ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
(Νομική Αρωγή Αρ. ΝΑ 85/2025)
03 Φεβρουαρίου 2026
[Α.Α. ΑΓΡΟΤΗ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΑΡ.1 ΤΟΥ 2003 ΚΑΙ ΤΟΝ
ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002 (Ν. 165(Ι)/2002)
ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ:
J.D.
Αιτητής
Ο Αιτητής εμφανίζεται προσωπικά
Κ. Χρυσοστόμου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα
[Παρούσα η κα.M. Katchatrian για πιστή μετάφραση από ελληνικά σε γαλλικά και αντίστροφα]
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α. Α. ΑΓΡΟΤΗ, ΔΔΔΔΠ.: Ο Αιτητής καταχώρησε την παρούσα αίτηση για παροχή προς αυτόν δωρεάν νομικής αρωγής, έτσι ώστε να του δοθεί η δυνατότητα να διορίσει δικηγόρο στην καταχωρηθείσα προσφυγή με αριθμό 4241/2024, κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία περιέχεται σε επιστολή ημερομηνίας 10/10/2024. Με την εν λόγω απόφαση, η οποία κοινοποιήθηκε δεόντως στον Αιτητή, η Υπηρεσία Ασύλου απέρριψε την αίτησή του για χορήγηση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα, υπέβαλε ένσταση στο αίτημα και καταχώρησε Γραπτό Σημείωμα υποστηριζόμενο από όλα τα σχετικά με την υπόθεση έγγραφα.
Από το ενώπιον μου υλικό προκύπτει ότι πρόκειται για ενήλικα άντρα, υπήκοο της Δημοκρατίας του Κονγκό. Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, σύμφωνα με δική του δήλωση, αεροπορικώς στις 09/02/2023, μεταβαίνοντας στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου όπου και παρέμεινε για ένα (1) χρόνο και πέντε (5) μήνες. Ακολούθως, στις 29/05/2024, εισήλθε παράτυπα στις ελεγχόμενες από την Δημοκρατία περιοχές, υποβάλλοντας στις 03/06/2024 αίτηση διεθνούς προστασίας.
Στις 14/06/2024 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου παρέχοντας του δωρεάν βοήθεια διερμηνέα. Στις 21/08/2024, συντάχθηκε και υποβλήθηκε προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου σχετική έκθεση με την οποία γίνεται εισήγηση για την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή. Αυθημερόν, συγκεκριμένος λειτουργός, δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, εξέτασε την εισηγητική έκθεση και αποφάσισε την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή.
Η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 10/10/2024, μαζί με την αιτιολογία αυτής, παραλήφθηκε αυθημερόν δια χειρός από τον Αιτητή.
Ο Αιτητής, στις 29/10/2024, καταχώρησε ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας την υπ’ αριθμό 4241/24 προσφυγή εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, καταχωρώντας, παράλληλα την υπό εξέταση αίτηση νομικής αρωγής.
Αποτελεί θέση της εκπροσώπου του Γενικού Εισαγγελέα ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο Νόμος για την παραχώρηση του ευεργετήματος της νομικής αρωγής, καθώς η προσφυγή του Αιτητή δεν έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα εισηγείται ότι η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου είναι καθόλα νόμιμη, δεόντως αιτιολογημένη και εκδόθηκε μετά από εκτεταμένη έρευνα όλων όσων ο Αιτητής ανέφερε κατά τη συνέντευξή του αλλά και σε σχέση με τη χώρα καταγωγής του. Ειδικότερα, η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα υιοθετώντας την εισήγηση του λειτουργού της Υπηρεσίας και επισημαίνοντας τον ενδελεχή έλεγχο της Υπηρεσίας και την αδυναμία θεμελίωσης προσωπικής δίωξης εκ μέρους του Αιτητή, κατέληξε ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπό του τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία παραχώρησης διεθνούς προστασίας δυνάμει των άρθρων 3 και 19 (1) και (2) του περί Προσφύγων Νόμου.
