ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

                                                                       

                                                                                     Υπόθεση αρ. 491/2023

                                   

                                            24 Φεβρουαρίου 2026

 

   [Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

                           Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ:

                                           W.M.

                                                                                                                                                                                                                                             Αιτητής

Και

 

                      Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου

 

                                                                                                 Καθ' ων η αίτηση

                                                                                                                          

Γ. Καρατσίολη (κα) για Χρύσα Ματθαίου (κα), Δικηγόρος για τον Αιτητή

 

Ε. Χατζηγιάννη (κα), Δικηγόρος για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ Δ.Δ.Δ.Δ.Π:   Με την προσφυγή του ο αιτητής, αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 19/01/2023, η οποία του κοινοποιήθηκε στις 19/01/2023 και δια της οποίας απορρίφθηκε η αίτηση του για παροχή διεθνούς προστασίας, ως παράνομης, άκυρης και στερούμενης οποιουδήποτε νομικού αποτελέσματος.

Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου που κατατέθηκε στα πλαίσια της παρούσας προσφυγής ως Τεκμήριο 1, ο αιτητής είναι ενήλικας υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (εφεξής Λ.Δ.Κ) και στις 21/11/2022 υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Στις 06/12/2022 διεξήχθη συνέντευξη στον αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου. Ακολούθως, στις 27/12/2022 ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε Εισηγητική Έκθεση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου σχετικά με τη συνέντευξη του αιτητή και στις 10/01/2023, ο εξουσιοδοτημένος λειτουργός από τον Υπουργό Εσωτερικών να εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου αποφάσισε όπως να μην παραχωρηθεί στον αιτητή καθεστώς διεθνούς προστασίας. Στις 19/01/2023, η Υπηρεσία Ασύλου ετοίμασε επιστολή ενημέρωσης προς τον αιτητή σχετικά με την απόρριψη του αιτήματος του. Η επιστολή και η αιτιολόγηση της απόφασης, παραλήφθηκε και υπογράφτηκε ιδιοχείρως από τον αιτητή στις 19/01/2023.

Στη συνέχεια, ο αιτητής καταχώρησε την υπό εξέταση προσφυγή εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου.

Η συνήγορος του αιτητή στα πλαίσια της προσφυγής και της γραπτής αγόρευσης, προώθησε διάφορους λόγους ακύρωσης προς υποστήριξη του αιτήματος για ακύρωσης της προσβαλλόμενης πράξης, τους οποίους εν τέλει εγκατέλειψε κατά το στάδιο των διευκρινήσεων και διατήρησε μόνο το λόγο ακύρωσης που αφορά την μη διεξαγωγή δέουσας έρευνας. Ενόψει των δηλώσεων της ευπαίδευτης συνηγόρου του αιτητή, όλοι οι λόγοι ακύρωσης ως καταγράφονται στην προσφυγή, πέραν από το λόγο ακύρωσης που αφορά τη μη δέουσα έρευνα εκ μέρους των Καθ΄ων η αίτηση, αποσύρονται και απορρίπτονται.

Οι καθ' ων η αίτηση αντιτάσσουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθ' όλα νόμιμη, λήφθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους καθ΄ ων η αίτηση, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη και απορρίπτουν τους προωθούμενους ισχυρισμούς ως νόμω και ουσία αβάσιμους.

Ακολούθως, θα προχωρήσω να εξετάσω τον λόγο ακύρωσης που διατήρησε η συνήγορος του αιτητή ήτοι τον ισχυρισμό περί μη διενέργειας της δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ' ων η αίτηση.

Κατά πάγια νομολογία, η επάρκεια της έρευνας, η έκταση και ο τρόπος διεξαγωγής της, ποικίλει ανάλογα με τα υπό διερεύνηση γεγονότα. Προκαθορισμένος τρόπος δεν υπάρχει. Με την προϋπόθεση ότι η έρευνα είναι επαρκής, το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στον τρόπο που η διοίκηση επέλεξε να διερευνήσει το θέμα, ούτε και υποκαθιστά τα υπ' αυτής διαπιστωθέντα πρωτογενή ευρήματα (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών κ.ά. (1999) 3 Α.Α.Δ. 447 και Ράφτης ν. Δημοκρατίας κ.ά. (2002) 3 Α.Α.Δ. 345 και Κώστας Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1002/2009, ημερ. 27.10.2011).

