ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

                                                                       

                                                                                          Υπόθεση αρ. 7371/2022

                                   

29 Ιανουάριου 2026

 

[Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

                          Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ:

                                            R. B. M.

                                                                                                                                                                                                                                               Αιτητής

και

 

                      Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω του Υπουργείο Εσωτερικών

 

                                                                                                      Καθ' ων η αίτηση

                                                                                                                          

Δ. Κακουλλής (κος), Δικηγόρος για τον Αιτητή

 

Ι. Χαραλάμπους (κα), Δικηγόρος για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την προσφυγή του ο Αιτητής, αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 19/10/2022 η οποία του κοινοποιήθηκε στις 07/11/2022 και δια της οποίας απορρίφθηκε η αίτηση του για παροχή διεθνούς προστασίας, ως παράνομης, άκυρης και στερούμενης οποιουδήποτε νομικού αποτελέσματος.

Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου που κατατέθηκε στα πλαίσια των Διευκρινήσεων της παρούσας προσφυγής ως Τεκμήριο 1, ο Αιτητής είναι ενήλικας υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (εφεξής ΛΔΚ) και στις 03/06/2022 υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Στις 14/09/2022 διεξήχθη συνέντευξη στον Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (εφεξής «ΕΥΥΑ»). Ακολούθως, στις 05/10/2022 ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε Εισηγητική Έκθεση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου σχετικά με τη συνέντευξη του Αιτητή και στις 19/10/2022, ο εξουσιοδοτημένος λειτουργός από τον Υπουργό Εσωτερικών να εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου αποφάσισε όπως να μην παραχωρηθεί στον Αιτητή καθεστώς διεθνούς προστασίας. Στις 07/11/2022 η Υπηρεσία Ασύλου ετοίμασε επιστολή ενημέρωσης προς τον Αιτητή σχετικά με την απόρριψη του αιτήματος του. Η επιστολή και η αιτιολόγηση της απόφασης, παραλήφθηκε και υπογράφτηκε ιδιοχείρως από τον Αιτητή αυθημερόν.

Στη συνέχεια, ο Αιτητής καταχώρησε την υπό εξέταση προσφυγή εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου.

Ο συνήγορος του αιτητή προώθησε διάφορους λόγους ακύρωσης επί της αιτήσεως ακυρώσεως (προσφυγής) προς υποστήριξη του αιτήματος για ακύρωσης της προσβαλλόμενης πράξης, οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν προωθούνται και αναλύονται στην Γραπτή Αγόρευση του αιτητή που επακολούθησε. Με την γραπτή αγόρευση, δια της συνηγόρου του, ο αιτητής εγείρει Α) Έλλειψη δέουσας έρευνας, Β) η απόφαση στερείται αιτιολογίας και δεν είναι επαρκώς αιτιολογημένη, Γ) Πλάνη περί τα πράγματα.

Οι Καθ' ων η αίτηση αντιτάσσουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθ' όλα νόμιμη, λήφθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους καθ΄ ων η αίτηση, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη και απορρίπτουν τους προωθούμενους ισχυρισμούς ως νόμω και ουσία αβάσιμους.

Προχωρώ να εξετάσω τον ισχυρισμό του συνηγόρου του αιτητή περί μη διενέργειας της δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ' ων η αίτηση.

Κατά πάγια νομολογία, η επάρκεια της έρευνας, η έκταση και ο τρόπος διεξαγωγής της, ποικίλει ανάλογα με τα υπό διερεύνηση γεγονότα.  Προκαθορισμένος τρόπος δεν υπάρχει.  Με την προϋπόθεση ότι η έρευνα είναι επαρκής, το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στον τρόπο που η διοίκηση επέλεξε να διερευνήσει το θέμα, ούτε και υποκαθιστά τα υπ' αυτής διαπιστωθέντα πρωτογενή ευρήματα (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών κ.ά. (1999) 3 Α.Α.Δ. 447 και Ράφτης ν. Δημοκρατίας κ.ά. (2002) 3 Α.Α.Δ. 345 και Κώστας Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1002/2009, ημερ. 27.10.2011).

Στη βάση της πιο πάνω υποχρέωσης του αρμόδιου οργάνου για δέουσα έρευνα θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν οι ισχυρισμοί του Αιτητή σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, για να διαφανεί εάν όντως το αρμόδιο όργανο προέβη στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα.

Ο Αιτητής ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου με την υποβολή του αιτήματός του, κατέγραψε πως εγκατέλειψε τη ΛΔΚ, γιατί μετά τον θάνατο του πατέρα του δέχτηκε απειλές ότι θα τον σκοτώσουν τα αδέρφια του πατέρα του λόγω κληρονομικών διαφωνιών. Ο Αιτητής επιπρόσθετα κατέγραψε ότι είχε στην κατοχή του όλα τα έγγραφα ιδιοκτησίας της περιουσίας που κληρονόμησε από τον πατέρα του και επιθυμούσαν να τα ανακτήσουν με την βία. (βλ. ερ. 1 και μετάφραση αυτού ερ. 13 του Δ.Φ.).

