ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπoθ. Αρ.: 3675/2023

16 Μαρτίου 2026

[Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, ΔΔΔΔΠ]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ:

 C.C.O.

Αιτητής

-και-

 

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω

Διευθυντή Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

 

Γ. Νικολάου (κος) για Μιχάλης Βορκάς & Συνεργάστες ΔΕΠΕ, Δικηγόροι για τον Αιτητή

Α. Χατζηιωσήφ (κα), Δικηγόρος για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για τους Καθ' ων η Αίτηση

[Ο Αιτητής παρών]

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, Δ. ΔΔΔΠ: Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία περιέχεται σε επιστολή ημερομηνίας 07/09/2023, σύμφωνα με την οποία το αίτημά του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας απορρίφθηκε και καλεί το Δικαστήριο όπως κηρύξει αυτήν άκυρη, και/ή στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος. Με δεύτερη αιτούμενη θεραπεία, το Δικαστήριο καλείται όπως αναγνωρίσει στον Αιτητή  καθεστώς διεθνούς προστασίας.

 

Όπως προκύπτει τόσο από την Ένσταση, αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, που αποτελεί τεκμήριο Α στην παρούσα διαδικασία, τα ουσιώδη γεγονότα που αφορούν την υπό εξέταση υπόθεση είναι τα ακόλουθα:

 

Ο Αιτητής είναι ενήλικος, υπήκοος Νιγηρίας και κάτοχος διαβατηρίου. Κατά δήλωσή του, εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του στις 08/03/2022 και μέσω Τουρκίας αφίχθηκε στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου έχοντας στην κατοχή του φοιτητική άδεια παραμονής, ωστόσο λίγους μήνες αργότερα, εισήλθε παράτυπα στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές. Στις 28/07/2022 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας.

 

Την 31/07/2023, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη στον Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου και στις 11/08/2023 συντάχθηκε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, με την οποία γίνεται εισήγηση για απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή. Την 27/08/2023, λειτουργός δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών να ασκεί καθήκοντα Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου, κατόπιν εξέτασης της εισηγητικής έκθεσης, αποφάσισε την απόρριψη της αίτησής του για διεθνή προστασία σύμφωνα με τα άρθρα 13(2)(δ) και 18(7Β) του περί Προσφύγων Νόμου, αποφασίζοντας παράλληλα και την επιστροφή του στη Νιγηρία.

 

Η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου μαζί με την αιτιολογία αυτής, η οποία περιέχεται στην επιστολή των Καθ' ων η αίτηση ημερ. 07/09/2023, κοινοποιήθηκε δεόντως προς τον Αιτητή αυθημερόν.

 

Εμπρόθεσμα ο Αιτητής υπέβαλε την παρούσα προσφυγή με την οποία αιτείται την ακύρωση της απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου και αναγνώρισή του ως πρόσφυγα., προβάλλοντας αρκετούς προς τούτο ισχυρισμούς. Σημειώνω ότι οι Καθ’ ων η αίτηση με το δικόγραφο της ένστασής του ήγειραν προδικαστική ένσταση ισχυριζόμενοι το εκπρόθεσμό της καταχώρησης της προσφυγής, την οποία σε κατοπινό στάδιο της διαδικασίας, απέσυραν.

 

Μέσω της γραπτής αγόρευσης των συνηγόρων του Αιτητή, προωθείται η θέση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε καθ’ υπέρβαση εξουσίας και είναι αποτέλεσμα πραγματικής και νομικής πλάνης. Οι Καθ΄ων η αίτηση, κατά τη θέση του Αιτητή, δεν προέβησαν στην δέουσα έρευνα η δε απόφασή τους είναι αναιτιολόγητη ή μη δεόντως αιτιολογημένη. Οφείλω να παρατηρήσω ότι οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί, κατά παράβαση των διαδικαστικών κανονισμών[1] δεν εξειδικεύονται και ουδεμία υπαγωγή σε πραγματικά γεγονότα γίνεται.

 

Από την πλευρά τους οι Καθ' ων η αίτηση, μέσω της δικής τους αγόρευσης, υπεραμύνονται της νομιμότητας και της ορθότητας της υπό εξέτασης απόφασης, ισχυριζόμενοι ότι η επίδικη απόφαση των Καθ' ων η αίτηση έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, κατόπιν δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολογίας και ότι ο Αιτητής δεν έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης που φέρει από το Νόμο. Αποτελεί θέση τους ότι ο Αιτητής δεν επικαλέστηκε κανέναν απολύτως ισχυρισμό, ο οποίος να συνηγορεί προς το γεγονός ότι αυτός εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος διεθνούς προστασίας ή συμπληρωματικής προστασίας. Επισημαίνει δε ότι η χώρα καταγωγής του Αιτητή ανήκει σύμφωνα με το Υπουργικό διάταγμα στις ασφαλείς χώρες ιθαγένειας. Ως εκ των πιο πάνω, καλούν το Δικαστήριο όπως απορρίψει την προσφυγή του Αιτητή ως αβάσιμη κατά το νόμο και την ουσία.

 

Έχω μελετήσει με προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τους συνηγόρους των διαδίκων και δεδομένου ότι το παρόν Δικαστήριο, δυνάμει του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018, Ν. 73(Ι)/2018, κέκτηται εξουσίας όπως εξετάζει πέραν από την νομιμότητα της προσβαλλόμενης πράξης και την ορθότητα αυτής, ήτοι εξέταση επί της ουσίας του αιτήματος του Αιτητή, κρίνω σκόπιμο όπως καταγραφούν όλοι οι ισχυρισμοί που προέβαλε ο Αιτητής σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματος του, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν οι Καθ' ων η αίτηση αποφάσισαν μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της διακριτικής τους ευχέρειας, έχοντας κατά νου και τον εγειρόμενο από τον Αιτητή ισχυρισμό προς ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης, ήτοι την έλλειψη δέουσας έρευνας.

 

Με την αίτησή του για παροχή διεθνούς προστασίας o Αιτητής δήλωσε πως εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του διότι η κυβέρνηση της χώρας του θέλει να τον σκοτώσει. Ειδικότερα δήλωσε πως μετά από το θάνατο μιας ομάδας στρατιωτών, η κυβέρνηση έστειλε στρατεύματα στο ανατολικό μέρος της Νιγηρίας και άρχισαν να συλλαμβάνουν και να σκοτώνουν μέλη της φυλής IPOB στην οποία ανήκει ο Αιτητής. Η ζωή του Αιτητή βρισκόταν σε κίνδυνο και η αδερφή του επικοινώνησε με ένα άτομο το με σκοπό να τον βοηθήσει να φύγει από τη χώρα. Τέλος δηλώνει ότι βρίσκεται στη χώρα μας αιτούμενος διεθνή προστασία. 

 

Στα πλαίσια της συνέντευξής του ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, ο Αιτητής επιβεβαίωσε ότι είναι υπήκοος Νιγηρίας, γεννηθείς στην πόλη Orlu της διοικητικής περιοχής τοπικής αυτοδιοίκησης Nkwerre η οποία βρίσκεται στην πολιτεία Imo. Κατά δήλωσή του έγγαμος και πατέρας δύο ανήλικων τέκνων. Η σύζυγος και τα τέκνα τους ζουν στη Νιγηρία στην διοικητική περιοχή τοπικής αυτοδιοίκησης Owerri. Αναφορικά με την πατρική του οικογένεια δήλωσε πως ο πατέρας του απεβίωσε το 2020 και πως η μητέρα του και οι 4 αδερφές του διαμένουν στο Owerri. Απόφοιτος της σχολής Μαθηματικών του πανεπιστήμιου Imo State University, με εργασιακή εμπειρία ως έμπορος ενδυμάτων. Εγκατέλειψε νόμιμα τη χώρα καταγωγής του στις 08/03/2022 με τη βοήθεια των αδερφών του και κάνοντας νόμιμη χρήση του διαβατηρίου του, μεταβαίνοντας στην κατεχόμενη Κύπρο, όπου διέμεινε μέχρι τον Ιούλιο του 2022 έως ότου γνώρισε κάποιον άνδρα ο οποίος τον βοήθησε να περάσει παράνομα στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου.

 

Αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης αναφέρθηκε σε απειλές κατά της ζωής του από τον στρατό, στο πλαίσιο της καταστολής της αποσχιστικής ομάδας Indigenous People of Biafra (IPOB). Κατά τα λεγόμενά του η IPOB, ενεργώντας σε αυτοάμυνα, είχε σκοτώσει μέλη του στρατού, γεγονός που οδήγησε την κυβέρνηση της Νιγηρίας να κηρύξει την επιχείρηση «Operation Kill» με στόχο όλα τα μέλη της IPOB στη νοτιοδυτική Νιγηρία. Οι δολοφονίες ήταν συχνές, επικεντρώνονταν στη νεολαία, και ο Αιτητής, ως αρχηγός της νεολαίας στο χωριό του, βρέθηκε σε κίνδυνο. Έλαβε πληροφορία ότι το όνομά του υπήρχε σε λίστες υπόπτων του στρατού και φοβούμενος για τη ζωή του, έφυγε από το χωριό του, ενώ η γυναίκα και τα παιδιά του είχαν ήδη μεταβεί στους γονείς τους.

 

Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις, ο Αιτητής δήλωσε πως η IPOB ιδρύθηκε το 2012 από τον Maze Nnandi Kanu ως αντίδραση στη διαφθορά, περιθωριοποίηση και εξωδικαστικές εκτελέσεις στη νοτιοανατολική Νιγηρία. Στόχος της οργάνωσης ήταν η προστασία της γης και του πληθυσμού της Biafra, κυρίως των Ιgbo, η αντίσταση στον στρατό της Νιγηρίας και η αποκατάσταση του κράτους της Biafra, που υπήρχε πριν το 1914. Ο Kanu συνελήφθη και κρατείται από τη Νιγηρία μετά την έκδοσή του από την Κένυα. Ο Αιτητής ανέφερε περαιτέρω ότι ο Kanu ίδρυσε και το κίνημα ESN για την προστασία των περιοχών της Biafra από τους Fulani.

 

Δίδοντας περισσότερες λεπτομέρειες για την IPOB, δήλωση ότι η σημαία της περιλαμβάνει τα χρώματα μαύρο, πράσινο και κίτρινο με ανατέλλοντα ήλιο στο κέντρο. Ο Αιτητής εντάχθηκε στην IPOB το 2019, εμπνευσμένος από τον Kanu, και συμμετείχε ως αρχηγός των νέων της κοινότητάς του, ενημερώνοντας άλλους για τις εξελίξεις στην ανατολική Νιγηρία μέσω Facebook και WhatsApp, αναπαράγοντας υπάρχον υλικό και χωρίς να δημιουργεί νέο περιεχόμενο.

 

Ειδικότερα επι τούτου ανέφερε ότι έγινε αρχηγός της νεολαίας το 2018 μετά από εκλογές στην κοινοτική οργάνωση Ishiala Umudi, με αρμοδιότητα τη διατήρηση της τάξης, τον καθαρισμό της κοινότητας και την προστασία των συνόρων. Δεν συμμετείχε σε ένοπλες συγκρούσεις, δεν χρησιμοποίησε όπλα, δεν συνελήφθη ποτέ από τις αρχές και δεν αντιμετώπισε διώξεις πριν φύγει από τη χώρα.

 

Ενημερώθηκε για πρώτη φορά ότι ήταν στη λίστα υπόπτων το Νοέμβριο του 2021 από έναν ηλικιωμένο φίλο της οικογένειας, ο οποίος τον προειδοποίησε δύο φορές για τον κίνδυνο. Παρότι διακινούσε υλικό μέσω Facebook, δεν εντοπίστηκε από τις αρχές, καθότι ως ανέφερε περιόρισε τις κινήσεις του μεταξύ του χωριού και της αδερφής του και απέφυγε τον στρατό. Εικάζει πως τον Νοέμβριο του 2021, κατά την αναχώρησή του, δεν εντοπίστηκε πιθανόν γιατί τα ονόματα που δόθηκαν στις αρχές δεν ήταν ακριβή.

 

Ο Αιτητής δηλώνει αδύνατη την ασφαλή επιστροφή στη Νιγηρία, ακόμη και σε μεγάλες πόλεις όπως το Lagos ή η Abuja, εξαιτίας του φόβου ότι θα συλληφθεί και θα παραδοθεί στο στρατό.

 

Ο αρμόδιος λειτουργός αξιολογώντας τους ισχυρισμούς που παρέθεσε στην αφήγησή του ο Αιτητής, διέκρινε στην έκθεση - εισήγησή του δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς, οι οποίοι προκύπτουν από τις δηλώσεις του Αιτητή, (1) το προσωπικό προφίλ, ταυτότητα και  χώρα καταγωγής του Αιτητή και (2) ο Αιτητής δήλωσε πως καταζητείται από τις αρχές της Νιγηρίας λόγω συμμετοχής του στο κίνημα ΙΡΟΒ.

 

Ο πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός καθώς οι δηλώσεις του Αιτητή σχετικά με τα στοιχεία του προσωπικού του προφίλ (φυλή, θρήσκευμα, περιοχή συνήθους διαμονής και γέννησης) κρίθηκαν συνεκτικές και επαρκείς πληροφοριών και συνάδουν τόσο με το πρωτότυπο διαβατήριο το οποίο κατέθεσε στην Υπηρεσία Ασύλου και με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης από την χώρα καταγωγής του Αιτητή.

 

Εντούτοις, ο δεύτερος ισχυρισμός του περί του ότι καταζητείται από τις αρχές της χώρας του εξαιτίας της συμμετοχής του στο κίνημα ΙΡΟΒ δεν έγινε αποδεκτός, κρίνοντας τις δηλώσεις του γενικές, ασαφείς και ανεπαρκώς τεκμηριωμένες. Παρά την ακαδημαϊκή του γνώση για το πολιτικό πλαίσιο και το κίνημα, όταν του δόθηκε η ευκαιρία να αναπτύξει το θέμα, επανέλαβε μόνο τα ίδια σημεία χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία. Δεν απάντησε για τις περιοχές δραστηριότητας της IPOB, περιέγραψε μόνο εν μέρει σωστά τη σημαία και αρχικά δήλωσε λανθασμένα ότι ο ιδρυτής Nnamdi Kanu δεν ίδρυσε άλλο κίνημα, για να το διορθώσει αργότερα αναφερόμενος στο ESN, χωρίς όμως να γνωρίζει την εσωτερική οργάνωση ή τη χρονική σειρά δημιουργίας.

 

Ο ρόλος του ως αρχηγός νεολαίας αξιολογήθηκε επίσης ως αόριστος και ανεπαρκής. Ο Αιτητής ανέφερε δύο φορές ότι εξελέγη μέσω εκλογικής διαδικασίας το 2018, χωρίς όμως να μπορεί να προσδιορίσει το ίδρυμα που τις οργάνωσε ή λεπτομέρειες της διαδικασίας. Σχετικά με τα καθήκοντά του, ανέφερε μόνο γενικά ότι βοηθούσε στην τήρηση της τάξης, τον καθαρισμό της κοινότητας και την προστασία των συνόρων από άλλες κοινότητες, χωρίς να δώσει επαρκή παραδείγματα ή λεπτομέρειες για τις δράσεις του. Διαβεβαίωσε ότι δεν συμμετείχε ποτέ σε μάχη.

 

Κρίθηκε περαιτέρω πως ο Αιτητής ήταν διστακτικός να προσδιορίσει το πότε και γιατί εντάχθηκε στο κίνημα, περιοριζόμενος σε γενικές δηλώσεις ότι «είδε την αλήθεια σε όσα έλεγε ο αρχηγός». Ισχυρίστηκε ότι όλοι οι γεννημένοι στη Biafra είναι αυτόματα μέλη της IPOB, χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις, και αναφέρθηκε συνοπτικά στη δραστηριότητά του στα κοινωνικά δίκτυα (Facebook και WhatsApp), χωρίς να τεκμηριώσει συγκεκριμένα παραδείγματα αναρτήσεων.

 

Σε ερωτήσεις για τα μέτρα προστασίας που έλαβε, απάντησε ασυνεπώς ότι δεν πήρε κανένα, ενώ προηγουμένως είχε δηλώσει ότι μέλη του κινήματος είχαν ήδη στοχοποιηθεί. Ο λειτουργός διαπίστωσε ασυνέπεια και σχετικά με το γεγονός ότι δεν συνελήφθη μεταξύ 2019 και αναχώρησής του, παρά το ότι διακινούσε περιεχόμενο σχετικά με την IPOB χρησιμοποιώντας την πραγματική του ταυτότητα. Επίσης, οι εξηγήσεις του για το πώς ενημερώθηκε ότι το όνομά του βρισκόταν σε λίστα υπόπτων, η παραμονή του στο χωριό και η αποφυγή σύλληψης, καθώς και ο τρόπος που ταξίδεψε χρησιμοποιώντας το διαβατήριό του, κρίθηκαν γενικές και ανεπαρκώς τεκμηριωμένες.

 

Συνολικά, ο λειτουργός θεώρησε ότι η γενικής φύσεως γνώση του Αιτητή για το κίνημα IPOB και η ασάφεια στις απαντήσεις του υπονόμευσαν την αξιοπιστία του ισχυρισμού περί καταδίωξης και συμμετοχής στο κίνημα.

 

Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του υπό κρίση ισχυρισμού, ο λειτουργός καταρχάς τόνισε πως εξωτερικές πηγές πληροφόρησης επιβεβαιώνουν εν μέρει τα λεγόμενα του Αιτητή σχετικά με το κίνημα ΙΡΟΒ, οι δε φωτογραφίες που παρουσίασε, οιο οποίες είναι κακής ποιότητας, αφορούν σκηνές αστικού πολέμου και δεν απεικονίζουν τον ίδιο τον Αιτητή, ως εκ τούτου κρίθηκε πως δεν επαρκούν από μόνες τους προς υποστήριξη του αιτήματος του Αιτητή. Ενόψει όμως της μη θεμελιωθείσας εσωτερικής αξιοπιστίας των ισχυρισμών του Αιτητή, ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίφθηκε ως αναξιόπιστος.

 

Κατά την εξέταση του κινδύνου και στο πλαίσιο τoυ πρώτου ισχυρισμού που έγινε αποδεκτός, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε πως επί τη βάσει των πληροφοριών από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στο Nkwerre της πολιτείας Imo, το οποίο κρίθηκε ο τελευταίος τόπος διαμονής του Αιτητή, δε συντρέχει εύλογη πιθανότητα να υποστεί ο Αιτητής μεταχείριση που ισοδυναμεί με δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής της εξαιτίας της κατάστασης ασφαλείας εκεί.

 

Ακολούθως κατά την νομική ανάλυση κρίθηκε ότι από τα στοιχεία και το προφίλ του Αιτητή, τις δηλώσεις του και την ανάλυση κινδύνου δεν προκύπτει βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξής του σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του στο πλαίσιο του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου. Επιπλέον, κρίθηκε ότι δεν προκύπτει ούτε πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης του Αιτητή σε περίπτωση επιστροφής του, στο πλαίσιο του άρθρου 19(1) και (2) του περί Προσφύγων Νόμου. Τούτων λεχθέντων οι Καθ' ων η αίτηση απέρριψαν το αίτημα του Αιτητή στο σύνολό του ως αβάσιμο.

 

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν.6(Ι)/2000, «πρόσφυγας αναγνωρίζεται το πρόσωπο, που λόγω βάσιμου φόβου καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, είναι εκτός της χώρας της ιθαγένειας του και δεν είναι σε θέση ή λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο, να χρησιμοποιήσει την προστασία της χώρας αυτής».

 

Για να αναγνωριστεί πρόσωπο ως πρόσφυγας, θα πρέπει να αποδεικνύεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, του οποίου τόσο το υποκειμενικό όσο και το αντικειμενικό στοιχείο πρέπει να εκτιμηθούν από το αρμόδιο όργανο προτού καταλήξει σε απόφαση.

 

Το άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000 προνοεί ότι «εναπόκειται στον Αιτητή να τεκμηριώσει την αίτηση διεθνούς προστασίας», χωρίς να απαιτείται να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία. Ο Αιτητής έχει την ευθύνη να εκθέσει με την αίτησή του αλλά και μέσα από την ενώπιον της αρμόδιας αρχής συνέντευξή του, ακόμα και ενώπιον του Δικαστηρίου, μέσω της ορθής δικονομικής διαδικασίας, με στοιχειώδη σαφήνεια, τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά τα οποία του προκαλούν, κατά τρόπο αντικειμενικό, δικαιολογημένο φόβο δίωξης υφιστάμενο στη χώρα καταγωγής του. Ο Αιτητής οφείλει να επικαλεστεί με λεπτομέρεια, σαφήνεια και αληθοφάνεια συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το υποβληθέν αίτημά του για διεθνή προστασία, το δε αρμόδιο όργανο εξετάζοντας την αίτηση του Αιτητή οφείλει να λάβει υπόψη του κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός. Επί τούτου ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι οι Καθ΄ ων η αίτηση στα πλαίσια εξέτασης της αίτησής του, δεν προέβησαν σε δέουσα έρευνα.

 

Είναι πάγια νομολογημένο ότι δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447). Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Ττουσούνα ν. Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. 2 Α.Α.Δ. 120). Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για επαρκή έρευνα.

 

Ως προς την αιτιολόγηση των αποφάσεων της Διοίκησης είναι επιβεβλημένη για να μπορεί το Δικαστήριο να ελέγξει εάν η απόφαση λήφθηκε σύμφωνα με το Νόμο και για να παρέχεται η δυνατότητα να αντιληφθεί το Δικαστήριο που βασίστηκε το αρμόδιο όργανο για να καταλήξει στην απόφασή του (βλ. Γρηγορόπουλος κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1997) 4 ΑΑΔ 1414). 

 

Στην απόφαση Γενεθλίου ν. Συμβούλιο Αμπελουργικών Προϊόντων (1990) 3 ΑΑΔ 4096, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Οι αποφάσεις των Διοικητικών Αρχών πρέπει να περιέχουν πλήρη επαρκή και σαφή αιτιολογία. Η αιτιολογία αυτή μπορεί να συμπληρώνεται από τα στοιχεία του φακέλου. Η πλήρης αιτιολογία περιέχει ή δείχνει τη νομική βάση της διοικητικής απόφασης. Η αιτιολογία συνδέεται άμεσα με τη νομική έκδοση και νομιμότητα της διοικητικής πράξης. Περαιτέρω είναι αναγκαία για να μπορεί με ευχέρεια να γίνεται ο δικαστικός έλεγχος».

 

Προχωρώντας στην αξιολόγηση της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του Αιτητή, με σκοπό να εξεταστεί ο προωθούμενος ισχυρισμός του Αιτητή περί πάσχουσας έρευνας, το Δικαστήριο μελετώντας το σύνολο του διοικητικού φακέλου, διαπιστώνει ότι οι Καθ' ων η αίτηση συνεκτίμησαν και αξιολόγησαν τα στοιχεία που είχαν ενώπιον τους προτού καταλήξουν στην προσβαλλόμενη απόφαση.

 

Ως προς τον πρώτο ισχυρισμό που αφορά τα προσωπικά στοιχεία του Αιτητή, τόπο καταγωγής και διαμονής του, κρίνεται ορθή η αξιολόγησή τους από τους Καθ΄ων η αίτηση, δεδομένου και τους γεγονότος ότι διαθέτει δελτίο διαβατηρίου εκδοθέντος από τις αρχές της χώρας καταγωγής του.

 

Εξετάζοντας το δεύτερο ισχυρισμό του Αιτητή, περί του ότι καταζητείται από τις αρχές της χώρας του εξαιτίας της συμμετοχής του στο κίνημα ΙΡΟΒ, ο οποίος και απορρίφθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση, διαπιστώνω ότι πράγματι οι δηλώσεις του Αιτητή στερούνταν επαρκών πληροφοριών και οι απαντήσεις του στις ερωτήσεις που του τέθηκαν χαρακτηρίζονταν από ασάφειες και αντιφάσεις. Οφείλω να παρατηρήσω ότι ο Αιτητής παρείχε ορισμένες βασικές πληροφορίες σχετικά με την εν λόγω οργάνωση, αναφέροντας ότι πρόκειται για κίνημα που επιδιώκει την ανεξαρτησία της Biafra και ότι ιδρύθηκε από τον Nnamdi Kanu. Παράλληλα, περιέγραψε τη σημαία της Biafra και αναφέρθηκε στη σύλληψη του ιδρυτή της οργάνωσης, στοιχεία τα οποία καταδεικνύουν ένα βασικό επίπεδο γνώσης σχετικά με το κίνημα.

 

Ωστόσο, οι ισχυρισμοί του Αιτητή παρουσιάζουν ορισμένες αδυναμίες ως προς την αξιοπιστία τους. Συγκεκριμένα, ο Αιτητής δήλωσε ότι το όνομά του συμπεριλαμβανόταν σε λίστα υπόπτων που δόθηκε στον στρατό της Nigeria, πλην όμως η πληροφορία αυτή βασίζεται αποκλειστικά σε ενημέρωση που έλαβε από τρίτο πρόσωπο, χωρίς να προσκομίζονται στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι οι αρχές είχαν πράγματι γνώση της ταυτότητάς του ή ενδιαφέρον για τον ίδιο προσωπικά. Επιπλέον, ο ίδιος ανέφερε ότι δεν συνελήφθη ποτέ, ούτε αντιμετώπισε τις αρχές πριν από την αναχώρησή του από τη χώρα.

 

Περαιτέρω, ο Αιτητής ανέφερε ότι ενημερώθηκε για την ύπαρξη του ονόματός του στις σχετικές λίστες τον Νοέμβριο του 2021, ωστόσο παρέμεινε στο χωριό του για ένα χρονικό διάστημα προτού αποφασίσει να αποχωρήσει, γεγονός που δεν συνάδει πλήρως με τον ισχυριζόμενο άμεσο και σοβαρό φόβο δίωξης. Επιπρόσθετα, κατάφερε να εξέλθει από τη χώρα καταγωγής του κάνοντας νόμιμη χρήση του διαβατηρίου του, χωρίς να αναφέρει οποιοδήποτε πρόβλημα κατά την διέλευση των ελέγχων, στοιχείο που υποδηλώνει ότι δεν βρισκόταν πράγματι υπό αναζήτηση από τις αρχές.

 

Αναφορικά με τη συμμετοχή του στο Indigenous People of Biafra, παρατηρώ ότι ο Αιτητής διευκρίνισε ότι δεν συμμετείχε σε ένοπλες δραστηριότητες, δεν έφερε όπλα και δεν ενεπλάκη ποτέ σε σύγκρουση με τις αρχές. Η δραστηριότητά του περιοριζόταν κυρίως στην αναπαραγωγή πληροφοριών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στην ενημέρωση των νέων της κοινότητας του, στοιχεία περιορισμένου βαθμού εμπλοκής με την οργάνωση και κατά συνέπεια, μειωμένης πιθανότητας να αποτελούσε πρόσωπο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τις αρχές.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, διαπιστώνω ότι, παρά το γεγονός ότι ο Αιτητής παρείχε ορισμένες πληροφορίες σχετικά με την οργάνωση και το γενικό πλαίσιο της κατάστασης, οι ισχυρισμοί του αναφορικά με την προσωπική στοχοποίησή του από τις αρχές της χώρας καταγωγής του δεν τεκμηριώνονται επαρκώς και παρουσιάζουν ασυνέπειες και ελλείψεις ως προς την ευλογοφάνειά τους, πλήττοντας την εσωτερική αξιοπιστία.

 

Αναφορικά με την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, το Δικαστήριο, προέβη σε έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, από όπου προκύπτουν τα ακόλουθα:

 

Η έκθεση της EUAA, που δημοσιεύτηκε το έτος 2018, σχετικά με τη στοχοποίηση διαφόρων προφίλ στη Νιγηρία, αναφέρει ότι η επιθυμία των Igbo του νοτιοανατολικού τμήματος της Νιγηρίας για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους χρονολογείτο από την εποχή της αποικιοκρατίας.[2] Η απόπειρα πραξικοπήματος από αξιωματικούς των Igbo, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη δολοφονία 30.000 Igbo στο βορρά, εμβάθυνε τις τότε εθνοτικές εντάσεις και οδήγησε στην απόσχιση της Δημοκρατίας της Biafra στις 30/5/1967.[3]

 

Άλλη πηγή, καταγράφει ότι επικεφαλής ήταν ο 33χρονος αξιωματικός Emeka Odumegwu Ojukwu, η Νιγηριανή κυβέρνηση κήρυξε πόλεμο και μετά από σχεδόν 3 χρόνια εμφυλίου πολέμου, η Biafra παραδόθηκε. Στις 15/1/1970, η σύγκρουση έληξε και επίσημα.[4] Στη σημερινή εποχή, οι δύο κύριες ομάδες που στοχεύουν στην απόσχιση πρόκειται για το Movement for the Actualization of the Sovereign of Biafra (στο εξής MASSOB) και πιο πρόσφατα το Indigenous People of Biafra (στο εξής IPOB). Στα νοτιοανατολικά δε υπάρχουν κι άλλες ομάδες υπέρ της Biafra, όμως οι εσωτερικές διαμάχες τις εμποδίζουν από το να παρουσιάσουν ένα ενιαίο μέτωπο.[5]

 

H έκθεση της ACLED του Φεβρουαρίου του 2023, αναφέρει ότι το IPOB είναι ιδιαίτερα ενεργό στις πολιτείες Anambra, Enugu και ιδιαίτερα στην Imo.[6] Βάσει άλλης πηγής το IPOB ή/και η ένοπλη πτέρυγά της, το Ανατολικό Δίκτυο Ασφαλείας (στο εξής ESN) και άλλες άγνωστες ή εγκληματικές ομάδες, συνδέονται με περιστατικά ασφαλείας και βίας στη νοτιοανατολική περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της πολιτείας Imo.[7] Σε άλλη πηγή καταγράφεται ότι οι κυβερνητικές και αστυνομικές αρχές κατηγορούν τακτικά το IPOB και την ESN για αυτά τα περιστατικά με αμφότερους να αρνούνται επανειλημμένα τις κατηγορίες.[8]

 

Η Διεθνής Αμνηστία αναφέρει ότι οι δυνάμεις ασφαλείας, κατά τη διάρκεια στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον της ESN στα νοτιοανατολικά, διέπραξαν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.[9] Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσίευση, στην πολιτεία Imo, οι εντάσεις είναι υψηλές καθώς τίθεται σε ισχύ μια διήμερη διαταγή αποχής από την εργασία, που εκδόθηκε από το IPOB. Οι δυνάμεις ασφαλείας ξεκίνησαν σειρά περιπολιών επίδειξης δυνάμεων, ως απάντηση σε πιθανές αναταραχές που μπορεί να προκληθούν από το IPOB και την ESN. Η ομάδα προειδοποίησε για συνέπειες σε όσους αψηφήσουν τη διαταγή. Ωστόσο, η Αστυνομική Διοίκηση της πολιτείας Imo, είναι αποφασισμένη να διατηρήσει τη νομιμότητα και την τάξη.[10]

 

Με βάση τα ανωτέρω, συμπεραίνεται ότι η Νιγηριανή Κυβέρνηση διώκει το IPOB και την ESN. Ο Αιτητής, ως καταγράφεται και πιο πάνω, δεν παρέθεσε επαρκείς πληροφορίες για να στοιχειοθετήσει τον ισχυρισμό περί του ότι καταζητείται από τις αρχές της χώρας του εξαιτίας της συμμετοχής του στο κίνημα ΙΡΟΒ. Όλες του οι δηλώσεις είναι φειδωλές χωρίς να δίδεται η εντύπωση πως ο Αιτητής έχει βιώσει όσα ισχυρίζεται. Επομένως, ο σχετικός ισχυρισμός, ορθά δεν έγινε αποδεκτός λόγω ελλιπούς εσωτερικής αξιοπιστίας.

 

Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που θα διατρέξει ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ανατρέχοντας στο πρακτικό της συνέντευξης, όπως εκτέθηκε αναλυτικά και ανωτέρω, δήλωσε φόβο δίωξης από τις Νιγηριανές αρχές λόγω της συμμετοχής του στο IPOB.

 

Σε σχέση με τον εκπεφρασμένο φόβο του Αιτητή, το Δικαστήριο κρίνει ότι το συγκεκριμένο σκέλος του φόβου του Αιτητή δεν είναι βάσιμο και δικαιολογημένο καθώς ο συνδεόμενος με το συγκεκριμένο φόβο ισχυρισμός απορρίφθηκε ως μη αξιόπιστος και ως εκ τούτου δεν προκύπτουν στοιχεία επικείμενης στοχοποίησης και/ή δίωξης του Αιτητή από τις αρχές της χώρας, σε περίπτωση επιστροφής του στη Νιγηρία. Σε κάθε περίπτωση, δεν διαπιστώνω ότι ο Αιτητής βίωσε κάποια κακοποιητική συμπεριφορά ούτε του συνέβη κάτι προσωπικά μέχρι και τη στιγμή που εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του.

 

Από το ιστορικό του Αιτητή όπως αυτό φαίνεται πιο πάνω, στη βάση των δεδομένων του διοικητικού φακέλου και από την ανωτέρω αξιολόγηση των ισχυρισμών του, προκύπτει ότι ορθά κρίθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση ότι ο Αιτητής δε στοιχειοθέτησε κανέναν ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.

 

Με βάση τα πιο πάνω και ελλείψει παρελθούσας εις βάρος του Αιτητή πράξης δίωξης, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν ανέκυψαν ενδείξεις εκ των οποίων μπορεί να συναχθεί ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει πραγματική, υφιστάμενη και τρέχουσα απειλή από οπουδήποτε, κρατικό ή μη φορέα, ως εκ τούτου ο φόβος του κρίνεται αβάσιμος και μη δικαιολογημένος.

 

Ο «Πρακτικός Οδηγός της ΕΑΣΟ: Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων» (Μάρτιος 2015) καθορίζει πως στη βάση της συλλογής πληροφοριών θα πρέπει να προσδιορίζονται τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, τα οποία στη συνέχεια θα πρέπει να συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του πρόσφυγα και αν δεν υπάρχει κατάληξη ότι μπορεί να δοθεί προσφυγικό καθεστώς, τότε το αρμόδιο όργανο θα πρέπει να εκτιμήσει εάν τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του προσώπου που δικαιούται συμπληρωματική προστασία.

 

Αποτελεί κρίση μου ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 19 του Νόμου, έτσι ώστε να εκχωρηθεί στον Αιτητή καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αφού δεν προέκυψε βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος του Αιτητή να αντιμετωπίσει κίνδυνο σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του.

 

Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί το άρθρο 19(1), «ουσιώδεις λόγοι». Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη κατά το εδάφιο (2) του άρθρου 19, του Ν.6(Ι)/2000 σημαίνει (α) κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής, ή (β) βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή (γ) να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619).

 

Ο Αιτητής δεν κατάφερε να στοιχειοθετήσει οποιοδήποτε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής σε περίπτωση επιστροφής του υπό τα άρθρα 19(2)(α) και (β) του Νόμου.

 

Προκειμένου να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε έγκυρες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα καταγωγής του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί σε αυτήν και συγκεκριμένα στην πολιτεία Imo, την οποία ο Αιτητής δήλωσε ως τόπο καταγωγής και τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής.

 

Η κατάσταση στην πολιτεία Imo χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη ανασφάλεια.^[11] Σύμφωνα με το PIND, η Imo κατατάσσεται μεταξύ των τριών πολιτειών του Δέλτα του Νίγηρα που κατέγραψαν τον υψηλότερο αριθμό θανάτων που σχετίζονται με συγκρούσεις το 2024^[12].Οι θάνατοι που σχετίζονται με συγκρούσεις στην πολιτεία μειώθηκαν από 22 το τέταρτο τρίμηνο του 2024 σε 13 το πρώτο τρίμηνο του 2025 (PIND)^[13], αλλά στη συνέχεια σημειώθηκε σημαντική αύξηση σε 41 το επόμενο τρίμηνο^[14]. Κύριες πηγές ανασφάλειας ήταν οι εγκληματικές δραστηριότητες (συμπεριλαμβανομένων στοχευμένων δολοφονιών και απαγωγών για λύτρα), η βία που συνδέεται με αυτονομιστικές πολιτοφυλακές, και οι συγκρούσεις μεταξύ κοινοτήτων^[15].

 

Το 2024, η πολιτεία Imo φέρεται να ήταν ένα από τα κράτη του Δέλτα του Νίγηρα που αντιμετώπισαν τον υψηλότερο αριθμό θανάτων που αποδίδονται σε αυτονομιστικές πολιτοφυλακές^[16], συμπεριλαμβανομένων των IPOB/ESN^[17]. Αναφερόμενος στη Νοτιοανατολική περιοχή γενικά, ένας Νιγηριανός ανώτερος σύμβουλος ασφαλείας που έδωσε συνέντευξη στην EUAA τον Ιούλιο του 2025 δήλωσε ότι η IPOB θεωρείται πλέον γενικά «λιγότερο μαχητική» από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια και φαίνεται να μην έχει εμπλακεί στην πλειονότητα των πρόσφατων επιθέσεων εναντίον ομοσπονδιακού προσωπικού ασφαλείας. Σύμφωνα με αυτήν την πηγή, αυτές οι επιθέσεις φαίνεται να έχουν πραγματοποιηθεί είτε από εγκληματικές ομάδες που «μεταμφιέζονται» σε ταραχοποιούς της Biafra είτε από στοιχεία που συνδέονται με την BRGIE του Simon Ekpa^[18].

 

Σημειώνεται συναφώς ότι κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 28/11/2025) στην πολιτεία Imo καταγράφηκαν συνολικά 80 περιστατικά ασφαλείας πολιτικής βίας (“Political violence”, η οποία περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες) από τα οποία επήλθε ο θάνατος συνολικά 155 πολιτών[19].  Επισημαίνεται ότι ο πληθυσμός της πολιτείας Imo με βάση την εκτίμηση του 2022 υπολογίζεται σε 5,459,300 κατοίκους[20]  και ο πληθυσμός της διοικητικής περιοχής τοπικής αυτοδιοίκησης Nkwerre με βάση την εκτίμηση του 2022 υπολογίζεται στους 111,600 κατοίκους[21].

 

Εφόσον από τις αντληθείσες πληροφορίες δεν προκύπτει ότι στον τόπο τελευταίας διαμονής του Αιτητή λαμβάνει χώρα διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη εντός του πλαισίου του άρθρου 19(2)(γ) του Νόμου, το Δικαστήριο κρίνει ότι παρέλκει περαιτέρω διερεύνηση των προσωπικών περιστάσεων του Αιτητή για λόγους εφαρμογής της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας» όπως αυτή προνοείται από τη νομολογία του ΔΕΕ.

 

Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω, υπό τις περιστάσεις, ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να τεκμηριώσει σε κανένα στάδιο της διαδικασίας τη βασιμότητα του αιτήματός του για αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα, δυνάμει του περί Προσφύγων Νόμου και της Σύμβασης της Γενεύης, ούτε για την παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας που προβλέπεται στο άρθρο 19 του Νόμου. Η απόφαση των Καθ' ων η αίτηση κρίνεται ορθή και νόμιμη πλήρως αιτιολογημένη.

 

Λαμβάνεται υπόψη και το γεγονός ότι ούτε στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας ο Αιτητής κατόρθωσε να αντικρούσει τα ευρήματα περί αναξιοπιστίας των ισχυρισμών του από τους Καθ' ων η αίτηση, ούτε όμως προέβαλε οποιονδήποτε στοιχειοθετημένο ισχυρισμό σε σχέση με τον πυρήνα του αιτήματός του για διεθνή προστασία.

 

Με βάση όλα τα πιο πάνω η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €1000 έξοδα υπέρ των Καθ’ ων η αίτηση και εναντίον του Αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

Α. Α. ΑΓΡΟΤΗ, Δ ΔΔΔΠ