ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

                                                                       

                                                                                          Υπόθεση αρ. 1991/2024

 

28 Ιανουαρίου 2026

 

 [Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

                             Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

  

 

Μεταξύ:

                                                             O.D.C.

                                                                                                           Αιτητής                                                                                                                                                                                                                                                                         

Και

 

                          Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Καθ' ων η Αίτηση

 

Ο Αιτητής εμφανίζεται προσωπικά

 

Α. Παπαδοπούλου (κα), Δικηγόρος για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Δικηγόρος για τους Καθ' ων η αίτηση

 

[Παρών ο κ. Α. Χατζησάββας για πιστή μετάφραση από Αγγλικά σε Ελληνικά και αντίστροφα].

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ Δ.Δ.Δ.Δ.Π:  Με την προσφυγή του ο Αιτητής, αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 22/03/2024, η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 04/06/2024 και με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή του για παροχή διεθνούς προστασίας, ως άκυρης, παράνομης και στερούμενης νομικού αποτελέσματος.

Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου (στο εξής: Δ.Φ.) που κατατέθηκε στα πλαίσια των διευκρινήσεων της παρούσας προσφυγής ως Τεκμήριο 1, ο Αιτητής είναι ενήλικας από τη Νιγηρία και στις 27/03/2023 υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Στις 12/03/2024 διεξήχθη συνέντευξη στον Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου. Ακολούθως, την ίδια μέρα, ήτοι στις 12/03/2024 ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε Εισηγητική Έκθεση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου σχετικά με τη συνέντευξη του Αιτητή. Στις 22/03/2024, ο εξουσιοδοτημένος λειτουργός από τον Υπουργό Εσωτερικών να εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου, αποφάσισε όπως να μην παραχωρηθεί στον Αιτητή καθεστώς διεθνούς προστασίας. Στις 30/04/2024, η Υπηρεσία Ασύλου ετοίμασε επιστολή ενημέρωσης προς τον Αιτητή σχετικά με την απόρριψη του αιτήματος του. Η επιστολή και η αιτιολόγηση της απόφασης, παραλήφθηκε και υπογράφτηκε ιδιοχείρως από τον Αιτητή στις 04/06/2024.

Στη συνέχεια, ο Αιτητής καταχώρησε την υπό εξέταση προσφυγή.

Στο δικόγραφο της προσφυγής του Αιτητή δεν καταγράφονται νομικοί λόγοι και απουσιάζει η οποιαδήποτε έκθεση γεγονότων. Το μόνο που αναφέρεται χειρόγραφα είναι ότι ο Αιτητής εγκατέλειψε την χώρα του για οικονομικούς λόγους και ότι επιθυμία του είναι να παραμείνει στην Κυπριακή Δημοκρατία και να εργαστεί.

Εξίσου, στην  γραπτή αγόρευση του Αιτητή, δεν καταγράφεται οποιαδήποτε ανάλυση νομικών λόγων πέραν από τα γεγονότα βάσει των οποίων οδηγήθηκε στο να εγκαταλείψει την χώρα του. Ειδικότερα, στην εν λόγω ο αιτητής κατέγραψε ότι επιθυμεί να παραμείνει στην Κυπριακή Δημοκρατία καθότι έχει οικονομικά προβλήματα και ότι σε περίπτωση επιστροφής του δεν θα μπορεί να τον βοηθήσει κάποιος και δεν θα έχει οικονομικούς πόρους.

Οι Καθ' ων η Αίτηση μέσω της γραπτής τους αγόρευσης υπεραμύνθηκαν της νομιμότητας της επίδικης πράξης όπου ανάφεραν ότι ορθώς η Υπηρεσία Ασύλου απέρριψε το αίτημα του Αιτητή μιας και ο ίδιος ο Αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις για παροχή διεθνούς προστασίας και δια τούτο η παρούσα προσφυγή θα πρέπει να απορριφθεί.

Σε αυτό το σημείο, θα πρέπει να επισημανθεί ότι σε περίπτωση που διάδικος εμφανίζεται σε διαδικασία χωρίς να εκπροσωπείται από δικηγόρο, δεν υποχρεούται σε ενεργό συμμόρφωση με την επιτακτική ανάγκη του Καν. 7 του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Διαδικαστικού Κανονισμού του 1962, εν αντιθέσει με το τι ισχύει για διαδίκους που εκπροσωπούνται με δικηγόρο. Στον Καν. 7 του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Διαδικαστικού Κανονισμού του 1962 αναφέρεται ( παραθέτω αυτολεξεί): « Έκαστος διάδικος δέον διά των εγγράφων προτάσεων αυτού να εκθέτη τα νομικά σημεία επί των οποίων στηρίζεται, αιτιολογών συγχρόνως ταύτα πλήρως. Διάδικος εμφανιζόμενος άνευ συνηγόρου δεν υποχρεούται εις συμμόρφωσιν προς τον κανονισμόν τούτον» (η υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου).

Επομένως, σύμφωνα με τα ως άνω, η μη συμπερίληψη στο δικόγραφο της αίτησης ακυρώσεως/ προσφυγής λόγων ακυρώσεως/ νομικών σημείων δεν αποστερεί την εξουσία από το παρόν Δικαστήριο να προχωρήσει να εξετάσει την προσφυγή του Αιτητή και να ελέγξει την ορθότητα της απόφασης ήτοι να προβεί σε έλεγχο επί της ουσίας σύμφωνα με το άρθρο 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73 (Ι)/2018).

Είναι χρήσιμο να παρατεθούν όλοι οι ισχυρισμοί που προέβαλε ο Αιτητής σε όλα τα στάδια της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματός του προκειμένου να διαπιστωθεί εάν το αρμόδιο όργανο ορθώς αποφάσισε να απορρίψει το αίτημα του Αιτητή.

Ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση ασύλου όπου κατέγραψε ότι στη Νιγηρία ήταν κάτοχος επιχείρησης ανταλλακτικών αυτοκινήτων. Στις 20/10/2022, λόγω μιας σύγκρουσης μεταξύ των δύο φυλών στην περιοχή που διέμενε, η επιχείρησή του κάηκε με αποτέλεσμα να καταστραφούν τα πάντα. Μετά το συγκεκριμένο περιστατικό, ο Αιτητής χρεοκόπησε και για να αποκτήσει οικονομική σταθερότητα, πούλησε το αυτοκίνητό του και με αυτά τα χρήματα ετοίμασε τα έγγραφά του για να ταξιδέψει και να αναζητήσει βοήθεια και εργασία (ερ. 1 του Δ.Φ.).

Στο πλαίσιο της προφορικής του συνέντευξης και ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, ο Αιτητής δήλωσε ότι είναι νιγηριανής καταγωγής, γεννημένος στην πόλη Nnewi, της πολιτείας Anambra  (βλ. ερ. 23 του Δ.Φ.) και ως τόπο τελευταίας διαμονής του δήλωσε την πόλη Ago της πολιτείας Lagos (βλ. ερ. 21 του Δ.Φ.). Ο Αιτητής είναι απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (βλ. ερ. 21 και 22 του Δ.Φ.). Σχετικά με την οικογενειακή του κατάσταση είναι ελεύθερος, οι γονείς του έχουν αποβιώσει και έχει δύο αδερφές οι οποίες διαβιούν στην πόλη Nnewi της πολιτείας Anambra  (βλ. ερ. 20 του Δ.Φ.). Ο Αιτητής στην χώρα του για περίοδο πέραν των 8 ετών ήταν ιδιοκτήτης επιχείρησης πώλησης ανταλλακτικών εξαρτημάτων αυτοκινήτων η οποία βρισκόταν στην πόλη Ladibo της πολιτείας Lagos και η οποία μαζί με άλλες επιχειρήσεις της περιοχής τον Οκτώβριο του 2022 κάηκαν μετά από  συγκρούσεις μεταξύ δύο φυλών (βλ. ερ. 20 του Δ.Φ.).

Αναφορικά με τους λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής δήλωσε ότι δεν διέθετε οικονομικούς πόρους να ξεκινήσει την ζωή του ξανά (βλ. ερ. 18 του Δ.Φ.). Ερωτηθείς ο Αιτητής αν ο λόγος που αφίχθηκε στην Κυπριακή Δημοκρατία ήταν για να κερδίσει χρήματα ούτως ώστε να ενοικιάσει νέο μαγαζί στη χώρα του, ο Αιτητής απάντησε θετικά. Τέλος, ερωτηθείς αν επιθυμούσε να προσθέσει οτιδήποτε πριν το κλείσιμο της συνέντευξης, ο Αιτητής αποκρίθηκε ότι επιθυμεί να παραμείνει στη Δημοκρατία και να εργαστεί (βλ. ερ. 18 του Δ.Φ.).

Ο αρμόδιος λειτουργός αξιολογώντας τα όσα ο Αιτητής δήλωσε στη συνέντευξή του, σχημάτισε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αναφορικά με την υπηκοότητα του, ήτοι Νιγηριανός υπήκοος, με περιοχή καταγωγής του την πόλη Nnewi της πολιτείας Anambra και διαμονής του την πόλη Ago της πολιτείας Lagos μέχρι να εγκαταλείψει την χώρα του και έναν δεύτερο σχετικά με λόγους οικονομικού περιεχομένου. Αμφότεροι οι ισχυρισμοί έγιναν αποδεκτοί από τον αρμόδιο λειτουργό, καθότι ο τελευταίος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αξιοπιστία του Αιτητή είναι ικανοποιητική.

Ενόψει των πιο πάνω ευρημάτων, ο αρμόδιος λειτουργός, αξιολογώντας περαιτέρω τον κίνδυνο που διατρέχει ο Αιτητής στη χώρα καταγωγής του και λαμβάνοντας υπόψη το προφίλ του Αιτητή, έκρινε ότι δεν δικαιούται προσφυγικό καθεστώς, αφού στο πρόσωπο του δεν συντρέχουν εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που θα μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν το γεγονός ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του και δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτή λόγω δικαιολογημένου φόβου δίωξης για ένα από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 3 και 3Δ του Περί Προσφύγων Νόμου ήτοι την εθνικότητα, την φυλή, τη θρησκεία, την ιδιότητα μέλους σε μια συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα ή την πολιτική γνώμη όπως περιγράφεται στο άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

Περαιτέρω, ο λειτουργός έκρινε ότι ούτε η αναγνώριση συμπληρωματικής προστασίας στο πρόσωπο του Αιτητή δικαιολογείται, καθότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης δυνάμει του άρθρου 19(2)(α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου. Επιπρόσθετα, η αρμόδια αρχή, έκρινε ότι ούτε και οι προϋποθέσεις για χορήγηση συμπληρωματικής προστασίας συντρέχουν δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, μιας και στην πολιτεία Lagos της Νιγηρίας, τόπος προηγούμενης διαμονής του Αιτητή, δεν παρατηρούνται  συνθήκες αδιακρίτως ασκούμενης βίας κατά των αμάχων λόγω εσωτερικής και/ή διεθνούς ένοπλης σύγκρουσης.

 

 

Κατά τις διευκρινήσεις ο αιτητής επανέλαβε τα όσα ανάφερε στην συνέντευξη του.

 

Όπως προκύπτει από το πιο πάνω ιστορικό ο Αιτητής δεν επικαλέστηκε κανένα απολύτως ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα στο πρόσωπο του. Το μόνο που επικαλέστηκε είναι τα οικονομικά προβλήματα καθώς και το γεγονός ότι ήρθε στην Κυπριακή Δημοκρατία για να εργαστεί, στοιχεία που δεν θα μπορούσαν να τον εντάξουν στην έννοια του πρόσφυγα έτσι όπως αυτή η έννοια ερμηνεύεται στην Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και από τον Περί Προσφύγων Νόμο καθότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 3 του Περί Προσφύγων Νόμου.

Συνακόλουθα ο Αιτητής δεν επικαλέστηκε κανένα ουσιώδη λόγο που να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, για να του δοθεί συμπληρωματική προστασία σύμφωνα με το άρθρο 19 του Περί Προσφύγων Νόμου. Ειδικότερα, δεν επικαλέστηκε πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας στην χώρα καταγωγής του, δυνάμει του άρθρου 19(2), εδάφια (α) και (β), του Περί Προσφύγων Νόμου.

Περαιτέρω, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε έγκυρες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί σε αυτήν και συγκεκριμένα στην πολιτεία Lagos, περιοχή στην οποία ο Αιτητής διέμεινε μέχρι την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής του.

Σύμφωνα δε, με το WAR WATCH (World Assessment and Tracking of Civilian Harm), που αποτελεί διαδικτυακή πληροφοριακή πύλη της Ακαδημίας της Γενεύης (Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights) για την καταγραφή και ανάλυση ενόπλων συγκρούσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, κατά την περίοδο (αναφοράς) μεταξύ Ιουλίου 2024 και Ιουνίου 2025, η Νιγηρία εμπλέκεται από το 2009 στις βορειοανατολικές περιοχές της χώρας, σε δύο μη-διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις κατά των μη κρατικών ένοπλων ομάδων Boko Haram και του Ισλαμικού Κράτους στην επαρχία της Δυτικής Αφρικής (ISWAP), καθώς επίσης, στη Νιγηρία υπάρχει και μια μη-διεθνής ένοπλη σύρραξη μεταξύ του ISWAP και της Boko Haram.^[1]

Αναφορικά με την πολιτεία Lagos, για σκοπούς πληρότητας της έρευνας, παραθέτω αριθμητικά δεδομένα επί των περιστατικών ασφαλείας στη συγκεκριμένη περιοχή.  Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, κατά το τελευταίους 12 μήνες (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης τις 16/01/2026), καταγράφηκαν συνολικά 150 περιστατικά (που συμπεριλαμβάνουν 85 περιστατικά πολιτικής βίας “political violence” και 65 περιστατικά διαδηλώσεων/διαμαρτυριών), από τα οποία προκλήθηκαν 83 θάνατοι (όλοι από τα περιστατικά πολιτικής βίας).^[2]

Δεδομένου ότι ο συνολικός πληθυσμός της πολιτείας Lagos εκτιμάται (για το 2026) σε 17.803.700 κατοίκους^[3] καθίσταται σαφές ότι ο ανωτέρω αναφερόμενος αριθμός θανάτων στην εν λόγω περιοχή από περιστατικά ασφαλείας (83 θάνατοι) δεν ανέρχεται σε τόσο υψηλά επίπεδα σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό της περιοχής, έτσι ώστε να μπορεί να συναχθεί ότι στην πολιτεία Lagos επικρατούν συνθήκες αδιακρίτως ασκούμενης βίας κατά των αμάχων στα πλαίσια οιασδήποτε εσωτερικής και/ή διεθνούς ένοπλης σύγκρουσης.

Κατά συνέπεια, η πολιτεία Lagos, τόπος τελευταίας συνήθους διαμονής του αιτητή, δεν φαίνεται να πλήττεται από συγκρούσεις και περιστατικά βίας οι οποίες πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ως αυτό ερμηνεύθηκε νομολογιακά στις αποφάσεις C-465/07 - Elgafaji και C‑285/12 - Diakit? του ΔΕΕ^[4]. Πέραν τούτου, λαμβάνοντας υπόψιν και το προσωπικό προφίλ του αιτητή, διαπιστώνω ότι απουσιάζουν ιδιαίτερες επιβαρυντικές περιστάσεις, δεδομένου ότι

ο αιτητής συνιστά ενήλικο άτομο, με οικογενειακό δίκτυο στη Νιγηρία, με βασική μόρφωση και εργασιακή πείρα.

Επομένως, κρίνω ότι ορθώς κρίθηκε ότι δεν μπορούσε να του παρασχεθεί ούτε προσφυγικό καθεστώς αλλά ούτε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

Εξάλλου, σύμφωνα με την παράγραφο 62 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ «Μετανάστης είναι το πρόσωπο που για λόγους διαφορετικούς από εκείνους που αναφέρονται στον ορισμό εγκαταλείπει οικειοθελώς τη χώρα του με σκοπό να εγκατασταθεί αλλού. Μπορεί δεν να ωθείται από την επιθυμία για αλλαγή ή για περιπέτεια ή από οικογενειακούς ή άλλους προσωπικούς λόγους. Εάν ωθείται αποκλειστικά από οικονομικά κίνητρα, είναι οικονομικός μετανάστης και όχι πρόσφυγας».

Υπό το φως των απαντήσεων του αιτητή κατά τη διάρκεια της συνέντευξης του και των γεγονότων και στοιχείων που είναι καταγεγραμμένα στο Διοικητικό Φάκελο της υπό αναφορά υπόθεσης, κρίνεται ότι στην παρούσα περίπτωση ο Αιτητής, δεν χωρεί αμφιβολία ότι είναι οικονομικός μετανάστης καθότι υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας ωθούμενος από οικονομικά κίνητρα και επομένως δεν υπάγεται στην κατηγορία δικαιούχων διεθνούς προστασίας.

Εν τέλει, σημειώνεται ότι ο Υπουργός Εσωτερικών, ασκώντας την εξουσία που του παρέχει το άρθρο12Βτρις του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000, στις 30/05/2025 εξέδωσε την Κ.Δ.Π. 145/2025 όπου καθόρισε τις ασφαλείς χώρες ιθαγένειας, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η Νιγηρία. Ο Αιτητής στην παρούσα δεν έχει προβάλει οποιοδήποτε λόγο για να θεωρηθεί ότι η χώρα αυτή δεν είναι ασφαλής χώρα ιθαγένειας, στη βάση των όσων διαλαμβάνονται από το αρ.12Βτρις (6).

Με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου και αφού εξέτασα, την ουσία της υπό αναφορά υπόθεσης, καταλήγω ότι το αίτημα του αιτητή εξετάστηκε επιμελώς σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και εύλογα η Υπηρεσία Ασύλου απέρριψε την αίτηση του αιτητή.  Κρίνω ότι η επίδικη πράξη είναι ορθή.

 

 

Η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με €600 έξοδα υπέρ των Καθ' ων η αίτηση και εναντίον του Αιτητή.

 

 

                                                                         

       Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π