Το νομικό πλαίσιο στο οποίο εξετάζεται η παρούσα αίτηση, στηρίζεται στον περί Νομικής Αρωγής Διαδικαστικό Κανονισμό (Αρ. 1) του 2003 (3/2003) και στον περί Νομικής Αρωγής Νόμο του 2002, Ν165(Ι)/2002 ως αυτοί έχουν τροποποιηθεί. Η περίπτωση του Αιτητή υπάγεται στις διατάξεις του άρθρου 6Β(2)(α) και 6Β(2)(ββ) το οποίο προνοεί τα ακόλουθα (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):
«6Β.(1) Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου και του άρθρου 8-
[……]
(2) Παρέχεται δωρεάν νομική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας, ο οποίος ασκεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος -
[…...]
(α) Κατά δυσμενούς απόφασης του Προϊσταμένου επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του εν λόγω αιτητή, την οποία απόφαση ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ ή 13 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, ή
[.]
υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
(αα) Η δωρεάν νομική αρωγή αφορά μόνο την πρωτοβάθμια εκδίκαση της προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος, και όχι την εκδίκαση έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατά της δικαστικής απόφασης η οποία εκδίδεται στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθμιας εκδίκασης, ούτε άλλο ένδικο μέσο∙και
(ββ) κατά την κρίση του Διοικητικού Δικαστηρίου, η προσφυγή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας:
Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου (ββ) εφαρμόζονται χωρίς να περιορίζουν αυθαίρετα την παροχή της δωρεάν νομικής αρωγής και χωρίς να εμποδίζεται η ουσιαστική πρόσβαση του αιτητή διεθνούς προστασίας στη δικαιοσύνη.»
Το Δικαστήριο έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια να αποφασίσει κατά πόσον η προσφυγή του Αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας (βλ. Νομική Αρωγή αρ. 23/2010, Farshad Khamsen, ημερομηνίας 14/10/2010). Τούτο χωρίς να αποφασίζει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής που καταχώρησε ο Αιτητής. Τονίζεται επίσης πως το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης δεν επηρεάζει την τελική εκδίκαση της προσφυγής, που έχει ήδη καταχωρήσει ο Αιτητής και εκκρεμεί.
Το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του το δικαίωμα του Αιτητή να ακουστεί, αλλά θα πρέπει περαιτέρω να εξετάσει την αίτηση με βάση το υλικό που έχει ενώπιόν του, ώστε να μην δίδονται νομικές αρωγές ανεξέλεγκτα σε υποθέσεις που δεν έχουν πιθανότητες επιτυχίας (βλ. Νομική Αρωγή αρ. 10/2010 Αlali Abdulhamid, ημερ. 06/05/2010 και Νομική Αρωγή αρ. 25/2010 Αnthonia Idahor, ημερ. 13/12/2010).
Έχω μελετήσει προσεκτικά το Γραπτό Σημείωμα του Γενικού Εισαγγελέα και τα επισυνημμένα σε αυτό έγγραφα, τη συνέντευξη του Αιτητή, την εισηγητική έκθεση του αρμόδιου λειτουργού, την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, τους ισχυρισμούς του Αιτητή ενώπιον του Δικαστηρίου κατά την εξέταση της παρούσας αίτησης και γενικά το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου.
Κατά την υποβολή της αίτησής του για την παροχή διεθνούς προστασίας, ο Αιτητής κατέγραψε ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του λόγω της έλλειψης ασφάλειας. Όπως προέβαλε, τα περιστατικά εγκληματικών ενεργειών από ένοπλες συμμορίες είναι αυξημένα, δεν υπάρχει ασφάλεια, ειδικά στην περιοχή καταγωγής του, την πόλη Pointe Noire. Τις βραδινές ώρες είναι περιορισμένοι και επικρατεί φόβος, λόγω των συμμοριών και των εισβολών σε σπίτια. Η κυβέρνηση της χώρας είναι διεφθαρμένη, και υπάρχει ένδεια. Δεν μπορεί να έχει μια φυσιολογική και σταθερή ζωή στη χώρα του, και για αυτό την εγκατέλειψε.
Κατά την προσωπική του συνέντευξη ο Αιτητής, ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, δήλωσε υπήκοος της Δημοκρατίας του Κονγκό, με τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής την πόλη Pointe Noire. Διέκοψε το σχολείο το 2021, χωρίς να ολοκληρώσει την δευτεροβάθμια εκπαίδευση, και δεν έχει οποιαδήποτε εργασιακή πείρα. Ως προς το οικογενειακό του πλαίσιο, δήλωσε ότι οι γονείς του απεβίωσαν στις 31/01/2023 σε ληστεία που διαπράχθηκε στο σπίτι του από συμμορία και έχει ένα (1) αδερφό από την μητέρα του και μία (1) αδερφή από τον πατέρα του.
Σε σχέση με τους λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα του ο Αιτητής αναφέρθηκε στην ανασφάλεια που επικρατεί στην χώρα. Υποστήριξε πως δέχθηκε επίθεση από μέλος συμμορίας που κρατούσε σπασμένο μπουκάλι ενώ περπατούσε με τον φίλο του. Η περιοχή του διαχωρίζεται ανάλογα με την δράση ομάδων, υπάρχει η περιοχή των Αράβων, η περιοχή των Αμερικανών, και στην περιοχή του δραστηριοποιούνται οι συμμορίες 222 και Gz 333. Μετά από στιχομυθία με μέλος συμμορίας, τον άρπαξε και πήγε να του επιτεθεί με σπασμένο μπουκάλι, ωστόσο με την παρέμβαση τρίτου προσώπου τον άφησε. Στις 25/12/2023, ενώ πήγαινε στην αγορά με φίλο του, τρία (3) άτομα τους ζήτησαν χρήματα, και όταν προσπάθησαν να φύγουν τους χτύπησαν. Τους περικύκλωσαν και όταν αρνήθηκε να δώσει χρήματα τον μαχαίρωσαν στον αντίχειρα, τους χτύπησαν, και τους εγκατέλειψαν αφού έκλεψαν τα κινητά τους τηλέφωνα. Καθώς αιμορραγούσε, πήγαν στο νοσοκομείο και κάλεσαν την αστυνομία η οποία δεν προέβη σε οποιαδήποτε ενέργεια. Στις 31/01/2023, γύρω στις 1-2 π.μ. συμμορίες εισέβαλαν στο σπίτι, τους μάζεψαν στο καθιστικό και ζήτησαν χρήματα. Ο πατέρας του ενώ έψαχνε για χρήματα δέχθηκε κτύπημα στο κεφάλι από ματσέτα (machete), και βίασαν την μητέρα τους στην παρουσία τους. Ο ίδιος δέχθηκε κτυπήματα στο στομάχι και το πόδι, και όταν έφυγαν αναζήτησε βοήθεια. Ένα άτομο τους πήρε στο νοσοκομείο, ωστόσο λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης αναγκάστηκαν να μεταφερθούν σε άλλο νοσοκομείο. Εκεί τους ζητήθηκαν χρήματα, αλλά λόγω της μη έγκαιρης συλλογής χρημάτων οι γονείς του απεβίωσαν λόγω αιμορραγίας. Έτσι ξεκίνησε διαδικασία για να εγκαταλείψει τη χώρα του.
Ο αρμόδιος λειτουργός στην εισηγητική του έκθεση διέκρινε τρεις (3) ουσιώδεις ισχυρισμούς: πρώτο αναφορικά με την ταυτότητα του, τη χώρα καταγωγής και τα προσωπικά στοιχεία/προφίλ του Αιτητή, δεύτερο, αναφορικά με τις ισχυριζόμενες επιθέσεις από συμμορίες στην τοποθεσία που διέμενε, και τρίτο, ως προς την ισχυριζόμενη επίθεση συμμοριών στο σπίτι του Αιτητή, με αποτέλεσμα τον θάνατο των γονέων του. O πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, καθώς στοιχειοθετήθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία αυτού, ενώ οι λοιποί ισχυρισμοί απορρίφθηκαν λόγω έλλειψης εσωτερικής αξιοπιστίας. Ειδικότερα, κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες, ενώ υπέπεσε σε χρονικές αντιφάσεις. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία των ισχυρισμών, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι τα όσα ανέφερε ο Αιτητής στη συνέντευξή του αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός του και δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι που να δικαιολογούν την οποιαδήποτε ανάλυση των εν λόγω δεδομένων μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου, βάσει των αποδεκτών ισχυρισμών του, ήτοι των προσωπικών στοιχείων του Αιτητή, και το γεγονός ότι δεν διαπιστώθηκε ότι ο Αιτητής έχει υποστεί στη χώρα καταγωγής του οποιαδήποτε μορφή δίωξης ή σοβαρής βλάβης, ο αρμόδιος λειτουργός, παραθέτοντας πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα για την πόλη Pointe Noire (τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή) κατέληξε ότι δεν υπάρχει εύλογη πιθανότητα να υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη Δημοκρατία του Κονγκό.
Ως εκ τούτου, κατά τη νομική ανάλυση, κρίθηκε ότι δεν συντρέχει κίνδυνος δίωξης για τον Αιτητή για έναν από τους περιοριστικά αναφερόμενους λόγους δίωξης δυνάμει του άρθρου 3 (1) του περί Προσφύγων Νόμου (2000 - 2020).
Περαιτέρω, κατά την εξέταση παροχής καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας, ο λειτουργός έκρινε ότι δε συντρέχουν ούτε οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας βάσει του άρθρου 19 (1) (α) ή (β) του περί Προσφύγων Νόμου του 2000. Ειδικά δε ως προς την πιθανότητα χορήγησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας βάσει του άρθρου 19 (1) (γ), παραπέμποντας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, κρίθηκε ότι η χώρα καταγωγής του δεν βρίσκεται σε συνθήκες διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, καταλήγοντας ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου.
Κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία, ο Αιτητής επανέλαβε την ανασφαλή κατάσταση λόγω της δράσης συμμοριών στην περιοχή διαμονής του, καθώς και τη δολοφονία των γονιών του από αυτές. Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα υιοθέτησε το περιεχόμενο του Σημειώματός της.
Μελετώντας όλα τα πιο πάνω, φαίνεται εκ πρώτης όψεως και στο βαθμό που μπορεί το Δικαστήριο να υπεισέλθει στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας, ότι οι Καθ' ων η αίτηση προέβησαν σε ορθή διαμόρφωση των ισχυρισμών του Αιτητή, χωρίς ωστόσο να προβούν σε οποιαδήποτε έρευνα προς αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας του δεύτερου ισχυρισμού, ήτοι επιθέσεις από συμμορίες που δρουν στην περιοχή διαμονής του.
Το Δικαστήριο, στα πλαίσια αξιολόγησης των πραγματικών πιθανοτήτων επιτυχίας της προσφυγής του Αιτητή, προέβη σε έρευνα αναφορικά με την ύπαρξη και την δράση των συμμοριών στις οποίες αναφέρθηκε ο Αιτητής, χωρίς ωστόσο να εντοπίσει οποιεσδήποτε πληροφορίες.
Το Δικαστήριο, μη δυνάμενο να υπεισέλθει στην ουσία της προσφυγής του Αιτητή, παρατηρεί ότι τα προαναφερθέντα δεν φαίνεται, εκ πρώτης όψεως, να ενισχύουν την αξιοπιστία των ισχυρισμών του αναφορικά με την παραχώρηση καθεστώτος πρόσφυγα.
Συνεπώς, δεν διαπιστώνεται, σε αυτό το στάδιο πάντοτε, να υπάρχει πραγματική πιθανότητα να εκδοθεί θετική δικαστική απόφαση στα πλαίσια της εκδίκασης προσφυγής, προαπαιτούμενο στοιχείο για την έγκριση του αιτήματος για νομική αρωγή.
Για τους λόγους αυτούς και έχοντας υπόψη ότι βάσει των προνοιών της σχετικής νομοθεσίας, ο Αιτητής έχει το βάρος να καταδείξει ότι έχει πραγματικές πιθανότητες να εκδοθεί δικαστική απόφαση υπέρ του και χωρίς να αποφασίζεται οριστικά το αποτέλεσμα της προσφυγής που έχει ήδη καταχωρήσει (Tarrago Durgo Man v Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 278/09, ημερ. 15/07/2009, Nacira Baghour and Maged Ahmad Odeh, Υποθ. Αρ. 10/12, ημερ. 28/03/2012), κρίνω πως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η προσφυγή του έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.
Υπό το φως όλων των πιο πάνω, η αίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Επαναλαμβάνω ότι το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης δεν επηρεάζει την τελική εκδίκαση της προσφυγής. Τα έξοδα της μεταφράστριας καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας να καταβληθούν από τη Δημοκρατία.
Α. ΑΓΡΟΤΗ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο