει να αποφασίσει λαμβάνοντας υπόψη όλες τις γνωστές περιστάσεις, εφαρμόζοντας ενδεχομένως με πνεύμα φιλελεύθερο το ευεργέτημα της αμφιβολίας. Ομοίως, αναγνωρίζεται στο παιδί το ευεργέτημα της αμφιβολίας στις περιπτώσεις όπου τίθεται ζήτημα αξιοπιστίας κάποιων εκ των ισχυρισμών του.

74. Οι πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής μπορεί να αναφέρονται στις προκαταλήψεις που αφορούν στις διακρίσεις λόγω φύλου, αντανακλώντας πιθανότατα τις εμπειρίες των αντρών σε αντίθεση με αυτές των γυναικών. Όμως, είναι πιθανό να παραγνωρίζουν τις εμπειρίες των παιδιών. Επιπλέον, τα παιδιά μπορεί να έχουν περιορισμένη γνώση των συνθηκών που επικρατούν στη χώρα καταγωγής ή να αδυνατούν να εξηγήσουν τους λόγους της δίωξης τους. Έτσι, οι αρχές ασύλου οφείλουν να καταβάλουν ιδιαίτερες προσπάθειες για τη συλλογή πληροφοριών και άλλων αποδεικτικών στοιχείων για τη μεταχείριση που επιφυλάσσει στα παιδιά η χώρα καταγωγής τους».

Η Έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο («European Asylum Support Office» (EASO) εκδοθείσα το 2019 σχετικά με τις διαδικασίες ασύλου για παιδιά, καταγράφει τις υφιστάμενες διαδικασίες και πρακτικές της υπηρεσίας ασύλου των Κρατών Μελών της ΕΕ προβαίνοντάς εν τέλει σε συστάσεις. Συγκεκριμένα, η EASO στις σελίδες 59-60 της έκθεσης αναφέρει :

«Το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού συνιστά πρωταρχικό μέλημα το οποίο ενδεχομένως χρειάζεται να σταθμίζεται με τα συμφέροντα τρίτων, μη εξαιρουμένου του κράτους. Η βαρύτητα που πρέπει να αποδοθεί στο βέλτιστο συμφέρον του παιδιού αποτελεί τμήμα της ανάλυσης που διενεργεί ο αρμόδιος για τη λήψη της απόφασης. Το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού πρέπει να έχει υψηλή προτεραιότητα και να μη συνιστά απλώς έναν από τους πολλούς παράγοντες που συνεκτιμώνται⁹⁵» με την υποσημείωση 95 να είναι «Έπιτροπή ΣΔΠ, General comment No. 14 (2013) on the right of the child to have his or her best interests taken as aprimary consideration (art. 3, para. 1), 29 Μαΐου 2013, CRC/C/GC/14, τμήμα IV.A.4, παράγραφοι 36-40».

Στην ενότητα «Διαδικασία λήψης αποφάσεων» της ρηθείσας Έκθεσης, η EASO σημειώνει τα ακόλουθα (η έμφαση είναι του κειμένου, η υπογράμμιση είναι του παρόντος Δικαστηρίου):

«Ο χειριστής υποθέσεων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά επικοινωνούν όχι μόνο κατά τη διάρκεια της συνέντευξης αλλά και κατά την αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων ή των λεγόμενων του παιδιού. Τα παιδιά δεν είναι σε θέση να εξηγούν τα πράγματα όπως οι ενήλικες. Ο περιορισμός αυτός είναι ιδιαίτερα εμφανής όταν λαμβάνεται υπόψη το αντίκτυπο που μπορεί να έχουν η ηλικία και οι πιθανές τραυματικές εμπειρίες και/ή ψυχολογικές καταστάσεις στη μνήμη και στην ικανότητα του παιδιού να δώσει πλήρεις και συνεκτικές πληροφορίες και, επομένως, στην εκτίμηση της αξιοπιστίας κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Κατά συνέπεια, οι αρχές θα πρέπει να αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος του βάρους αποδείξεως στις υποθέσεις παιδιών και ιδιαίτερα ασυνόδευτων ή ευάλωτων παιδιών. Επιπλέον, κατά την τεκμηρίωση της αίτησης ενός παιδιού, το ευεργέτημα της αμφιβολίας πρέπει να εφαρμόζεται όσο το δυνατόν ευρύτερα, ιδίως στα ασυνόδευτα παιδιά, τα οποία είναι λιγότερο πιθανό να διαθέτουν αποδεικτικά έγγραφα».

Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω, καταλήγω ότι η νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης πάσχει λόγω μη διενέργεια δέουσας έρευνας και έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας, ως προβλέπεται από τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου και ως προνοείται ειδικότερα από τον περί Προσφύγων Νόμο, καθώς και λόγω του γεγονότος ότι η διεξαγωγή της συνέντευξης δεν έγινε υπό το φως των διατάξεων του Νόμου και των επιταγών των διεθνών συμβάσεων και κατευθυντήριων γραμμών ειδικότερα προς συμμόρφωση με την αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού-ανήλικου αιτητή. Επί τούτου παραπέμπω στην απόφαση της, στην YF ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθ. Αρ.: 1234/17, 31/3/2021.

Ωστόσο ενόψει της δικαιοδοσίας που παρέχεται στο παρόν Δικαστήριο από τον περί Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας του 2019 να προβαίνει σε έλεγχο και της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης και να ελέγχει επί της ουσίας το αίτημα του Αιτητή εξετάζοντας πλήρως γεγονότα και ισχυρισμούς του προσφεύγοντος που δεν λήφθηκαν υπόψη κατά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης ή πράξης, είτε αυτά είναι προγενέστερα είτε είναι μεταγενέστερα αυτής, θα προχωρήσω ώστε να εξετάσω όλα τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μου.

Επί τούτου υιοθετώ το σκεπτικό  στην YF ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθ. Αρ.: 1234/17, 31/3/2021, το οποίο και παραθέτω:

«Περαιτέρω, στα πλαίσια του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου, ως προβλέπεται και από το άρθρο 46(1) της Οδηγίας 2013/32/ΕΕ, το Δικαστήριο ενώπιον του οποίου προσβάλλεται η απόφαση επί της αίτησης διεθνούς προστασίας, έχει υποχρέωση να πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας σύμφωνα με την οδηγία [2011/95]». Στο πλαίσιο αυτό, η έκφραση «ex nunc» αναδεικνύει την υποχρέωση του δικαστή, κατά την εκτίμηση που πραγματοποιεί, να λαμβάνει υπόψη τυχόν νέα στοιχεία τα οποία έχουν προκύψει μετά την έκδοση της απόφασης που αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής. Περαιτέρω, η χρήση του επιθέτου «πλήρης» στο άρθρο 46, παράγραφος 3, της Οδηγίας 2013/32/ΕΕ επιβεβαιώνει ότι ο δικαστής οφείλει να εξετάζει τόσο τα στοιχεία που έλαβε ή θα μπορούσε να λάβει υπόψη η αποφαινόμενη αρχή όσο και τα στοιχεία που αφορούν το διάστημα μετά την έκδοση της απόφασης της αρχής αυτής. (βλ. σχετικά και την απόφαση του ΔΕΕ C-585/16, Serin Alheto, ημερ. 25/07/18).»

Το Άρθρο 3 εδάφιο 1 του Περί Προσφύγων Νόμου προβλέπει:

«3.-(1) Ως πρόσφυγας αναγνωρίζεται το πρόσωπο που, λόγω βάσιμου φόβου καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, είναι εκτός της χώρας της ιθαγενείας του και δεν είναι σε θέση, ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο, να χρησιμοποιήσει την προστασία της χώρας αυτής, ή πρόσωπο, που δεν έχει ιθαγένεια, το οποίο, ενώ είναι εκτός της χώρας της προηγούμενης συνήθους διαμονής του ως αποτέλεσμα αυτών των καταστάσεων, δεν είναι σε θέση ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο να επιστρέψει σ' αυτή και στο οποίο δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 5.»

Ως αναφέρει και ο αδελφός  μου Δικαστής Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ. στην απόφαση του M T ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ, Υπόθεση Αρ. 811/2017, 18/2/2019:

«Θα πρέπει συνεπώς να υφίσταται, ως απαραίτητη προϋπόθεση της αναγνώρισης της ιδιότητας του πρόσφυγα, βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, του οποίου τόσο το υποκειμενικό όσο και το αντικειμενικό στοιχείο θα πρέπει να στοιχειοθετούνται επαρκώς (βλ. ενδεικτικά Απόφαση-95/56266 της 3ης Ειδικής Επιτροπής Προσφύγων, του Ελληνικού Υπουργείου Δημοσίας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη, σελ. 11, αναφορικά με την εξέταση του υποκειμενικού και αντικειμενικού στοιχείου του φόβου του προσφεύγοντος). Το υποκειμενικό στοιχείο βεβαίως συνδέεται με τους ιδιαίτερους, προσωπικούς λόγους και εξειδικευμένες περιστάσεις εκάστου προσφεύγοντος, ο οποίος και θα πρέπει, στη βάση αυτών, να τεκμηριώσει, με τους ισχυρισμούς του και με στοιχεία και/ή γεγονότα που έχει στη διάθεσή του, τον επικαλούμενο βάσιμο φόβο δίωξης. Από την άλλη, ως προς το αντικειμενικό στοιχείο, είναι αναγκαίο να αξιολογηθούν οι ισχυρισμοί του προσφεύγοντα σε συνδυασμό με τις πληροφορίες αναφορικά με τη χώρα προέλευσής του».

