ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 2149/2024

 27 Ιανουαρίου, 2026

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

S. K.

                                                                                                                                     Αιτητής

-και-

 Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ’ ων η Αίτηση 

Α. Δημητρίου (κος), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Λ. Βελίκοβα (κα), Δικηγόρος για τους Καθ’ ων η Αίτηση

[Ο Αιτητής είναι παρών]

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π:  Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση, ημερομηνίας 16/05/2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία ως άκυρη, παράνομη και στερούμενη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.

 

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης ως έχουν τεθεί στην Ένσταση των Καθ’ ων η Αίτηση και υποστηρίζονται από τον διοικητικό φάκελο (στο εξής αναφερόμενος ως «δ.φ.») ο οποίος κατατέθηκε ως Τεκμήριο Α κατά τις διευκρινίσεις, έχουν ως ακολούθως:

 

Ο Αιτητής είναι υπήκοος της Σιέρρα Λεόνε και εισήλθε παράνομα στην Κυπριακή Δημοκρατία. Στις 02/11/2021 συμπλήρωσε αίτηση διεθνούς προστασίας και στις 03/11/2021 παρέλαβε σχετική βεβαίωση υποβολής της αίτησής του. Στις 09/05/2024 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από αρμόδια λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου προς εξέταση του αιτήματός του για διεθνή προστασία.

 

Ακολούθως και συγκεκριμένα στις 16/05/2024,  αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε Έκθεση-Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου. Αυθημερόν, εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου,  ενέκρινε την ανωτέρω εισήγηση και απέρριψε την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία. Την 01/06/2024 ετοιμάστηκε απορριπτική επιστολή συνοδευόμενη με την αιτιολόγηση αυτής, η οποία επιδόθηκε στον Αιτητή δια χειρός στις 11/06/2024.

 

Στις 17/06/2024 καταχωρήθηκε η υπό κρίση προσφυγή στο Δικαστήριο.

 

Με τη γραπτή του αγόρευση ο Αιτητής, μέσω του συνηγόρου του, πρόβαλε διάφορους λόγους ακύρωσης, ωστόσο, κατά την ακροαματική διαδικασία ημερομηνίας 24/09/2025 ο συνήγορος του Αιτητή περιόρισε και διατήρησε μόνο τον ισχυρισμό περί έλλειψης δέουσας έρευνας και ως προς την ουσία της υπόθεσης και εσφαλμένης αξιολόγησης των ισχυρισμών του Αιτητή. Ως προς τον λόγο αυτό ο συνήγορος του Αιτητή παραπέμπει σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης για τη δράση των μυστικών κοινοτήτων στη Σιέρρα Λεόνε βάσει των οποίων διαπιστώνεται η μυστικοπάθεια και η βία που χρησιμοποιείται στις τελετές μύησης.

 

Η συνήγορος των Καθ’ ων η Αίτηση με τη δική της γραπτή αγόρευση αντιτείνει ότι η επίδικη απόφαση έχει ληφθεί ορθώς κι νομίμως, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, κατόπιν δέουσας έρευνας και ορθής ενάσκησης των εξουσιών που παρέχει ο Νόμος στους Καθ’ ων η Αίτηση, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, και είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου και ενόψει και της υποχρέωσης που έχει το παρόν Δικαστήριο να προβαίνει σε έλεγχο, εκτός της νομιμότητας, και της ορθότητας κάθε προσβαλλόμενης απόφασης, εξετάζοντας πλήρως και από τούδε και στο εξής τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν, και την ανάγκη χορήγησης διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του Περί Προσφύγων Νόμου (βλ. άρθρο 11(3) του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (73(Ι)/2018).

 

Περί τούτου, κρίνω σκόπιμη την παράθεση αρχικά των ισχυρισμών του Αιτητή ως προβλήθηκαν από τον ίδιο καθ’ όλη τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός του και των πραγματικών γεγονότων ως αυτά προκύπτουν από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου.

