ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπoθ. Αρ.: 2765/2024
20 Μαρτίου 2026
[Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
A.A.W.
Αιτητής
-και-
Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω
Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Ο Αιτητής εμφανίζεται προσωπικά
Ι. Χαραλάμπους (κα) για Α. Πάλλη (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας για τους Καθ' ων η Αίτηση.
[Παρούσα: Μαρίνα Katchatrian (κα) για πιστή μετάφραση από ελληνικά σε αγγλικά και αντίστροφα]
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ Δ. ΔΔΔΠ: Με την παρούσα προσφυγή, ο Αιτητής, αρχικά δια συνηγόρου, προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία περιέχεται σε επιστολή ημερομηνίας 04/07/2024, σύμφωνα με την οποία το αίτημά του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας απορρίφθηκε και καλεί το Δικαστήριο όπως κηρύξει αυτήν άκυρη, παράνομη, και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.
Όπως προκύπτει τόσο από την Ένσταση αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, που αποτελεί τεκμήριο Α στην παρούσα διαδικασία, τα ουσιώδη γεγονότα που αφορούν την υπό εξέταση υπόθεση είναι τα ακόλουθα:
Ο Αιτητής είναι ενήλικας, υπήκοος Νιγηρίας, κάτοχος διαβατηρίου ο οποίος σύμφωνα με δηλώσεις του στις 22/09/2021 εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, μεταβαίνοντας μέσω Τουρκίας στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου. Στη συνέχεια εισήλθε παράτυπα στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές υποβάλλοντας στις 03/11/2021 αίτηση διεθνούς προστασίας.
Στις 20/06/2023 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου. Στις 23/05/2024, συντάχθηκε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, με την οποία εισηγείτο την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή, ενώ στις 28/05/2024, συγκεκριμένος λειτουργός δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών να ασκεί καθήκοντα Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου, ενέκρινε την εισήγηση και αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης του Αιτητή, αποφασίζοντας παράλληλα και την επιστροφή του στην Νιγηρία.
Η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου μαζί με την αιτιολογία αυτής, η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 04/07/2024 παραλήφθηκε από τον Αιτητή αυθημερόν, θέτοντας την υπογραφή του μετά από πλήρη επεξήγηση του περιεχομένου της σε γλώσσα κατανοητή από τον Αιτητή, ήτοι την αγγλική.
Εμπρόθεσμα ο Αιτητής, μέσω του συνηγόρου του, καταχώρησε την με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο προσφυγή εναντίον της απόφασης των Καθ' ων η αίτηση, προβάλλοντας πλήθος νομικών ισχυρισμών, ωστόσο κατά το στάδιο της γραπτής αγόρευσης, ο ευπαίδευτος συνήγορος για τον Αιτητή περιόρισε τους νομικούς ισχυρισμούς του στη μη διεξαγωγή δέουσας έρευνας και ελλιπούς αιτιολογίας από πλευράς των Καθ' ων η αίτηση κατά την λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης.
Από την πλευρά τους οι Καθ' ων η αίτηση, υπεραμύνονται της νομιμότητας και της ορθότητας της υπό εξέταση απόφασης, ισχυριζόμενοι ότι η επίδικη απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, κατόπιν δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολογίας και ότι ο Αιτητής δεν έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης. Ως εκ των πιο πάνω, καλούν το Δικαστήριο όπως απορρίψει την προσφυγή του Αιτητή ως νόμω και ουσία αβάσιμη και επικυρώσει την επίδικη απόφαση.
Εκκρεμούσης της διαδικασίας, ο συνήγορος του Αιτητή απεβίωσε και το Δικαστήριο κάλεσε τον Αιτητή όπως τοποθετηθεί ως προς την πρόθεσή του για συνέχιση της διαδικασίας. Ο Αιτητής δήλωσε πως δεν προτίθεται να διορίσει νέο δικηγόρο αλλά θα χειριστεί προσωπικά την υπόθεσή του. Ως εκ τούτου η προσφυγή ορίστηκε για διευκρινήσεις και παρουσίαση διοικητικού φακέλου.