Πριν προχωρήσω στην επί της ουσίας εξέταση της υπόθεσης, θεωρώ κρίσιμο να σημειώσω ότι ο Αιτητής έχει στο μεταξύ ενηλικιωθεί και θα αντιμετωπιστεί ως ενήλικας κατά την αξιολόγηση του αιτήματός τους από το Δικαστήριο.

Ειδικότερα, το Δικαστήριο καλείται να αξιολογήσει κατά πόσο με τα ενώπιον του στοιχεία και προσωπικά χαρακτηριστικά του Αιτητή και την σημερινή κατάσταση ασφαλείας στην χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής πληροί τις προϋποθέσεις του Άρθρου 3 του Περί Προσφύγων Νόμου για αναγνώρισή του ως πρόσφυγα ή εναλλακτικά κατά πόσο πληροί τις προϋποθέσεις του Άρθρου 19 του Περί Προσφύγων Νόμου για αναγνώρισή του ως δικαιούχου συμπληρωματικής προστασίας.

Στα πλαίσια λοιπόν, της ex nunc εξέτασης στην οποία προβαίνει το Δικαστήριο, κρίνω ότι δεν μπορεί από τη μια το Δικαστήριο να λαμβάνει υπόψιν νέα στοιχεία ως προς τη χώρα καταγωγής και τον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή αλλά από την άλλη να αγνοεί την μεταβολή των προσωπικών συνθηκών του Αιτητή. Η αποδοχή τέτοιας θέσης θα συνιστούσε επιλεκτική συμπεριφορά του Δικαστηρίου και σε κάθε περίπτωση αντίθετη προς την απαίτηση για εξατομικευμένη εξέταση του Αιτήματος του Αιτητή για αναγνώρισή του ως πρόσφυγα ή εναλλακτικά ως δικαιούχου συμπληρωματικής προστασίας.

Το Δικαστήριο δεν θα λάβει υπ’ όψιν τον ισχυρισμό περί φυλής, καθώς αυτός δεν προσήχθη με τα κατάλληλα δικονομικά μέσα.

. Οι ισχυρισμοί του Αιτητή παρά το ότι δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως αντιφατικοί κρίνω ότι είναι γενικοί και μη ευλογοφανείς . Παρά το ότι  ζητήθηκε από το Αιτητής κατά την συνέντευξη να εξηγήσει  αυτός δεν το έπραξε.  Περαιτέρω παρά το ότι ο Αιτητής ήταν ανήλικος κατά την διάρκεια της συνέντευξης ήταν σε ηλικία που θα μπορούσε να  υποστηρίξει το αίτημα του και να γνωρίζει περισσότερες λεπτομερείες σχετικά με την οικογενειακή εκδίκηση. Παρά το γεγονός ότι πράγματι η αρμόδια λειτουργός  δεν απηύθυνε στον Αιτητή περισσότερες ερωτήσεις σχετικά με τους ισχυρισμούς του που αφορούν τον ενλογω ισχυρισμό, ο Αιτητής δεν προσήγαγε νέα στοιχεία προς υποστήριξη του ισχυρισμού του περί δίωξής του λόγω οικογενειακής εκδίκησης.

Οι ισχυρισμοί περί ενδεχόμενης δίωξής του λόγω της ιδιότητας του ξαδέρφου του ως στρατιωτικού και της εξαναγκαστικής του στρατολόγησης από την Al Shabaab συνιστούν αόριστες επικλήσεις κινδύνου, χωρίς καμία απολύτως συσχέτιση με ατομικές περιστάσεις. Ο συνήγορος του Αιτητή παραθέτει πληροφορίες αναφορικά με τον κίνδυνο δίωξης των ατόμων που εμπίπτουν στα εν λόγω προφίλ, ωστόσο δεν  στοιχειοθετείται  με συγκεκριμένα στοιχεία που αφορούν προσωπικά τον Αιτητή και να οδηγούν σε κρίση  της υπόθεσης του υπό το φως των πληροφοριών που παραθέτει η Καθοδηγητική Οδηγία της EUAA. Σύμφωνα με τα πιο πάνω κρίνω ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για χορήγηση προσφυγικού καθεστώτος.

Λεχθέντων των ανωτέρω και με βάση τα ενώπιον μου στοιχεία και περιστατικά της υπόθεσης κρίνω ότι δεν πληρούνται οι υπό του άρθρου 3(1) του Νόμου προϋποθέσεις για αναγνώριση στον Αιτητή του καθεστώτος του πρόσφυγα.

Περαιτέρω, αναφορικά με το κατά πόσο ο Αιτητής δικαιούται συμπληρωματικής προστασίας το Άρθρο 15(γ) της Οδηγίας για αναγνώριση προσώπων ως δικαιούχων συμπληρωματικής προστασίας που αντιστοιχεί στο Άρθρο 19 (2) (γ) του Περί Προσφύγων Νόμου διαλαμβάνει πως «σοβαρή απειλή» σημαίνει η «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.»

Σε αυτό το πλαίσιο υπάρχουν τα στοιχεία που συνιστούν τη διάταξη και οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται σωρευτικά για να τύχει εφαρμογής η εν λόγω πρόνοια. Η ευρωπαϊκή οδηγία δεν παρέχει ορισμό του στοιχείου της «διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης», εντούτοις στην υπόθεση Aboubacar Diakite ν. Commissaire general aux refugies et aux apatrides, C-285/12 το ΔΕΕ ερμηνεύοντας την έννοια «ένοπλη σύρραξη» κατέληξε πως πρέπει να δοθεί μια ερμηνεία, αυτόνομη από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, καθώς επίσης έθεσε ένα κατώτατο επίπεδο/όριο (low  hreshold) ως προς το κατά πόσο μια «ένοπλη σύρραξη» λαμβάνει χώρα, αναφέροντας στη σκέψη 35:

«[.] το άρθρο 15 στοιχείο γ) της οδηγίας 2004/83 έχει την έννοια ότι η ύπαρξη εσωτερικής ένοπλης συρράξεως πρέπει να γίνεται δεκτή, όσον αφορά την εφαρμογή της διατάξεως αυτής, όταν οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή όταν δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους, χωρίς να είναι αναγκαίο να είναι δυνατός ο χαρακτηρισμός της συρράξεως αυτής ως ένοπλης συρράξεως που δεν έχει διεθνή χαρακτήρα, υπό την έννοια του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, και χωρίς η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργανώσεως των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων ή η διάρκεια της συρράξεως να αποτελεί αντικείμενο αυτοτελούς εκτιμήσεως σε σχέση με την εκτίμηση του βαθμού βίας που δεσπόζει στην οικεία επικράτεια.»

Περαιτέρω όμως, μια επιπλέον και καθοριστική προϋπόθεση για τη εφαρμογή του άρθρου 15 (γ) είναι η ύπαρξη «αδιάκριτης άσκησης βίας» αφού όπως αναφέρθηκε η ύπαρξη «ένοπλης σύρραξης» αποτελεί μεν αναγκαία, αλλά όχι επαρκή προϋπόθεση όπως τονίζεται και στη δικαστική ανάλυση του EASO. Θα πρέπει συνεπώς να εκτιμάται τόσο η ύπαρξη ένοπλης σύρραξης (διεθνούς ή εσωτερικής) όσο και ο βαθμός της βίας, αφού όπως επισημάνθηκε από το ΔΕΕ, στην απόφαση του στην Diakité (σκέψη 30):

«Επιπλέον, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι η ύπαρξη εσωτερικής ένοπλης συρράξεως μπορεί να συνεπάγεται την παροχή της επικουρικής προστασίας μόνο στο μέτρο που οι συγκρούσεις μεταξύ των τακτικών δυνάμεων ενός κράτους και ενός ή περισσοτέρων ενόπλων ομάδων ή μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ενόπλων ομάδων θεωρούνται κατ' εξαίρεση ότι συνεπάγονται σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας του αιτούντος την επικουρική προστασία, υπό την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γ), της οδηγίας 2004/83, διότι ο βαθμός της αδιάκριτης ασκήσεως βίας που τις χαρακτηρίζει είναι τόσο μεγάλος ώστε υπάρχουν σοβαροί και βάσιμοι λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να υποστεί την εν λόγω απειλή (βλέπε, υπό την έννοια αυτή, Elgafaji, σκέψη 43).»

Σε σχέση με τον ορισμό της «αδιάκριτης άσκησης βίας» στην απόφαση του ΔΕΕ που εκδόθηκε στην υπόθεση Elgafaji αποφάνθηκε ότι ο όρος «αδιάκριτη» σημαίνει ότι η βία «μπορεί να επεκταθεί σε άτομα ανεξαρτήτως των προσωπικών περιστάσεών τους». Το ΔΕΕ έχει επισημάνει ότι απαιτείται η ύπαρξη «εξαιρετικής κατάστασης» για την εφαρμογή του άρθρου 15 στοιχείο γ) στους αμάχους εν γένει.

Στη σκέψη 35 της απόφασης Elgafaji, το Δικαστήριο κατέστησε σαφές ότι για να ισχύει κάτι τέτοιο:

«[.] ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη . [πρέπει να] είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15 στοιχείο γ) της οδηγίας.»

Στη σκέψη 39 το ΔΕΕ τόνισε την ίδια στιγμή πως θα:

"[.] πρέπει να διευκρινισθεί ότι όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας.»

Παραδείγματα πράξεων αδιακρίτως ασκούμενης βίας μπορεί να είναι τα εξής: μαζικές στοχευμένες βομβιστικές επιθέσεις, αεροπορικοί βομβαρδισμοί, επιθέσεις ανταρτών, παράπλευρες απώλειες σε άμεσες ή τυχαίες επιθέσεις σε περιοχές πόλεων, πολιορκία, καμένη γη, ελεύθεροι σκοπευτές, τάγματα θανάτου, επιθέσεις σε δημόσιους χώρους, λεηλασίες, χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών κ.λπ.

Με βάση και τις σκέψεις 35, 39 και 43 του ΔΕΕ, στην υπόθεση Elgafaji, η EASO αναφέρει πως εκεί όπου υφίσταται «αδιάκριτη άσκηση βίας» μπορεί να γίνει η ακόλουθη διαφοροποίηση σε δύο κατηγορίες ως προς το βαθμό της:

1. Εδάφη όπου ο βαθμός βίας φθάνει σε τέτοιο υψηλό επίπεδο ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15 στοιχείο γ) της οδηγίας

2. Εδάφη όπου λαμβάνει χώρα αδιάκριτη άσκηση βίας, εντούτοις δεν φθάνει σε τέτοιο υψηλό επίπεδο, και σε σχέση με την οποία περαιτέρω ατομικά χαρακτηριστικά θα πρέπει να αποδειχθούν

Σε σχέση με τη δεύτερη κατηγορία θα πρέπει να αναφερθεί ότι βάσει του άρθρου 15 στοιχείο γ), ένα πρόσωπο που διατρέχει γενικό κίνδυνο δεν αποκλείεται να διατρέχει και ειδικό κίνδυνο, και το αντίστροφο. Πράγματι, το ΔΕΕ διατύπωσε την έννοια της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας» ('sliding scale'), σύμφωνα με την οποία:

«όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας (Elgafaji, σκέψη 39· Diakité, σκέψη 31).»

Όπως αναφέρεται και στη σχετική δικαστική ανάλυση του EASO για το Άρθρο 15 στοιχείο γ) εν σχέση με τις ενδείξεις αδιάκριτης άσκησης βίας θα πρέπει να εξετάζεται από τα δικαστήρια τι προκύπτει από τα αποδεικτικά στοιχεία. Τα «κριτήρια Sufi και Elmi» βάσει της απόφασης του ΕΔΔΑ είναι (χωρίς να αποτελούν εξαντλητικό κατάλογο):

·         οι αντιμαχόμενες πλευρές και η αντίστοιχη στρατιωτική τους ισχύς·

·         οι εφαρμοζόμενες μέθοδοι και τακτικές πολέμου (κίνδυνος θυμάτων μεταξύ του άμαχου πληθυσμού)·

·         το είδος των χρησιμοποιούμενων όπλων·

·         η γεωγραφική έκταση των μαχών (τοπικές ή εκτεταμένες)·

·         ο αριθμός νεκρών, τραυματιών και εκτοπισμένων αμάχων ως αποτέλεσμα των μαχών.

Στη βάση των ανωτέρω το Δικαστήριο προέβη σε ενδελεχή έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην πόλη Mogadishu, στην οποία διέμεινε ο Αιτητής τους δύο μήνες μεταξύ της απέλασης του από τη Σαουδική Αραβία και της αναχώρησής του από τη Σομαλία.

Κατ’ αρχήν σημειώνεται ότι η περιφερειακή διοίκηση Banaadir περιλαμβάνει την πόλη Mogadishu και τα περίχωρα αυτής[3].

Αναφορικά με την παρουσία ένοπλων φορέων στην περιοχή ανευρέθηκαν τα εξής[4]:

Το Mogadishu ελέγχεται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Σομαλίας [στο εξής FGS (Federal Government of Somalia)][5].Οι ένοπλες δυνάμεις που βρίσκονται στην πόλη περιλαμβάνουν τις ομοσπονδιακές δυνάμεις ασφαλείας, την προεδρική φρουρά, τις αστυνομικές δυνάμεις, τις δυνάμεις ασφαλείας που υπάγονται στην περιφέρεια Benaadir και πολυάριθμες ιδιωτικές εταιρείες ασφαλείας και πολιτοφυλακές φατριών[6]. Το Mogadishu φιλοξενεί επίσης το αρχηγείο της ένοπλης δύναμης ATMIS (African Transition Mission)[7].

Εν τω μεταξύ, οι πολιτοφυλακές και οι δυνάμεις προστασίας των φυλών, εκ των οποίων κάποιες έχουν ενσωματωθεί επίσημα σε μονάδες του SNA (Somali National Army) ή της αστυνομίας, συνιστούν την κύρια δύναμη προστασίας των κατοίκων. Αυτές οι πολιτοφυλακές αποτελούνται σχεδόν αποκλειστικά από Hawiye, γεγονός που ενισχύει την τοπική κυριαρχία της εν λόγω φυλής[8].

Υπάρχει αυξημένη ασφάλεια γύρω από το προεδρικό μέγαρο[9] και την απομονωμένη ζώνη του αεροδρομίου ("Halane"), η οποία μεταξύ άλλων φιλοξενεί το συγκρότημα του ΟΗΕ[10], πολλές δυτικές πρεσβείες και ένα υπόστεγο αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας της Σομαλίας[11]. Η περιβάλλουσα "πράσινη ζώνη", η οποία στεγάζει περαιτέρω διεθνείς οργανισμούς και κυβερνητικούς αξιωματούχους, καθώς και ξενοδοχεία στα οποία διαμένουν συνήθως ξένοι, διαθέτει μεγάλο αριθμό σημείων ελέγχου (checkpoints) και περιπολείται αυστηρά από τις δυνάμεις ασφαλείας. Aπό την άλλη πλευρά, η παρουσία των δυνάμεων ασφαλείας είναι ασθενέστερη στις περιοχές που βρίσκονται στην περιφέρεια της πόλης, συμπεριλαμβανομένων των συνοικιών Dharkenley, Wadajir και Huriwa[12].

Η Al-Shabaab από την άλλη πλευρά, δεν ελέγχει άμεσα καμία περιοχή στο Mogadishu[13], στο οποίο δεν έχει γενικά εμφανή παρουσία[14] εδώ και πάνω από μια δεκαετία[15]. Πηγές που συμβουλεύτηκε το Landinfo σημείωσαν ότι η ομάδα είχε περιορισμένα μέλη, υποστηρικτές και πόρους στην πόλη[16]. Ωστόσο, δρώντας ως ένα δίκτυο[17] με μυστικούς πράκτορες ανάμεσα στον πληθυσμό[18], η Al Shabaab διατηρεί την ικανότητα να διεξάγει επιχειρήσεις στο Μογκαντίσου[19], προβάλλοντας την επιρροή της στην αστική περιοχή[20] μέσω επιθέσεων[21] και στοχευμένων δολοφονιών[22].

Στα περίχωρα του Μογκαντίσου, ιδίως στις συνοικίες Kahda και Daynile, η Al Shabaab χρησιμοποιεί μικρές ομάδες "τακτικών" μαχητών για να πραγματοποιεί τις επιθέσεις της. Οι επιθέσεις στα πιο κεντρικά τμήματα του Mogadishu, από την άλλη πλευρά, πραγματοποιούνται από μυστικούς πράκτορες της Al-Shabaab. O αριθμός αυτών των μυστικών μελών και συμπαθούντων είναι άγνωστος[23]. Η υπηρεσία πληροφοριών της ομάδας φέρεται πάντως να έχει διεισδύσει στα διοικητικά όργανα και στα όργανα ασφαλείας[24].

Επιπλέον, η οργάνωση εισπράττει "φόρους" από επιχειρήσεις[25]και ιδιώτες[26] στο Mogadishu. Διάφορες πηγές αναφέρουν ότι τα άτομα που αρνούνται να πληρώσουν αυτούς τους φόρους αντιμετωπίζουν αντίποινα από την Al-Shabaab.[27] Την ίδια στιγμή ωστόσο, η συνολική ελευθερία ελιγμών της Al-Shabaab περιορίζεται από την παρουσία κυβερνητικών δυνάμεων σε όλες τις συνοικίες της πόλης, καθώς και από τις διάφορες επιχειρήσεις ασφαλείας που αυτές πραγματοποιούν[28], αν και η οργάνωση συναντά λιγότερους περιορισμούς στις περιφερειακές συνοικίες[29].

Ένας άλλος μη κρατικός ένοπλος φορέας με κάποια δραστηριότητα στο Mogadishu είναι το Ισλαμικό Κράτος στη Σομαλία (Islamic State in Somalia)[30], αν και η επιρροή τους στη Σομαλία παραμένει "σε μεγάλο βαθμό περιορισμένη στην περιοχή Bari" στη διοικητική περιφέρεια Puntland , σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ[31]. Αντίστοιχα και η ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις της εν λόγω οργάνωσης περιορίζονται στην Puntland[32].

Αναφορικά με τις δυναμικές της σύγκρουσης ανευρέθηκαν τα εξής:

Οι πηγές σημειώνουν ότι το Benaadir/Mogadishu, είναι μια από τις περιοχές στις οποίες η Al Shabaab εστιάζει τις επιθέσεις της[33]. Την περίοδο από την 1^η Ιουλίου 2021 έως τις 30 Νοεμβρίου 2022, η οργάνωση πραγματοποίησε επιθέσεις κατά μελών της Εθνικής Υπηρεσίας Μυστικών Υπηρεσιών και ασφάλειας [στο εξής NISA (National Intelligence and Security Agency)][34], του SNA[35] (συμπεριλαμβανομένων των υποψήφιων νεοσύλλεκτων του στρατού)[36], της αστυνομίας[37] και του AMISOM/ATMIS[38]. Η Al Shabaab έχει πραγματοποιήσει αρκετές περίπλοκες επιθέσεις εναντίον της τοπικής κυβέρνησης, των δυνάμεων ασφαλείας[39] και ξενοδοχείων[40]. Εξαπέλυσε επίσης επιθέσεις με όλμους στον καταυλισμό Halane (ζώνη αεροδρομίου)[41] και, σε μια περίπτωση, κατάφερε να διεισδύσει στη ζώνη του αεροδρομίου και να πραγματοποιήσει επίθεση στο εσωτερικό του[42]. Επιπλέον, έχουν καταγραφεί κάποια περιστατικά βομβιστικών επιθέσεων στην περιοχή του προεδρικού μεγάρου[43].

Ορισμένες επιθέσεις της Al Shabaab πιστεύεται ότι είχαν ως στόχο να διαταράξουν τις εκλογικές διαδικασίες[44], ενώ άλλες είχαν ως στόχο αξιωματούχους της περιφέρειας, εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης και ξένους εργαζόμενους στον ανθρωπιστικό τομέα[45]. Αρκετές επιθέσεις είχαν ως αποτέλεσμα το θάνατο άμαχων που παρευρίσκονταν στο σημείο της επίθεσης[46], ενώ ορισμένες από αυτές τις απώλειες προέκυψαν συνεπεία της μάχης που επακολούθησε μετά την επίθεση μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και την Al Shabaab[47].

Εκτός από δύο συντονισμένες επιθέσεις σε ξενοδοχεία[48], ένας αριθμός επιθέσεων που ανέλαβε η Al Shabaab είχαν ως στόχο καταστήματα τσαγιού[49] και εστιατόρια[50] στα οποία σύχναζαν πολίτες και κυβερνητικοί αξιωματούχοι/αξιωματούχοι ασφαλείας[51]. Για ορισμένες επιθέσεις, μεταξύ των οποίων μια επίθεση μέσα σε καταυλισμό εκτοπισμένων[52], μια επίθεση με όλμο σε κατοικημένη περιοχή[53], και δολοφονίες πρεσβυτέρων[54], επιχειρηματιών και άλλων πολιτικών προσώπων[55], δεν έγινε ανάληψη ευθύνης.

Περαιτέρω, υπήρξαν πολυάριθμα περιστατικά ένοπλων ληστειών και συμμοριτικής βίας[56], ενώ σημειώθηκαν και θάνατοι στα πλαίσια κτηματικών διαφορών μεταξύ οικογενειών[57]. Υπάρχουν επίσης, αναφορές για επιθέσεις εναντίον επιχειρήσεων, οι οποίες φαίνεται να σχετίζονται με τη μη καταβολή χρημάτων στην Al Shabaab. Παράλληλα, υπάρχουν αρκετές αναφορές για στρατιώτες του SNA και αστυνομικούς, οι οποίοι άνοιξαν πυρ εναντίον πολιτών στους δρόμους, προκαλώντας αρκετούς θανάτους[58].

Στοιχεία από τη βάση δεδομένων ACLED

Προκειμένου να ολοκληρωθεί η εικόνα αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην περιφερειακή ενότητα Banaadir/Mogadishu, κρίνεται σκόπιμο να παρατεθούν και ορισμένα αριθμητικά δεδομένα. Κατόπιν αναζήτησης στη βάση δεδομένων ACLED προέκυψε ότι στη διάρκεια ενός έτους και συγκεκριμένα το διάστημα από τις 30/06/2022 έως τις 30/06/2023 στην περιφερειακή ενότητα Banaadir/Mogadishu καταγράφηκαν 658 περιστατικά ασφαλείας τα οποία οδήγησαν σε 658 απώλειες. Εξ αυτών των περιστατικών 367 καταχωρήθηκαν ως «μάχες» (“battles”) και οδήγησαν σε 278 απώλειες, 119 ως «βία κατά πολιτών» και οδήγησαν σε 123 απώλειες, 152 ως «έκρηξη ή απομακρυσμένη βία» (“explosions/remote violence”) και οδήγησαν σε 257 απώλειες, ενώ δεν καταγράφηκε κανένα περιστατικό στην κατηγορία «αναταραχές» (“riots”)[59][60].

Τα εν λόγω αριθμητικά στοιχεία, εξεταζόμενα συνδυαστικά με τον εκτιμώμενο πληθυσμό της εν λόγω διοικητικής περιφέρειας για το 2022 (2.874.431 κάτοικοι)[61] και τα ποιοτικά δεδομένα που παρατέθηκαν ανωτέρω αναφορικά με τους ένοπλους φορείς, το είδος των επιχειρήσεών τους και τις δυναμικές της σύγκρουσης, ενδεικνύουν ότι πράγματι στη διοικητική περιφέρεια Banaadir/Mogadishu εκτυλίσσεται ένοπλη σύρραξη στα πλαίσια της οποίας παρατηρούνται συνθήκες αδιάκριτης βίας. Παρόλα αυτά, η ένταση της βίας δεν φαίνεται να είναι τόσο υψηλή, ώστε να θεωρείται ότι κάποιος/α κινδυνεύει να υποστεί σοβαρή βλάβη εξαιτίας της παρουσίας του/της και μόνον στην εν λόγω διοικητική περιφέρεια, αλλά απαιτείται η συνδρομή σημαντικών πρόσθετων στοιχείων, που να αφορούν τα ατομικά χαρακτηριστικά του εκάστοτε Αιτητή/Αιτήτριας.

 

Στην υπό κρίση υπόθεση, ο Αιτητής φέρει ένα ατομικό χαρακτηριστικό που θεωρώ ότι είναι κρίσιμο για την αξιολόγηση του κινδύνου που ενδέχεται να αντιμετωπίσει. Συγκεκριμένα, πρόκειται για άτομο το οποίο δεν έχει ζήσει ποτέ του στη Σομαλία,  την πέραν των δύο μηνών που μεσολάβησαν μεταξύ της απέλασής του από τη Σαουδική Αραβία το Μάρτιο του 2021 και της οριστικής φυγής του από τη Σομαλία με προορισμό την Κυπριακή  Δημοκρατία τον Μάιο του ίδιου έτους. Δεν γνωρίζει  πολύ καλά τη γλώσσα της χώρας καταγωγής του δεν γράφει και δεν διαβάζει. Βλ.  νομολογία του Council of Alien Litigation του Βελγίου που χορήγησε 15γ σε Αιτητή από το Mogadishu λόγω ευαλωτότητας. « Pages - View Case Law (europa.eu)» Περαιτέρω δεδομένου ότι ο θείος του Αιτητή είναι στρατιωτικός  και αυτό δεν αμφισβητήθηκε από την Υπηρεσία Ασύλου και έχουν παρατεθεί πληροφορίες τόσο από τους Καθ' ων όσο και από το συνήγορο του Αιτητή ότι τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων στοχοποιούνται, κρίνω  ότι ο  Αιτητή, πρέπει να αντιμετωπιστεί ως άτομο χωρίς υποστηρικτικό δίκτυο στο Mogadishu.

 

Λαμβάνω επίσης υπ’ όψιν ότι η σύγκρουση που εκτυλίσσεται στο Mogadishu μεταξύ Al Shabaab και ένοπλων δυνάμεων που μάχονται κατά της Al Shabaab είναι αρκετά περίπλοκη, καθώς οι ένοπλοι φορείς είναι πολυάριθμοι και διαθέτουν διαφορετικές βάσεις με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα μέρη τα οποία ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο επίθεσης και συνακόλουθα πεδίο μάχης μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών. Επίσης, παρατηρώ ότι διαφορετικές συνοικίες εντός της πόλης παρουσιάζουν διαφορετικό βαθμό επικινδυνότητας ανάλογα με το βαθμό της παρουσίας κυβερνητικών δυνάμεων ασφάλειας. Κρίνω ότι ο Αιτητής ως κάποιος που δεν έχει ζήσει ποτέ στη Σομαλία και ειδικά στο Mogadishu, δεν διαθέτει την απαραίτητη τοπική γνώση που απαιτείται προκειμένου να λάβει υπ’ όψιν του τις πολλαπλές παραμέτρους που χαρακτηρίζουν την εκτυλισσόμενη σύγκρουση και να κινηθεί στην αστική περιοχή του Mogadishu χωρίς να εκθέσει τον εαυτό του σε κινδύνους που συνδέονται με αδιάκριτη βία συγκριτικά με έναν άνθρωπο που έχει διαμείνει για κάποιο διάστημα στην εν λόγω περιοχή.

 

Καταλήγω λοιπόν, ότι λόγω του ατομικού χαρακτηριστικού του Αιτητή ως ατόμου που δεν έχει διαμείνει ποτέ στο Mogadishu, πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ και του άρθρου 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου, και άρα ο Αιτητής δικαιούται να λάβει συμπληρωματική προστασία.

 

Αναφορικά με το ενδεχόμενο εσωτερικής μετεγκατάστασης του Αιτητή σε άλλη περιοχή της χώρας καταγωγής του, δεδομένου ότι ο Αιτητής έζησε ποτέ στην Σομαλία και δεν διαθέτει υποστηρικτικό δίκτυο εκτός του Mogadishu κρίνω ότι δεν είναι εφικτό ούτε εύλογα αναμενόμενο αυτός να μετεγκατασταθεί σε άλλη περιοχή της χώρας καταγωγής του .Περαιτέρω λαμβάνω υπόψη ότι σημαντικό στοιχείο κατά την εξέταση για τη δυνατότητα εσωτερικής μετεγκατάστασης είναι η φυλετική καταγωγή για την οποία ουδέποτε ερωτήθηκε ο Αιτητής  κατά την εξέταση του αιτήματος του για διεθνή προστασία.

 

Υπό το φως των πιο πάνω η προσφυγή επιτυγχάνει με €1000 υπέρ του Αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται και αντικαθίσταται με την παρούσα σύμφωνα με την οποία  αναγνωρίζεται ο Αιτητής ως δικαιούχος του καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000 (Ν.6(Ι)/ 2000)

 

  

 

Βούλα Κουρουζίδου - Καρλεττίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.