Στη βάση της πιο πάνω υποχρέωσης του αρμόδιου οργάνου για δέουσα έρευνα θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν οι ισχυρισμοί του αιτητή σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, για να διαφανεί εάν όντως το αρμόδιο όργανο προέβη στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα.

Κατά την υποβολή αιτήματος διεθνούς προστασίας, ο αιτητής δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, λόγω του ότι η ζωή του βρισκόταν σε κίνδυνο. Κατέγραψε ότι, υπήρχε βίντεο που η ομάδα του κατέγραψε, όπου μια κυρία διαδήλωνε κατά της κυβέρνησης, το οποίο δημοσίευσαν ηλεκτρονικά και η κυβέρνηση δεν ήταν ευχαριστημένη γι΄αυτό. Ως κατέγραψε, ένας από τους συνεργάτες του, που συμμετείχε στην δημιουργία του βίντεο σκοτώθηκε και ο ίδιος φοβήθηκε ότι θα του συμβεί το ίδιο. Πρόσθεσε ότι στρατιώτες ήρθαν στο σπίτι του, αναζητώντας τον και ήρθε στην Κυπριακή Δημοκρατία για προστασία.

 

Κατά το στάδιο της συνέντευξης του, ο Αιτητής δήλωσε ως τόπο καταγωγής τη δημοτική κοινότητα Masina της Κινσάσα, όπου και μεγάλωσε. Από το 2020 διέμενε στη δημοτική κοινότητα Ngaliema, επίσης στην Κινσάσα. Ως προς το μορφωτικό του επίπεδο, δήλωσε ότι αποφοίτησε από το λύκειο χωρίς ωστόσο να φοιτήσει σε Πανεπιστήμιο. Έλαβε εκπαίδευση στον τομέα της φωτογραφίας και παραγωγής βίντεο, την οποία δεν ολοκλήρωσε εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων.

Ανέφερε ότι  οι γονείς του είναι διαζευγμένοι, ενώ ο ίδιος και τα δύο μικρότερα αδέλφια του μεγάλωσαν με τη θεία του (αδελφή  του πατέρα του). Η μητέρα του διαμένει στη Mbuji-Mai ενώ ο πατέρας του στην επαρχία Kisangani της Κινσάσα. Στη χώρα καταγωγής του εργαζόταν ως φωτογράφος από το 2015 μέχρι και τη μέρα που εγκατέλειψε τη ΛΔΚ. Ανέφερε ότι εργαζόταν αρχικά μόνος του και αργότερα άρχισε να συνεργάζεται με κάποια άτομα για διάφορες εκδηλώσεις όπως γάμους, γενέθλια και άλλες τελετές.

Συγκεκριμένα κατά τη διάρκεια της ελεύθερης αφήγησής του, ως προς τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του, ανέφερε ότι στη χώρα του εργαζόταν ως φωτογράφος για να μπορεί να πληρώνει το ενοίκιο αλλά και τη κάμερα την οποία χρησιμοποιούσε. Συνήθιζε να φωτογραφίζει διάφορα γεγονότα όπως γενέθλια, αποφοιτήσεις και διάφορες τελετές. Γνώρισε έναν συνάδελφο του, ο οποίος ήταν επίσης φωτογράφος, τον οποίο όμως ο Αιτητής κάλεσε για να αναλάβει τις βιντεοσκοπήσεις των γεγονότων αυτών. Μία μέρα, ως ανάφερε, είχαν μεταβεί στην αγορά, στη περιοχή του Pascal, όπου συνάντησαν μια κυρία, και την ρώτησαν ‘πως πιστεύετε ότι τα πάει η ΛΔΚ’. Η συγκεκριμένη κυρία, άρχισε να κατηγορεί τον πρόεδρο της Εθνικής Συνέλευσης, ότι ξοδεύει τα χρήματα της χώρας και δεν κάνει τίποτα υπέρ της χώρας του. Το εν λόγω βίντεο δημοσιεύθηκε και άρχισε να αναπαράγεται σε όλη τη χώρα. Ο Αιτητής ανάφερε ότι με τον τρόπο που μίλησε η εν λόγω κυρία για τον πρόεδρο της Εθνικής Συνέλευσης και τον τρόπο που αναπαράχθηκε το εν λόγω βίντεο στο διαδίκτυο, όταν ο  συνεργάτης του το δημοσίευσε σε συγκεκριμένη πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, άρχισε να γίνεται κερδοφόρο. Στη συνέχεια, όπως ανάφερε ο Αιτητής, ο συνεργάτης του, του τηλεφώνησε και του είπε να πάνε και πάλι στην εν λόγω κυρία καθώς το βίντεο της είχε μεγάλο αντίκτυπο. Ο αιτητής δήλωσε ότι της έκαναν ξανά συνέντευξη, κατά την διάρκεια της οποίας, η συγκεκριμένη κυρία άρχισε να κατηγορεί τη σύζυγο του προέδρου της χώρας. Το εν λόγω βίντεο δημοσιεύθηκε στο λογαριασμό κοινωνικής δικτύωσης του συνεργάτη του (facebook). Με αυτόν τον τρόπο, ως ανάφερε ο Αιτητής, ο συνεργάτης του λάμβανε χρήματα.

Ερωτηθείς ο αιτητής τι ήταν αυτό που τον ώθησε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, ανέφερε ως γεγονός ότι ο φίλος του σκοτώθηκε και ότι η συγκεκριμένη κυρία είχε απαχθεί.

Κληθείς να αναφέρει την σειρά των γεγονότων που τον ανάγκασαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι, πρώτα, σκότωσαν τον συνεργάτη του, αφού εισέβαλαν στο σπίτι του. Ακολούθως, εισέβαλαν στο σπίτι του Αιτητή, όταν ο ίδιος απουσίαζε, ωστόσο βρισκόταν εντός του σπιτιού ο μικρός του αδελφός, ο οποίος όταν επέστρεψε ο Αιτητής στο σπίτι του, τον ενημέρωσε ότι κάποια πρόσωπα με κουκούλες και αιχμηρά αντικείμενα εισέβαλα στο σπίτι τους, πήραν τις 2 κάμερες και τον ηλεκτρονικό υπολογιστή του. Περαιτέρω, ο Αιτητής ανέφερε ότι ο αδελφός του κρύφτηκε στην οροφή του σπιτιού, όταν αντιλήφθηκε ότι κάποιοι προσπαθούσαν να εισέλθουν στο σπίτι.

Ερωτηθείς τι πιστεύει ότι θα του συμβεί εάν επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι μια μέρα που επέστρεφε από τη δουλειά του, τον είχαν απαγάγει. Ανέφερε ότι φοβάται ότι θα συλληφθεί και θα τον σκοτώσουν. Κληθείς να δώσει περισσότερες πληροφορίες, ανέφερε ότι επειδή έχουν σκοτώσει τον φίλο του, φοβάται ότι θα τον συλλάβουν και θα τον φυλακίσουν, ενώ δεν έχει κάποιο οικογενειακό δίκτυο, και όπως ανέφερε στη χώρα καταγωγής του, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα χωρίς οικογενειακό δίκτυο. 

Κληθείς στη συνέχεια να παραθέσει λεπτομέρειες αναφορικά με τη μέρα που βιντεογράφησαν την εν λόγω κυρία, ο Αιτητής ανέφερε ότι υπήρχαν δύο βίντεο, το ένα ελήφθη περί τον Ιούλιο του 2022 και το δεύτερο περί τον Αύγουστο του 2022. Κληθείς να αναφέρει ποιο από τα δύο βίντεο ήταν που προκάλεσε τα προβλήματα, ο Αιτητής ανέφερε ότι δεν γνώριζε, καθώς στο πρώτο βίντεο η συγκεκριμένη κυρία πρόσβαλε τον πρόεδρο της γενικής συνέλευσης και στο δεύτερο βίντεο την Πρώτη Κυρία.

Ανέφερε ότι, κατά τη διάρκεια της συνεργασίας του με τον συνεργάτη του, ο ίδιος ενεργούσε κυρίως ως κινηματογραφιστής, ενώ ο συνεργάτης του αναλάμβανε όλα τα υπόλοιπα. Ανέφερε ότι τα σχετικά βίντεο τα δημοσίευε ο συνεργάτης του σε συγκεκριμένη πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης (facebook) ανώνυμα, ενώ κληθείς να αναφέρει πως γίνεται στη συγκεκριμένη πλατφόρμα να κοινοποιείς υλικό ανώνυμα, ο Αιτητής ανέφερε ότι ο συνεργάτης του δημιουργούσε ψευδείς λογαριασμούς με ψευδή ονόματα και κοινοποιούσε τα σχετικά βίντεο.

Σε διευκρινιστική ερώτηση και κληθείς να αναφέρει από ποιο λογαριασμό κοινοποιήθηκε το βίντεο, ο Αιτητής ανέφερε ότι δεν γνωρίζει. Σε σχετική ερώτηση ότι, αφού ο ίδιος ασχολείτο μόνο με τη βιντεογράφηση, το πρόσωπο του δεν εμφανίστηκε ποτέ στη κάμερα και αφού δεν ήταν ο ίδιος που κοινοποιούσε τα βίντεο, πως κινδύνευσε ο ίδιος εξαιτίας των συγκεκριμένων βίντεο, ο Αιτητής ανέφερε ότι πριν τα συγκεκριμένα βίντεο είχε συνεργαστεί με το εν λόγω άτομο σε γάμους και διάφορες τελετές και ο κόσμος τους είδε μαζί.

Ερωτηθείς πως πληροφορήθηκε ότι ο συνεργάτης του σκοτώθηκε, ο Αιτητής ανέφερε ότι τον ενημέρωσε η σύζυγος του συνεργάτη του.

Κληθείς να αναφέρει, γιατί στο έντυπο καταγραφής του αιτήματός του ανέφερε ότι η Κυβέρνηση ήταν δυσαρεστημένη με την προβολή του βίντεο και στρατιώτες εισέβαλαν στο σπίτι του, ο Αιτητής αρνήθηκε ότι χρησιμοποίησε τη λέξη ‘Κυβέρνηση’ ενώ σε διευκρινιστική ερώτηση ανέφερε ότι για ότι συμβαίνει στη Κινσάσα αναφέρουν ότι ‘ήταν η Κυβέρνηση’.

Ο αρμόδιος λειτουργός αξιολογώντας τις δηλώσεις του αιτητή, κατά το στάδιο της συνέντευξης του, σχημάτισε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς, έναν αναφορικά με την υπηκοότητα, την περιοχή καταγωγής και διαμονής του και έναν δεύτερο σχετικά με τις απειλές κατά της ζωής του λόγω του ότι ήταν ο κινηματογραφιστής σ’ ένα βίντεο το όποιο διαδόθηκε ευρέως (‘viral’) κατά τη διάρκεια του οποίου μία γυναίκα προέβη σε αρνητικές δηλώσεις προς την Πρώτη Κυρία της Λ.Δ.Κ.

Ειδικότερα, στον πρώτο κρίθηκε ότι στοιχειοθετήθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του Αιτητή.

Εξετάζοντας το 2^ο ουσιώδη ισχυρισμό, ο Λειτουργός έκρινε ότι οι δηλώσεις του Αιτητή ήταν ασυνεπείς και αόριστες. Ειδικότερα, ως κατέγραψε ο αρμόδιος λειτουργός, όταν ο αιτητής ρωτήθηκε ποιο από τα 2 βίντεο δημιούργησε θέματα σ’ αυτούς, ο αιτητής αδυνατούσε να εξηγήσει, καθότι δήλωσε ότι δεν γνωρίζει, επειδή και τα 2 βίντεο πρόσβαλαν διαφορετικούς ανθρώπους. Μετέπειτα, αφού ερωτήθηκε περισσότερες ερωτήσεις επι του θέματος, ο αιτητής, ως τονίζει ο αρμόδιος λειτουργός, κατέληξε ότι ήταν το 2^ο βίντεο που τους προκάλεσε τα προβλήματα, αλλά θα αναμενόταν από τον αιτητή να προβάλει ήδη αυτήν την πληροφορία, χωρίς να απαιτούνταν διευκρινήσεις.

Περαιτέρω, ο αιτητής, δεν ήταν ικανός να εξηγήσει γιατί απειλήθηκε, καθότι ήταν μόνο ο κινηματογραφιστής αυτών των 2 βίντεο, χωρίς το όνομα του να ήταν αναμειγμένο πουθενά. Ως επισημάνθηκε, δεν ήταν το πρόσωπο που δημοσίευσε το βίντεο διαδικτυακά. Εξαιτίας όλων αυτών, ως καταγράφει ο αρμόδιος λειτουργός, δεν δικαιολογείται γιατί ο αιτητής στοχοποιήθηκε.

Ως επισημάνθηκε, ο αιτητής δεν ήταν ικανός να εξηγήσει γιατί και πως στοχοποιήθηκε, καθότι δήλωσε ότι και τα 2 βίντεο δημοσιεύτηκαν στο facebook από ψεύτικο λογαριασμό, από τον συνεργάτη του.

Πρόσθετα, όταν επισημάνθηκε στον αιτητή ότι η εξήγηση που έδωσε στο πώς τους εντόπισαν, με βάση την γενική περιγραφή της εν λόγω γυναίκας, ήταν αόριστη, ο ίδιος δήλωσε ότι και ο ίδιος αναρωτιόταν πως κατάφεραν να τους εντοπίσουν.

Τέλος, ως κατέγραψε ο αρμόδιος λειτουργός, ο αιτητής δήλωσε ότι ο λόγος που εγκατέλειψε την χώρα του ήταν επειδή κάποιος εισήλθε στο σπίτι του, ενώ ο ίδιος δεν ήταν εκεί, την ίδια νύκτα που ο συνεργάτης του σκοτώθηκε. Εντούτοις, ως τονίζεται, ο αιτητής δεν γνώριζε και ήταν αδύνατον να εξηγήσει ποιο ήταν το εν λόγω πρόσωπο ή ποια ήταν τα εν λόγω πρόσωπα που σκότωσαν τον συνεργάτη του και κυνηγούσαν τον ίδιο.

Λόγω των πιο πάνω ασυνεπειών, η εσωτερική αξιοπιστία δεν τεκμηριώθηκε.

Κατά την αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας του Αιτητή, ο Λειτουργός έκρινε ότι  το περιεχόμενο των δηλώσεων του Αιτητή καθώς και η υπόθεσή του  δεν μπορούσαν να επιβεβαιωθούν από ανεξάρτητες πηγές αλλά ούτε εντοπίστηκαν τα αναφερόμενα βίντεο.

Ο Λειτουργός απέρριψε τον 2^ο ουσιώδη ισχυρισμό λόγω έλλειψης τόσο της εσωτερικής όσο και της εξωτερικής αξιοπιστίας.

Αξιολογώντας ακολούθως τον κίνδυνο που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του και προχωρώντας στη νομική ανάλυση στη βάση του μοναδικού ισχυρισμού που έγινε αποδεκτός, ήτοι των στοιχείων του προσωπικού προφίλ και της χώρας καταγωγής του Αιτητή, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι ο Αιτητής δεν πληροί της προϋποθέσεις χορήγησης προσφυγικού καθεστώς, αφού δεν στοιχειοθετήθηκε ευλόγως βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης του Αιτητή σε περίπτωση επιστροφής του στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό, συνδεόμενος με την εθνικότητα, τη φυλή, τη θρησκεία, την ιδιότητα μέλους σε συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα ή την πολιτική του γνώμη όπως περιγράφεται στο άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, στο άρθρο 10 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ και στο άρθρο 3 και 3Δ του Περί Προσφύγων Νόμου.

 

Περαιτέρω, και όσον αφορά την πιθανή εκχώρηση καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας προς τον Αιτητή, ο λειτουργός κατέληξε ότι δεν δικαιολογείται αναγνώριση συμπληρωματικής προστασίας στο πρόσωπό του, καθότι δεν προέκυψαν στοιχεία που να συνηγορούν υπέρ του ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη ΛΔΚ, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, δυνάμει του άρθρου 15(α) και της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (αντίστοιχο άρθρο 19(2) (α) του περί Προσφύγων Νόμου), ούτε κίνδυνο να αντιμετωπίσει βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση, δυνάμει του άρθρου 15 (β) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (αντίστοιχο άρθρο 19 (2) (β) του περί Προσφύγων Νόμου, αλλά ούτε και κίνδυνο σοβαρής βλάβης ως άμαχος, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας στα πλαίσια εσωτερικής ή εξωτερικής σύγκρουσης, δυνάμει του άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (αντίστοιχο άρθρο 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, κρίνω ότι ουδεμία περαιτέρω έρευνα χρειαζόταν για την εξέταση της αίτησης του αιτητή.

 

Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, θα προχωρήσω να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης στη βάση του άρθρου 11 (3) (α) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(I)/2018) και ενόψει τούτου να κρίνω αν ορθά το αρμόδιο όργανο απέρριψε το αίτημα του Αιτητή.

 

Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός, ο οποίος έγινε αποδεκτός από την Υπηρεσία Ασύλου και αφορά την ταυτότητα, τη χώρα καταγωγής και διαμονής και το προφίλ του Αιτητή δεν χρειάζεται περαιτέρω σχολιασμό, εφόσον προκύπτει πως ορθά έγινε αποδεκτός από τους Καθ’ ων η αίτηση.  

 

Λαμβάνοντας υπόψιν τις δηλώσεις του Αιτητή, ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του, ήτοι περί του ότι δέχθηκε απειλές κατά της ζωής του λόγω του ότι ήταν ο κινηματογραφιστής  σ’ ένα βίντεο το όποιο διαδόθηκε ευρέως (viral) κατά τη διάρκεια του οποίου μία γυναίκα προέβη σε αρνητικές δηλώσεις προς την Πρώτη Κυρία της Λ.Δ.Κ., παρατηρώ εκ προοιμίου ότι αυτός δεν ήταν σε θέση να τεκμηριώσει επαρκώς τον ισχυρισμό αυτό. Παρά τις ευκαιρίες που του δόθηκαν, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει αποδεκτή η αξιοπιστία του, ο Αιτητής έδωσε γενικόλογες, ασαφείς και μη ευλογοφανείς απαντήσεις σε διευκρινιστικές ερωτήσεις που του τέθηκαν, χωρίς να παραθέτει λεπτομέρειες για τα περιστατικά που αφηγήθηκε. Οι ανεπαρκείς και ασαφείς απαντήσεις του Αιτητή δεν αντικατοπτρίζουν βιωματικής φύσης γεγονότα. Θα συμφωνήσω με την αξιολόγηση στην οποία έχει προβεί ο αρμόδιος λειτουργός ως καταγράφεται στην έκθεση – εισήγηση και με τα σημεία που εντόπισε περί του να καταλήξει σε εύρημα περί της μη αξιοπιστίας του αιτητή,  και επομένως παρέλκει η όποια επανάληψη τους.

 

Στη βάση των ανωτέρω συμπερασμάτων, διαπιστώνω ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την αναγνώριση του Αιτητή ως πρόσφυγα, καθώς όπως προκύπτει από το πιο πάνω ιστορικό, ο Αιτητής δεν στοιχειοθέτησε κανένα απολύτως ισχυρισμό επί του οποίου θα μπορούσε να πιθανολογηθεί ευλόγως βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξής του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας, ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων σε περίπτωση επιστροφής του στην Λ.Δ.Κ, ο οποίος θα ενέπιπτε στις προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα στο πρόσωπό του Αιτητή, έτσι όπως η έννοια του πρόσφυγα ερμηνεύεται στην Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και σύμφωνα με το άρθρο 3 του Περί Προσφύγων Νόμου.

 

Συνακόλουθα, ελλείψει οιασδήποτε πραγματικής, προσωπικής και υφιστάμενης απειλής εις βάρος του, δεν προκύπτουν στοιχεία εκ των οποίων θα μπορούσε να πιθανολογηθεί ευλόγως ότι σε περίπτωση επιστροφής της στην Λ.Δ.Κ, o Αιτητής θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, προκειμένου να κριθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας προς το πρόσωπό του, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 19 του Περί προσφύγων Νόμου. Ειδικότερα, δεν ανέκυψε οιοσδήποτε πραγματικός κίνδυνος θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας εις βάρος του Αιτητή, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, δυνάμει του άρθρου 19(2), εδάφια (α) και (β), του Περί Προσφύγων Νόμου.

 

Περαιτέρω, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, ο Αιτητής, σε περίπτωση επιστροφής  στη χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπουν, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε έγκυρες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί στην δημοτική κοινότητα Ngaliema, στην Κινσάσα, η οποία έχει γίνει δεκτό ότι αποτελεί τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή στη χώρα καταγωγής του.

Σύμφωνα με το WAR WATCH (World Assessment and Tracking of Civilian Harm), που αποτελεί διαδικτυακή πληροφοριακή πύλη της Ακαδημίας της Γενεύης (Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights) για την καταγραφή και ανάλυση ενόπλων συγκρούσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, με περίοδο (αναφοράς) μεταξύ Ιουλίου 2024 και Ιουνίου 2025, η ΛΔΚ εμπλέκεται στο έδαφός της και συγκεκριμένα στις ανατολικές περιοχές της χώρας, σε διεθνή ένοπλη σύγκρουση με την Rwanda, καθώς και σε διάφορες μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις εναντίον διαφορετικών μη κρατικών ένοπλων ομάδων.[1]

Η σύγκρουση μεταξύ των κοινοτήτων Teke και Yaka^[2], η οποία ξεκίνησε το 2022 λόγω μιας εδαφικής διαμάχης, «προκάλεσε επιδείνωση» της ανθρωπιστικής κατάστασης και της κατάστασης ασφαλείας σε πολλές επαρχίες κοντά στην πρωτεύουσα Kinshasa.^[3] Η σύγκρουση έφτασε επίσης στην ίδια την Kinshasa.^[4]

Σύμφωνα με το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, στην περιοχή Kwamouth και στη δημοτική κοινότητα Maluku της Kinshasa, η σύγκρουση οδήγησε στην καταστροφή των μισών χωριών, όπου «εκατοντάδες σχολεία και ιατρικά κέντρα καταστράφηκαν ή αναγκάστηκαν να κλείσουν». Αναφέρθηκαν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας, των απαγωγών για λύτρα και των βασανιστηρίων.^[5]

Όσον αφορά συγκεκριμένα την πόλη της Kinshasa, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ανέφερε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της ΛΔΚ είχαν αναπτυχθεί ώστε να αποτρέψουν την επέκταση των συγκρούσεων μεταξύ των κοινοτήτων Teke και Yaka[6], η βία ωστόσο από τις εν λόγω συγκρούσεις είχε επηρεάσει ορισμένες συνοικίες της Kinshasa, ειδικότερα όπου ‘ζουν μέλη των δύο εν λόγω κοινοτήτων’[7]. Ωστόσο, ένα άρθρο του Ιουλίου του 2024 των New York Times ανέφερε πως ‘η βία δεν απειλούσε άμεσα την Kinshasa’[8], όπου δε, σύμφωνα με αναφορά του Συμβούλιου Ασφαλείας του ΟΗΕ αρκετοί πολίτες της χώρας που διέφυγαν των συγκρούσεων βρήκαν καταφύγιο στις μεγαλουπόλεις, περιλαμβανομένης και της Kinshasa[9].

Η Διεθνής Αμνηστία (Amnesty International – AI) ανέφερε το 2022 ότι «οι διοικητικές αρχές στην Kinshasa απαγόρευσαν παράνομα και συστηματικά όλες τις διαδηλώσεις που θεωρούνταν επικριτικές προς τον Πρόεδρο Tshisekedi ή την κυβέρνησή του».^[10]

Για παράδειγμα, στις 20 Μαΐου 2023, οι δυνάμεις ασφαλείας «έριξαν δακρυγόνα και συγκρούστηκαν στους δρόμους της πρωτεύουσας Kinshasa με αντικυβερνητικούς διαδηλωτές» που διαμαρτύρονταν για την αύξηση του κόστους ζωής, την ανασφάλεια και τις παρατυπίες στην εγγραφή ψηφοφόρων.^[11] Σύμφωνα με το International Crisis Group, οι δυνάμεις ασφαλείας αντέδρασαν με βία, που είχε ως αποτέλεσμα «δεκάδες τραυματισμούς», σύμφωνα με την αντιπολίτευση.^[12] Τον Δεκέμβριο του 2023, 11 πολίτες φέρεται να τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια σύγκρουσης μεταξύ της αστυνομίας και διαδηλωτών της αντιπολίτευσης στην Kinshasa.^[13] Επιπλέον, τον Ιανουάριο του 2025, διαδηλωτές στην Kinshasa είχαν επιτεθεί σε πρεσβείες και έβαλαν φωτιές, εν μέσω διαδηλώσεων που είχαν ξεσπάσει[14],[15], ωστόσο, πέραν των εν λόγω διαδηλώσεων εναντίον Δυτικών πρεσβειών, δεν αναφέρθηκαν οιαδήποτε άλλα σημαντικά περιστατικά ασφαλείας για την Kinshasa[16].

Στην ετήσια έκθεση του 2025 του Human Rights Watch για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για το έτος 2024 στη Λ.Δ.Κ., σε σχέση με τις ένοπλες συγκρούσεις στην ανατολική πλευρά της χώρας,  αναφέρεται ότι εκεί δραστηριοποιούνται πάνω από 100 ένοπλες ομάδες, κυρίως στις περιοχές Ituri, North Kivu, και South Kivu.^[17] Σε έκθεση της UNHCR που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2025, αναφέρεται ότι μετά από συνεχιζόμενη επιδείνωση της ασφάλειας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρωπιστικής κατάστασης στις περιοχές North Kivu, South Kivu και Ituri από τον Νοέμβριο του 2022, η ένοπλη βία στις ανατολικές επαρχίες της Λ.Δ.Κ. κλιμακώθηκε τον Ιανουάριο του 2025.^[18]

Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, παρατίθενται τα πλέον πρόσφατα ποσοτικά δεδομένα αναφορικά με τα περιστατικά ασφαλείας στην επαρχία Kinshasa της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, στην οποία ανήκει διοικητικά η κοινότητα Ngaliema που αποτέλεσε τον τόπο της τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή πριν εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής του. Συγκεκριμένα, όσον αφορά στην εν λόγω επαρχία, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 13/02/2026), καταγράφηκαν 154 περιστατικά ασφαλείας, από τα οποία προκλήθηκαν 63 θάνατοι.[19]

Σημειώνεται δε πως ο πληθυσμός της επαρχίας Kinshasa για το έτος 2020 εκτιμήθηκε στους 14,565,700 κατοίκους[20] και για το 2026 εκτιμάται στους 18,552,800 κατοίκους.[21] Εκ των ανωτέρω πληροφοριών καθίσταται σαφές ότι ο ανωτέρω αναφερόμενος αριθμός θανάτων στην εν λόγω περιοχή από περιστατικά ασφαλείας δεν ανέρχεται σε τόσο υψηλά επίπεδα σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό της περιοχής, έτσι ώστε να μπορεί να συναχθεί ότι στην Κινσάσα επικρατούν συνθήκες αδιακρίτως ασκούμενης βίας κατά των αμάχων στα πλαίσια οιασδήποτε εσωτερικής και/ή διεθνούς ένοπλης σύγκρουσης. Συνεπώς, δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για κάποιον πολίτη να επηρεαστεί προσωπικά από συνθήκες οι οποίες εμπίπτουν στις πρόνοιες του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ.

Κατά συνέπεια, η πόλη Κινσάσα, τόπος καταγωγής και τελευταίας συνήθους διαμονής του αιτητή, δεν φαίνεται να πλήττεται από συγκρούσεις και περιστατικά βίας οι οποίες πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ως αυτό ερμηνεύθηκε νομολογιακά στις αποφάσεις C-465/07 - Elgafaji και C‑285/12 - Diakit? του ΔΕΕ^[22]. Πέραν τούτου, λαμβάνοντας υπόψιν και το προσωπικό προφίλ του αιτητή, διαπιστώνω ότι απουσιάζουν ιδιαίτερες επιβαρυντικές περιστάσεις, δεδομένου ότι ο αιτητής συνιστά ενήλικα, υγιή, με ικανοποιητικό μορφωτικό επίπεδο και με υποστηρικτικό/οικογενειακό δίκτυο στη ΛΔΚ. Συμπερασματικά, δεν κρίνω ότι ανακύπτουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι ο αιτητής θα διατρέξει κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα στην πόλη Κινσάσα.

Με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου τα οποία περιορίζονται στο περιεχόμενο του σχετικού διοικητικού φακέλου, αφού ουδεμία περαιτέρω μαρτυρία προσκομίστηκε στα πλαίσια της παρούσας προς υποστήριξη της αιτήσεως και αφού εξέτασα τόσο τη νομιμότητα όσο και την ουσία της υπό αναφορά υπόθεσης, καταλήγω ότι το αίτημα του αιτητή εξετάστηκε επιμελώς σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και εύλογα η Υπηρεσία Ασύλου απέρριψε την αίτηση του αιτητή.

Η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με €1000 έξοδα υπέρ των Καθ’ ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή.

 

 

                                                                                 Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π