Κατά το στάδιο των διευκρινήσεων ο Αιτητής περιορίστηκε να αναφέρει πως τα όσα ανέφερε κατά τη συνέντευξή του αποτελούν πραγματικά γεγονότα και αυτός είναι ο λόγος που αιτείται προστασίας, οι δε Καθ’ ων η αίτηση υιοθέτησαν το περιεχόμενο των ισχυρισμών τους, ως η γραπτή τους αγόρευση, εμμένοντας στην ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης.
Έχω μελετήσει με μεγάλη προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τα μέρη στη διαδικασία και δεδομένου ότι το παρόν Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018, Ν. 73(Ι)/2018 κέκτηται εξουσίας όπως εξετάζει πέραν από την νομιμότητα της προσβαλλόμενης πράξης και την ορθότητα αυτής, ήτοι εξέταση επί της ουσίας του αιτήματος του Αιτητή, κρίνω σκόπιμο όπως παραθέσω πιο κάτω όλους τους ισχυρισμούς που αυτός πρόβαλε σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν οι Καθ' ων η αίτηση αποφάσισαν μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της διακριτικής τους ευχέρειας.
Με την αίτηση του για παροχή διεθνούς προστασίας, ο Αιτητής δήλωσε ότι με την γέννησή του η μητέρα του τον εγκατέλειψε και την ανατροφή του ανέλαβε η γιαγιά του, η οποία τον φρόντιζε και πλήρωνε για την εκπαίδευσή του. Μετά τον θάνατο του πατέρας του (2005) και αργότερα της γιαγιάς του το 2019, αντιμετώπισε σοβαρές οικονομικές και προσωπικές δυσκολίες που τον οδήγησαν σε απόπειρα αυτοκτονίας καταναλώνοντας δηλητήριο. Έτυχε νοσηλείας σε νοσοκομείο και με την απόλυσή του ένα μέλος της κοινότητάς του τον βοήθησε να εγκαταλείψει τη χώρα του.
Στα πλαίσια της προφορικής του συνέντευξης, ο Αιτητής δήλωσε υπήκοος Νιγηρίας, γεννηθείς στην πόλη Ibadan της νοτιοδυτικής πολιτείας Oyo, όπου και διέμενε μέχρι την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής του. Κατά δήλωσή του άγαμος και άτεκνος, η μητέρα του απεβίωσε κατά την γέννηση του Αιτητή, ενώ ο πατέρας του το 2005, ωστόσο την ανατροφή του από την γέννησή του ανέλαβε η γιαγιά του με την οποία διέμενε μέχρι το θάνατό της στις 05/01/2019. Απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με εργασιακή εμπειρία στη χώρα καταγωγής του.
Αναφορικά με τους λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής πρόβαλε ότι δεν είχε κανέναν να τον βοηθήσει στην Νιγηρία οικονομικά. Ισχυρίστηκε ότι εξαιτίας αυτού αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει επειδή η ζωή του ήταν δύσκολη και δεν υπάρχουν δουλειές στην Νιγηρία. Ειδικότερα δήλωσε ότι μετά τον θάνατο της γιαγιάς του υπήρχαν πολλά χρέη και αδυνατούσε να ανταπεξέλθει στην οικονομική κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει. Τούτο τον οδήγησε στην κατανάλωση δηλητηρίου με σκοπό να θέσει τέρμα στη ζωή του ωστόσο μόλις άρχισε το δηλητήριο να δρα κάλεσε σε βοήθεια και διακομίσθηκε σε νοσοκομείο. Μετά τη νοσηλία του η τοπική θρησκευτική του κοινότητα, αφού τους εξήγησε την κατάσταση του, τον βοήθησαν να φύγει από την χώρα.
Ερωτηθείς τι θα του συμβεί σε περίπτωση επιστροφής του στη Νιγηρία ο Αιτητής δήλωσε πως «μόνο ο Θεός ξέρει» και επανέλαβε τους ισχυρισμούς ότι η ζωή του ήταν δύσκολη, προσθέτοντας ότι η δεύτερη γυναίκα του πατέρα του από την οποία ζήτησε μέρος της κληρονομιάς του πατέρα του με σκοπό να αποπληρώσει τα χρέη του, αρνήθηκε να τον βοηθήσει. Ειδικότερα επί τούτου, ο Αιτητής δήλωσε πως μετά τον θάνατο της γιαγιάς του επισκέφτηκε την μητριά του με σκοπό να την πείσει να του παραχωρήσει μέρος της περιουσίας του πατέρα του, ωστόσο αυτή αρνήθηκε. Δηλώνει ο Αιτητής ότι η γυναίκα αυτή έχει πνευματικές δυνάμεις και γι’ αυτό το λόγο φοβάται ότι θα του κάνει κακό.
Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις αναφορικά με το τί θα συμβεί σε περίπτωση μη καταβολής των οφειλών του, ο Αιτητής ανέφερε ότι ήδη με την γιαγιά του πούλησαν όλη τους την γη προσπαθώντας να πληρώσουν τα χρέη και ότι θα συλληφθεί και θα φυλακιστεί.
Αξιολογώντας τις πιο πάνω δηλώσεις του Αιτητή, οι Καθ' ων η αίτηση διέκριναν τρείς ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά τα προσωπικά στοιχεία και προφίλ του Αιτητή, ο δεύτερος αφορά τα προβλήματα που αντιμετώπιζε ο Αιτητής με τράπεζα και ιδιώτες εξαιτίας οφειλών και ο τρίτος ισχυρισμός ότι η θετή του μητέρα απέσπασε την περιουσία του πατέρα του και έκανε «voodoo» στον Αιτητή.
Ο πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός αφού δεν προέκυψαν στοιχεία περί του αντιθέτου και οι δηλώσεις του Αιτητή επιβεβαιώθηκαν από το προσκομισθέν διαβατήριο και από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.
Αντιθέτως, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός απορρίφθηκε από τον αρμόδιο λειτουργό καθότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες σε σχέση με το αίτημά του, ενώ οι ισχυρισμοί του χαρακτηρίζονται από έλλειψη ευλογοφάνειας. Ειδικότερα, ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να δώσει συγκεκριμένες πληροφορίες αναφορικά με τα χρέη του, πότε αυτά δημιουργήθηκαν αναφέροντας απλά ότι τα χρέη δημιουργήθηκαν γιατί η γιαγιά του ήταν άρρωστη. Δεν μπορούσε να προσφέρει επαρκείς πληροφορίες για τα άτομα στα οποία οφείλει χρήματα αναφέροντας με ασάφεια ότι πιστεύει ότι είναι τέσσερα άτομα. Δεν μπορούσε να παράσχει ακριβή αριθμό για το μέγεθος του χρέους αναφέροντας άλλες φορές ότι το χρέος ήταν 65 εκατομμύρια Νάιρα και άλλες ότι είναι μόνο 3 εκατομμύρια. Ο Αιτητής απάντησε με τρόπο ασαφή και με ελλείπει πληροφορίες ως προς τις μεν ενέργειες της τράπεζας προς είσπραξη της οφειλής αλλά και τις ενέργειες στις οποίες ο ίδιος προέβη προς αποπληρωμή του χρέους του. Ανέφερε ότι πήγε στην αστυνομία για τα χρέη του σχεδόν δυο χρόνια αφού απεβίωσε η γιαγιά του και υποστήριξε ότι δεν αντιμετώπισε κανένα άλλο πρόβλημα σχετικά με τα χρέη του στην τράπεζα, δεν μπορούσε ωστόσο να περιγράψει με επαρκείς πληροφορίες τις επιπτώσεις των χρεών του αναφέροντας ότι θα τον φυλακίσουν και δεν μπορούσε να συγκεκριμενοποιήσει την μέθοδο, το χρόνο και τις προϋποθέσεις του δανεισμού.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του συγκεκριμένου ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός παρέθεσε πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την διαδικασία κατασχέσεων και άλλων μεθόδων για την αποπληρωμή χρεών στην Νιγηρία οι οποίες αντιφάσκουν με το αφήγημα του Αιτητή.