 

Στο πλαίσιο της προσωπικής του συνέντευξης, ο Αιτητής υπήκοος της ΛΔΚ δήλωσε ως τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του την πόλη Kinshasa της ΛΔΚ. Είναι απόφοιτος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στον κλάδο ηλεκτρονικής μηχανικής (βλ. ερ. 42 και ερ. 41 του Δ.Φ.). Ως προς την οικογενειακή του κατάσταση, δεν είναι παντρεμένος, ο πατέρας του έχει αποβιώσει το 2021 (ως ανάφερε δολοφονήθηκε από συγγενείς του μετά από διαφωνίες για περιουσιακούς λόγους). Η μητέρα του Αιτητή βρίσκεται στην ΛΔΚ, δεν διατηρεί επικοινωνία μαζί της και δεν  έχει αδέρφια (βλ. ερ. 41 του Δ.Φ.). Στη χώρα του ο Αιτητής εργαζόταν ως ηλεκτρολόγος αυτοκινήτων στην πόλη Kinshasa για περίοδο 8 ετών (βλ. ερ. 40 του Δ.Φ.).

 

Ως προς τους λόγους για τους οποίους φέρεται να εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι πριν αποβιώσει ο πατέρας του, έδωσε τα έγγραφα των περιουσιών του στον Αιτητή. Ο Αιτητής εξήγησε ότι επειδή διέμεναν με την θεία του, η τελευταία γνώριζε για την πράξη αυτή. Τα προβλήματα με την οικογένεια του πατέρα του, όπως περαιτέρω εξήγησε, ξεκίνησαν το 2019, όταν οι συγγενείς του θεώρησαν ότι δεν έπρεπε ο Αιτητής να έχει στην κατοχή του τα έγγραφα, επειδή σύμφωνα με αυτούς ήταν νεαρός. Έτσι, απήγαγαν τον πατέρα του, κρατώντας τον αιχμάλωτο για δύο μήνες αφήνοντας τον ελεύθερο περί το τέλος του 2019. Ο Αιτητής ανέφερε ότι μετά την απαγωγή του, o πατέρας του αρρώστησε και δεν ανάρρωσε από τότε ποτέ και εν τέλει απεβίωσε τον Ιανουάριο του 2021. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, άρχισαν οι απειλές κατά του Αιτητή. Πρόσθεσε επίσης ότι τον απήγαγαν για 1 εβδομάδα και τον κτυπούσαν. Συγκεκριμένα, δήλωσε ότι τον κτυπούσαν με σφυρί στα πόδια με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζει μέχρι σήμερα προβλήματα. Ακολούθως, ο Αιτητής αφέθηκε ελεύθερος με την απειλή ότι αν δεν τους παρέδιδε τα έγγραφα, θα τον σκότωναν. Επιπλέον δήλωσε ότι μετά τον ξυλοδαρμό του, νοσηλεύτηκε για δύο εβδομάδες καθότι ήταν άρρωστος. Έτσι, τον Νοέμβριο 2021, μετά από απόφαση της μητέρας του, για την ασφάλεια τους, μετακόμισαν σε άλλη πόλη. Μετέπειτα, ο αιτητής δήλωσε ότι ήρθαν στο σπίτι τους, μαζί με εγκληματίες, και έψαχναν τον Αιτητή. Σε αυτό το περιστατικό, βίασαν την μητέρα του, την πυροβόλησαν και νοσηλεύτηκε για περίοδο 6 μηνών. Οι απειλές συνεχίστηκαν μέχρι τον Ιανουάριο. Ακολούθως, η μητέρα του Αιτητή προέβη στην πώληση μέρους της περιουσίας τους για να μπορέσει ο Αιτητής να εγκαταλείψει την χώρα. Όπως ακόμα ανέφερε, παρέδωσαν στις αρχές όλα τα έγγραφα για φύλαξη τους και εν τέλει εγκατέλειψε την χώρα, χωρίς να έχει πλέον επαφή με την μητέρα του (βλ. ερ. 38 και 37 του Δ.Φ.).

 

Ερωτηθείς ο Αιτητής ως προς το τι φοβάται ότι θα αντιμετωπίσει σε περίπτωση που επιστρέψει στη χώρα του, ανέφερε ότι φοβάται τα μέλη της οικογένειας του πατέρα του γιατί ακόμα λαμβάνει απειλές καθότι έχει επικοινωνία με τον ξάδερφό του, τον γιο του αδερφού του πατέρα του και πως σε περίπτωση που επιστρέψει θα τον σκοτώσουν (βλ. ερ. 37 του Δ.Φ.).

 

Ερωτηθείς για την εν λόγω περιουσία, δήλωσε ότι αφορούσε 6 οικόπεδα με οικίες και αυτοκίνητα. Επιπρόσθετα, εξήγησε ότι όταν ο πατέρας του αρρώστησε το 2019 παρέδωσε τα έγγραφα στον Αιτητή (βλ. ερ. 36 του Δ.Φ.). Σχετικά με το πρόβλημα υγείας που αντιμετώπιζε ο πατέρας του, ο Αιτητής ανέφερε ότι αρρώστησε εξαιτίας των ξυλοδαρμών που υπέστη όταν ήταν κρατούμενος (βλ. ερ. 36 του Δ.Φ.).

Σχετικά με την απαγωγή του πατέρα του, η οποία όπως ανέφερε πραγματοποιήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2019 και αφέθηκε ελεύθερος στις 20 Φεβρουαρίου 2020, ο Αιτητής δήλωσε ότι, μέλη της οικογένειάς του, προσέλαβαν εγκληματίες για το σκοπό αυτό. Εξήγησε επιπλέον ότι όταν ο πατέρας του αφέθηκε ελεύθερος, διεξήχθησαν έρευνες και ένας από τους εγκληματίες συνελήφθη και απεκάλυψε ότι τον είχαν προσλάβει επί τούτου. Ο Αιτητής περαιτέρω ανέφερε ότι την χρονική περίοδο των δύο μηνών που ο πατέρας του ήταν κρατούμενος τον αναζητούσαν βάζοντας αγγελία στην εφημερίδα, μέχρι που μια μέρα εν τέλει τον άφησαν τραυματισμένο στο σπίτι τους. Αυτό που ζητούσαν από τον πατέρα του ήταν να κληρονομήσουν ένα μέρος της περιουσίας του, όμως ο πατέρας του αρνήθηκε  (βλ. ερ. 34 του Δ.Φ.).

Ως προς το τι αντιμετώπισαν οικογενειακώς μετά την απαγωγή του πατέρα του, ο Αιτητής δήλωσε ότι ήταν πολύ αναστατωμένοι, καθότι με τον χρόνο η υγεία του πατέρα του επιδεινωνόταν, επιπλέον ανέφερε ότι μετακόμιζαν από σπίτι σε σπίτι γιατί δεν αισθάνονταν ασφαλείς. Αναφορικά με τον θάνατο του πατέρα του, ο Αιτητής δήλωσε ότι απεβίωσε τον Ιανουάριο 2021 από πόνους στο στήθος.

Σε σχέση με τις απειλές που δέχτηκε μετά τον θάνατο του πατέρα του, ο Αιτητής εξήγησε ότι δύο μήνες μετά την κηδεία, η θεία του συνέχιζε να τους απειλεί. Ο Αιτητής αναφέρθηκε σε περιστατικό κατά το οποίο ενώ περπατούσε στο δρόμο, σταμάτησε ένα ταξί μέσα στο οποίο βρίσκονταν 4 πρόσωπα, τον άρπαξαν  και τον οδήγησαν σε μια απομονωμένη περιοχή σε κάποια οικοδομή και τον ρωτούσαν που έχει τους τίτλους ιδιοκτησίας. Όταν ο Αιτητής τους πληροφόρησε ότι δεν τα έχει στην κατοχή του, άκουσε την θεία του στο τηλέφωνο να τους λέει να τον κτυπήσουν μέχρι να αποκαλύψει που ήταν τα έγγραφα. Ο Αιτητής έμεινε κρατούμενος για δύο εβδομάδες και μετά το πέρας των δύο εβδομάδων τους είπε ψέματα ότι τα έγγραφα βρίσκονται στο σπίτι του στο Limete, έτσι την νύχτα τον άφησαν ελεύθερο σε κακή κατάσταση (βλ. ερ. 33 και 32 του Δ.Φ.). Ο Αιτητής δήλωσε ότι η απαγωγή του έγινε στις 27 Απριλίου 2021 (βλ. ερ. 32 του Δ.Φ).

Ερωτηθείς ο Αιτητής αν υπέβαλε καταγγελία στις αρχές, απάντησε αρνητικά και πρόσθεσε ότι όταν αφέθηκε ελεύθερος, νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο και στη συνέχεια για την ασφάλειά τους, μαζί με την μητέρα του νοίκιασαν άλλο σπίτι, χωρίς εκεί να αντιμετωπίσουν οποιοδήποτε πρόβλημα κατά την 4 μηνών παραμονή τους στην εν λόγω περιοχή (βλ. ερ. 31 του Δ.Φ.). 

Μετά την απαγωγή και την απελευθέρωση του Αιτητή, πρόσθεσε ότι αν και για λίγο καιρό έζησαν ειρηνικά, εντούτοις η οικογένεια του πατέρα του επέστρεψε με απειλές κατά της μητέρας του Αιτητή, καθότι πίστευαν ότι αυτή ήταν που τον έπεισε  να μην τους παραδώσει τους τίτλους. Έτσι στις 26 Δεκεμβρίου εισήλθαν στο σπίτι  την βίασαν και την πυροβόλησαν. Η μητέρα του Αιτητή νοσηλεύτηκε για 3 μήνες, όπου ακολούθως ο Αιτητής εγκατέλειψε την χώρα. Όταν ο Αιτητής κλήθηκε να απαντήσει για τον λόγο που δεν προέβη σε καταγγελία κατά τον αδερφιών του πατέρα του στις αρχές, αφού αυτός ήταν ο νόμιμος ιδιοκτήτης της περιουσίας, εξήγησε ότι αν και το πρόβλημα ήταν γνωστό στις αρχές, ανέφερε ότι μεταξύ των άλλων θεμάτων που αντιμετώπιζαν ήταν και το ζήτημα της μαγείας και για αυτό τον λόγο η μητέρα του δεν επιθυμούσε να προβεί σε καταγγελία (βλ. ερ. 30 του Δ.Φ.).

Επιπλέον, ερωτηθείς ο αιτητής εάν από τότε που εγκατέλειψε την χώρα δέχτηκε απειλές, ο Αιτητής αποκρίθηκε ότι έλαβε μια τηλεφωνική κλήση που του έλεγαν ότι θα τον εντοπίσουν (βλ. ερ.30 του Δ.Φ.).

Ο αρμόδιος λειτουργός αξιολογώντας τις δηλώσεις του Αιτητή, κατά το στάδιο της συνέντευξης του, σχημάτισε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Έναν αναφορικά με την ταυτότητα, το προφίλ, τη χώρα καταγωγής και περιοχή συνήθους διαμονής του Αιτητή και έναν δεύτερο περί του ότι ο λόγος που ο αιτητής εγκατέλειψε τη χώρα του ήταν εξαιτίας περιουσιακών διαφωνιών.

Ειδικότερα, όσον αφορά τον πρώτο ισχυρισμό κρίθηκε ότι στοιχειοθετήθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του.

Σε ό,τι αφορά τον δεύτερο ισχυρισμό, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι οι δηλώσεις του Αιτητή, σχετικά με τον εν λόγω ισχυρισμό, στερούνταν συνοχής, επαρκών λεπτομερειών και συγκεκριμένων στοιχείων. Ειδικότερα, κρίθηκε από τον λειτουργό ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να εισφέρει συνεκτικές πληροφορίες για το πως προέκυψε η οικογενειακή διαφωνία. Οι δηλώσεις του κρίθηκαν αντιφατικές για το πως ξεκίνησε η διαφωνία, αφού ενώ αρχικά ανέφερε ότι ο πατέρας του, του παρέδωσε τα έγγραφα ιδιοκτησίας το 2019 επειδή ήταν άρρωστος και λόγω των κακών σχέσεων που είχε με την οικογένεια του, σε μεταγενέστερο στάδιο ανέφερε ότι το 2019, ενώ ο πατέρας του ήταν καλά στην υγεία του, αποφάσισε να παρουσιάσει τα εν λόγω έγγραφα στον αιτητή. Ως επισημάνθηκε, ήταν σε εκείνο το χρονικό σημείο που ξεκίνησε η διαμάχη, όταν η θεία του τους είδε. Ζητήθηκε από τον αιτητή να εξηγήσει την αντίφαση στις δηλώσεις του, και ο ίδιος ανάφερε ότι δεν του δόθηκαν τα έγγραφα εκείνη την στιγμή, δηλώνοντας ότι η διαφωνία ανέκυψε επειδή οι συγγενείς του σκέφτονταν ότι ο αιτητής είναι νεαρός για να κληρονομήσει την περιουσία του πατέρα του όταν ο ίδιος αποβιώσει, δήλωση που ως κατέγραψε ο αρμόδιος λειτουργός, στερείται λογικής και χρονικής συνέπειας.

Οι δηλώσεις του Αιτητή σχετικά με την απαγωγή του πατέρα του, κρίθηκαν από τον λειτουργό ασαφείς, τόσο αναφορικά με τον τρόπο που συνέβη όσο και όσον αφορά την αντίδραση και τις ενέργειες του Αιτητή εκείνη την χρονική στιγμή. Ο λειτουργός έκρινε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να αναφέρει λεπτομέρειες για τους δράστες, τα γεγονότα κατά τη διάρκεια της απαγωγής, τον τόπο κράτησης και τη σχέση του Αιτητή με τους συγγενείς του τότε. Επιπλέον, ο Αιτητής ανέφερε ότι ο πατέρας του απεβίωσε έναν χρόνο μετά, λόγω των επιπτώσεων που είχε η  απαγωγή του στην υγεία του, χωρίς όμως να είναι ο αιτητής σε θέση να εξηγήσει την όποια σύνδεση με συνεκτικό τρόπο.

Πρόσθετα, ο λειτουργός  παρατήρησε χρονικά κενά όσον αφορά τα γεγονότα που έλαβαν χώρα μετά τον θάνατο του πατέρα του αιτητή και πριν από την απαγωγή του ιδίου. Αρχικά σε σχέση με τις δηλώσεις του για την απαγωγή του, ο λειτουργός εντόπισε ασυνέπειες σχετικά με τον χρόνο που αυτή συνέβη και τη διάρκειά της, καθώς και τον χρόνο που ο Αιτητής πέρασε στο νοσοκομείο μετά την απελευθέρωσή του.

Σε σχέση με την επίθεση κατά της μητέρας του, ο Αιτητής παρείχε περιορισμένες πληροφορίες, χωρίς συγκεκριμένα και λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τους άμεσους και έμμεσους δράστες, την κατάσταση της μητέρας του και την αντίδρασή του. Ο λειτουργός κατέληξε ότι οι δηλώσεις του Αιτητή ήταν ασυνεπείς και ασύνδετες, στερούνται επαρκών λεπτομερειών και σαφήνειας, και ως εκ τούτου δεν τεκμηριώνεται η εσωτερική τους αξιοπιστία.

Κατά την εκτίμηση της εξωτερικής αξιοπιστίας, ο αρμόδιος λειτουργός εντόπισε πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες το δικαίωμα της ιδιοκτησίας προστατεύεται από τον νόμο με ορισμένους προβλεπόμενους από το νόμο περιορισμούς. Επιπλέον, εντοπίστηκε ότι οι διαμάχες σχετικά με την γη («land disputes») συμβαίνουν κυρίως σε περιοχές που επηρεάζονται από συγκρούσεις και δεν ανευρέθηκαν πληροφορίες σχετικά με εδαφικές διαφορές στην πόλη Kinshasa. Έτσι δεν στοιχειοθετήθηκε η εξωτερική αξιοπιστία και o εν λόγω ισχυρισμός απορρίφθηκε από τον λειτουργό στο σύνολο του.

Αξιολογώντας ακολούθως τον κίνδυνο που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο αιτητής σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του και προχωρώντας στη νομική ανάλυση στη βάση του μοναδικού ισχυρισμού που έγινε αποδεκτός, ήτοι των στοιχείων του προσωπικού προφίλ και της χώρας καταγωγής του αιτητή, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι ο αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις χορήγησης προσφυγικού καθεστώς, αφού δεν στοιχειοθετήθηκε βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης του αιτητή σε περίπτωση επιστροφής του στη ΛΔΚ, συνδεόμενος με την εθνικότητα, τη φυλή, τη θρησκεία, την ιδιότητα μέλους σε συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα ή την πολιτική του γνώμη όπως περιγράφεται στο άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, στο άρθρο 10 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ και στο άρθρο 3 και 3Δ του Περί Προσφύγων Νόμου.

 

Περαιτέρω, θεώρησε ότι δεν δικαιολογείται αναγνώριση συμπληρωματικής προστασίας στο πρόσωπο του αιτητή, καθότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ο αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης δυνάμει του άρθρου 19(2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου. Επιπρόσθετα, η αρμόδια αρχή, έκρινε ότι ούτε και οι προϋποθέσεις για χορήγηση συμπληρωματικής προστασίας συντρέχουν δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, μιας και στην περιοχή της Κινσάσα της Λ.Δ.Κ., όπου αναμένεται να επιστρέψει ο αιτητής,  δεν επικρατούν συνθήκες αδιακρίτως ασκούμενης βίας κατά των αμάχων λόγω εσωτερικής ή διεθνούς ένοπλης σύγκρουσης.

Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων,  κρίνω ότι ουδεμία περαιτέρω έρευνα χρειαζόταν για την εξέταση της αίτησης του αιτητή.

Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, θα προχωρήσω να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης στη βάση του άρθρου 11 (3) (α) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(I)/2018) και ενόψει τούτου να κρίνω αν ορθά το αρμόδιο όργανο απέρριψε το αίτημα του αιτητή.

Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός ο οποίος έγινε αποδεκτός από την Υπηρεσία Ασύλου και αφορά την ταυτότητα, τη χώρα καταγωγής και διαμονής και το προφίλ του αιτητή δεν χρειάζεται περαιτέρω σχολιασμό, εφόσον προκύπτει πως ορθά έγινε αποδεκτός από τους Καθ’ ων η αίτηση.  

Σχετικά με τον δεύτερο ισχυρισμό, λαμβάνοντας υπόψιν τις δηλώσεις του Αιτητή, ως αυτές προβλήθηκαν καθ’ όλη τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός του και οι οποίες παρατέθηκαν λεπτομερώς ανωτέρω, παρατηρώ εκ προοιμίου ότι αυτός πράγματι υπέπεσε σε πολλές ασάφειες, αντιφάσεις και ανακρίβειες, οι οποίες πλήττουν καίρια την αξιοπιστία του.