 

Κατά το στάδιο υποβολής της αίτησης διεθνούς προστασίας ο Αιτητής κλήθηκε να καταγράψει τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του και τους λόγους για τους οποίους δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν. Ο Αιτητής κατέγραψε ότι προσπάθησαν να τον μυήσουν δια της βίας σε μία μυστική κοινότητα, στην οποία αρχηγοί υπήρξαν ο πατέρας και ο παππούς του. Όταν οι τελευταίοι αφυπηρέτησαν, του ζήτησαν να αναλάβει, ο ίδιος ωστόσο αρνήθηκε. Μετά από αρκετές προσπάθειες να τον μυήσουν αναγκάστηκε να βάλει φωτιά στη θαμνώδη περιοχή της μυστικής κοινότητας (“I had to burn down the secret society bush”), γεγονός το οποίο είχε ως συνέπεια όλο το χωριό να θέλει τον θάνατό του (βλ. ερυθρό 1 του δ.φ.).

 

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής δήλωσε ως τόπο καταγωγής την περιοχή Nerekoro της επαρχίας Tonkolili και ως τόπο συνήθους διαμονής την πόλη Freetown όπου διέμενε με τον θείο του (αδερφό της μητέρας του). Ο Αιτητής δήλωσε ότι είναι Μουσουλμάνος και ότι ομιλεί αγγλικά και krio. Ως προς την οικογένειά του, ο Αιτητής δήλωσε ότι ο πατέρας του απεβίωσε στις 20/12/2020 λόγω ασθένειας και ότι η μητέρα του μετακινείται από περιοχή σε περιοχή λόγω της επιχείρησής της. Όταν ήταν τριών ετών η μητέρα του τον έδωσε στον θείο του (αδερφό του πατέρα του), ο οποίος διέμενε στην πόλη Bumbuna, διότι το χωριό τους δεν είχε σχολεία. Πρόσθεσε ότι έχει δύο αδερφές και δύο αδερφούς. Σε σχέση με το μορφωτικό του υπόβαθρο, δήλωσε ότι ολοκλήρωσε το 2019 την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην πόλη Bo της Νότιας περιφέρειας και ως προς την εργασιακή του εμπειρία ανέφερε ότι ασχολήθηκε με τη διανομή κατεψυγμένων προϊόντων.

 

Ερωτηθείς σχετικά με τους λόγους για τους οποίους αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα του, ο Αιτητής κατά την ελεύθερη αφήγησή του ισχυρίστηκε ότι όταν γεννήθηκε, επειδή δεν μπορούσαν οι γονείς του να τον συντηρήσουν, τον έστειλαν στην πόλη Bumbuna όπου φοίτησε σε σχολείο. Ακολούθως μετακόμισε στη Freetown, όπου ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και συνέχισε τις σπουδές του στην πόλη Bo. Όταν ολοκλήρωσε το πανεπιστήμιο το 2019 μετέβη στη Freetown όπου του βρήκε ο θείος του εργασία ως διανομέας. Στις αρχές του 2020 ισχυρίστηκε ότι του τηλεφώνησε ο πατέρας του και του είπε ότι ανήκει σε μια παραδοσιακή κοινωνία (“traditional society”) γνωστή ως Poro και μάλιστα είναι ηγέτης, καθότι μεταφέρεται η ιδιότητα αυτή από τον παππού του. Τον ενημέρωσε ότι εάν αποβιώσει ή αποσυρθεί (ο πατέρας του) θα πρέπει να αναλάβει τη θέση του. Ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι αρνήθηκε, επειδή γνώριζε ότι προβαίνουν σε άσχημες ενέργειες και βασανίζουν ανθρώπους. Ωστόσο, ως ανέφερε, ο πατέρας του είχε ήδη προβεί σε συμφωνίες και είχε μίλησε με τον πρεσβύτερο της κοινότητα, λέγοντάς του ότι αν πέθαινε, ο Αιτητής (γιος του) θα γινόταν αρχηγός. Την ίδια χρονιά, ήτοι το 2020, ισχυρίστηκε ότι ο πατέρας του αρρώστησε βαριά με συνέπεια να αποβιώσει τον Δεκέμβριο.

 

Μετά τον θάνατο του πατέρα του, κατά τις τελετές ταφής και συγκεκριμένα στις 20/01/2021 τους επισκέφθηκαν άτομα για να τους συλλυπηθούν. Ο ίδιος προσπάθησε να διαφύγει της μύσης, χωρίς ωστόσο να τα καταφέρει. Συνεχίζοντας την αφήγηση, ο Αιτητής δήλωσε ότι τον άρπαξαν και τον μετέφεραν σε θαμνώδη περιοχή (“traditional bush”). Εκεί, άρχισαν να τον κτυπούν και να του λένε ότι θα αναλάβει την αρχηγία και ότι θα προχωρήσουν με τη μύηση. Ο αρχηγός της ομάδας, έλαβε εκείνη τη στιγμή ένα τηλεφώνημα με την οδηγία να περιμένουν το επόμενο πρωί για την μύηση. Τότε ανέθεσαν σε κάποιον με το όνομα Saidu να φυλάει τον Αιτητή, ο οποίος φύλακας ωστόσο πήρε το ρίσκο να τον βοηθήσει να δραπετεύσει. Έκαψαν τη βλάστηση στην περιοχή εκεί όπου τελούσαν τις παραδόσεις τους και ο καθένας πήρε διαφορετική διαδρομή. Ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι επειδή είχε αιμορραγία στο μάτι, έμεινε σε ένα χωριό οπού κάποιος τον φρόντισε και τελικά κατάφερε να φτάσει στη Freetown, όπου είχαν κυκλοφορήσει τα νέα ότι έκαψε τη θαμνώδη περιοχή της μυστικής κοινότητας και ο θείος του τον συμβούλεψε να αναχωρήσει από τη χώρα, διότι εάν τον εντόπιζαν θα τον σκότωναν.

 

Κατά το στάδιο των διευκρινιστικών ερωτήσεων δόθηκε η ευκαιρία στον Αιτητή μέσω πρόσθετων ερωτήσεων να εμπλουτίσει την επιχειρηματολογία του και να αποσαφηνίσει τα κρίσιμα γεγονότα της αφήγησής του. Ερωτηθείς κατά πόσο προσέγγισαν κάποιο από τα αδέρφια του για να μυηθούν στην Poro society, ο Αιτητής απάντησε αρνητικά. Ως προς το περιστατικό αρπαγής του, ο Αιτητής δήλωσε ότι έλαβε χώρα τον Ιανουάριο του 2021 και ο εμπρησμός τον Φεβρουάριο του 2021 και ότι το έκανε με τη βοήθεια του ατόμου στον οποίο ανατέθηκε η φύλαξή του. Ο Αιτητής δήλωσε ότι παρέμεινε σε άγνωστο χωριό για διάστημα τριών ημερών, όπου κάποιος περίθαλψε το μάτι του και ακολούθως οδήγησε έξι περίπου ώρες προς την Freetown, όπου παρέμεινε μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2021 σε σπίτι φιλικού προσώπου, χωρίς να τον εντοπίσει οποιοδήποτε μέλος της Poro society. Κληθείς να αναφέρει κατά πόσο ο πατέρας του, του είχε μιλήσει για την κοινότητα αυτή, ο Αιτητής δήλωσε ότι απαγορευόταν να αποκαλύψει πληροφορίες και ότι του είχε εξηγήσει μερικές διαδικασίες, όπως για παράδειγμα ότι κατά τη μύηση θα υποστεί βασανιστήρια και θα κόψει μέρος του σώματός του (“they have to cut your body and torture you”). Κληθείς να αναφέρει τι φοβάται σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα του, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι θα τον σκοτώσουν.

 

Οι ισχυρισμοί του Αιτητή αξιολογήθηκαν από τον αρμόδιο λειτουργό ο οποίος εντόπισε στην Έκθεση - Εισήγησή του δύο (2) ουσιώδεις πραγματικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι προκύπτουν από τις δηλώσεις του Αιτητή:

1.   Ταυτότητα, χώρα καταγωγής και προσωπικά στοιχεία/προφίλ του Αιτητή.

2.   Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του επειδή τον κυνηγούσε η κοινότητα, λόγω του ότι ήθελαν να λάβει τη θέση που κατείχε ο πατέρας του κι έκαψε τον θάμνο.

 

Ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή ο αρμόδιος λειτουργός αξιολόγησε αυτόν ως εσωτερικά και εξωτερικά αξιόπιστο και τον έκανε αποδεκτό, αποδεχόμενος τα στοιχεία του προφίλ του Αιτητή.

 

Ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, ο αρμόδιος λειτουργός τον απέρριψε ως μη αξιόπιστο, λόγω του ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες για τον πυρήνα του αιτήματός του και οι δηλώσεις του κρίθηκαν ως μη ευλογοφανείς. Συγκεκριμένα, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι όταν βρισκόταν στο χωριό για τις τελετές ταφής του πατέρα του, κάποια άτομα επισκέφθηκαν το σπίτι τους στις 20/01/2021 κι όταν ο ίδιος προσπάθησε να ξεφύγει τον άρπαξαν και τον μετέφεραν σε θαμνώδη περιοχή για μύηση. Κατά την αφήγησή του ισχυρίστηκε ότι το ίδιο βράδυ κατάφερε να διαφύγει με την βοήθεια κάποιου στον οποίο είχε ανατεθεί η φύλαξή του. Ερωτηθείς πότε έκαψε τον θάμνο, αρχικά ανέφερε πως δεν θυμόταν και αργότερα ανέφερε τον Φεβρουάριο του 2021, απάντηση η οποία έρχεται σε αντίφαση με την προηγούμενη δήλωσή του. Περαιτέρω, στον ισχυρισμό του ότι μετέβη το ίδιο βράδυ σε ένα χωριό κι εκεί παρέμεινε για τρεις μέρες όπου κάποιος τον περιέθαλψε καθότι αιμορραγούσε το μάτι του, ο Αιτητής δεν γνώριζε σε ποιο χωριό διέμενε. Ακολούθως, ισχυρίστηκε ότι μετέβη στην πόλη Freetown τον Μάρτιο του 2021.

 

Ως κατέγραψε ο αρμόδιος λειτουργός παρατηρείται χρονική ασυνέπεια, καθότι με βάση τις δηλώσεις του Αιτητή τον άρπαξαν και τον μετέφεραν σε θαμνώδη περιοχή στις 20/01/2021 και το ίδιο βράδυ ξέφυγε και μετέβη σε άγνωστο χωριό για τρεις μέρες κι ακολούθως έφτασε στη Freetown. Ως επεσήμανε ο λειτουργός, χρονολογικά θα έπρεπε να βρίσκεται στη Freetown τον Ιανουάριο του 2021 κι όχι τον Μάρτιο. Περαιτέρω, ενώ αρχικά ο Αιτητής ανέφερε ότι έλαβε τηλεφώνημα από τον πατέρα του αρχές του 2020 όπου του ανέφερε για την διαδοχή του στην κοινότητα Poro, σε μεταγενέστερο στάδιο όταν ρωτήθηκε περί τούτου ο ίδιος ανέφερε ότι του ζήτησε ο πατέρας του να μυηθεί στην κοινότητα τον Δεκέμβρη του 2020. Επιπρόσθετα, κληθείς να δώσει πληροφορίες για τον ισχυρισμό του ότι ο πατέρας του υπήρξε αρχηγός της μυστικής κοινότητας Poro, o Αιτητής δήλωσε ότι δεν επιτρεπόταν στον πατέρα του να του μιλήσει και ότι του εξήγησε κάποιες από τις διαδικασίες της μύησης, όπως ότι "κόβουν μέρος του σώματος και σε βασανίζουν" χωρίς να δίνει επαρκείς πληροφορίες. Τέλος, ως κατέγραψε ο λειτουργός, ενώ ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι δε θα ήταν ασφαλής και για τον λόγο αυτό εγκατέλειψε τη χώρα του, εντούτοις βρισκόταν στην πόλη Freetown, από τον Μάρτιο του 2021 έως τον Σεπτέμβριο του 2021 χωρίς να τον εντοπίσουν. Σε σχετικές ερωτήσεις, ισχυρίστηκε ότι κάποια μέλη της κοινότητας βρίσκονταν στην πόλη και τον αναζητούσαν, χωρίς να δίνει περαιτέρω εξηγήσεις για το πώς τον αναζητούσαν και πώς το γνωρίζει.

 

Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ουσιώδους ισχυρισμού, ο λειτουργός κατέγραψε ότι έχει πληγεί η αξιοπιστία του Αιτητή και ως εκ τούτου δεν τον έκανε αποδεκτό.

Υπό το φως των ανωτέρω, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι, επί τη βάσει του αποδεδειγμένου ουσιώδους πραγματικού περιστατικού που προέκυψε από τις δηλώσεις του Αιτητή, καθώς επίσης και επί τη βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών για την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του, διαπιστώθηκε ότι δεν υφίσταται εύλογη πιθανότητα ο Αιτητής να υποβληθεί σε μεταχείριση η οποία θα μπορούσε να ανέλθει σε επίπεδο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του.

 

Ακολούθως, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε νομική ανάλυση και κατέληξε ότι βάσει των ισχυρισμών του Αιτητή, του προσωπικού του προφίλ και της αξιολόγησης κινδύνου, δεν τεκμηριώνεται φόβος δίωξης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής της για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου, και ως εκ τούτου δεν δύναται να του αναγνωριστεί καθεστώς πρόσφυγα.

 

Επιπλέον, κρίθηκε ότι δεν προέκυψε πραγματικός κίνδυνος θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 19 (2) (α) του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 19 (2) (β) του περί Προσφύγων Νόμου.  Αναφορικά με το άρθρο 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη Σιέρρα Λεόνε και συγκεκριμένα στην πόλη Freetown, ο Αιτητής δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, υπό την έννοια της σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως αμάχου λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.  Ως εκ τούτου, δεν παραχωρήθηκε στον Αιτητή ούτε το καθεστώς της συμπληρωματικής προστασίας.

 

Κατόπιν μελέτης της Έκθεσης - Εισήγησης του αρμόδιου λειτουργού διαπιστώνω πως οι Καθ’ ων η Αίτηση κατά το στάδιο αξιολόγησης του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού παρέλειψαν να διερευνήσουν την εξωτερική αξιοπιστία του σε συνάρτηση με σχετικές πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης στη χώρα καταγωγής του Αιτητή, επικαλούμενοι ότι δεν έδωσε ικανοποιητικές απαντήσεις και ότι έχει πληγεί η αξιοπιστία του. Δεν παραγνωρίζεται η υποκειμενική φύση του ισχυρισμού του Αιτητή περί κινδύνου κατά της ζωής του επειδή αντιστάθηκε στη μύηση στην Poro society και επειδή έβαλε φωτιά στην περιοχή όπου λάμβαναν χώρα οι τελετουργίες, ωστόσο ο εν λόγω ισχυρισμός εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο της δράσης των μυστικών κοινοτήτων στη Σιέρρα Λεόνε και ειδικότερα της Poro society, το οποίο οι Καθ’ ων όφειλαν να εξετάσουν μέσω έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

Υπό το φως των ανωτέρω λεχθέντων, καταλήγω ότι η ανωτέρω παράλειψη, καθιστά τρωτή την προσβαλλόμενη απόφαση και καταδεικνύεται πως δεν έχει διεξαχθεί η δέουσα έρευνα εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου, με αποτέλεσμα να πάσχει η νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης.

 

Ωστόσο, η κατάληξη μου ως προς το ότι πάσχει η νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης, λόγω έλλειψης δέουσας έρευνας εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου, δεν καθορίζει την τύχη της υπό κρίση προσφυγής, ενόψει της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου να προβαίνει σε έλεγχο της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, εξετάζοντας πλήρως και από τούδε και στο εξής (ex nunc) τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν.

 

Σε σχέση με την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού το Δικαστήριο ανέτρεξε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης από τις οποίες προέκυψε πως η Poro Society συνιστά μια ανδρική μυστική κοινωνία (male secret society)[1] και ένα μακρά εδραιωμένο πολιτισμικό θεσμό στη Σιέρρα Λεόνε.[2] Για να γίνει κάποιος μέλος πρέπει να είναι άντρας,[3] ενώ τα μέλη του Poro Society ανήκουν κυρίως στις εθνοτικές ομάδες Temne, προερχόμενοι από τις βόρειες επαρχίες της χώρας, και Mende, οι οποίοι προέρχονται από τις νότιες και ανατολικές επαρχίες, φυλές οι οποίες αποτελούν έκαστη το 30 τοις εκατό του πληθυσμού.[4] 

 

Η Poro Society  δεν έχει επίσημη κεντρική οργάνωση και λειτουργεί μέσω ανεξάρτητων τοπικών ομάδων.[5]  Κύρια λειτουργία της είναι να εκπαιδεύει αγόρια, διαβιβάζοντας μυστικά των πνευμάτων και δυνάμεις της μαγείας. Τα μέλη εντάσσονται μέσω μύησής τους και οι τελετουργίες πραγματοποιούνται σε απόμερα σημεία στο δάσος ή σε αγροτική γη. Κάθε τοπική ομάδα της Poro Society έχει μια ιερή θέση στο δάσος όπου πραγματοποιούνται τελετουργίες μύησης.

 

Η μύηση γίνεται συνήθως κατά την εφηβεία και σηματοδοτεί όχι μόνο την εισαγωγή στην ίδια την κοινωνία, αλλά και μια ιεροτελεστία μετάβασης στην ενηλικίωση. Τα αγόρια διδάσκονται πώς να γίνουν άντρες, μαθαίνοντας παραδοσιακούς νόμους, έθιμα, χειροτεχνίες, γεωργία και την πνευματική γνώση. Επίσης, υποβάλλονται σε αγωνιστικές δοκιμασίες σωματικής ικανότητας και αντοχής. Περαιτέρω, αναφέρεται ότι η Poro Society, στα πλαίσια μεθόδων εκφοβισμού, έχει χρησιμοποιήσει σύμβολα μαγείας για εκφοβισμό των μελών της κοινότητας και έχει προβεί σε βανδαλισμούς περιουσιών και επιθέσεις σε οικογένειες που αρνούνται να συμμετάσχουν σε αυτή. Παράλληλα, στα ίδια πλαίσια, συχνά απαγάγουν ανθρώπους που σκοπεύουν να μυήσουν με τη βία.[6]

 

Σύμφωνα με έκθεση του Συμβουλίου για τη Μετανάστευση και τους Πρόσφυγες του Καναδά που δημοσιεύτηκε το 2017,«η Poro Society είναι μια μυστική οργάνωση αρρένων που έχει ως κεντρικό στόχο την προετοιμασία των έφηβων αγοριών ώστε να πάρουν τη θέση τους στην κοινωνία. Η διαδικασία της μύησης γίνεται σε μια σειρά από τελετουργίες που διαρκούν από τον Νοέμβριο έως τον Μάιο και στο τέλος αυτής τα νέα μέλη σημαδεύονται με ουλές. Κατά τη διαδικασία της μύησης τα αγόρια μένουν σε μια κατασκήνωση μακριά από τους γονείς και τους φίλους τους, κοιμούνται στην ύπαιθρο και φωνάζουν για να τρομάξουν αγνώστους που τυχαίνει να πλησιάσουν. Εκεί μαθαίνουν τις αρχαίες παραδόσεις και εξασκούνται στο τύμπανο και τα τραγούδια των Poro. Έπειτα, οδηγούνται ενώπιον μασκοφόρων που υποδύονται πνεύματα. Στο τέλος της εκπαίδευσής τους, επιστρέφουν στην κοινότητα ως πλήρως ανεπτυγμένοι ενήλικες. Οι παραδόσεις αυτές απαιτούν μια τελετή απομόνωσης για μέλη όπως οι παραδοσιακοί ηγέτες, οι αρχηγοί των τελετών και άλλοι που κατέχουν θέσεις στη μυστική οργάνωση».[7]

 

Σε σχέση με τις πιο πάνω παρατεθείσες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, εντοπίζονται αφενός πληροφορίες που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη και τις δραστηριότητες της Poro Society, πλην όμως αυτό από μόνο του δεν επαρκεί για να αποδείξει τους ισχυρισμούς του Αιτητή που προωθεί σε σχέση με τον πυρήνα του αιτήματός του. Τα όσα ο Αιτητής ανέφερε στερούνταν χρονικής συνοχής, ευλογοφάνειας και επάρκειας πληροφοριών.

 

Οι πληροφορίες που παρέθεσε ο Αιτητής, τόσο για το περιστατικό αρπαγής του, όσο και για τον εμπρησμό με τη βοήθεια του ατόμου ο οποίος τον φρουρούσε και για την μετέπειτα διαφυγή του και επιστροφή του στη Freetown υπήρξαν αόριστες, χωρίς την εξειδίκευση που θα αναδείκνυε το προσωπικό στοιχείο του βιώματος που θα στοιχειοθετούσε την εσωτερική του αξιοπιστία. Δεν κατέστη εφικτή η δημιουργία μιας σαφούς εικόνας γύρω από τις συνθήκες υπό τις οποίες ο Αιτητής κλήθηκε να μυηθεί και δη να γίνει ηγέτης στην Poro society, ενώ εξίσου αόριστος υπήρξε για την ιδιότητα του πατέρα του ως αρχηγού της κοινότητας αυτής.

 

Δεδομένου ότι η αρχηγία ως ο Αιτητής ισχυρίστηκε βρισκόταν στην οικογένειά του ήδη από τον παππού του, αναμενόμενο θα ήταν να γνωρίζει βασικές πληροφορίες για την κοινότητα. Αξίζει επιπλέον να επισημανθεί ότι σε σχετική ερώτηση ο Αιτητής δήλωσε ότι κανένα από τα αδέρφια του δεν προσεγγίστηκε από μέλη της μυστικής κοινότητας και ενώ δήλωσε ότι με βάση την παράδοση της Poro τη θέση του πατέρα αναλαμβάνει ο μεγαλύτερος υιός, ο Αιτητής δήλωσε ότι έχει μεγαλύτερο αδερφό. Κληθείς να εξηγήσει, απάντησε χωρίς ευλογοφάνεια ότι εάν δεν βρίσκεται εκεί ο πρωτότοκος υιός, μεταφέρεται η αρχηγία στον βοηθό του πρωτότοκου (“if the first son of the leader is not around they must transfer to the assistant first son”).

 

Η αφήγηση του Αιτητή χαρακτηρίζεται από επιφανειακότητα, έλλειψη χρονικής συνέπειας, ενώ οι απαντήσεις του σε διευκρινιστικά ερωτήματα ήταν αόριστες και μη ευλογοφανείς.  Τέλος, ως προς τον εκπεφρασμένο φόβο ότι εάν επιστρέψει στη χώρα του θα τον σκοτώσουν, δεν στοιχειοθετήθηκε, καθότι ο Αιτητής δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα περιστατικά που να δικαιολογούν τον φόβο αυτό, ενώ ως δήλωσε, κανείς δεν τον εντόπισε κατά την παραμονή του στην πόλη Freetown από τον Μάρτιο του 2021 έως την αναχώρησή του τον Σεπτέμβριο του 2021.

 

Επισημαίνεται ότι δυνάμει του άρθρου 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου, ο αιτητής φέρει καταρχήν το βάρος να τεκμηριώσει την αίτησή για διεθνή προστασία. Από την άλλη πλευρά, αποτελεί καθήκον της αρμόδιας αρχής να αξιολογεί, σε συνεργασία με τον αιτούντα, τα συναφή στοιχεία της αίτησης (Βλ. Προτάσεις της Γενικής εισαγγελέως, συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-148/13, C-149/13 και C-150/13, A, B και C, 17 Ιουλίου 2014, σημεία 73 και 74).

 

Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, κρίνεται ότι τα όσα προέβαλε ο Αιτητής δεν παρουσιάζουν οποιοδήποτε βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης στη χώρα καταγωγής του.  Ο Αιτητής δεν κατάφερε να τεκμηριώσει με αξιοπιστία και αληθοφάνεια τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς που θα τον ενέτασσαν στον ορισμό του πρόσφυγα. Από τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μου προκύπτει πως ο Αιτητής είχε αρκετές ευκαιρίες κατά το στάδιο της συνέντευξής του να αναπτύξει με κάθε λεπτομέρεια τον πυρήνα του αιτήματός του και να θεμελιώσει τον ισχυριζόμενο κίνδυνο που αντιμετωπίζει στη χώρα καταγωγής του. Ούτε στην ενώπιον μου διαδικασία που είχε τη δυνατότητα μέσω του συνηγόρου του να εμπλουτίσει την επιχειρηματολογία του, να διευκρινίσει τις ασυνέπειες και τις ανακρίβειες των δηλώσεών του με το ορθό δικονομικό διάβημα, έθεσε ενώπιον μου οποιοδήποτε στοιχείο.  Κατά συνέπεια, ενόψει των προβαλλόμενων ισχυρισμών δεν θα μπορούσε να παραχωρηθεί στον Αιτητή καθεστώς πρόσφυγα.

 

Στη βάση της ανωτέρω ανάλυσης, καταλήγω στο ότι δεν πληρούνται στο πρόσωπο του Αιτητή οι προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και το αντίστοιχο Άρθρο 1(Α) της Σύμβασης της Γενεύης για το Καθεστώς των Προσφύγων, για την υπαγωγή του σε προσφυγικό καθεστώς.

 

Επιπρόσθετα, δεν μπορεί να παραχωρηθεί στον Αιτητή ούτε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας επί τη βάσει των άρθρων 19 (2) (α) και (β) του Περί Προσφύγων Νόμου, καθώς δεν έχει στοιχειοθετηθεί πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης υπό τις εκεί προβλεπόμενες μορφές.

 

Αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakit? v. Commissaire g?n?ral aux r?fugi?s et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. The United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της αδιακρίτως ασκούμενης βίας και της ένοπλης σύρραξης και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Από επικαιροποιημένη έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης στην οποία προέβη το Δικαστήριο, σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας τόσο γενικά στη Σιέρρα Λεόνε, όσο και στη Freetown, τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή, προκύπτουν τα ακόλουθα:

 

Ως προς την γενικότερη κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του Αιτητή, σύμφωνα με το Portal RULAC (Rule of Law in Armed Conflict) της Ακαδημίας της Γενεύης, η Σιέρρα Λεόνε δεν βρίσκεται υπό ένοπλη σύρραξη.^[8]  

 

Στην έκθεση του USDOS που δημοσιεύθηκε το 2024 αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Σιέρρα Λεόνε κατά το έτος 2023, αναφέρεται ότι υπήρξαν αναφορές για παραβιάσεις σημαντικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που αφορούσαν μεταξύ άλλων, αυθαίρετες ή παράνομες δολοφονίες, σκληρές και απειλητικές για τη ζωή συνθήκες κράτησης, αυθαίρετες συλλήψεις ή κρατήσεις, εκτεταμένη βία με βάση το φύλο, συμπεριλαμβανομένης της ενδοοικογενειακής και της σεξουαλικής βίας.^[9] Η κυβέρνηση έλαβε ορισμένα μέτρα για τον εντοπισμό και την τιμωρία αξιωματούχων που ενδέχεται να έχουν διαπράξει παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά η ατιμωρησία παρέμεινε.^[10]

 

Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, για το τελευταίο έτος (με τελευταία πρόσβαση στις 19/09/2025) καταγράφηκαν στη Δυτική περιφέρεια της Σιέρρα Λεόνε, όπου ανήκει η πρωτεύουσα Freetown πέντε περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 4 θάνατοι. Εξ αυτών τα δύο περιστατικά έλαβαν χώρα στη Freetown.^[11]

 

Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της Δυτικής περιφέρειας (Western) της Σιέρρα Λεόνε καταγράφεται στους 1,271,330 κατοίκους σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις που έλαβαν χώρα το έτος 2021.[12]

 

Κατά συνέπεια, η Δυτική περιφέρεια της Σιέρρα Λεόνε στην οποία βρίσκεται η Freetown που συνιστά τον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή, δεν φαίνεται να πλήττεται σε τέτοιο βαθμό από συγκρούσεις και περιστατικά βίας, τα οποία να ανάγονται σε τόσο υψηλό επίπεδο, ώστε να θεωρούνται ότι πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας, ως αυτό ερμηνεύθηκε από το ΔΕΕ.^[13] Λαμβάνοντας υπόψιν και τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, ήτοι ότι πρόκειται για υγιή ενήλικα, υψηλού μορφωτικού επιπέδου και ικανό προς εργασία,  θεωρώ ότι δεν εγείρονται ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι αυτός θα διατρέξει κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του.

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.  

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται. Ενόψει της κατάληξής μου αναφορικά με την πάσχουσα νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης, θεωρώ ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις να μην επιδικάσω έξοδα.

 

                                                    

       Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.