ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση Αρ.: 2626/24

5 Iανουαρίου, 2026

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

G.W.

Αιτητού,

και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η αίτηση

Γ. Κωνσταντινίδου (κα) για Μ. Παπαλοίζου (κος), για τον Αιτητή

Θ. Παπανικολάου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση

Ρ. Ευαγγέλου (κος) για πιστή διερμηνεία από την αγγλική στην ελληνική και αντίστροφα

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή αιτείται την έκδοση απόφασης από το παρόν Δικαστήριο με την οποία να κηρύσσεται παράνομη, άκυρη, και στερούμενη οποιουδήποτε νομικού αποτελέσματος, η απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 20.5.2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία, καθότι κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2023. 

Γεγονότα

1.             Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από τη Λιβερία. Εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία από τις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση περιοχές και περί τις 28.3.2023, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 19.4.2024, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό, ο οποίος την ίδια μέρα υπέβαλε Έκθεση-Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης ασύλου του Αιτητή. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 20.5.2024, ο οποίος εξέδωσε παράλληλα και απόφαση επιστροφής του Αιτητή στη Λιβερία. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση, η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 21.6.2024, αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.

Νομικοί Ισχυρισμοί

2.             Ο Αιτητής δια της συνηγόρου του, κατά το στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας προώθησε τον ισχυρισμό περί δέουσας έρευνας και ισχυρισμούς επί της ουσίας της υπόθεσης, προβάλλοντας ότι ο Αιτητής δέχθηκε τηλεφωνήματα από τον θείο του, ο οποίος τον ενημέρωνε ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του θα υποχρεωθεί σε μύηση και διαδοχή του πατέρα του στην κοινότητα Poro.

3.             Από την πλευρά τους οι Καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας και ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης καταδεικνύοντας ότι δεν προκύπτει μελλοντικός κίνδυνος σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στη χώρα καταγωγής του, παραπέμποντας στα ευρήματά τους κατά τη διοικητική εξέταση της αίτησης του Αιτητή.

Το νομικό πλαίσιο

4.             Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».

5.             Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019 έως 2023 έχει ως ακολούθως:

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

6.             Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2025 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

 

7.             Το άρθρο 3 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (στο εξής: ο περί Προσφύγων Νόμος)καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.

 

8.             Το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τα εξής:

«Υποχρεώσεις Αιτητή κατά την εξέταση της αίτησης και συναφής υποχρέωση αρμόδιων αρχών

16.-(1) Κατά την εξέταση της αίτησής του, ο Αιτητής οφείλει να συνεργάζεται με την Υπηρεσία Ασύλου με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς του και των υπόλοιπων στοιχείων που αναφέρονται στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2).

(2) Ιδίως, ο Αιτητής οφείλει-

(α) να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης, τα οποία στοιχεία συνίστανται σε δηλώσεις του Αιτητή και σε όλα τα έγγραφα που έχει ο Αιτητής στη διάθεσή του σχετικά με την ηλικία του, το προσωπικό του ιστορικό, καθώς και το ιστορικό των οικείων συγγενών του, την ταυτότητα, την ιθαγένεια, τη χώρα και το μέρος προηγούμενης διαμονής του, τις προηγούμενες αιτήσεις ασύλου, το δρομολόγιο που ακολούθησε, το δελτίο ταυτότητας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα και τους λόγους για τους οποίους ζητεί διεθνή προστασία∙ [...]».

9.             Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.

Κατάληξη

10.          Ως προς τους εγειρόμενους λόγους προσφυγής, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι η δικαιοδοσία του παρόντος δικαστηρίου διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στο λυσιτελές της προβολής των λόγων προσφυγής. Ειδικότερα, το παρόν Δικαστήριο ως δικαστήριο ουσίας δικάζει την υπόθεση που άγεται ενώπιον του εξ υπαρχής, κατά το νόμο και κατά την ουσία, δεν περιορίζεται μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc (Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024). Ο Αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, ο Αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14^ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2^η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].

11.          Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου και ειδικότερα τα εδάφια (2) και (3) αυτών. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320) αποτελεί υποχρέωση του Αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου (Βλ. επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010). Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του Αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του (Βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).

12.          Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών του Αιτητή, σημειώνεται ότι, κατά την καταγραφή της αίτησής του για διεθνή προστασία, ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω τοπικών παραδοσιακών πρακτικών. Ειδικότερα, ισχυρίστηκε ότι ο παππούς του ήταν μέλος τοπικής παραδοσιακής θρησκευτικής κοινότητας, συνδεόμενης με πρακτικές μαύρης μαγείας. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, ο πατέρας του επρόκειτο να τον διαδεχθεί, πλην όμως εγκατέλειψε τη χώρα και μετέβη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ως εκ τούτου, ως πρωτότοκος υιός, ο ίδιος προοριζόταν να αναλάβει τη θέση αυτή, κάτι το οποίο δεν επιθυμούσε, στάση την οποία, όπως ανέφερε, συμμεριζόταν και η μητέρα του. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι αφίχθηκε στις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές προκειμένου να συνεχίσει τις σπουδές του και να ολοκληρώσει μεταπτυχιακό πρόγραμμα. Ωστόσο, όπως ανέφερε, άτομα από το χωριό του τον εντόπισαν και τον απείλησαν ότι θα τον καταδιώξουν λόγω της άρνησής του να διαδεχθεί τον πατέρα του.

13.          Κατά το κρίσιμο στάδιο της συνέντευξης, ο Αιτητής, αναφορικά με τα προσωπικά του στοιχεία, δήλωσε ότι γεννήθηκε  στην πόλη Yekepa, ενώ καθόρισε ως τελευταίο τόπο διαμονής του την πρωτεύουσα Monrovia. Επίσης, δήλωσε ότι είναι χριστιανός στο θρήσκευμα, και ότι ομιλεί την αγγλική. Είναι απόφοιτος πανεπιστημίου, και παράλληλα με τις σπουδές του εργάστηκε για 2 χρόνια υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης στην εθνική υπηρεσία προσόδων (Liberia Revenue Authority).

14.          Ως προς το οικογενειακό του πλαίσιο, δήλωσε ότι ο πατέρας του βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής από το 2020, η μητέρα του εξακολουθεί να διαμένει στην πόλη Yekepa και έχει 5 αδέρφια τα οποία διαμένουν στην κομητεία Nimba σε διαφορετικές περιοχές. 

15.          Ερωτηθείς σχετικά με τους λόγους εγκατάλειψης της χώρας καταγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε, στο πλαίσιο της ελεύθερης αφήγησής του, ότι αναχώρησε από τη χώρα του προκειμένου να σπουδάσει, με πρόθεση να επιστρέψει μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι μεταγενέστερα έλαβε τηλεφώνημα από τον μικρότερο αδελφό του, σύμφωνα με το οποίο, λόγω της μη διαθεσιμότητας του πατέρα τους να αναλάβει την αρχηγία της κοινότητας (chiefdom), θα έπρεπε ο ίδιος, ως πρωτότοκος υιός, να αναλάβει τη θέση αυτή. Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε, δεν επιθυμεί να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του, καθότι η εν λόγω θέση, κατά τους ισχυρισμούς του, συνδέεται με πρακτικές μαγείας.

16.          Κατά την υποβολή διευκρινιστικών ερωτημάτων, ο Αιτητής δήλωσε ότι η εν λόγω θέση αφορά τον έλεγχο ολόκληρου του χωριού, με διάφορα άτομα να εργάζονται σε επιμέρους θέσεις που σχετίζονται με την εκπαίδευση των νέων, ενόψει της ένταξής τους στην παραδοσιακή κοινότητα Poro. Ανέφερε ότι η συγκεκριμένη θέση μεταβιβάζεται διαδοχικά από γενιά σε γενιά και ότι, σε περίπτωση που ο πατέρας δεν είναι διαθέσιμος για την ανάληψή της, αυτή αναλαμβάνεται από τον μεγαλύτερο υιό. Περαιτέρω, ο Αιτητής υποστήριξε ότι, ενώ βρισκόταν στην Αφρική, τον επισκεπτόταν θείος του, ο οποίος του ανέφερε ότι σύντομα θα καθίστατο μέλος της κοινότητας Poro. Κληθείς να εξηγήσει τις πρακτικές μαγείας που, κατά τους ισχυρισμούς του, εφαρμόζονται από την εν λόγω κοινότητα, ο Αιτητής ανέφερε ότι είχε ακούσει πως ασχολούνται με μαγεία, προσθέτοντας ότι, όταν ο ίδιος ήταν μικρός, 23 άτομα εντάχθηκαν στην κοινότητα και ότι δύο εξ αυτών απεβίωσαν κατά τη διαδικασία. Ερωτηθείς εάν είχε συμβεί οτιδήποτε στον ίδιο πριν από την εγκατάλειψη της χώρας καταγωγής του, απάντησε αρνητικά, ενώ, σε ερώτηση εάν είχε συμβεί οτιδήποτε εις βάρος του από τη στιγμή που ενημερώθηκε από τον αδελφό του ότι θα έπρεπε να αναλάβει τη θέση του πατέρα του, υποστήριξε ότι έβλεπε άσχημα όνειρα. Τέλος, σε ερωτήσεις αναφορικά με τις συνέπειες που θα αντιμετώπιζε σε περίπτωση επιστροφής του, ο Αιτητής προέβαλε φόβο ότι θα του συμβεί κάτι κακό, υποστηρίζοντας ότι η άφιξή του θα γίνει γνωστή, καθώς τα μέλη της κοινότητας θα ενημερωθούν από πνευματικό πρόσωπο (spiritual person).

17.          Κατά την αξιολόγηση του αιτήματος διεθνούς προστασίας του Αιτητή, οι Καθ’ ων η αίτηση διαμόρφωσαν δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά την ταυτότητα, τη χώρα καταγωγής και τα λοιπά προσωπικά στοιχεία και το προφίλ του Αιτητή, ενώ ο δεύτερος αφορά ισχυρισμούς ακαδημαϊκού περιεχομένου. Αμφότεροι οι ισχυρισμοί του Αιτητή έγιναν αποδεκτοί, καθώς τεκμηριώθηκε η εσωτερική αξιοπιστία.      

18.          Με βάση τους αποδεκτούς ουσιώδεις ισχυρισμούς του Αιτητή και λαμβάνοντας υπόψιν τις πληροφορίες αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας που επικρατεί στη χώρα καταγωγής του, κρίθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση ότι σε περίπτωση επιστροφής του, δεν θα αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

19.          Στο πλαίσιο της νομικής ανάλυσης, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι δεν προκύπτει δικαιολογημένος φόβος δίωξης του Αιτητή δυνάμει του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, αλλά ούτε και πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης αυτού δυνάμει του άρθρου 19(2) του περί Προσφύγων Νόμου. Ειδικά σχετικά με ενδεχόμενη υπαγωγή του στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, από τις πληροφορίες που παρατέθηκαν σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, διαπιστώθηκε ότι δεν προκύπτει η ύπαρξη ένοπλης σύρραξης σε αυτήν.  

20.          Κατά την ακροαματική διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου, η συνήγορος του Αιτητή επανέλαβε τους ισχυρισμούς που πρόβαλε ο Αιτητής κατά τη διοικητική διαδικασία, περί διαδοχής του πατέρα του στην παραδοσιακή κοινότητα Poro, προωθώντας ελλιπή δέουσα έρευνα εκ μέρους των Καθ’ ων η αίτηση, καθότι δεν εξετάστηκε ο συγκεκριμένος ισχυρισμός ούτε και το φωτογραφικό υλικό το οποίο ο ίδιος προσκόμισε. Επίσης υποβλήθηκαν στον Αιτητή ερωτήματα αναφορικά με τους ουσιώδεις ισχυρισμούς του.   

21.          Προχωρώντας το Δικαστήριο σε de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιόν του δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, επισημαίνεται, ως προς τη διάκριση των ουσιωδών ισχυρισμών, σύμφωνα με τον Πρακτικό Οδηγό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO, και πλέον Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο – EUAA), ότι «η προσήκουσα ταυτοποίηση των ουσιωδών ισχυρισμών είναι ουσιώδης τόσο για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας όσο και για την αξιολόγηση του κινδύνου».

22.          Στην προκείμενη περίπτωση, οι ουσιώδεις ισχυρισμοί, όπως αυτοί προκύπτουν από το αφήγημα του Αιτητή, όφειλαν να διαμορφωθούν ως εξής: (α) η ταυτότητα, η χώρα καταγωγής και τα λοιπά προσωπικά στοιχεία/προφίλ του Αιτητή, (β) ισχυρισμοί ακαδημαϊκού περιεχομένου και (γ) η διαδοχή του πατέρα του σε θέση εντός της παραδοσιακής κοινότητας Poro και δίωξή του ένεκα της άρνησής του να αποδεχθεί τη διαδοχή.

23.          Παρά το γεγονός ότι ο Αιτητής επανειλημμένως, και ιδίως κατά τη συνέντευξή του, προέβαλε ότι ο φόβος επιστροφής του ερείδεται στη μη επιθυμία του να ενταχθεί στη συγκεκριμένη κοινότητα και στην ανησυχία του για τις ενδεχόμενες συνέπειες της άρνησής του, οι Καθ’ ων η αίτηση παρέλειψαν να σχηματίσουν ουσιώδη ισχυρισμό σχετικό με το εν λόγω ζήτημα, περιοριζόμενοι αποκλειστικά στην εξέταση του προφίλ του Αιτητή και των ακαδημαϊκού περιεχομένου λόγων. Ως εκ τούτου, αγνοήθηκε ο πυρήνας του αιτήματός του, με αποτέλεσμα να μη εξεταστεί και να μη αξιολογηθεί επαρκώς ουσιώδης παράμετρος του αφηγήματός του.

24.          Αξιολογώντας τους ουσιώδεις ισχυρισμούς του Αιτητή, το Δικαστήριο συντάσσεται με την αποδοχή του πρώτου και του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού.

25.          Συγκεκριμένα, ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, διαπιστώνεται ότι ο Αιτητής υπήρξε σαφής ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, τον τόπο καταγωγής, την εκπαίδευση του και το οικογενειακό του περιβάλλον, χωρίς να προκύψουν στοιχεία ικανά να κλονίσουν την αξιοπιστία των σχετικών δηλώσεών του.  Η αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού εδραιώνεται περαιτέρω, αφενός από το προσκομισθέν διαβατήριο και αφετέρου από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι οποίες εντοπίζονται στο διοικητικό φάκελο.

26.          Ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό αναφορικά με τους εκπαιδευτικούς λόγους, επίσης διαπιστώνεται ότι ο Αιτητής έκανε αναφορά στην ξεκάθαρη πρόθεση του να σπουδάσει σε διάφορα σημεία της συνέντευξης του. Ειδικότερα, κατά την έναρξη της συνέντευξης του ανέφερε ότι πρόθεση του ήταν η επιστροφή στη χώρα καταγωγής του με την ολοκλήρωση του μεταπτυχιακού του. Περαιτέρω, ερωτηθείς αν εγκατέλειψε τη χώρα του για να σπουδάσει ο ίδιος απάντησε θετικά. Οι εν λόγω δηλώσεις του ενισχύονται περαιτέρω από το γεγονός ότι αφίχθη στις υπό τον έλεγχο της Δημοκρατίας περιοχές δύο χρόνια μετά την άφιξη του στο νησί.

27.          Προχωρώντας στην αξιολόγηση του τρίτου νεοσχηματισθέντος ουσιώδους ισχυρισμού, ήτοι της φερόμενης διαδοχής του πατέρα του Αιτητή σε θέση εντός της παραδοσιακής κοινότητας Poro και της επικαλούμενης δίωξής του λόγω της άρνησής του να αποδεχθεί τη διαδοχή αυτή, διαπιστώνεται ότι οι δηλώσεις του, τόσο κατά τη συνέντευξη όσο και ενώπιον του Δικαστηρίου, ήταν γενικόλογες, αόριστες και στερούμενες βασικών πληροφοριών. Ο Αιτητής περιορίστηκε στην έκφραση της αντίθεσής του στη διαδοχή, προβάλλοντας ότι δεχόταν τηλεφωνικές παροτρύνσεις για επιστροφή στη χώρα καταγωγής του προς ανάληψη της εν λόγω θέσης, χωρίς, ωστόσο, να είναι σε θέση να προσδιορίσει με σαφήνεια τον ακριβή ρόλο του πατέρα του στην κοινότητα. Σημειώνεται δε ενώ κατά τη διοικητική διαδικασία αναφέρθηκε σε διαδοχή στην αρχηγία (chiefdom) ενώπιον του Δικαστηρίου δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει τον ακριβή ρόλο του πατέρα του στην οργάνωση. Επιπρόσθετα, στο αφήγημά του εντοπίζονται αντιφάσεις και ελλείψεις ευλογοφάνειας που πλήττουν την αξιοπιστία του ισχυρισμού. Ειδικότερα, διαφοροποιείται ως προς το πρόσωπο που τον ενημέρωσε για τη φερόμενη υποχρεωτική διαδοχή, καθώς ενώ ενώπιον της διοίκησης ανέφερε τον αδελφό του, ενώπιον του Δικαστηρίου αναφέρθηκε στον θείο του. Επιπλέον, ενώ κατά την καταγραφή της αίτησής του είχε δηλώσει ότι ο παππούς του ήταν μέλος της κοινότητας Poro και ότι η διαδοχή ακολουθούσε τον πατέρα του, ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου υποστήριξε ότι δεν γνωρίζει άλλους συγγενείς που να συμμετείχαν στην εν λόγω κοινότητα, επικαλούμενος τη μυστικότητά της. Κληθείς να εξηγήσει τις εντοπισθείσες αντιφάσεις, δεν παρείχε πειστικές διευκρινίσεις, επικαλούμενος ζητήματα μετάφρασης, παρότι τα πρακτικά της συνέντευξης φέρουν την υπογραφή του και παρότι εν μέρει οι σχετικές δηλώσεις είχαν καταγραφεί στο έντυπο της αίτησής του από τον ίδιο. Περαιτέρω, δεν κατέστη δυνατόν να αποσαφηνίσει το χρονικό σημείο κατά το οποίο ανέκυψε το ζήτημα της διαδοχής, δεδομένου ότι αφενός αναφέρεται σε ενημέρωση μέσω μεταγενέστερων τηλεφωνικών κλήσεων και αφετέρου προβάλλεται ότι το πρόβλημα υφίστατο ήδη από την αναχώρηση του πατέρα του από τη Λιβερία το 2021. Επισημαίνεται, τέλος, ότι ο Αιτητής δεν αιτιολόγησε επαρκώς τη μεταγενέστερη αναβάθμιση της σοβαρότητας του εν λόγω ζητήματος, το οποίο αρχικώς υποβάθμιζε, προβάλλοντάς το σε μεταγενέστερο στάδιο ως άμεσο και σοβαρό κίνδυνο, χωρίς την επίκληση νέων αντικειμενικών στοιχείων ή συγκεκριμένων βιωματικών περιστατικών. Εν κατακλείδι, οι αναφορές σε επικείμενο κίνδυνο παραμένουν εικαστικές και ανεπαρκώς εξειδικευμένες, γεγονός που πλήττει ουσιωδώς την αξιοπιστία του Αιτητή ως προς τον πυρήνα των προβαλλόμενων ισχυρισμών. Υπό το φως των ανωτέρω, δεν θεμελιώνεται η εσωτερική αξιοπιστία του Αιτητή.

28.          Ως προς τις προσκομισθείσες φωτογραφίες (ερ. 15–20 δ.φ.), σημειώνεται ότι πρόκειται για μαυρόασπρα αντίγραφα αδιευκρίνιστης προέλευσης, τα οποία δεν φέρουν στοιχεία επαλήθευσης ή πιστοποίησης. Ως εκ τούτου, στερούνται ουσιαστικής αποδεικτικής αξίας, καθότι δεν είναι δυνατή η ταυτοποίηση των εικονιζόμενων προσώπων, η εξακρίβωση της πηγής προέλευσής τους ούτε η σύνδεσή τους με τον Αιτητή και τον πυρήνα του αιτήματός του. Περαιτέρω, κατόπιν διευκρινιστικής ερώτησης του Δικαστηρίου, ο Αιτητής δήλωσε ότι πρόκειται για εκτυπώσεις από το διαδίκτυο, οι οποίες, κατά τους ισχυρισμούς του, απεικονίζουν τη δράση της εν λόγω οργάνωσης.

29.          Προς πληρότητα της αξιολόγησης της εξωτερικής αξιοπιστίας του συγκεκριμένου ισχυρισμού, το Δικαστήριο προέβη σε έρευνα αναφορικά με την παραδοσιακή κοινότητα Poro στην Λιβερία με τα ακόλουθα ευρήματα:

30.          Σύμφωνα με έκθεση (2022) του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών (United States Department of State, USDOS), οι παραδοσιακές κοινότητες Poro (για τους άντρες) και Sande (για τις γυναίκες) συνδυάζουν παραδοσιακές θρησκευτικές και πολιτισμικές πρακτικές με παρουσία στις βόρειες, δυτικές και κεντρικές περιοχές της χώρας.[1] Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, αρκετές θρησκευτικές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένων χριστιανικών και μουσουλμανικών ομάδων, συνέχισαν να εκφράζουν την ανησυχία τους για την αναγκαστική μύηση των μελών τους από ηγέτες των συγκεκριμένων παραδοσιακών κοινοτήτων.[2]  

31.          Επιπρόσθετα, σύμφωνα με έκθεση (2024) της EUAA για την μυστική κοινότητα Poro, οι πρακτικές και οι δραστηριότητες των μυστικών κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της κοινότητας Poro, θεωρούνται ιερές και δεν υπόκεινται σε δημόσια συζήτηση. Οι πρακτικές και τελετουργίες των εν λόγω κοινοτήτων τηρούν «αυστηρούς πολιτιστικούς κανόνες» και η τήρησή τους από μη μέλη θεωρείται «παραβίαση της ιερότητας αυτών των πρακτικών».[3] Σημειώνεται ότι σύμφωνα με την ίδια έκθεση δεν εντοπίστηκαν οποιεσδήποτε πληροφορίες, σχετικά με τη μεταχείριση ατόμων που αρνήθηκαν να ενταχθούν ή αποστάτησαν από την κοινότητα Poro, μεταξύ των πηγών που συμβουλεύτηκε η EUAA εντός των χρονικών περιορισμών προετοιμασίας της συγκεκριμένης έκθεσης.[4]

32.          Σύμφωνα με τα ανωτέρω, οι δηλώσεις του Αιτητή, βρίσκουν εν μέρει έρεισμα στις διαθέσιμες πληροφορίες,  στο μέτρο που επιβεβαιώνεται γενικότερα η δράση της οργάνωσης Poro στη χώρα καταγωγής του Αιτητή, ωστόσο  δεν επαρκούν για να θεμελιώσουν την αξιοπιστία του  ως προς τον υπό εξέταση ισχυρισμό.

33.            Προχωρώντας στην αξιολόγηση κινδύνου στη βάση των αποδεκτών ισχυρισμών του Αιτητή, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα καταγωγής του και αναφορικά με την θρησκεία του. Επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι δεν διαπιστώνεται οποιοσδήποτε εκπεφρασμένος φόβος του Αιτητή απορρέων από οποιαδήποτε παράμετρο του προφίλ του. Όσον αφορά τη θρησκεία του Αιτητή ως χριστιανού, υπό γενικούς όρους, δεν προκύπτει βάσιμος κίνδυνος δίωξης, καθότι, σύμφωνα με την Έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής για τη Θρησκευτική Ελευθερία στη Λιβερία για το έτος 2023, οι χριστιανοί αποτελούν το 84,9% του πληθυσμού της χώρας, ενώ το Σύνταγμα της Λιβερίας κατοχυρώνει το δικαίωμα όλων των προσώπων στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας.[5]

34.          Ως προς τη γενικότερη κατάσταση ασφαλείας σύμφωνα με πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, παρατηρείται μια γενική πολιτική σταθερότητα,[6] ωστόσο, συχνά πραγματοποιούνται διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες οι οποίες κάποιες φορές περιλάμβαναν χρήση βίας και δακρυγόνων εκ μέρους των αρχών.[7] Σύμφωνα με έκθεση (2023) του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών (United States Department of State, USDOS) διεξήχθησαν διαδηλώσεις καθ' όλη τη διάρκεια του έτους από διάφορες ομάδες, ακόμη και έξω από το νομοθετικό σώμα και το Υπουργείο Εξωτερικών.[8]

 

35.          Επιπρόσθετα, σύμφωνα με πρόσφατα αριθμητικά στοιχεία από την βάση δεδομένων ACLED στην κομητεία Montserrado όπου βρίσκεται η πρωτεύουσα Monrovia, τελευταίος τόπος διαμονής του Αιτητή, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 12.12.2025), καταγράφηκαν 12 περιστατικά πολιτικής βίας[9] τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 6 απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.^[10] Ειδικότερα, στην πρωτεύουσα Monrovia, στην συγκεκριμένη βάση δεδομένων, το ανωτέρω χρονικό διάστημα καταγράφηκαν 2 περιστατικά πολιτικής βίας χωρίς απώλειες.[11] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της Monrovia, σύμφωνα με πρόβλεψη του 2025, ανέρχεται σε 1,794,650 κατοίκους.[12]

36.          Με βάση τα ανωτέρω, προκύπτει ότι η Λιβερία, και ειδικότερα η πρωτεύουσα Monrovia δεν φαίνεται να πλήττεται από ένοπλες συγκρούσεις, ούτε να επικρατούν συνθήκες διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ούτε υπό την καθημερινή του όρου έννοια, όπου δηλαδή οι τακτικές δυνάμεις της χώρας καταγωγής συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους (απόφαση του ΔΕΕ στην υπόθεση Diakité, C-285/12, ημερ. 30.1.2014, σκέψεις 27-28), ουσιώδους προϋπόθεσης εφαρμογής του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

37.           Ως εκ τούτου, κρίνεται ότι  δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα καθώς δεν προβλήθηκε ισχυρισμός και κατ΄ επέκταση δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης για κάποιον από τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου. 

38.          Ούτε επίσης τεκμηριώνεται υπαγωγή του στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου), καθώς ο Αιτητής δεν επικαλείται κατά βάσιμο τρόπο, αλλά και από τα ενώπιον μου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

39.           Ειδικότερα, στην προκείμενη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό του Αιτητή δεν προκύπτει, ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32)], ή ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του [βλ άρθρο 19(2)(α) και (β)]. 

40.          Ως προς την υπαγωγή του Αιτητή στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, επισημαίνω τα κατωτέρω. Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε Αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους του εδαφίου (1) του άρθρου 3, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως  «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».

 

41.          Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C-549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I 11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C 119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. (Βλ.  απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28).

 

42.          Εν προκειμένω, με βάση τις ανωτέρω πηγές, δεν συντρέχουν περιστάσεις ένοπλης σύρραξης στο τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή. Ως εκ τούτου, δεν δικαιολογείται ούτε η υπαγωγή του στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου. Επικουρικώς σημειώνεται ότι τα προβαλλόμενα περιστατικά ασφάλειας, σε συνάρτηση με τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, ήτοι ότι πρόκειται για νέο, υγιή, μορφωμένο και ικανό προς εργασία άρρενα με υφιστάμενο οικογενειακό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του, δεν καταδεικνύουν οποιαδήποτε επίταση κινδύνου αποκλειστικά εκ της παρουσίας του στην εν λόγω περιοχή.

 

43.          Ως προς δε την απόφαση επιστροφής του, από τα ενώπιόν μου στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω (Βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C- 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51).

 

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω χωρίς καμία διαταγή για έξοδα εξαιτίας της παράλειψης των Καθ’ ων η αίτηση να αξιολογήσουν ουσιώδη παράμετρο των δηλώσεων του Αιτητή.

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.