Συγκεκριμένα, αναφορικά με τον δεύτερο ισχυρισμό του αιτητή περί των οικογενειακών διαφωνιών για την περιουσία του πατέρα του, διαπιστώνω ότι στην ελεύθερη αφήγησή του δήλωσε ότι ο πατέρας του απήχθη για δύο μήνες και αφέθηκε ελεύθερος περί το τέλος του Νοεμβρίου 2019 ενώ σε κατοπινό στάδιο της συνέντευξης, μετά από ερώτηση του λειτουργού απάντησε συγκεκριμένα ότι ο πατέρας του απήχθη στις 15 Νοεμβρίου 2019. Ως προς τη διάρκεια της δικής του απαγωγής, στην ελεύθερη αφήγηση του ανέφερε ότι κρατήθηκε για μία εβδομάδα, ενώ ακολούθως σε άλλο σημείο της συνέντευξης του δήλωσε ότι κρατήθηκε για δύο εβδομάδες (ερ. 32 του Δ.Φ.). Επιπλέον παρατηρώ ότι οι αναφορές του Αιτητή δεν ήταν συγκεκριμένες ως προς το πως ξεκίνησε η οικογενειακή τους διαφορά/διαφωνία για την περιουσία του πατέρα του. Ο Αιτητής ομοίως δεν ήταν ακριβής και λεπτομερής στις αναφορές του για την απαγωγή του, τις συνθήκες της κράτησης του, το πως και γιατί εν τέλει τον άφησαν ελεύθερο, παραμένοντας γενικόλογος στις αναφορές του. Όλα τα ανωτέρω, πλήττουν ουσιωδώς την εσωτερική του αξιοπιστία.

 

Παρά τις ευκαιρίες που του δόθηκαν, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει αποδεκτή η αξιοπιστία του, ο αιτητής έδωσε γενικόλογες, ασαφείς και μη ευλογοφανείς απαντήσεις σε διευκρινιστικές ερωτήσεις που του τέθηκαν, χωρίς να παραθέτει λεπτομέρειες για τα περιστατικά που αφηγήθηκε. Οι ανεπαρκείς και ασαφείς απαντήσεις του αιτητή δεν αντικατοπτρίζουν βιωματικής φύσης γεγονότα. Θα συμφωνήσω με την αξιολόγηση στην οποία έχει προβεί ο αρμόδιος λειτουργός ως καταγράφεται στην έκθεση – εισήγηση και με τα σημεία που εντόπισε περί του να καταλήξει σε εύρημα περί της μη αξιοπιστίας του αιτητή,  και επομένως παρέλκει η όποια επανάληψη τους.

 

Στη βάση των ανωτέρω συμπερασμάτων, διαπιστώνω ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την αναγνώριση του αιτητή ως πρόσφυγα, καθώς όπως προκύπτει από το πιο πάνω ιστορικό, ο αιτητής δεν στοιχειοθέτησε κανένα απολύτως ισχυρισμό επί του οποίου θα μπορούσε να πιθανολογηθεί ευλόγως βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξής του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας, ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων σε περίπτωση επιστροφής της στην Λ.Δ.Κ, ο οποίος θα ενέπιπτε στις προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα στο πρόσωπό του αιτητή, έτσι όπως η έννοια του πρόσφυγα ερμηνεύεται στην Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και σύμφωνα με το άρθρο 3 του Περί Προσφύγων Νόμου.

 

Συνακόλουθα, ελλείψει οιασδήποτε πραγματικής, προσωπικής και υφιστάμενης απειλής εις βάρος του, δεν προκύπτουν στοιχεία εκ των οποίων θα μπορούσε να πιθανολογηθεί ευλόγως ότι σε περίπτωση επιστροφής της στην Λ.Δ.Κ, ο αιτητής θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, προκειμένου να κριθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας προς το πρόσωπό του, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 19 του Περί Προσφύγων Νόμου. Ειδικότερα, δεν ανέκυψε οιοσδήποτε πραγματικός κίνδυνος θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας εις βάρος του αιτητή, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής της, δυνάμει του άρθρου 19(2), εδάφια (α) και (β), του Περί Προσφύγων Νόμου.

Περαιτέρω, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι ο αιτητής, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του και δη στην πόλη της Κινσάσα, θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπουν, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε έγκυρες πηγές πληροφόρησης προς εξέταση της κατάστασης ασφαλείας που επικρατεί στην Κινσάσα, περιοχή η οποία αποτελεί τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του αιτητή στη ΛΔΚ και προορισμός επί του οποίου ευλόγως αναμένεται να εγκατασταθεί ο αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής. 

Σύμφωνα με το WAR WATCH (World Assessment and Tracking of Civilian Harm), που αποτελεί διαδικτυακή πληροφοριακή πύλη της Ακαδημίας της Γενεύης (Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights) για την καταγραφή και ανάλυση ενόπλων συγκρούσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, με περίοδο (αναφοράς) μεταξύ Ιουλίου 2024 και Ιουνίου 2025, η ΛΔΚ εμπλέκεται στο έδαφός της και συγκεκριμένα στις ανατολικές περιοχές της χώρας, σε διεθνή ένοπλη σύγκρουση με την Rwanda, καθώς και σε διάφορες μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις εναντίον διαφορετικών μη κρατικών ένοπλων ομάδων.[1]

Η σύγκρουση μεταξύ των κοινοτήτων Teke και Yaka^[2], η οποία ξεκίνησε το 2022 λόγω μιας εδαφικής διαμάχης, «προκάλεσε επιδείνωση» της ανθρωπιστικής κατάστασης και της κατάστασης ασφαλείας σε πολλές επαρχίες κοντά στην πρωτεύουσα Kinshasa.^[3] Η σύγκρουση έφτασε επίσης στην ίδια την Kinshasa.^[4]

Σύμφωνα με το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, στην περιοχή Kwamouth και στη δημοτική κοινότητα Maluku της Kinshasa, η σύγκρουση οδήγησε στην καταστροφή των μισών χωριών, όπου «εκατοντάδες σχολεία και ιατρικά κέντρα καταστράφηκαν ή αναγκάστηκαν να κλείσουν». Αναφέρθηκαν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας, των απαγωγών για λύτρα και των βασανιστηρίων.^[5]

Όσον αφορά συγκεκριμένα την πόλη της Kinshasa, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ανέφερε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της ΛΔΚ είχαν αναπτυχθεί ώστε να αποτρέψουν την επέκταση των συγκρούσεων μεταξύ των κοινοτήτων Teke και Yaka[6], η βία ωστόσο από τις εν λόγω συγκρούσεις είχε επηρεάσει ορισμένες συνοικίες της Kinshasa, ειδικότερα όπου ‘ζουν μέλη των δύο εν λόγω κοινοτήτων’[7]. Ωστόσο, ένα άρθρο του Ιουλίου του 2024 των New York Times ανέφερε πως ‘η βία δεν απειλούσε άμεσα την Kinshasa’[8], όπου δε, σύμφωνα με αναφορά του Συμβούλιου Ασφαλείας του ΟΗΕ αρκετοί πολίτες της χώρας που διέφυγαν των συγκρούσεων βρήκαν καταφύγιο στις μεγαλουπόλεις, περιλαμβανομένης και της Kinshasa[9].

Η Διεθνής Αμνηστία (Amnesty International – AI) ανέφερε το 2022 ότι «οι διοικητικές αρχές στην Kinshasa απαγόρευσαν παράνομα και συστηματικά όλες τις διαδηλώσεις που θεωρούνταν επικριτικές προς τον Πρόεδρο Tshisekedi ή την κυβέρνησή του».^[10]

Για παράδειγμα, στις 20 Μαΐου 2023, οι δυνάμεις ασφαλείας «έριξαν δακρυγόνα και συγκρούστηκαν στους δρόμους της πρωτεύουσας Kinshasa με αντικυβερνητικούς διαδηλωτές» που διαμαρτύρονταν για την αύξηση του κόστους ζωής, την ανασφάλεια και τις παρατυπίες στην εγγραφή ψηφοφόρων.^[11] Σύμφωνα με το International Crisis Group, οι δυνάμεις ασφαλείας αντέδρασαν με βία, που είχε ως αποτέλεσμα «δεκάδες τραυματισμούς», σύμφωνα με την αντιπολίτευση.^[12] Τον Δεκέμβριο του 2023, 11 πολίτες φέρεται να τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια σύγκρουσης μεταξύ της αστυνομίας και διαδηλωτών της αντιπολίτευσης στην Kinshasa.^[13] Επιπλέον, τον Ιανουάριο του 2025, διαδηλωτές στην Kinshasa είχαν επιτεθεί σε πρεσβείες και έβαλαν φωτιές, εν μέσω διαδηλώσεων που είχαν ξεσπάσει[14],[15], ωστόσο, πέραν των εν λόγω διαδηλώσεων εναντίον Δυτικών πρεσβειών, δεν αναφέρθηκαν οιαδήποτε άλλα σημαντικά περιστατικά ασφαλείας για την Kinshasa[16].

Στην ετήσια έκθεση του 2025 του Human Rights Watch για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για το έτος 2024 στη Λ.Δ.Κ., σε σχέση με τις ένοπλες συγκρούσεις στην ανατολική πλευρά της χώρας,  αναφέρεται ότι εκεί δραστηριοποιούνται πάνω από 100 ένοπλες ομάδες, κυρίως στις περιοχές Ituri, North Kivu, και South Kivu.^[17] Σε έκθεση της UNHCR που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2025, αναφέρεται ότι μετά από συνεχιζόμενη επιδείνωση της ασφάλειας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρωπιστικής κατάστασης στις περιοχές North Kivu, South Kivu και Ituri από τον Νοέμβριο του 2022, η ένοπλη βία στις ανατολικές επαρχίες της Λ.Δ.Κ. κλιμακώθηκε τον Ιανουάριο του 2025.^[18]

Για σκοπούς πληρότητας της έρευνας, παραθέτω αριθμητικά δεδομένα επί των περιστατικών ασφαλείας στη συγκεκριμένη περιοχή, ήτοι την Kinshasa. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, κατά τους τελευταίους 12 μήνες (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης τις 16/01/2026), καταγράφηκαν συνολικά 154 περιστατικά (που συμπεριλαμβάνουν 48 περιστατικά πολιτικής βίας “political violence” και 51 περιστατικά διαδηλώσεων/διαμαρτυριών), από τα οποία προκλήθηκαν 57 θάνατοι (όλοι από τα περιστατικά πολιτικής βίας).[19]

Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την Κινσάσα σύμφωνα με εκτίμηση για το 2026 ανέρχεται σε 18.552.800 κατοίκους.[20] Εκ των ανωτέρω πληροφοριών καθίσταται σαφές ότι ο ανωτέρω αναφερόμενος αριθμός θανάτων στην εν λόγω περιοχή από περιστατικά ασφαλείας δεν ανέρχεται σε τόσο υψηλά επίπεδα σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό της περιοχής, έτσι ώστε να μπορεί να συναχθεί ότι στην Κινσάσα επικρατούν συνθήκες αδιακρίτως ασκούμενης βίας κατά των αμάχων στα πλαίσια οιασδήποτε εσωτερικής και/ή διεθνούς ένοπλης σύγκρουσης. Συνεπώς, δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για κάποιον πολίτη να επηρεαστεί προσωπικά από συνθήκες οι οποίες εμπίπτουν στις πρόνοιες του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ.

Κατά συνέπεια, η πόλη της Κινσάσα, και την οποία το Δικαστήριο θεωρεί ως την περιοχή της προηγούμενης συνήθους διαμονής του αιτητή, βάσει της αξιολόγησης της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του ως παρατέθηκε ανωτέρω, παρότι χαρακτηρίζεται γενικά από αστάθεια και υψηλή εγκληματικότητα,  εντούτοις, δεν φαίνεται να πλήττεται σε τέτοιο βαθμό από συγκρούσεις και περιστατικά βίας, τα οποία να ανάγονται σε τόσο υψηλό επίπεδο, ώστε να θεωρούνται ότι πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας, ως αυτό ερμηνεύθηκε από το ΔΕΕ^[21]. Λαμβάνοντας υπόψιν και την απουσία των επιβαρυντικών περιστάσεων από το προφίλ του αιτητή, θεωρώ ότι δεν εγείρονται ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι αυτός θα διατρέξει κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα στην Κινσάσα.

Θα προχωρήσω με την εξέταση του ισχυρισμού περί ελλιπούς και/ή ανεπαρκούς αιτιολόγησης της προσβαλλόμενης απόφασης. Δεν διαπιστώνω παραβίαση του άρθρου 26 του Ν. 158 (ι)/1999. Εν αντιθέσει, στην βάση των σχετικών με τις προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος  διεθνούς προστασίας διατάξεων, παρατηρώ ότι στην σχετική Έκθεση του αρμόδιου λειτουργού όσο και στην απόφαση των καθ' ων η αίτηση αναφέρονται επαρκώς οι λόγοι, νομικοί και πραγματικοί, για τους οποίους απορρίφθηκε η επίδικη αίτηση ασύλου. Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίπτεται ως αβάσιμος.

Όσον αφορά τον ισχυρισμό του συνηγόρου του Αιτητή για πλάνη περί τα πράγματα, δεν μπορώ να εντοπίσω σημείο στην διαδικασία έκδοσης της προσβαλλόμενης δια της παρούσης πράξης στο οποίο να εμφιλοχώρησε πλάνη περί τα πράγματα σύμφωνα με το άρθρο 46 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμο Ν. 158 (Ι)/1999 και συνεπεία της οποίας η απόφαση των καθ' ων η αίτηση να μπορεί να θεωρηθεί πάσχουσα συνεπεία τέτοιας πλάνης περί των γεγονότων. Οι καθ' ων η αίτηση υπήγαγαν τα γεγονότα του Αιτητή στις σχετικές διατάξεις της οικείας νομοθεσίας και η κρίση τους είναι ορθή. Συνακόλουθα, ουδεμία πλάνη διαπιστώνεται εν προκειμένω και ο περί του αντιθέτου ισχυρισμός του Αιτητή επίσης απορρίπτεται ως αβάσιμος.

Με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου τα οποία περιορίζονται στο περιεχόμενο του σχετικού διοικητικού φακέλου, αφού ουδεμία περαιτέρω μαρτυρία προσκομίστηκε στα πλαίσια της παρούσας προς υποστήριξη της αιτήσεως και αφού εξέτασα τόσο τη νομιμότητα όσο και την ουσία της υπό αναφορά υπόθεσης, καταλήγω ότι το αίτημα του αιτητή εξετάστηκε επιμελώς σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και εύλογα η Υπηρεσία Ασύλου απέρριψε την αίτηση του αιτητή.

Η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με €1000 έξοδα υπέρ των Καθ’ ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή.

 

                                                                                    Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.