Μη αποδεκτός κρίθηκε και ο τρίτος ουσιώδης ισχυρισμός του Αιτητή, περί του ότι η θετή μητέρα του Αιτητή απέσπασε την περιουσία του πατέρα του Αιτητή και ότι έκανε «voodoo» στον Αιτητή. Κατά τους Καθ’ ων η αίτηση, ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να περιγράψει πώς ακριβώς η δεύτερη γυναίκα του πατέρα του απέσπασε την περιουσία χωρίς την συγκατάθεση του Αιτητή. Δεν μπορούσε να παραθέσει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με το πως η μητριά του δημιούργησε προβλήματα στον Αιτητή καθώς ο ίδιος δεν ανέφερε το οποιοδήποτε πρόβλημα πέραν των επισκέψεων στο σπίτι της το 2019. Τέλος δεν μπορούσε να προσφέρει πληροφορίες για τις ισχυριζόμενες διαφωνίες με την μητριά του.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του συγκεκριμένου ισχυρισμού, ο λειτουργός έκρινε ότι τα όσα ο Αιτητής ανέφερε στη συνέντευξη του αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός του. Παρόλα αυτά ο λειτουργός ανέτρεξε σε εξωτερικές πηγές ως προς τον τρόπο διαμοιρασμού κληρονομιάς στην Νιγηρία από όπου προκύπτει ότι υπάρχουν περιπτώσεις διακρίσεων χωρίς όμως ο Αιτητής να έχει αναφέρει ότι εντάσσεται στην περίπτωση αυτή. Ως εκ τούτου, ο υπό εξέταση ισχυρισμός απορρίφθηκε στο σύνολό του.
Προχωρώντας σε αξιολόγηση κινδύνου βάσει των αποδεκτών ισχυρισμών, ήτοι των προσωπικών στοιχείων του Αιτητή, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι, επί τη βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών από εξωτερικές πηγές αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του Αιτητή, δεν προκύπτει εύλογη πιθανότητα ότι σε περίπτωση επιστροφής του στην πολιτεία Oyo της Νιγηρίας, θα αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο βλάβης.
Ως εκ τούτου, οι Καθ' ων η αίτηση έκριναν ότι δεν προκύπτει βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης του Αιτητή σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του στο πλαίσιο του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης στο πλαίσιο του άρθρου 19 (1) και (2) του ίδιου Νόμου. Το δε αρμόδιο, εξουσιοδοτημένο από τον Υπουργό Εσωτερικών πρόσωπο, να εκτελεί καθήκοντα Προϊστάμενου, υιοθέτησε την εισήγηση και απέρριψε το αίτημα του Αιτητή.
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν.6(Ι)/2000, «πρόσφυγας αναγνωρίζεται το πρόσωπο, που λόγω βάσιμου φόβου καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, είναι εκτός της χώρας της ιθαγένειας του και δεν είναι σε θέση ή λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο, να χρησιμοποιήσει την προστασία της χώρας αυτής». Είναι καθόλα κατανοητό, ότι για να αναγνωριστεί πρόσωπο ως πρόσφυγας, θα πρέπει να αποδεικνύεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, του οποίου τόσο το υποκειμενικό όσο και το αντικειμενικό στοιχείο πρέπει να εκτιμηθούν από το αρμόδιο όργανο προτού καταλήξει σε απόφαση.
Περαιτέρω το άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000 προνοεί ότι «εναπόκειται στον αιτητή να τεκμηριώσει την αίτηση διεθνούς προστασίας», χωρίς να απαιτείται να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία. Ο/Η αιτητής/τρια έχει την ευθύνη να εκθέσει με την αίτησή του/της αλλά και μέσα από την ενώπιον της αρμόδιας αρχής συνέντευξη του/της ακόμα και ενώπιον του Δικαστηρίου, μέσω της ορθής δικονομική διαδικασίας, με στοιχειώδη σαφήνεια, τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά τα οποία του/της προκαλούν, κατά τρόπο αντικειμενικό, δικαιολογημένο φόβο δίωξης υφιστάμενο στη χώρα καταγωγής του/της. Ο/Η αιτητής/τρια οφείλει να επικαλεστεί με λεπτομέρεια, σαφήνεια και αληθοφάνεια συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το υποβληθέν αίτημά του/της για διεθνή προστασία, το δε αρμόδιο όργανο εξετάζοντας την αίτηση του/της αιτητή/τριας, οφείλει να λάβει υπόψη του κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του Αιτητή, με σκοπό να εξεταστεί ο ισχυρισμός του Αιτητή περί πάσχουσας έρευνας, το Δικαστήριο μελετώντας το σύνολο του διοικητικού φακέλου, αποδέχεται τον ισχυρισμό του Αιτητή σχετικά με τα προσωπικά του στοιχεία, τον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής καθώς δεν προέκυψαν περί του αντιθέτου στοιχεία και σύμφωνα με την Έκθεση/Εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού, οι δηλώσεις του Αιτητή επιβεβαιώθηκαν και/ή εντοπίστηκαν σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.
Ομοίως ορθές κρίνονται και οι διαπιστώσεις των Καθ’ ων η αίτηση σε σχέση με τον δεύτερο και τρίτο ισχυρισμό του Αιτητή του. Παρατηρώ ότι πράγματι οι δηλώσεις του ήταν επιγραμματικές, ανεπαρκείς και αόριστες, ενώ αρκετές απαντήσεις του δηλώνουν άγνοια, στηρίζονται σε εικασίες, και χαρακτηρίζονται από υπεκφυγές και ασάφεια. Ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να δώσει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τα κατ’ ισχυρισμό χρέη του, από που προήλθαν και ποια άτομα οφείλει να πληρώσει. Δεδομένου ότι οι οικονομικές αυτές δυσχέρειες ήταν και ο λόγος που ωθήθηκε να εγκαταλείψει τη χώρα του όφειλε να παρουσιάσει πλήρη και σαφή εικόνα αυτών. Πέραν τούτου παρατηρώ ότι τα προβλήματα που δήλωσε ότι αντιμετώπιζε με την δεύτερη γυναίκα του πατέρα του επίσης παραμένουν αόριστα εφόσον ο Αιτητής δεν παρείχε τις απαιτούμενες λεπτομέρειες ώστε ο ισχυρισμός του να παραπέμπει σε βιωματικά περιστατικά. Ουδεμία σαφής τοποθέτηση επί των προβλημάτων με την μητριά του, ο ίδιος ανέφερε ότι την επισκεπτόταν στο σπίτι της με σκοπό να την πείσει να του παραχωρήσει μέρος της περιουσίας του αποβιώσαντα πατέρα του με σκοπό να αποπληρώσει τα χρέη του ωστόσο, παρά του ότι αυτή αρνήθηκε, ο Αιτητής δήλωσε ότι την φοβόταν γιατί φέρεται να έχει πνευματικές ικανότητες οι οποίες κατά τον Αιτητή συνίσταντο στο ότι έρχεται στον ύπνο του. Πέραν των πιο πάνω, ο Αιτητής, καίτοι ρωτήθηκε επανειλημμένως να αναφερθεί σε προβλήματα που αντιμετώπιζε ουδέν συγκεκριμένο περιστατικό δίωξης ανέφερε.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού, η έρευνα των Καθ’ ων η αίτηση κρίνεται ορθή και επαρκείς και δεν θεωρώ αναγκαία την εκ νέου διεξαγωγή έρευνας, δεδομένης μάλιστα και της μη θεμελιωθείσας εσωτερικής αξιοπιστίας των ισχυρισμών του Αιτητή
Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορώ να αγνοήσω ότι ο ισχυριζόμενος φόβος δίωξης του Αιτητή, συνδέεται με ιδιωτικούς φορείς, χωρίς κανένα στοιχείο που να δεικνύει «δίωξη» στο πρόσωπο του Αιτητή «λόγω φυλής, θρησκείας, ιθαγένειας, πολιτικών πεποιθήσεων ή ιδιότητας μέλους ειδικής κοινωνικής ομάδας». Συνεπώς, ακόμα και αληθείς να είναι οι ισχυρισμοί του Αιτητή, και πάλι αυτοί δεν αρκούν για να τον εντάξει στην έννοια του «πρόσφυγα». Τέλος, είναι πλέον νομολογημένο ότι «δεν είναι επαρκές για αιτητή διεθνούς προστασίας, προς ευόδωση της αίτησής του, να επικαλείται φόβο δίωξης στη χώρα καταγωγής του προκαλούμενο από ιδιωτικούς φορείς, χωρίς να συγκεκριμενοποιεί οποιοδήποτε γεγονός προς τούτο και αναμένοντας από τις διοικητικές ή δικαστικές αρχές να διεξάγουν εξ ιδίων έρευνα ώστε να εξιχνιάσουν τα γεγονότα επαλήθευσης ή μη του ισχυρισμού του» (βλ. M.M.R. v Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω ΑΑΠ, Έφεση κατά απόφασης ΔΔΔΠ αρ. 5/2019, ημερομηνίας 04/10/2023).
Από το ιστορικό του Αιτητή, όπως αυτό φαίνεται πιο πάνω, στη βάση των δεδομένων του διοικητικού φακέλου και από την ανωτέρω αξιολόγηση των ισχυρισμών του, προκύπτει ότι ορθά και μετά από δέουσα έρευνα κρίθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση ότι δε στοιχειοθέτησε κανέναν ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα. Τα όσα ανέφερε δεν θα μπορούσαν να τον εντάξουν στην έννοια του πρόσφυγα, όπως αυτή ερμηνεύεται από τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και από το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν.6(Ι)/2000.
Ο «Πρακτικός Οδηγός της ΕΑΣΟ: Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων» (Μάρτιος 2015) καθορίζει πως στη βάση της συλλογής πληροφοριών θα πρέπει να προσδιορίζονται τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, τα οποία στη συνέχεια θα πρέπει να συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του πρόσφυγα και αν δεν υπάρχει κατάληξη ότι μπορεί να δοθεί προσφυγικό καθεστώς, τότε το αρμόδιο όργανο θα πρέπει να εκτιμήσει εάν τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του προσώπου που δικαιούται συμπληρωματική προστασία.
Εξετάζοντας πλήρως την υπόθεση, διαπιστώνω ότι ορθά κρίθηκε από τους Καθ’ ων η αίτηση ότι δεν πληρούνται ούτε οι προϋποθέσεις του άρθρου 19 του Ν.6(Ι)/2000 για να παρασχεθεί στον Αιτητή το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις αναφορικά με τον κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα του.
Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί το άρθρο 19(1), του Ν.6(Ι)/2000 «ουσιώδεις λόγοι». Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη κατά το εδάφιο (2) του άρθρου 19, του Ν.6(Ι)/2000 σημαίνει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, ECLI:CY:AD:2015:D619).
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τόσο κατά τη διοικητική, όσο και κατά την παρούσα διαδικασία δεν προέκυψαν στοιχεία που να συνηγορούν στο ότι σε περίπτωση επιστροφής του στην Νιγηρία, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει κίνδυνο θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σύμφωνα με τις πρόνοιες των άρθρων 19 (2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου.
Σε σχέση δε με το άρθρο 19(2)(γ) του ανωτέρω Νόμου, ως προς τους παράγοντες που δύνανται να ληφθούν υπόψιν ως προς την αξιολόγηση του συστατικού στοιχείου της αδιάκριτης βίας, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) επεσήμανε σε πρόσφατη απόφασή του ότι συνιστούν «[…]μεταξύ άλλων, η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργάνωσης των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων και η διάρκεια της σύρραξης ως στοιχεία λαμβανόμενα υπόψη κατά την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95 (πρβλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C‑285/12, EU:C:2014:39, σκέψη 35), καθώς και άλλα στοιχεία όπως η γεωγραφική έκταση της κατάστασης αδιάκριτης άσκησης βίας, ο πραγματικός προορισμός του αιτούντος σε περίπτωση επιστροφής στην οικεία χώρα ή περιοχή και οι τυχόν εκ προθέσεως επιθέσεις κατά αμάχων εκ μέρους των εμπόλεμων μερών» (ΔΕΕ, C-901/19, ημερομηνίας 10.6.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland, σκέψη 43).
Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: το ΕΔΔΑ) στην απόφασή του Sufi and Elmi (ΕΔΔΑ, απόφαση επί των προσφυγών 8319/07 και 11449/07, ημερομηνίας 28.11.2011) αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης.
Επιπλέον, όπως διευκρίνισε το ΔΕΕ, «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας» (Βλ. Απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.2.2009). Ιδίως ως προς την εφαρμογή της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το ΔΕΕ στην ως άνω απόφαση διευκρίνισε ότι «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας».
Εν προκειμένω, ως προς τον κίνδυνο που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο Αιτητής λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, το Δικαστήριο προχώρησε σε επικαιροποιημένη έρευνα και ανέτρεξε σε πρόσφατες και έγκυρες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στην χώρα καταγωγής του Αιτητή, και ειδικότερα στην πολιτεία Oyo, τόπο συνήθους διαμονής του.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της War Watch (World Assessment and Tracking of Civilian Harm), της Ακαδημίας της Γενεύης «από το 1960, η Νιγηρία συνδυάζει την εθνογραφική και θρησκευτική ποικιλομορφία με επαναλαμβανόμενη και εξελισσόμενη βία. Από το 2009, η βορειοανατολική περιοχή βιώνει παρατεταμένη εξέγερση από την Boko Haram και την αποσχισθείσα ομάδα της, το Ισλαμικό Κράτος Δυτικής Αφρικής (ISWAP). Παρά τις προηγούμενες στρατιωτικές επιτυχίες των νιγηριανών ενόπλων δυνάμεων που υποστηρίχθηκαν από την ομάδα Civilian Joint Task Force (CJTF) το 2015-2016, η ασφάλεια έχει έκτοτε επιδεινωθεί ξανά, καθώς τα τρομοκρατικά και εγκληματικά δίκτυα έχουν επεκταθεί. Κάποιες περιοχές έχουν αντιμετωπίσει βία που σχετίζεται με τους πόρους, συγκρούσεις αγροτών-κτηνοτρόφων, κινητοποίηση αυτονομιστών και εγκληματικότητα συμμοριών, συμβάλλοντας σε μαζικούς εσωτερικούς εκτοπισμούς. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίστηκε επίσης από αμφισβητούμενες εκλογές, τεταμένες σχέσεις με τον Νίγηρα, σοβαρές πλημμύρες και μια επιδεινούμενη κρίση κόστους ζωής που χαρακτηρίστηκε από διαμαρτυρίες και θανατηφόρα καταστολή. Η περιφερειακή συνεργασία μέσω της Multinational Joint Task Force (MTJF) αποδυναμώθηκε, ενώ οι επιχειρήσεις του ISWAP εντάθηκαν και οι αεροπορικές επιδρομές των Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ) διεξήχθησαν με αμφισβητούμενη αιτιολόγηση».[1]
Αναφορικά δε με την κατάσταση ασφαλείας στην πολιτεία Oyo, τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή, κρίνεται σκόπιμο να παρατεθούν και ορισμένα αριθμητικά δεδομένα. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, στην εν λόγω πολιτεία κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 27/02/2026), καταγράφηκαν 29 περιστατικά πολιτικής βίας[2] τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 25 απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.[3] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της πολιτείας Oyo εκτιμάται ότι ανερχόταν στα 7,976,100 (2022) κατοίκους.[4]
Τα εν λόγω στοιχεία, εξεταζόμενα συνδυαστικά με τον εκτιμώμενο πληθυσμό της πολιτείας Oyo (7,976,100 κατοίκους)[5], καταδεικνύουν ότι δεν υπάρχουν συνθήκες αδιάκριτης βίας και γενικά δεν υφίσταται πραγματικός κίνδυνος για έναν πολίτη να επηρεαστεί προσωπικά μόνο από την παρουσία του στην εν λόγω πολιτεία, υπό την έννοια του άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ.
Κατά συνέπεια, η διαπίστωση των Καθ΄ ων η αίτηση ότι ο Αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις για αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα αλλά ούτε του καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας κρίνονται εύλογα επιτρεπτές ενόψει όλων των στοιχείων που η διοίκηση είχε ενώπιον της.
Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω, υπό τις περιστάσεις, ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να τεκμηριώσει σε κανένα στάδιο της διαδικασίας τη βασιμότητα του αιτήματός του για αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα, δυνάμει του περί Προσφύγων Νόμου και της Σύμβασης της Γενεύης, ούτε για την παραχώρηση της συμπληρωματικής προστασίας που προβλέπεται στο άρθρο 19 του Νόμου.
Η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε στο πλαίσιο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του αρμοδίου διοικητικού οργάνου, το οποίο συνεκτίμησε όλα τα πραγματικά στοιχεία και εξέδωσε τελική αιτιολογημένη απόφαση. Δεν έχει καταδειχθεί οτιδήποτε το μεμπτό, ούτως ώστε να δικαιολογείται επέμβαση του παρόντος Δικαστηρίου. Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αποτέλεσμα δέουσας έρευνας και επαρκώς αιτιολογημένη. Σε κάθε περίπτωση δεν μπορώ να παραγνωρίζω ότι σύμφωνα με την ΚΔΠ 145/25 η Νιγηρία συγκαταλέγεται στις ασφαλείς χώρες ιθαγένειας.
Με βάση όλα τα πιο πάνω, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με €500 έξοδα υπέρ των Καθ' ων η αίτηση και εναντίον του Αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
Α. AΓΡΟΤΗ, Δ. ΔΔΔΠ
[1] War Watch, At a Glance, https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-nigeria/ [Ημερομηνία Πρόσβασης: 10/03/2026]
[2] Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, η Πολιτική Βία (Political Violence) περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες περιστατικών: Βία κατά Αμάχων (Violence Against Civilians), Μάχες (Battles), Ταραχές (Riots), Εκρήξεις/Απομακρυσμένη Βία (Explosions/Remote Violence), Διαδηλώσεις (Protests).
[3] ACLED - DISAGGREGATED DATA COLLECTION - ANALYSIS & CRISIS MAPPING PLATFORM, The Armed Conflict Location & Event Data Project, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής στον ακόλουθο διαδικτυακό σύνδεσμο https://acleddata.com/platform/explorer (βλ. πλατφόρμα Explorer, με χρήση των ακόλουθων στοιχείων ανάλυσης: METRIC: Event Counts/Fatality Counts, EVENT CATEGORIES: Political Violence, DATE RANGE: Past Year of ACLED Data, COUNTRY: Nigeria, Oyo) [Ημερομηνία Πρόσβασης: 10/03/2026]
[4] City Population, https://www.citypopulation.de/en/nigeria/admin/NGA031__oyo/ [Ημερομηνία Πρόσβασης: 10/03/2026]
[5] Ibid
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο