ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Ν.Α.164/25
11 Δεκεμβρίου, 2025
[Μ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΑΡ.1 ΤΟΥ 2003 ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002 έως 2024 (Ν. 165(Ι)/2002)
ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ: D.N.A.
Αιτήτρια
...................................................................................................................
Η Αιτήτρια εμφανίζεται προσωπικά
Α. Κίτσιου (κα), Δικηγόρος για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
Ε. Ζαχαρούδη (κα) παρούσα για διερμηνεία από την Γαλλική στην Ελληνική και αντίστροφα.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Με την παρούσα αίτηση ημερομηνίας 13/03/25 η Αιτήτρια αιτείται παροχή δωρεάν νομικής αρωγής για να χειριστεί την προσφυγή την οποία ήδη έχει καταχωρήσει, κατά της απόφασης του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή της για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Με οδηγίες του Δικαστηρίου κατατέθηκε γραπτό σημείωμα από τον Γενικό Εισαγγελέα που καταγράφει τα κατωτέρω γεγονότα της παρούσας υπόθεσης:
Η Αιτήτρια, υπήκοος Λαϊκής Δημοκρατίας Κογκό υπέβαλε αίτηση για διεθνή προστασία στις 03/11/22, ακολούθησε συνέντευξη της στις 31/01/25, στις 25/02/25 ετοιμάστηκε η έκθεση/εισήγηση και ο εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης 27/02/25 - απόφαση την οποία προσβάλει με την προσφυγή της με αριθμό 668/25.
Κατά την ακροαματική διαδικασία της παρούσας αίτησης, η Αιτήτρια απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα του Δικαστηρίου επανέλαβε στην ουσία το βασικό πυρήνα του αιτήματός της. Η δε εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα, εισηγήθηκε μέσω του Γραπτού της Σημειώματος και κατά την ενώπιον μου διαδικασία ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Νόμου.
To Άρθρο 6Β των περί Νομικής Αρωγής Νόμων του 2002 έως 2019 (Ν. 165(I)/2002) προβλέπει, μεταξύ άλλων και στην έκταση που μας ενδιαφέρει, τα ακόλουθα:
«Νομική αρωγή σε αιτητές και δικαιούχους διεθνούς προστασίας
6Β. (1) [...]
(2) Παρέχεται δωρεάν νομική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας, ο οποίος ασκεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος -
(α) Κατά δυσμενούς απόφασης του Προϊσταμένου επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του εν λόγω αιτητή, την οποία απόφαση ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ ή 13 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, ή
(β) [...]
υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
(αα) Η δωρεάν νομική αρωγή αφορά μόνο την πρωτοβάθμια εκδίκαση της προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος, και όχι την εκδίκαση έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατά της δικαστικής απόφασης η οποία εκδίδεται στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθμιας εκδίκασης, ούτε άλλο ένδικο μέσο∙ και
(ββ) κατά την κρίση του Διοικητικού Δικαστηρίου, η προσφυγή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας:
Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου (ββ) εφαρμόζονται χωρίς να περιορίζουν αυθαίρετα την παροχή της δωρεάν νομικής αρωγής και χωρίς να εμποδίζεται η ουσιαστική πρόσβαση του αιτητή διεθνούς προστασίας στη δικαιοσύνη.».
(ο τονισμός δικός μου)
Η Αιτήτρια καταχώρησε προσφυγή κατά της δυσμενούς απόφασης του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, περίπτωση που καλύπτεται από τις πιο πάνω πρόνοιες του Νόμου, νοουμένου ότι η προσφυγή, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Δίδεται δηλαδή ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να αποφασίσει κατά πόσον, με βάση τα ενώπιον του στοιχεία, η προσφυγή της Αιτήτριας έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας (Βλέπε Αίτηση Νομικής Αρωγής αρ.23/2010,Farshad Khamsen, ημερ. 14/10/2010).
Το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του το δικαίωμα της Αιτήτριας να ακουστεί στη βάση του άρθρου 146 του Συντάγματος, αλλά θα πρέπει περαιτέρω να εξετάσει την αίτηση με βάση το υλικό που έχει ενώπιον του χωρίς να δίδονται νομικές αρωγές ανεξέλεγκτα σε υποθέσεις που δεν έχουν πιθανότητες επιτυχίας (Βλέπε Αίτηση Νομικής Αρωγής αρ.10/2010, Alali Abdulhamid, ημερ.06/05/2010, Αίτηση Νομικής Αρωγής αρ.25/2010, Antonia Adahor, ημερ.13/12/2010).
Περαιτέρω το Δικαστήριο κατά την εξέταση των ισχυρισμών της Αιτήτριας στα πλαίσια νομικής αρωγής προβαίνει σε εκ πρώτης όψεως εξέταση της υπόθεσης, χωρίς να αποφασίσει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής της. Ούτε το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης για νομική αρωγή, επηρεάζει την τελική έκβαση της προσφυγής της Αιτήτριας (Βλέπε Yπoθ.Αρ. 278/09, Tamaga Durgo Man v. Δημοκρατίας, ημερ.15/07/2009 και Yπoθ.Αρ. 7/11 & 8/11, Nacira Baghour και Maged Amin Roud Gad Roud Gad, ημερ.28/03/2011).
Μετά από ενδελεχή μελέτη του Γραπτού Σημειώματος του Γενικού Εισαγγελέα τα έγγραφα του διοικητικού φακέλου, τα πρακτικά συνέντευξης της Αιτήτριας, την εισηγητική έκθεση του λειτουργού, την απόφαση του Προϊσταμένου και γενικά το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου προκύπτουν τα ακόλουθα:
- Στην αίτηση ασύλου της Αιτήτριας καταγράφονται ασύνδετοι/συγκεχυμένοι λόγοι εγκατάλειψης της χώρας της ήτοι λόγω απειλών της οικογενείας του φίλου της μητέρας της, λόγω του θανάτου της, απειλές βιασμού από τον πατριό της και απόρριψη της από την οικογένεια. Όπως δε προέκυψε κατά τη συνέντευξη της ο λόγος αποχώρησης της επικεντρώθηκε/άλλαξε σε κακομεταχείριση από τον πατριό της. Κατά τη διάρκεια της ελεύθερης αφήγησης της ανέφερε ότι με την αποχώρηση της μητέρας της από τη χώρα, ο πατριός της της ζήτησε να γίνει η κοπέλα του για να ικανοποιήσει τις σεξουαλικές του ανάγκες. Η Αιτήτρια αρνήθηκε πολλές φορές και για να προστατευθεί έφυγε από το σπίτι με την αδερφή της και έμεναν στους δρόμους. Ένας φίλος της μητέρας της, τις πήρε στο σπίτι του αλλά η γυναίκα του ζήλευε γιατί θεωρούσε πως ο άντρας της την απατούσε με την Αιτήτρια, έτσι τις έδιωξε από το σπίτι. Ανέφερε ότι τις βοήθησε οικονομικά και τις έστειλε στη Κύπρο.
- Ο λειτουργός κατά την αξιολόγηση αποδέχθηκε τα προσωπικά στοιχεία της Αιτήτριας ως υπήκοος Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό, από την περιφέρεια Kinshasa, χριστιανή, υγιής, μέσης μόρφωσης, με μέλη της οικογενείας της ως απορριφθέντες αιτούντες άσυλο από το 2024 η μητέρα της, η ετεροθαλής αδελφή της που είναι ανήλικη, αλλά και ο αδελφός της (όπου αναμένεται η εξέταση της αίτησης ασύλου του).
- Αναφορικά με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό αυτός απορρίφθηκε (ισχυριζόμενη κακομεταχείριση της από τον πατριό της). Με την εισηγητική έκθεση ο λειτουργός κατά την εκτίμηση της εσωτερικής αξιοπιστίας έκρινε ότι δεν ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες σε θέματα που άπτονται στον πυρήνα του αιτήματός της. Κρίθηκε ότι υπέπεσε σε αντιφάσεις, έλλειψη επαρκών πληροφοριών και ασάφειες ήτοι: (α) παρουσιάστηκε χρονική αντίφαση ως προς το πότε ο πατριός της αποπειράθηκε να την βιάσει και την χαστούκισε, καθώς αρχικά υποστήριξε πως αυτό το περιστατικό έλαβε χώρα τον 1ο/2022, ενώ στη συνέχεια ανέφερε τον 5ο/2022, (β) χρονική αντίφαση, επίσης, προέκυψε όσον αφορά το πότε εγκατέλειψε το σπίτι του πατριού της αφού αρχικά ανέφερε αρχές του 2022, ενώ στη συνέχεια ανέφερε ότι αυτό 5ο/2022, (γ) κατά τη διάρκεια της συμπλήρωσης εντύπου ευαλωτότητας παρουσιάστηκαν αντιφάσεις ήτοι στην συνέντευξη ισχυρίστηκε ότι ο πατριός μια φορά προσπάθησε να την βιάσει αγγίζοντας την ενώ κατά την συμπλήρωση του εντύπου ευαλωτότητας δεν αναφέρθηκε σε προσπάθεια βιασμού της από τον πατριό της, (δ) αντίφαση παρουσιάστηκε στο αφήγημα της όσον αφορά το πως ο πατριός της άρχισε να την κακοποιεί και να την κακομεταχειρίζεται, καθότι δήλωσε ότι έμοιαζε με την μαμά της και όταν η τελευταία εγκατέλειψε το σπίτι ο πατριός της είχε την ευκαιρία να την κακομεταχειριστεί, ενώ στο έντυπο ευαλωτότητας αναφέρθηκε σε κάτι διαφορετικό ότι δηλαδή ο πατριός της της εισηγήθηκε να πάνε έξω η Αιτήτρια αρνήθηκε και τότε άρχισε να την κακοποιεί, (ε) αντιφατικές, κρίθηκαν και οι δηλώσεις μεταξύ συνέντευξης και εντύπου ευαλωτότητας αφού στη συνέντευξη δήλωσε ότι ο πατριός της δεν της συμπεριφερόταν καλά από παιδί, ενώ στο έντυπο δηλώθηκε ότι αυτό άρχισε να συμβαίνει με το που έφυγε η μητέρα της από τη χώρα το 2021, (στ) αντιφάσεις παρουσιάστηκαν μεταξύ της της αξιολόγησης ευαλωτότητας και συνέντευξης αφού στο πρώτο μέρος δήλωσε ότι δεν της έδινε φαγητό και ότι δεν την άφηνε να πάει εκκλησία ενώ στο δεύτερο μέρος ανέφερε ότι την κακοποιούσε μόνο λεκτικά εκτός της μιας φοράς που αποπειράθηκε να την βιάσει. Γενικά ο λειτουργός την έκρινε αναξιόπιστη και ότι οι δηλώσεις της στερούνται ευλογοφάνειας και συνεκτικότητας αφού αναμενόταν να δηλώσει με σαφήνεια την ένταση και μορφή κακοποίησης που υφίστατο από τον πατριό της.
- Κατά τη νομική ανάλυση, λαμβάνοντας υπόψη τους αποδεκτούς ισχυρισμούς, το προφίλ της, την αξιολόγηση του κινδύνου, κατάσταση ασφαλείας ο λειτουργός καταλήγει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις στο πρόσωπο της για την αναγνώρισή της ως πρόσφυγα ή δικαιούχο συμπληρωματικής προστασίας. Ούτε υπάρχει υψηλό επίπεδο αδιάκριτης βίας στην περιοχή συνήθους διαμονής της σε συνάρτηση με τις προσωπικές της περιστάσεις.
Όπως προκύπτει από τα σχετικά έγγραφα της συνέντευξης, ο λειτουργός ακολούθησε τη νενομισμένη διαδικασία καθοδηγούμενος από τις καθορισμένες οδηγίες που προβλέπονται στη Νομοθεσία και στα σχετικά εγχειρίδια της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο. Η Αιτήτρια ενημερώθηκε πλήρως από τον λειτουργό για τη διαδικασία της συνέντευξης, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της, το δικαίωμα πρόσβασης στην έκθεση, καθώς και για το δικαίωμα προσφυγής της στο Δικαστήριο – το οποίο και άσκησε μέσω καταχώρησης προσφυγής της. Κατά την συνέντευξη της έγιναν επαρκείς ερωτήσεις για να περιγράψει τους λόγους που υπέβαλε αίτημα ασύλου όπως επίσης και άλλα ζητήματα που αφορούν τις προσωπικές της περιστάσεις. Τηρήθηκε η νενομισμένη διαδικασία και της παραχωρήθηκε το δικαίωμα της δωρεάν βοήθειας διερμηνέα σε γλώσσα κατανοητή σε αυτήν. Επομένως, η διαδικασία που ακολουθήθηκε και η διαδικασία της συνέντευξης ήτο σε πλήρη σύμπνοια με το Άρθρο 13 & 13Α του περί Προσφύγων Νόμου 2000 έως 2023 (Ν.6(Ι)/2000). Με την σχετική έκθεση/εισήγηση του λειτουργού, ο τελευταίος κατέληξε ότι δεν διαπιστώνεται βάσιμος φόβος δίωξης για λόγους φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα, ούτε ότι η Αιτήτρια θα αντιμετωπίσει σοβαρό κίνδυνο βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στην χώρα καταγωγής, λαμβάνοντας υπόψη το αποδεκτό μέρος της ιστορίας της, την επικρατούσα κατάσταση στη χώρα της σε συνάρτηση με το προσωπικό προφίλ και τις περιστάσεις της.
Καταλήγω, λοιπόν, ότι το αίτημα της Αιτήτριας για διεθνή προστασία διερευνήθηκε ενδελεχώς και εκτεταμένα από τον λειτουργό-χειριστή της υπόθεσης σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και δεν έχει καταδειχθεί στα πλαίσια δικαστικού ελέγχου για την έγκριση αίτησης για Νομική Αρωγή, να υπάρχει πιθανότητα επιτυχίας της προσφυγής της Αιτήτριας.
Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η αίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Ενόψει της κατάληξης μου, παρέλκει η εξέταση της οικονομικής δυνατότητας της Αιτήτριας να ανταπεξέλθει στα έξοδα της προσφυγής που έχει ήδη καταχωρήσει.
Το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης δεν επηρεάζει την έκβαση της προσφυγής και η Αιτήτρια διατηρεί το δικαίωμα να προωθήσει την προσφυγή της με δικά της έξοδα.
Μ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο