ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

Υπoθ. Αρ.: 4505/2022 

 

31 Μαρτίου 2026 

[Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, ΔΔΔΔΠ] 

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ: 

A.A. (ARCXXXX) ασυνόδευτος ανήλικος εκ μέρους της

 Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού

 από τη Σομαλία και τώρα στη Λάρνακα

Αιτητής 

-και- 

Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω

Υπηρεσίας Ασύλου 

Καθ' ων η Αίτηση 

 

Α. Μιχαήλ (κα), για Επίτροπο Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού, Δικηγόρος για τον Αιτητή

Κ. Χρυσοστόμου (κα) για Β. Θωμά (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση

Ο Αιτητής παρών  

 

[Παρόντες ο κ. Yasin Mohamed για πιστή μετάφραση από Somali σε Αγγλικά και αντίστροφα και ο κ. Παύλος Χαραλάμπους για πιστή μετάφραση από Αγγλικά σε Ελληνικά και αντίστροφα.]

Α Π Ο Φ Α Σ Η 

 

Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ Δ. ΔΔΔΠ: Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία περιέχεται σε επιστολή ημερομηνίας 24/06/2022, σύμφωνα με την οποία το αίτημά του για παραχώρηση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας απορρίφθηκε και καλεί το Δικαστήριο όπως κηρύξει αυτήν άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος, αναγνωρίζοντας τον Αιτητή ως πρόσφυγα, εναλλακτικά ως δικαιούχο συμπληρωματικής προστασίας ως οι αιτούμενες θεραπείας Α και Β στην αίτηση ακυρώσεως. Με το αιτητικό υπό στοιχείο Γ στην αίτηση ακυρώσεως, ο Αιτητής αιτείται απόφαση με την οποία το Δικαστήριο να αναγνωρίζει ότι αυτός δικαιούται προστασίας από επαναπροώθηση δυνάμει των άρθρων 2 και 3 της ΕΣΔΑ.

 

Όπως προκύπτει τόσο από την Ένσταση αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, που αποτελεί τεκμήριο Α στην παρούσα διαδικασία, τα ουσιώδη γεγονότα που αφορούν την υπό εξέταση υπόθεση είναι τα ακόλουθα:

 

Ο Αιτητής, γεννηθείς το 2005, είναι υπήκοος Σομαλίας, ο οποίος κατά δήλωσή του στις 16/10/2021, εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, και μέσω Αιθιοπίας και Τουρκίας αφίχθηκε στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου, απ' όπου στη συνέχεια, εισήλθε παράτυπα στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές. Στις 15/04/2022 ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας.

 

Εφόσον κατά την άφιξή του στην Κυπριακή Δημοκρατία, ο Αιτητής δήλωσε ότι είναι ανήλικος, ως ασυνόδευτος πλέον, τέθηκε, ως ο περί Προσφύγων Νόμος προνοεί, υπό την κηδεμονία των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας.

 

Στις 29/04/2022 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή στην παρουσία λειτουργού των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ως κηδεμόνας. Στις 30/04/2022 ο λειτουργός συνέταξε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του αιτήματός του. Στις 04/06/2022 συγκεκριμένος λειτουργός, δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, ενέκρινε την εισήγηση και αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης του Αιτητή, αποφασίζοντας παράλληλα την μη επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του.

 

Η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 24/06/2022, μαζί με την αιτιολογία αυτής, παραλήφθηκε δια χειρός από τον Αιτητή και εκπρόσωπο των ΥΚΕ αυθημερόν, θέτοντας και οι δύο την υπογραφή τους αφού προηγουμένως τους επεξηγήθηκε το περιεχόμενο της σε γλώσσα που πλήρως κατανοεί ο Αιτητής.

 

Εμπρόθεσμα και συγκεκριμένα στις 21/7/2022, η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, ως εκπρόσωπος του ανηλίκου, μέσω δικηγόρου, καταχώρησε την με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο προσφυγή εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, προβάλλοντας σωρεία νομικών ισχυρισμών για ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης.

 

Με την γραπτή της αγόρευση η ευπαίδευτη συνήγορος για τον Αιτητή, προβάλει παράβαση των διαδικασιών και εγγυήσεων που προβλέπονται για την εξέταση των αιτήσεων ασύλου που υποβάλλονται από ασυνόδευτους ανήλικους. Επικαλείται πλημμέλειες ως προς την κηδεμονία και νομική εκπροσώπηση ασυνόδευτων ανηλίκων κατά παράβαση του άρθρου 10 του περί Προσφύγων Νόμου. Υποστηρίζει ότι ο εκπρόσωπος του Αιτητή δεν παρείχε στον τελευταίο πληροφορίες σχετικά με την ακολουθούμενη διαδικασία ή συμβουλές, δεν παρενέβη στην διαδικασία σε οποιοδήποτε στάδιο ώστε να ενεργήσει προς το συμφέρον του, παρέστη δε, κατά την συνέντευξη του υπό την ιδιότητα του κηδεμόνα και όχι του εκπροσώπου και τέλος, εκλείπει από το πρόσωπο του επαρκής κατάρτιση και εκπαίδευση σε θέματα ασύλου. Επιπλέον, υποστηρίζει την μη αξιολόγηση των ισχυρισμών του Αιτητή υπό το φως της ανηλικότητας του, αντίθετα, κατά τη θέση της κ. Μιχαήλ, απαιτήθηκε από τον Αιτητή να τεκμηριώσει ότι υπήρξε θύμα δίωξης στην χώρα καταγωγής του. Ισχυρίζεται, επιπρόσθετα, ότι οι Καθ’ ων η αίτηση δεν προέβησαν σε έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με τον δεύτερο ισχυρισμό του, ήτοι την εξαναγκαστική στρατολόγηση ατόμων από την Al Shabaab. Επίσης, προβάλει εσφαλμένη αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας των ισχυρισμών του, παραθέτοντας προς τούτο τα σημεία εκείνα της εισηγητικής έκθεσης στα οποία εντοπίζονται εσφαλμένα συμπεράσματα των Καθ’ ων η αίτηση. Ως προς την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα δήλωσε ότι σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής του θα διατρέξει βάσιμο φόβο δίωξης από την τρομοκρατική οργάνωση Al Shabaab λόγω αποδιδόμενων σε αυτόν πολιτικών πεποιθήσεων από την ανωτέρω οργάνωση εξαιτίας της άρνησης του να ενταχθεί σε αυτούς, παραθέτοντας προς τούτο πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την οργάνωση Al Shabaab. Τέλος, ισχυρίστηκε ότι η απόφαση των Καθ’ων η αίτηση ως προς την απόρριψη του καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας είναι προϊόν πλάνης περί το νόμο και τα πράγματα, έλλειψης δέουσας έρευνας και μη επαρκούς αιτιολογίας.

 

Από την πλευρά τους οι Καθ' ων η αίτηση, με τη γραπτή τους αγόρευση, υποστηρίζουν ότι η επίδικη απόφαση έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του συντάγματος, των νόμων και κανονισμών, μετά από δέουσα έρευνα και ορθή ενάσκηση των εξουσιών που δίνει ο νόμος στους Καθ' ων η αίτηση και αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά στοιχεία, γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, σύμφωνα με τις γενικές αρχές διοικητικού δικαίου και είναι δε επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη.

 

Με την απαντητική του γραπτή αγόρευση, o Αιτητής δια της συνηγόρου του, επαναλαμβάνει κατ’ ουσίαν τις θέσεις όπως αυτές προβλήθηκαν με τη γραπτή του αγόρευση.

 

Στο στάδιο των διευκρινήσεων ενώπιον του Δικαστηρίου, η συνήγορος για τον Αιτητή ενέμεινε στη θέση της ότι η διαδικασία από την υποβολή του αιτήματος μέχρι και την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου δεν πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με την αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, παραβιάζοντας τις δικονομικές εγγυήσεις. Επιπρόσθετα, προωθεί ότι ο αρμόδιος λειτουργός εντόπισε αντιφάσεις στις δηλώσεις του Αιτητή ενώ η συνέντευξη του ήταν ελλιπής και σύντομη, χωρίς επαρκείς ερωτήσεις ή διευκρινίσεις∙ενώ γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένο σημείο της συνέντευξης του Αιτητή όπου παρατηρείται ζήτημα στην επικοινωνία και τη μετάφραση. Επίσης, ισχυρίζεται ότι δεν έγινε επαρκής έρευνα επί των προσωπικών περιστάσεων του Αιτητή, ήτοι το ότι είναι ορφανός από πατέρα, δεν έχει συχνή επικοινωνία με την οικογένεια του, η μητέρα του διαμένει στην περιοχή Bulobarde, η οποία εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Al Shabaab, είναι χαμηλού μορφωτικού επιπέδου και ότι το υποστηρικτικό δίκτυο που διαθέτει στην πρωτεύουσα Mogadishu είναι η θεία του, και ως εκ τούτου, δεν μπορεί να διαμείνει εκεί. Υποστηρίζει δε, ότι θα έπρεπε να χορηγηθεί στον Αιτητή καθεστώς πρόσφυγα ή άλλως καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας. Τέλος, επαναλαμβάνει την έλλειψη αιτιολογίας ως προς τη μη πλήρωση των προϋποθέσεων υπαγωγής του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.  

 

Από την πλευρά τους οι Καθ’ων η αίτηση επανέλαβαν ότι τέθηκαν στον Αιτητή επαρκείς ερωτήσεις ώστε να αναπτύξει τους ισχυρισμούς του, υποπίπτοντας σε αντιφάσεις, ενώ δεν ήταν σε θέση να τεκμηριώσει δίωξη από την Al Shabaab, με τη συνήγορο του να επικεντρώνεται στην γενικότερη κατάσταση ανασφάλειας στην περιοχή και όχι στην προσωπική του δίωξη από την ανωτέρω ομάδα. Ως προς τον ισχυρισμό περί συμπληρωματικής προστασίας αναγνώρισαν την ύπαρξη ανασφάλειας στην περιοχή, ωστόσο, υποστήριξαν ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις ώστε να θεωρηθεί ότι σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής του θα υποστεί βλάβη με μόνη την παρουσία του εκεί. 

 

Ο Αιτητής δήλωσε ενώπιον του Δικαστηρίου, μετά από σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, ότι η θεία του, η μητέρα και τα αδέλφια του διαμένουν στην περιοχή Mogadishu-Yaqshid, και ότι έχει επικοινωνία μαζί τους, αντίθετα στη θέση της συνηγόρου του. Ως προς τον ουσιώδη ισχυρισμό του, επανέλαβε πως κατά την επίσκεψη του στους γονείς του στην Bulobarde, το 2021, η Al Shabaab ζήτησε από τον πατέρα του όπως ο Αιτητής εργασθεί για την ομάδα τους,∙ο πατέρας του αρνήθηκε, με αποτέλεσμα ενόσω ο Αιτητής βρισκόταν στο τέμενος, να τον απαγάγουν. Όπως υποστήριξε, η περιοχή [Bulobarde], που βρισκόταν εκείνη την περίοδο επισκεπτόμενος τους γονείς του, ελέγχεται από την εν λόγω οργάνωση, ο Αιτητής κρατήθηκε σε ένα στρατιωτικό μέρος (camp), και κατά τη διάρκεια της κράτησής του, τους διάβαζαν, οι δε μεγαλύτεροι σε ηλικία εκπαιδεύονταν για να πολεμούν. Σε περίπτωση μη υπακοής του κάποιες φορές τον χτυπούσαν. Αναφορικά με την απελευθέρωσή του, δήλωσε ότι ο πατέρας του επισκέφθηκε τον αρχηγό και ζήτησε να τον αφήσουν ελεύθερο καθότι η μητέρα του είναι πολύ άρρωστη και επιθυμούσε να τον δει, ως εκ τούτου του επιτράπηκε να πάει για μια εβδομάδα και να επιστρέψει, ωστόσο ο πατέρας του τον έστειλε στην Mogadishu. Λόγω της μη επιστροφής του στο χώρο κράτησής του, παραχωρήθηκε στον πατέρα του χρονική παράταση μίας εβδομάδας, υπό την απειλή ότι αν δεν επιστρέψει ο Αιτητής, θα τον σκοτώσουν, κάτι το οποίο εν τέλει έπραξαν.

 

Έχω μελετήσει με μεγάλη προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τους συνηγόρους των διαδίκων και δεδομένου ότι το παρόν Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018, Ν. 73(Ι)/2018 κέκτηται εξουσίας όπως εξετάζει πέραν από την νομιμότητα της προσβαλλόμενης πράξης και την ορθότητα αυτής, ήτοι εξέταση επί της ουσίας του αιτήματος του Αιτητή, κρίνω σκόπιμο όπως παραθέσω πιο κάτω όλους τους ισχυρισμούς που αυτός πρόβαλε σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν οι Καθ' ων η αίτηση αποφάσισαν μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της διακριτικής τους ευχέρειας, έχοντας κατά νου και τους προωθούμενους από τον Αιτητή ισχυρισμούς προς ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης.

 

Με την αίτηση του για παροχή διεθνούς προστασίας, ο Αιτητής δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του εξαιτίας της ανασφάλειας, προσθέτοντας ότι κατάφερε να διαφύγει της Al Shabaab, η οποία ήθελε να τον σκοτώσει και οι οποίοι δολοφόνησαν τον πατέρα του.

 

Στα πλαίσια της προφορικής του συνέντευξης, ο Αιτητής δήλωσε υπήκοος της Σομαλίας, γεννηθείς το 2005 στην πόλη Bulobarde, ωστόσο, από νεαρή ηλικία διέμενε με την θεία του στην περιοχή Jungal, στην περιφέρεια Yaqshid, της πρωτεύουσας Mogadishu, περιοχή η οποία προσδιορίστηκε και ως ο συνήθης τόπος διαμονής του. Ως περαιτέρω δήλωσε, τον Ιούνιο του 2021, την περίοδο των σχολικών καλοκαιρινών διακοπών, επισκέφθηκε τους γονείς του στην πόλη Bulobarde, όπου και παρέμεινε μέχρι και τον Αύγουστο του ιδίου έτους, επιστρέφοντας στην Mogadishu. Ως προς την πατρική του οικογένεια, δήλωσε ότι αποτελείται από την μητέρα του, τρία (3) μικρότερα αδέρφια και δύο (2) μεγαλύτερα, ενώ ο πατέρας του απεβίωσε τον Αύγουστο του 2021 στην προσπάθεια του να τον σώσει από την Al Shabaab. Η πατρική του οικογένεια διαμένει στο Bulobarde, αλλά κατά την χρονική περίοδο της συνέντευξης του, είχε μετακινηθεί στην περιοχή Jungal στην θεία του. Ως προς το εκπαιδευτικό του υπόβαθρο δήλωσε ότι φοίτησε μέχρι την 8^η τάξη του σχολείου Al Bayaan, σταμάτησε κατά τις καλοκαιρινές διακοπές του 2021. Δήλωσε ότι ήταν σε ηλικία 14/15 όταν σταμάτησε το σχολείο. Φοιτούσε, επίσης, σε κορανικό σχολείο. Δεν εργάστηκε ποτέ στην χώρα καταγωγής του. Εγκατέλειψε την χώρα του από το αεροδρόμιο της Mogadishu στις 16/17/10/2021 χωρίς να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα.

 

Αναφορικά με τους λόγους που τoν ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι κατά την επίσκεψη του στην οικία των γονιών του στην πόλη Bulobarde, τον είδε η Al Shabaab και ζήτησε από τον πατέρα του όπως ενταχθεί στην ομάδα τους. Ο πατέρας του αρνήθηκε με αποτέλεσμα να τον πάρουν μαζί τους και να τον κλειδώσουν σε ένα δωμάτιο για κάποιες ημέρες. Με τη βοήθεια μιας ομάδας που συνδεόταν ο πατέρας του, απελευθερώθηκε.[1] Ακολούθως ο πατέρας του τον έφερε σε επαφή με άλλη ομάδα ανθρώπων ώστε να ταξιδεύσει εκτός της χώρας καταγωγής του. Συνέχισε το αφήγημά του δηλώνοντας ότι Al Shabaab, σκότωσε τον πατέρα του όταν ο ίδιος έφυγε από την χώρα, το οποίο  σε άλλο σημείο της συνέντευξης του ανακάλεσε, ισχυριζόμενος ότι ο πατέρας του δολοφονήθηκε όταν επέστρεψε μετά το τέλος των καλοκαιρινών διακοπών στη θεία του στην Mogadishu (Ερ.20 6χ του δ.φ.). Ο θείος του ανέλαβε την διαδικασία ώστε να εγκαταλείψει ο Αιτητής την χώρα.

 

Σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής του ο Αιτητής δήλωσε φόβο καταδίκης του σε θάνατο.

 

Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις που του τέθηκαν, ο Αιτητής δήλωσε άγνοια αναφορικά με το μέρος που κρατείτο, ενώ τοποθέτησε χρονικά την κράτηση του κατά την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών. Ως προς το κίνητρο της στρατολόγησης του, ο Αιτητής πρόβαλε την στρατολόγηση ανηλίκων από την Al Shabaab (ερυθρό 20 3Χ) υποστηρίζοντας ότι δεν πήραν τον μεγαλύτερο αδερφό του καθότι εκείνη την περίοδο βρισκόταν στην Υεμένη. Τέλος, πρόβαλε ότι δεν θα μπορούσε να διαμείνει με τη θεία του στην πρωτεύουσα Mogadishu καθότι η Al Shabaab απείλησε να τον σκοτώσει εάν τον δει.

 

Ο αρμόδιος λειτουργός στην εισηγητική του έκθεση διέκρινε δύο (2) ουσιώδεις ισχυρισμούς ως ακολούθως: (1) υπήκοος Σομαλίας, περιοχή γέννησης την πόλη Bulobarde στην επαρχία Hiran και περιοχή διαμονής στην επαρχία Banaadir στην Mogadishu, και (2) ισχυριζόμενος φόβος δίωξης του Αιτητή από την τρομοκρατική οργάνωση Al Shabaab.   

 

Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός στο τμήμα που αφορά τα προσωπικά του στοιχεία, την περιοχή καταγωγής του, ήτοι την πόλη Bulobarde της επαρχίας Hiran, και την περιοχή διαμονής του, την επαρχία Banaadir, στην πρωτεύουσα Mogadishu. Ωστόσο, δεν έγινε αποδεκτό το τμήμα των δηλώσεων του που αφορά τη δίμηνη παραμονή του στην Bulobarde της επαρχίας Hiran καθότι παρατηρήθηκαν αντιφάσεις στις δηλώσεις του σχετικά με το χρόνο κατά τον οποίο διέμεινε στην ανωτέρω περιοχή, ενώ επίσης, δεν ήταν σε θέση να παραθέσει πληροφορίες σχετικά με την πόλη Bulobarde και την διαδρομή που ακολούθησε από την Bulobarde μέχρι την Mogadishu. 

 

Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός απορρίφθηκε στην ολότητά του, καθότι κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες σε θέματα που άπτονται στην υπό ισχυρισμό δίωξη του ιδίου από την οργάνωση Al Shabaab, ενώ υπέπεσε σε ασάφειες, αντιφάσεις, έλλειψη συνέπειας και ευλογοφάνειας. Ειδικότερα, κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να δώσει  πληροφορίες αναφορικά με το περιστατικό της σύλληψης του από την Al Shabaab. Σημειώνεται ότι δεν κατάφερε να τοποθετήσει χρονικά το ανωτέρω γεγονός, ούτε να δώσει βασικές πληροφορίες αναφορικά με την κράτησή του. Επιπρόσθετα, ερωτηθείς ως προς το λόγο στοχοποιημένης στρατολόγησής του, ο Αιτητής περιορίστηκε να απαντήσει ότι η Al Shabaab στρατολογεί κυρίως ανήλικα άτομα. Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι εντοπίστηκαν αποκλίσεις στις δηλώσεις του σε σχέση με το χρόνο κατά τον οποίο δολοφονήθηκε ο πατέρας του, καθότι ενώ αρχικά δήλωσε ότι ο πατέρας του απεβίωσε κατά τη διάρκεια της προσπάθειας στρατολόγησης του Αιτητή από την Al Shabaab, στη συνέχεια ισχυρίστηκε ότι τον σκότωσαν αφότου έφυγε από τη χώρα. Ο Αιτητής δεν κατόρθωσε να αιτιολογήσει επαρκώς την αντίφαση στις δηλώσεις του, όταν κλήθηκε να αποσαφηνίσει για ποιο λόγο ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα εξαιτίας του θανάτου του πατέρα του, ενώ σε άλλο σημείο της συνέντευξής του δήλωσε ότι ο πατέρας του δολοφονήθηκε μετά την αναχώρησή του από αυτήν. Σημειώνεται, ότι, σύμφωνα με τα όσα ο ίδιος δήλωσε, δεν συνέβη οτιδήποτε άλλο στον ίδιο ή την οικογένειά του κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Σομαλία.

 

Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, κρίθηκε ότι τα όσα ο Αιτητής ανέφερε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης του αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός του και δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι που να δικαιολογούν την οποιαδήποτε ανάλυση των εν λόγω δεδομένων μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης.        

 

Επίσης, κρίθηκε ότι ο Αιτητής, αν και ανήλικος κατά τον χρόνο αναχώρησής του από την χώρα καταγωγής του, δεν παρουσίασε ενδείξεις ιδιαίτερης ευαλωτότητας και δεν κατάφερε, ως θα αναμένονταν, να τεκμηριώσει με επάρκεια πληροφοριών τους ισχυρισμούς του. Ως εκ τούτου, η ανηλικότητά του δεν δικαιολογεί την παραχώρηση του ευεργετήματος της αμφιβολίας. Επιπλέον, ο ανωτέρω ισχυρισμός συνδέεται με την γεωγραφική περιοχή Bulobarde όπου δήλωσε ότι διέμεινε δύο μήνες, στοιχείο το οποίο δεν έγινε αποδεκτό. Ως εκ τούτου, ο συγκεκριμένος ισχυρισμός απορρίφθηκε στο σύνολό του.

 

Στην συνέχεια, οι Καθ’ων η αίτηση προχώρησαν στην αξιολόγηση του κινδύνου που διατρέχει ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στην βάση του μοναδικού αποδεκτού ισχυρισμού, ήτοι αυτόν που αφορά στην χώρα καταγωγής του Αιτητή, την περιοχή γέννησης (Bulobarde), και την περιοχή διαμονής στην επαρχία Banaadir, στην Mogadishu. Ο λειτουργός προέβη σε έρευνα σε πληροφορίες από την χώρα καταγωγής αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στη Σομαλία, εξετάζοντας παράλληλα και το ενδεχόμενο επιστροφής του Αιτητή στην Mogadishu της περιφέρειας Benadir, όπου διέμενε σε νεαρή ηλικία και αναμένεται να διέμενε προ της αναχώρησης του από την χώρα καταγωγής τους, και όπου διαθέτει υποστηρικτικό δίκτυο. Λαμβάνοντας υπόψη τις ατομικές περιστάσεις, ήτοι του ότι είναι ένα άτομο υγιές, με συγγενικούς δεσμούς στην περιοχή που αναμένεται να επιστρέψει, κατέληξαν ότι δεν υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να γίνει αποδεκτό ότι σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στην χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη, και ως εκ τούτου δεν υπάρχουν λόγοι να θεωρείται δικαιολογημένη η παραμονή του εκτός αυτής.

 

Ακολούθως, κατά την νομική ανάλυση, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι δεν προκύπτει βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης του Αιτητή σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του στο πλαίσιο του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης στο πλαίσιο του άρθρου 19 (1) και (2) του περί Προσφύγων Νόμου. Σε σχέση δε με τις προϋποθέσεις ένταξης του Αιτητή στο άρθρο 19 (2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, κρίθηκε ότι δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής και προσωπικής απειλής λόγω αδιάκριτης βίας σε κατάσταση διεθνούς και εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στην περιοχή Banaadir της πρωτεύουσας Mogadishu.     

 

Έχοντας παραθέσει το πιο πάνω ιστορικό, θεωρώ ορθό όπως εξεταστεί κατ’ αρχή ο ισχυρισμός της συνηγόρου του Αιτητή περί της παράβασης των διαδικαστικών εγγυήσεων και περί του ότι ο εκπρόσωπος του Αιτητή δεν ενήργησε προς συμφέρον του τελευταίου κατά την πρωτοβάθμια διαδικασία εξέτασης της αίτησής του, όντας ανήλικος, εφόσον αυτό προηγείται της εξέτασης της ουσίας του αιτήματος διεθνούς προστασίας και δύναται να το επηρεάσει ουσιαστικά, δεδομένου ότι συναρτάται με βασικά δικαιώματα του Αιτητή, διαδικαστικές εγγυήσεις υπέρ του, καθώς και υποχρεώσεις εκ μέρους των αρμόδιων διοικητικών οργάνων.

 

Τονίζεται ότι σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, τόσο το εθνικό όσο και το ενωσιακό, αιτητής/τρια ασύλου ο/η οποίος/α θεωρείται ανήλικος/κη και δη ασυνόδευτος, εμπίπτει στον ορισμό των ευάλωτων προσώπων, άρθρο 9ΚΓ του περί Προσφύγων Νόμου και αποκτά εκ του νόμου ενισχυμένες διαδικαστικές εγγυήσεις και δικαιώματα, τα οποία καθορίζουν, μεταξύ άλλων, το ειδικό καθεστώς του και τη μεταχείρισή του πριν την τελική απόφαση επί της ουσίας της αιτήσεώς του.  Κυριότερα και σχετικά στην παρούσα, είναι η αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού, η οποία πρέπει να αποτελεί το βασικό κριτήριο κατά την εφαρμογή του περί Προσφύγων Νόμου (άρθρο 9ΚΕ) και το ότι προβλέπονται για τους ασυνόδευτους ανηλίκους ειδικές διαδικασίες και ρυθμίσεις σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να αποτελεί πρωταρχικό μέλημα των αρχών το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, ενώ κατά την εκτίμηση του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν δεόντως υπόψη ιδίως τους ακόλουθους παράγοντες: (α) Τις δυνατότητες επανένωσης της οικογένειας, (β) την ποιότητα ζωής και την κοινωνική ανάπτυξη του ανηλίκου, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη το υπόβαθρο του ανηλίκου, (γ) ζητήματα ασφάλειας και προστασίας, ιδίως εάν υπάρχει κίνδυνος να καταστεί ο ανήλικος θύμα εμπορίας προσώπων και (δ) τις απόψεις του ανηλίκου, ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά του.

 

Το άρθρο 10 του περί Προσφύγων Νόμου, οι διατάξεις του οποίου κατά την κ. Μιχαήλ, έχουν παραβιαστεί, προνοεί τα ακόλουθα:

 

«[…]

 

(1Α)     Το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχικό μέλημα κατά την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου οι οποίες αφορούν τη διεθνή προστασία και τους ανηλίκους.»

 

(1Β) Ο Διευθυντής των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενεργεί το συντομότερο δυνατό, αυτοπροσώπως ή μέσω λειτουργού των εν λόγω Υπηρεσιών, ως εκπρόσωπος και συνδρομητής του ασυνόδευτου ανηλίκου στις διαδικασίες που προβλέπονται στον παρόντα Νόμο, ώστε να διασφαλίζει το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, και, οσάκις είναι αναγκαίο, να ασκεί νομική ικανότητα για λογαριασμό του ασυνόδευτου ανηλίκου ή να διασφαλίζει την  εκπροσώπηση του ασυνόδευτου ανηλίκου σε δικαστική διαδικασία σύμφωνα με τον περί Επιτρόπου Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού (Διορισμός Επιτρόπου από το Δικαστήριο ως Αντιπρόσωπος Παιδιού) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2014.

 

(1Γ) Η Υπηρεσία Ασύλου μεριμνά ώστε να παρέχεται η ευκαιρία στον εκπρόσωπο να ενημερώνει τον ασυνόδευτο ανήλικο σχετικά με το νόημα και τις πιθανές συνέπειες της προσωπικής συνέντευξης και, εφόσον ενδείκνυται, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο ασυνόδευτος ανήλικος πρέπει να προετοιμαστεί για την προσωπική συνέντευξη.

[…]

(1ΣΤ) Η Υπηρεσία Ασύλου μεριμνά ώστε -

(α) η συνέντευξη του ασυνόδευτου ανήλικου να διεξάγεται από αρμόδιο λειτουργό που έχει τις απαραίτητες γνώσεις για τις ειδικές ανάγκες των ανηλίκων∙ και

(β) τέτοιος αρμόδιος λειτουργός να προπαρασκευάζει την απόφαση επί της αίτησης.

(1ΣΤδις) Στον ασυνόδευτο ανήλικο και στον εκπρόσωπό του παρέχονται δωρεάν οι νομικές και διαδικαστικές πληροφορίες που αναφέρονται στο εδάφιο (7Γ) του άρθρου 18, καθώς και οι πληροφορίες για τις διαδικασίες ανάκλησης και εκπνοής της διεθνούς προστασίας που προβλέπονται στα άρθρα 6, 6Α, 6Β και 19, αντίστοιχα.

[…]

(2) Ο Διευθυντής των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενεργεί το συντομότερο δυνατό, αυτοπροσώπως ή μέσω λειτουργού των εν λόγω Υπηρεσιών, ως εκπρόσωπος και συνδρομητής του ασυνόδευτου ανηλίκου, προκειμένου ο τελευταίος να επωφεληθεί των δικαιωμάτων και να συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στον παρόντα Νόμο. Ο εν λόγω Διευθυντής ενημερώνει αμέσως τον ασυνόδευτο ανήλικο για το συγκεκριμένο πρόσωπο που ορίζεται να ενεργεί ως εκπρόσωπος του ασυνόδευτου ανηλίκου. Ο εκπρόσωπος ασκεί τα καθήκοντά του σύμφωνα με την αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού, όπως προβλέπεται στο εδάφιο (3) του άρθρου 9ΚΕ, και διαθέτει την αναγκαία εμπειρογνωσία για το σκοπό αυτό. Για να διασφαλιστεί η ευημερία και η κοινωνική ανάπτυξη του ανηλίκου που αναφέρεται στην παράγραφο (β) του εδάφιου (3) του άρθρου 9ΚΕ, η αλλαγή του προσώπου που ενεργεί ως εκπρόσωπος πραγματοποιείται μόνο όταν είναι αναγκαίο. Ο εν λόγω Διευθυντής δεν ορίζει ως εκπρόσωπο ασυνόδευτου ανηλίκου πρόσωπο του οποίου τα συμφέροντα συγκρούονται ή θα μπορούσαν ενδεχομένως να συγκρούονται με εκείνα του ασυνόδευτου ανηλίκου».

 

Περαιτέρω, το άρθρο 13Α του περί Προσφύγων Νόμου προνοεί ως ακολούθως:

 

«(1) Πριν από τη λήψη απόφασης του Προϊσταμένου επί αίτησης, η Υπηρεσία Ασύλου παρέχει στον αιτητή την ευκαιρία προσωπικής συνέντευξης επί της ουσίας της αίτησης, η οποία διεξάγεται από αρμόδιο λειτουργό. Η Υπηρεσία Ασύλου παρέχει την ευκαιρία τέτοιας προσωπικής συνέντευξης σε κάθε ενήλικα που είναι εξαρτώμενο πρόσωπο από τον αιτητή, σε περίπτωση που ο αιτητής έχει καταθέσει αίτηση εξ ονόματος τέτοιου εξαρτώμενου προσώπου.

 

[...]

 

(9) Η Υπηρεσία Ασύλου λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσει ότι οι προσωπικές συνεντεύξεις διεξάγονται σε συνθήκες που επιτρέπουν στον αιτητή να εκθέσει διεξοδικά τους λόγους της αίτησής του. Για το σκοπό αυτό, η Υπηρεσία Ασύλου μεριμνά ώστε-

 [...]  

(ε) οι συνεντεύξεις με ανήλικους να διεξάγονται με τρόπο κατάλληλο για παιδιά.»

 

Η πρώτη παράγραφος του άρθρου 3 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η οποία έχει κυρωθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία, προνοεί ως ακολούθως:

 

«Άρθρο 3.- 1. Σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν τα παιδιά, είτε αυτές λαμβάνονται από δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς κοινωνικής προστασίας, είτε από τα δικαστήρια, τις διοικητικές αρχές ή από τα νομοθετικά όργανα, πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού.»

 

Η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR), στις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Εξέταση των Αιτημάτων Ασύλου των Παιδιών στο πλαίσιο των άρθρων 1 (Α) 2 και 1 (ΣΤ) της Σύμβασης του 1951 και / ή του Πρωτοκόλλου του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων, παρ. 69 αναφέρει τα ακόλουθα σχετικά με τους εκπροσώπους/κηδεμόνες:

 

«Στην περίπτωση των ασυνόδευτων ή των χωρισμένων από την οικογένειά τους παιδιών επιβάλλεται ο άμεσος και δωρεάν διορισμός ανεξάρτητου και εξειδικευμένου κηδεμόνα. Τα παιδιά που είναι βασικοί αιτούντες άσυλο στη διαδικασία ασύλου δικαιούνται επίσης νομική εκπροσώπηση. Οι νομικοί συμπαραστάτες ή εκπρόσωποι των παιδιών πρέπει να είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι και οφείλουν να υποστηρίζουν το παιδί καθ’ όλη τη διαδικασία.» (η υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου).

 

Στην υποσημείωση 135 στην οποία παραπέμπει η ανωτέρω παράγραφος γίνεται διαχωρισμός του όρου κηδεμόνας από τον όρο νομικός εκπρόσωπος και αναφέρονται τα εξής: «Κηδεμόνας» ή «επίτροπος»: πρόκειται για ανεξάρτητο πρόσωπο με εξειδικευμένες δεξιότητες, που φροντίζει το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και γενικότερα την ευημερία του. Οι διαδικασίες για το διορισμό κηδεμόνα ή επιτρόπου δεν πρέπει να είναι λιγότερο ευνοϊκές από τις ισχύουσες εθνικές διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες που εφαρμόζονται στην περίπτωση των παιδιών που είναι πολίτες της χώρας υποδοχής (η υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου).

 

Με βάση τα όσα αναγράφονται στις ως άνω παρατεθείσες κατευθυντήριες οδηγίες καθώς και στην οικεία νομοθεσία προκύπτει το συμπέρασμα ότι ο όρος κηδεμόνας ή εκπρόσωπος παραπέμπει σε ένα άτομο το οποίο αφενός μεν δρα νομικά για λογαριασμό του Αιτητή, αφετέρου δε ενημερώνει τον Αιτητή για τα όλα τα διαδικαστικά ζητήματα σε όλα τα στάδια της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματός του, όντας παράλληλα πάντοτε επιφορτισμένος με το να διασφαλίζει το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου.

 

Από τα ενώπιον μου στοιχεία προκύπτει ότι η διοίκηση λαμβάνοντας υπόψη την ανηλικότητα του Αιτητή, η οποία σε κανένα σημείο δεν αμφισβητήθηκε και την απουσία ενήλικα προσώπου υπεύθυνου για αυτόν, προχώρησε στο διορισμό ως κηδεμόνα και εκπροσώπου/συνδρομητή του κ. Ι.Χ.[2] λειτουργού των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (ΥΚΕ) Λάρνακας, ο οποίος ήταν παρών κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του. Ως περαιτέρω παρατηρώ, μέσα από τα πρακτικά της συνέντευξης προκύπτει σαφής ενημέρωση του Αιτητή για τη διαδικασία, η οποία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια φιλικής προς το παιδί προσέγγισης. Τόσο η συνέντευξη, όσο και η Έκθεση/Εισήγηση δομήθηκαν και συντάχθηκαν με γνώμονα το στοιχείο της ανηλικότητας του Αιτητή, ενώ μέσα από τα πρακτικά της συνέντευξης δεν προκύπτουν ενδείξεις ευαλωτότητας πέραν του ηλικιακού στοιχείου, ενώ η ψυχολογική του κατάσταση διαφαίνεται πολύ καλή. Συνεπώς, ο συγκεκριμένος ισχυρισμός απορρίπτεται ως αβάσιμος.

 

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν.6(Ι)/2000, «πρόσφυγας αναγνωρίζεται το πρόσωπο, που λόγω βάσιμου φόβου καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, είναι εκτός της χώρας της ιθαγένειας του και δεν είναι σε θέση ή λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο, να χρησιμοποιήσει την προστασία της χώρας αυτής». Είναι καθόλα κατανοητό, ότι για να αναγνωριστεί πρόσωπο ως πρόσφυγας, θα πρέπει να αποδεικνύεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, του οποίου τόσο το υποκειμενικό όσο και το αντικειμενικό στοιχείο πρέπει να εκτιμηθούν από το αρμόδιο όργανο προτού καταλήξει σε απόφαση.

 

Περαιτέρω το άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000 προνοεί ότι «εναπόκειται στον αιτητή να τεκμηριώσει την αίτηση διεθνούς προστασίας», χωρίς να απαιτείται να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία. Ο/Η αιτητής/τρια έχει την ευθύνη να εκθέσει με την αίτησή του/της αλλά και μέσα από την ενώπιον της αρμόδιας αρχής συνέντευξη του/της ακόμα και ενώπιον του Δικαστηρίου, μέσω της ορθής δικονομική διαδικασίας, με στοιχειώδη σαφήνεια, τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά τα οποία του/της προκαλούν, κατά τρόπο αντικειμενικό, δικαιολογημένο φόβο δίωξης υφιστάμενο στη χώρα καταγωγής του/της. Ο/Η αιτητής/τρια οφείλει να επικαλεστεί με λεπτομέρεια, σαφήνεια και αληθοφάνεια συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το υποβληθέν αίτημά του/της για διεθνή προστασία, το δε αρμόδιο όργανο εξετάζοντας την αίτηση του/της αιτητή/τριας, οφείλει να λάβει υπόψη του κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός.

 

Είναι πάγια νομολογημένο ότι δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447).  Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Ττουσούνα ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2013) 3 Α.Α.Δ. 120, Α. Παπουτέ ν. Χρ. Κασάπη και Κυπριακής Δημοκρατίας, Συν. Αναθ. Έφεση 112/15 και 131/15 ημερομηνίας 13/07/2022).  Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για επαρκή έρευνα.

 

Προχωρώντας στην αξιολόγηση της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του Αιτητή, με σκοπό να εξεταστεί και ο ισχυρισμός περί ελλιπούς δέουσας έρευνας ως προωθείται από τη συνήγορο του Αιτητή, το Δικαστήριο μελετώντας το σύνολο του διοικητικού φακέλου, αποδέχεται και κρίνει ορθή την διαμόρφωση των ουσιωδών ισχυρισμών του Αιτητή από τους Καθ’ ων η αίτηση.

 

Ειδικότερα, ορθή κρίνεται η αξιολόγηση των Καθ’ ων η αίτηση σε σχέση με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή. Πράγματι το τμήμα των δηλώσεών του που αφορά τη δίμηνη παραμονή του στην πόλη Bulobarde δεν δύναται να γίνει αποδεκτό καθότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να τεκμηριώσει την εκεί διαμονή του, καθώς οι δηλώσεις του χαρακτηρίζονται από ασάφεια, ασυνέπεια και ανεπάρκεια πληροφοριών. Συνεπώς, γίνεται αποδεκτό το μέρος του αιτήματός του που αφορά τα προσωπικά του στοιχεία, και ως τόπος συνήθους διαμονής του προσδιορίζεται η περιοχή Yaqshid στην πρωτεύουσα Mogadishu της περιφέρειας Banadir. 

 

Ομοίως, κρίνω ορθή την κατάληξη της αξιολόγησης των Καθ’ ων η αίτηση όσον αφορά τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, αναφορικά με τον ισχυριζόμενο φόβο δίωξης του Αιτητή από την τρομοκρατική οργάνωση Al Shabaab. Από το αφήγημα του Αιτητή προκύπτει ότι περιορίστηκε σε γενικόλογες, συνοπτικές και επιγραμματικές δηλώσεις αναφορικά με την φερόμενη σύλληψη και κράτηση του με απώτερο σκοπό την ένταξη του στις τάξεις της εν λόγω ομάδας. Το Δικαστήριο εντοπίζει σημαντική αντίφαση στα λεγόμενα του ως προς το χρονικό σημείο θανάτου του πατέρα του. Ο Αιτητής αρχικά ανέφερε ότι ο πατέρας του δολοφονήθηκε από την Al-Shabaab μετά την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής του, ενώ σε μεταγενέστερο στάδιο της συνέντευξής του ισχυρίστηκε ότι ο θάνατος του πατέρα του επήλθε όταν ο ίδιος είχε ήδη επιστρέψει στη Mogadishu μετά το πέρας των καλοκαιρινών διακοπών. Περαιτέρω παρατηρώ ασάφεια αναφορικά με τις συνθήκες της φερόμενης κράτησής του. Ενώ δήλωσε ότι κρατήθηκε από την Al-Shabaab, δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει την τοποθεσία ή να παράσχει συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με την διάρκεια, τις συνθήκες ή τον τρόπο φύλαξής του. Η έλλειψη τέτοιων βασικών λεπτομερειών αποδυναμώνει την αξιοπιστία του ισχυρισμού περί απαγωγής και κράτησης. Εφόσον αυτό αποτελεί και τον πυρήνα του αιτήματος του, αναμένετο από τον Αιτητή να ήταν σε θέση να προσδιορίσει τα γεγονότα αυτά που τον ώθησαν να εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής του.

 

Πέραν των πιο πάνω, το Δικαστήριο διακρίνει ασάφειες και ως προς τις συνθήκες διαφυγής του. Ο Αιτητής αναφέρθηκε γενικά σε «ομάδα που συνδεόταν με τον πατέρα του», η οποία συνέβαλε στην απελευθέρωσή του, χωρίς να εξηγεί τη φύση της ομάδας αυτής, τον τρόπο παρέμβασής της ή τις συνθήκες υπό τις οποίες κατέστη δυνατή η απελευθέρωσή του. Η γενικότητα αυτή δεν επιτρέπει την επαρκή κατανόηση ενός κρίσιμου σημείου της αφήγησή του. Τέλος εγείρονται ερωτήματα ως προς τη συνοχή του ισχυρισμού του περί συνεχιζόμενου κινδύνου, δεδομένου ότι ο Αιτητής δήλωσε ότι αναχώρησε από το αεροδρόμιο της Mogadishu χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα, παρά το γεγονός ότι, κατά τους ισχυρισμούς του, καταζητείτο και απειλείτο με θάνατο από την Al-Shabaab.

 

Όλα τα ανωτέρω, πλήττουν καίρια την αξιοπιστία του Αιτητή ως προς τον πυρήνα του αιτήματός του και δεν συνηγορούν σε προσωπικά βιώματα και εμπειρίες. Παρά το ότι ο Αιτητής ήταν ανήλικος κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, στοιχείο το οποίο δεν παραγνωρίζω, ήταν σε ηλικία που θα αναμένετο να μπορεί να στηρίξει το αίτημά του, να γνωρίζει πληροφορίες και λεπτομέρειες, και να είναι σε θέση να παρουσιάσει με περιγραφικότητα, σαφήνεια και συνέπεια τον ισχυρισμό περί στρατολόγησής του από την Al Shabaab. Οι αναφορές του για ενδεχόμενη στρατολόγηση του συνιστούν γενικές επικλήσεις κινδύνου, χωρίς τεκμηρίωση προσωπικών βιωμάτων, ενώ δεν προσκόμισε κανένα απολύτως στοιχείο προς υποστήριξη του ισχυρισμού του.

 

Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, σε συμφωνία με την συνήγορο του Αιτητή,  παρατηρώ ότι οι Καθ’ ων η αίτηση δεν προέβησαν σε οποιαδήποτε έρευνα αναφορικά με την Al Shabaab, την δράση της, και τις μεθόδους στρατολόγησης μελών της, ως θα αναμένετο να πράξουν. Ωστόσο το Δικαστήριο, στα πλαίσια της δικαιοδοσία του, δύναται να διεξαγάγει το ίδιο έρευνα προς αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας των ισχυρισμών του Αιτητή που εσφαλμένα παραλήφθηκε από τους Καθ΄ων η αίτηση.

 

Έχοντας διαπιστώσει παράλειψη έρευνας εκ μέρους των Καθ’ ων η αίτηση, το Δικαστήριο προέβη σε επικαιροποιημένη έρευνα αναφορικά με το προφίλ των στατολογηθέντων, τις τακτικές στρατολόγησης από την Al Shabaab, τις περιοχές στρατολόγησης καθώς και τις συνέπειες άρνησης στρατολόγησης.

 

Σύμφωνα με σύνοψη της συλλογής πληροφοριών της EUAA για την κατάσταση ασφαλείας του Μαρτίου 2023 και επιπροσθέτως, έκθεσης (2021) της EUAA αναφορικά με τα προφίλ που στοχοποιούνται,^[3] η Al Shabaab αύξησε την ισχύ των ενεργών μαχητών της, από 2.000 – 3.000 εκτιμώμενες το 2017 σε 5.000 – 7.000 το 2020. Πιο πρόσφατες εκτιμήσεις για τον αριθμό των μαχητών της Al Shabaab κυμαίνονται από 7.000 έως 20 000 άτομα.^[4]

 

Ως προς τις περιοχές που στρατολογεί, η ανωτέρω έκθεση σημειώνει πως «αν και η Al Shabaab στρατολογεί κατά κύριο λόγο από εδάφη υπό τον έλεγχό της, υπήρξαν επίσης αναφορές για στρατολόγηση από περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση, ειδικά την πόλη Mogadishu. Η στρατολόγηση εκτός της επικράτειας της Al Shabaab συχνά περιλαμβάνει πτυχές εξαναγκασμού. Αναγκαστική στρατολόγηση έχει επίσης αναφερθεί σε περιοχές που ελέγχονται από την οργάνωση. Η Al Shabaab τείνει να στρατολογεί σε τοποθεσίες που συνυπάρχουν πολλές φυλές, χτίζοντας τη στρατηγική στρατολόγησης τους στις συγκρούσεις μεταξύ των φυλών».^[5]

 

Άλλες πηγές που συνέλεξε και επικαλείται έκθεση (2025) της EUAA αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα, καταγράφει πως:

 

«Η Al Shabaab συνεχίζει να αναπληρώνει τις απώλειές της μέσω της εξαναγκαστικής στρατολόγησης και συμφωνιών με τοπικές φυλές. […] Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024, η οργάνωση φέρεται να ενίσχυσε τις προσπάθειες στρατολόγησης μαχητών, σε απάντηση των επιθέσεων από την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Σομαλίας (FGS), ενώ αναζητούσε και άτομα με τεχνικές γνώσεις στον τομέα της μηχανικής για να υποστηρίξουν τις επιχειρησιακές της δυνατότητες με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) καθώς και κληρικούς για την διασπορά προπαγάνδας.[…] Επίσης, συνέχισε την στρατολόγηση και απαγωγές παιδιών, ειδικότερα στις περιοχές  Bay, Bakool, Hiraan, Middle Juba, και Lower Shabelle».[6]

 

Σύμφωνα με διάφορες πηγές, τις οποίες έχει συλλέξει και επικαλείται το Υπουργείο Εξωτερικών της Ολλανδίας, σε έκθεση του για τη χώρα το 2025, η στρατολόγηση δεν ήταν δύσκολη για την Al Shabaab. Πρώτον, η οργάνωση έλεγχε την πρόσβαση στην πληροφορία στις περιοχές υπό τον έλεγχό της. Πολλοί από τους στρατoλογηθέντες προέρχονταν από την Jubbaland και τις περιοχές South-West, όπου η Al Shabaab διατηρούσε ισχυρή παρουσία. Σε πολλές περιπτώσεις, εντάχθηκαν λόγω δυσαρέσκειας απέναντι στην ξένη παρουσία στη Σομαλία, και ιδιαίτερα απέναντι στην παρουσία της Αιθιοπίας.[7]

 

Σύμφωνα με το US Department of Labor, τα παιδιά από μειονοτικές φυλές είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην αναγκαστική στρατολόγηση από στρατιωτικές ομάδες^[8]. Επιπρόσθετα, έκθεση (2024) του Κέντρου Τεκμηρίωσης Προσφύγων αναφέρει πως η έλλειψη εκπαιδευτικών και εργασιακών ευκαιριών αποτελεί σημαντική πηγή εντάσεων για τη μεγάλη ομάδα των νέων στη Σομαλία, γεγονός που τους καθιστά ευάλωτους σε στρατολόγηση από εξτρεμιστικές ομάδες».^[9]

 

Έκθεση του Bertelsmann Stiftung του 2024 αναφέρει πως «έχει καταγραφεί ότι η Al Shabaab απήγαγε συστηματικά παιδιά από μειονοτικές ομάδες, ενσωματώνοντάς τα στο στρατό της. Επιπλέον, η ομάδα έχει καταφύγει στη βία για να εξαναγκάσει τις κοινότητες και τους πρεσβυτέρους να τους παραδώσουν νέους από τα χωριά και τις φυλές τους».^[10] Έκθεση της ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Σομαλία, ανέφερε πως κατά την περίοδο μεταξύ Σεπτεμβρίου 2023 έως 30 Αυγούστου 2024, η Al Shabaab παρέμεινε ο κύριος δράστης: των περιστατικών στρατολόγησης και εκμετάλλευσης παιδιών (902 από τα 1,094 παιδιά στρατολογήθηκαν από την ανωτέρω ομάδα και τα υπόλοιπα από δυνάμεις ασφαλείας και φυλετικές πολιτοφυλακές), των περιστατικών επίθεσης σε σχολεία και νοσοκομεία (40 από τις 44 επιθέσεις αποδόθηκαν στην Al Shabaab), και των περιστατικών απαγωγών παιδιών.^[11] Σύμφωνα με την Ομάδα Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Σομαλία, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι πρακτικές στρατολόγησης και απαγωγής παιδιών από την Al Shabaab έχουν αλλάξει κατά την περίοδο Σεπτέμβριος 2023 – Αύγουστος 2024.[12]

 

Επιπρόσθετα, έκθεση του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του Οργανισμού  των Ηνωμένων Εθνών (2023) αναφέρει ότι: «αγόρια και νεαροί άνδρες από μειονοτικές ομάδες έχουν επίσης αναφερθεί ότι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εξαναγκαστικής στρατολόγησης από ένοπλες δυνάμεις, καθώς διαθέτουν χαμηλό επίπεδο προστασίας και υποστήριξης από τις φατρίες τους».^[13]

 

Επίσης, έκθεση του USDOS αναφέρει πως παιδιά στρατολογήθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν απευθείας σε εχθροπραξίες και ειδικότερα σε επιθέσεις αυτοκτονίας. Τα ΜΜΕ αναφέρθηκαν σε περιστατικά όπου η Al Shabaab κατηχούσε παιδιά σύμφωνα με την ακραία ιδεολογία της σε σχολεία και τα στρατολογούσε με τη βία στις τάξεις της^[14].

 

Σχετικά με τις τακτικές στρατολόγησης που εφαρμόζει η Al Shabab, έκθεση (2021) της EUAA, η οποία επικαλείται ένα σύνολο πηγών, καταγράφει πως αυτές περιλαμβάνουν τον εκφοβισμό, στράτευση διά της βίας, την παροχή οικονομικών κινήτρων, τις απειλές, την κατήχηση και τα δίκτυα/σχέσεις με τις φυλές. Η διαδικασία στρατολόγησης είναι μια περίπλοκη διεργασία η οποία συχνά περιλαμβάνει (1) την εθελοντική στρατολόγηση, (2) την προκαλούμενη μέσω κριτηρίων και ωφελειών, (3) τον εξαναγκασμό με χρήση βίας/απειλών. Η μέθοδος δε, του εξαναγκασμού εξαρτάται από την τοποθεσία και την κατάσταση. Η ομάδα στοχεύει όσους είναι δυσαρεστημένοι με την κυβέρνηση ή όσοι έχουν στοχοποιηθεί και έχουν περιθωριοποιηθεί λόγω φυλετικών διακρίσεων.^[15]

 

Αντίστοιχα, σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών της Ολλανδίας (Ιούνιος 2023), η διάκριση μεταξύ "εθελοντικής" και "εξαναγκαστικής" ένταξης στην Al-Shabaab δεν είναι πάντοτε σαφής. Η στρατολόγηση συχνά αποτελεί προϊόν ενός συνδυασμού παραγόντων, όπως η κοινωνική και οικονομική δυσαρέσκεια, η θρησκευτική κατήχηση ή ζήλος, η απογοήτευση απέναντι στην κυβέρνηση ή άλλες φυλές, και ο φόβος αντιποίνων από την ίδια την οργάνωση.[16]

 

Περαιτέρω, σύμφωνα με την Zakia Hussen, πρώην Αναπληρώτρια Αρχηγό της Αστυνομίας, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο πλαίσιο έκθεση (2025) της EUAA, εστιασμένης στη χώρα, η στρατολόγηση από την Al Shabaab λειτουργεί διαφορετικά σε κάθε περιοχή, ανάλογα με το επίπεδο ελέγχου που ασκεί η οργάνωση σε κάθε τόπο και τις ανάγκες που έχει σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές.[17] Η ανωτέρω έκθεση αναφέρει πως «υπάρχουν επίσης πηγές που τονίζουν ότι τα τελευταία χρόνια η εθελοντική στρατολόγηση είναι πιο σημαντική από την εξαναγκαστική, ιδίως σε περιοχές που βρίσκονται υπό το μακροχρόνιο έλεγχο της Al Shabaab. Στις αγροτικές περιοχές της νότιας Σομαλίας, ιδίως στις περιοχές Middle and Lower Shabelle, Middle and Lower Jubba, Bay και Bakool, όπου η Al Shabaab ασκεί έλεγχο από το 2007, οι κάτοικοι έχουν συνηθίσει στην ιδεολογία της Al Shabaab και οι νέοι έχουν κοινωνικοποιηθεί μέσα σε αυτήν».[18] Η Zakia Hussen, την οποία επικαλείται η ανωτέρω έκθεση, δήλωσε ότι «η στρατολόγηση σε αυτές τις περιοχές είναι εύκολη για την οργάνωση». Νέοι, από περίπου 12 ετών, εντάσσονται στην ομάδα, λαμβάνουν εκπαίδευση και χρησιμοποιούνται ως μαχητές ή βομβιστές αυτοκτονίας από την ηλικία των 15 ή 16 ετών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, άτομα που προέρχονται από άλλες περιοχές αλλά μοιράζονται την ιδεολογική κατεύθυνση της οργάνωσης, εντάσσονται εθελοντικά.[19] Έκθεση του German Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (BAMF, 2024) τόνισε ότι «η εθελοντική και η εξαναγκαστική στρατολόγηση συχνά πηγαίνουν χέρι-χέρι».[20]

 

Περαιτέρω, σύμφωνα με πηγές που έχει συλλέξει και επικαλείται η EUAA στην ανωτέρω έκθεση της, η στρατολόγηση στην Al Shabaab οφείλεται σε πολλαπλούς παράγοντες: κοινωνικές διακρίσεις  και φυλετική περιθωριοποίηση (ιδίως σε βάρος Rahanweyn, Jareer και άλλων μειονοτήτων από τις επικρατούσες φυλές), τη μακροχρόνια παρουσία της ομάδας σε συγκεκριμένες περιοχές όπου λειτουργεί ως κυρίαρχη αρχή και πηγή "νομιμότητας", και στις στρατηγικές επίλυσης τοπικών συγκρούσεων (η Al Shabaab λειτουργεί ως διαμεσολαβητής) με αντάλλαγμα την ένταξη νέων, καθώς και απευθείας στρατιωτική πίεση και απειλές.[21]

 

Επίσης, έκθεση της EUAA (2021) η οποία εστιάζει στο προφίλ των ατόμων-στόχων στην Σομαλία και επικαλείται πλήθος πηγών, αναφέρει ότι η Al Shabaab χρησιμοποιεί συχνά οικονομικές ανταμοιβές ως κίνητρο για να προσελκύσει μαχητές ή να κάνει τους ανθρώπους να τους βοηθήσουν είτε με την παροχή πληροφοριών είτε με άλλους τρόπους. Υπάρχουν επίσης καταγραφές πως τα μέλη της Al Shabaab μπορεί να εντοπίσουν πιθανούς νεοσύλλεκτους μέσω της χρήσης υπαρχόντων δεσμών με αρχηγούς φυλών, καθώς και σε εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις, φυλακές, τζαμιά, κύκλους προσευχής, γήπεδα ποδοσφαίρου, αθλητικούς συλλόγους, παιδικές χαρές, κοιτώνες, διαδικτυακές αίθουσες και μεταξύ παιδιών και ανέργων σε καταυλισμούς εκτοπισμένων. Σε περιοχές υπό τον έλεγχό της, η Al Shabaab έχει δημιουργήσει σχολεία όπου τα παιδιά πέραν από την βασική εκπαίδευση λαμβάνουν κατήχηση ώστε να συμμετάσχουν σε ένοπλους αγώνες.^[22]

 

Σε σχέση με την Mogadishu, η ανωτέρω έκθεση αναφέρει πως σύμφωνα με την Zakia Hussen η στρατολόγηση έγινε πιο περίπλοκη για την Al Shabaab. Στο παρελθόν, η ομάδα στρατολογούσε σε κορανικά σχολεία στην πρωτεύουσα της Σομαλίας. Ωστόσο, σύμφωνα με την Zakia Hussen, τα τελευταία χρόνια πολλοί νέοι στην Mogadishu δείχνουν περισσότερο ενδιαφέρον για τα χρήματα και την κοσμική επιτυχία, παρά για τη δυνητικά θανατηφόρα ιδεολογική πάλη της Al Shabaab. Στην πρωτεύουσα, η Al Shabaab επικεντρώνεται στη στρατολόγηση ατόμων με κοινωνική επιρροή, όπως πανεπιστημιακοί καθηγητές, δάσκαλοι, πρεσβύτεροι και επαγγελματίες του ιατρικού τομέα. Επίσης, οι εσωτερικά εκτοπισμένοι (IDPs) που διαμένουν στις εξωτερικές συνοικίες της Mogadishu, όπου η Al Shabaab έχει σημαντική επιρροή, στρατολογούνται συχνά από την ομάδα. Οι IDPs δεν χρησιμοποιούνται τόσο ως μαχητές ή βομβιστές αυτοκτονίας, αλλά ως πληροφοριοδότες, κατάσκοποι ή άτομα που μπορούν να προσφέρουν κρυψώνες για όπλα, πυρομαχικά ή εκρηκτικά. Ενδέχεται να λαμβάνουν μια μέτρια αμοιβή, αλλά πολλοί συνεργάζονται επειδή φοβούνται.[23] Επίσης, σύμφωνα με την ανωτέρω πηγή (Zakia Hussen), σε ολόκληρη τη νότια και κεντρική Σομαλία, οι πρεσβύτεροι και οι επαγγελματίες αποτελούν επίσης στόχους στρατολόγησης της Al Shabaab. Τα άτομα αυτά προσφέρουν πρόσβαση στην κοινωνία και διαθέτουν δεξιότητες που είναι ιδιαίτερα περιζήτητες, ιδίως οι επαγγελματίες στον ιατρικό τομέα. Η Al Shabaab τους προσφέρει σημαντικά κίνητρα προκειμένου να ενταχθούν στην οργάνωση με μυστικό τρόπο.[24]

 

Ως προς τις συνέπειες ατόμων που αρνήθηκαν την στρατολόγηση, συμπεριλαμβανομένων των μελών της τοπικής κοινότητας που αρνήθηκαν να δώσουν νεότερα μέλη των οικογενειών τους στην οργάνωση, έχουν απειληθεί και χαρακτηριστεί ως άπιστοι που απορρίπτουν το Ισλάμ και το νόμο της Σαρία,ενώ μερικοί έχουν σκοτωθεί ως προειδοποίηση άλλων εντός της κοινότητας.^[25] Σε έκθεση (2017) του Συμβουλίου της Δανίας για τους πρόσφυγες (Danish Refugee Council) γίνεται επίκληση σε επικοινωνία του οργανισμού με πηγή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στη χώρα. Η πηγή αυτή αναφέρει ότι εάν η Al Shabaab δεχτεί ότι ένα άτομο αρνείται να στρατολογηθεί, τότε απαιτείται κάποιου είδους αποζημίωση. Εάν ένα άτομο αρνηθεί να αποζημιώσει την Al Shabaab, θα πρέπει να τραπεί σε φυγή, διαφορετικά η Al Shabaab θα τον εντοπίσει και θα τον εκτελέσει.^[26]

 

Σύμφωνα με διάφορες πηγές, τις οποίες έχει συλλέξει και επικαλείται το Υπουργείο Εξωτερικών της Ολλανδίας, σε έκθεση (2025) του για τη χώρα, στο τμήμα που αφορά την στοχευόμενη βία, αναφέρεται πως «Η Al Shabaab στοχοποιούσε άτομα και ομάδες που θεωρεί ότι απειλούν τα ιδεολογικά ή οικονομικά της συμφέροντα. Μεταξύ των ομάδων που βρίσκονταν σε κίνδυνο υπό την Al Shabaab περιλαμβάνονταν κυβερνητικοί αξιωματούχοι και άτομα ύποπτα για συνεργασία με την κυβέρνηση (όπως μέλη πολιτοφυλακών ή γηραιοί φυλών). Κατά την τρέχουσα περίοδο αναφοράς, παραδείγματα εκτελέσεων από την Al Shabaab περιλάμβαναν και έναν αστυνομικό καθώς και έναν εισπράκτορα φόρων σε τοπικό επίπεδο. Επίσης, σε κίνδυνο βρίσκονταν άτομα ύποπτα για κατασκοπεία […]».[27]

 

Σύμφωνα με τις ανωτέρω πληροφορίες η Al Shabaab αποτελεί τον κύριο δράστη στρατολόγησης και εκμετάλλευσης παιδιών στη Σομαλία. Στρατολογεί κυρίως σε περιοχές υπό τον έλεγχό της (αγροτικές), αλλά και σε περιοχές υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης. Στην πρωτεύουσα Mogadishu, ως αναφέρεται ανωτέρω, η εν λόγω ομάδα στοχεύει στην στρατολόγηση (επιλεκτική στρατολόγηση) ατόμων με κοινωνική επιρροή, καθώς και εσωτερικά εκτοπισμένων κυρίως από τις εξωτερικές συνοικίες της πόλης, με τους νεοστρατολογηθέντες να χρησιμοποιούνται ως πληροφοριοδότες, κατάσκοποι ή υποστηρικτικό προσωπικό. Οι στρατολογήσεις συνοδεύονται συνήθως από βία (εξαναγκασμό), οικονομικά κίνητρα ή πιέσεις φυλών. Η άρνηση στρατολόγησης επιφέρει σοβαρές συνέπειες, όπως απειλές, δολοφονίες ή απαίτηση αποζημίωσης.

 

Όπως συνάγεται από τις πιο πάνω πληροφορίες, ο ισχυρισμός του Αιτητή περί εξαναγκαστικής στρατολόγησής του στην Al Shabaab βρίσκει εν μέρει έρεισμα. Ωστόσο, λόγω μη θεμελίωσης της εσωτερικής αξιοπιστίας των δηλώσεων του, ο συγκεκριμένος ισχυρισμός δεν δύναται να γίνει αποδεκτός.

 

Υπό το φως των ανωτέρω, κρίνω ότι οι Καθ’ ων η αίτηση ορθά απέρριψαν την αίτηση του Αιτητή επί της ουσίας, εφόσον είναι ξεκάθαρο από τα ενώπιον μου στοιχεία και δεδομένα πως αυτός δεν απέδειξε λόγο δίωξης σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Συμπερασματικά, από το ιστορικό του Αιτητή όπως αυτό φαίνεται πιο πάνω, στη βάση των δεδομένων του διοικητικού φακέλου και από την ανωτέρω αξιολόγηση κινδύνου, προκύπτει ότι αυτός δεν στοιχειοθέτησε κανένα απολύτως ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.

 

Ο «Πρακτικός Οδηγός της ΕΑΣΟ: Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων» (Μάρτιος 2015) καθορίζει πως στη βάση της συλλογής πληροφοριών θα πρέπει να προσδιορίζονται τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, τα οποία στη συνέχεια θα πρέπει να συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του πρόσφυγα και αν δεν υπάρχει κατάληξη ότι μπορεί να δοθεί προσφυγικό καθεστώς, τότε το αρμόδιο όργανο θα πρέπει να εκτιμήσει εάν τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του προσώπου που δικαιούται συμπληρωματική προστασία.

 

Σύμφωνα με το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου, καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δύναται να παραχωρηθεί σε οποιοδήποτε Αιτητή σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

 

Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί το άρθρο 19(1) του Ν.6(Ι)/2000 «ουσιώδεις λόγοι». Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη κατά το εδάφιο (2) του άρθρου 19 του Ν.6(Ι)/2000 σημαίνει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619.).

 

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τόσο κατά τη διοικητική, όσο και κατά την παρούσα διαδικασία δεν προέκυψαν στοιχεία που να συνηγορούν στο ότι σε περίπτωση επιστροφής του στην Mogadishu, τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει κίνδυνο θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σύμφωνα με τις πρόνοιες των άρθρων 19 (2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου.  

 

Σε σχέση δε με το άρθρο 19(2)(γ) του ανωτέρω Νόμου, ως προς τους παράγοντες που δύνανται να ληφθούν υπόψιν ως προς την αξιολόγηση του συστατικού στοιχείου της αδιάκριτης βίας, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) επεσήμανε σε πρόσφατη απόφασή του ότι συνιστούν «[…]μεταξύ άλλων, η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργάνωσης των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων και η διάρκεια της σύρραξης ως στοιχεία λαμβανόμενα υπόψη κατά την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95 (πρβλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C‑285/12, EU:C:2014:39, σκέψη 35), καθώς και άλλα στοιχεία όπως η γεωγραφική έκταση της κατάστασης αδιάκριτης άσκησης βίας, ο πραγματικός προορισμός του αιτούντος σε περίπτωση επιστροφής στην οικεία χώρα ή περιοχή και οι τυχόν εκ προθέσεως επιθέσεις κατά αμάχων εκ μέρους των εμπόλεμων μερών» (ΔΕΕ, C-901/19, ημερομηνίας 10.6.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland, σκέψη 43).

 

Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: το ΕΔΔΑ) στην απόφασή του Sufi and Elmi (ΕΔΔΑ, απόφαση επί των προσφυγών 8319/07 και 11449/07, ημερομηνίας 28.11.2011) αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης.

 

Επιπλέον, όπως διευκρίνισε το ΔΕΕ, «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας» (Βλ. Απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.2.2009). Ιδίως ως προς την εφαρμογή της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το ΔΕΕ στην ως άνω απόφαση διευκρίνισε ότι «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας».

 

Εν προκειμένω, ως προς τον κίνδυνο που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο Αιτητής λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, το Δικαστήριο προχώρησε σε επικαιροποιημένη έρευνα και ανέτρεξε σε πρόσφατες και έγκυρες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στην περιφέρεια Banadir όπου βρίσκεται η πόλη Mogadishu, τόπος συνήθους διαμονής του Αιτητή.

 

Η κατάσταση ασφαλείας στη Mogadishu έχει χαρακτηριστεί ως «διάτρητη».^[28] Οι δυνάμεις που βρίσκονται στην πόλη περιλαμβάνουν τις ομοσπονδιακές δυνάμεις ασφαλείας, την Προεδρική Φρουρά, αστυνομικές δυνάμεις, δυνάμεις ασφαλείας που υπάγονται στις περιφερειακές αρχές του Banadir, πολυάριθμες ιδιωτικές εταιρείες ασφαλείας και δυνάμεις προστασίας των φυλών.^[29]

 

Παρότι η Al Shabaab δεν διατηρεί μόνιμες βάσεις στη Mogadishu^[30], δραστηριοποιείται στην πόλη, βασιζόμενη στην παρουσία πρακτόρων της υπηρεσίας πληροφοριών της, Amniyat, σε περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση, των οποίων τη δράση οι κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας δυσκολεύονται να αποτρέψουν.^[31] Τον Σεπτέμβριο του 2024, ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Somali Digest ανέφερε ότι η οργάνωση είχε δημιουργήσει δίκτυο βάσεων σε στρατηγικές τοποθεσίες στα βόρεια προάστια της Mogadishu, όπου συνέλεγε φόρους και απέδιδε «δικαιοσύνη».^[32] Πιο πρόσφατα, τον Μάρτιο του 2025, αναφέρθηκε ότι και άλλα προάστια παρουσίασαν σημαντική αύξηση στις επιχειρήσεις της Al Shabaab, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής Daynile στα βορειοδυτικά προάστια, η οποία έως τότε θεωρούνταν σχετικά σταθερή και με ισχυρή παρουσία δυνάμεων ασφαλείας.^[33] Κάτοικοι των περιοχών αυτών ανέφεραν ότι οι μαχητές κινούνται ανενόχλητοι, στήνουν σημεία ελέγχου, πραγματοποιούν περιπολίες και εξαπολύουν επιθέσεις.[34]

 

Παρά τα χρόνια αντιτρομοκρατικών προσπαθειών από την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Σομαλίας (Federal Government of Somalia – FGS) και τις διεθνείς δυνάμεις,[35] που συνεχίστηκαν και εντάθηκαν[36], αναφέρεται από τοπική πηγή ότι η Al Shabaab επέδειξε ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα.[37] Η οργάνωση συνέχισε να βρίσκει νέους τρόπους για να διεισδύει στη Mogadishu [38] και εξακολουθεί να αποτελεί συνεχή απειλή για την ασφάλεια της πόλης, σύμφωνα με διάφορες πηγές,[39] κυρίως στα προάστια,[40] αλλά και σε καλά προστατευμένες και ευαίσθητες ζώνες.[41] Επιπλέον, απειλές για την ασφάλεια προέρχονταν και από ένοπλες ομάδες φυλών που αντιτίθενται στην FGS.[42]

 

Έκθεση του Συμβουλίου των Ηνωμένων εθνών για την κατάσταση ασφαλείας στην Σομαλία σημειώνει πως η περιοχή Banadir εξακολουθεί να αποτελεί περιοχή στόχο για την Al Shabaab. Ειδικότερα αναφέρει πως «οι αρχές της Σομαλίας ανακοίνωσαν ότι κατά την περίοδο αναφοράς (Μάιος-Σεπτέμβριος του 2024) πραγματοποιήθηκαν επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση της Al Shabaab στην περιοχή Banadir και στις πολιτείες Galmudug, Hirshabelle, Jubbaland και νοτιοδυτικά. Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2024, οι ομοσπονδιακές και κρατικές δυνάμεις κατάφεραν να ανακαταλάβουν εδάφη και στη συνέχεια να αποκρούσουν τις επιθέσεις της Al Shabaab στα χωριά Harbolle και Bulo Haji, στην περιοχή Lower Juba.^[43]

 

Περαιτέρω, τον Ιούνιο του 2024, η Μεταβατική Αποστολή της Αφρικανικής Ένωσης στη Σομαλία δήλωσε ότι: «…η ασφάλεια παραμένει σχετικά ήρεμη σε περιοχές υπό κυβερνητική παρουσία FGS και ATMIS. Η απειλή της Al Shabaab όμως παραμένει απρόβλεπτη…».^[44] Επίσης έκθεση της HRW σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων η οποία καλύπτει το έτος 2024 αναφέρει πως στις 2 Αυγούστου ένοπλη ομάδα επιτέθηκε σε παραλιακό εστιατόριο στην Mogadishu, από την επίθεση προέκυψαν 37 θάνατοι αμάχων και πάνω από 200 τραυματισμοί.^[45] Στις 14 Μαρτίου, η Al Shabaab επιτέθηκε στο ξενοδοχείο SYL στην πρωτεύουσα Mogadishu με δύο αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς που μεταφέρονταν σε οχήματα. Τέσσερα άτομα σκοτώθηκαν και 20 άλλα τραυματίστηκαν.[46]

 

Αναφορικά δε με την κατάσταση ασφαλείας στην περιφέρεια Banadir, όπου βρίσκεται η περιοχή Mogadishu-Yaqshid, τόπος συνήθους διαμονής του Αιτητή, κρίνεται σκόπιμο να παρατεθούν και ορισμένα αριθμητικά δεδομένα. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, στην περιφέρεια Banadir, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 30/01/2026), καταγράφηκαν  424 περιστατικά πολιτικής βίας[47] τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 275 απώλειες σε ανθρώπινες ζωές. Ειδικότερα στην περιοχή Mogadishu-Yaqshid την εν λόγω χρονική περίοδο καταγράφηκαν 38 περιστατικά πολιτικής βίας τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 10 απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.^[48] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της πρωτεύουσας Mogadishu εκτιμάται ότι ανέρχεται στα 2,969,320 (2026) κατοίκους.[49]

 

Τα εν λόγω στοιχεία, εξεταζόμενα συνδυαστικά με τον εκτιμώμενο πληθυσμό της Mogadishu για το έτος 2026 (2,969,320 κατοίκους)[50], καταδεικνύουν ότι δεν υπάρχουν συνθήκες αδιάκριτης βίας και γενικά δεν υφίσταται πραγματικός κίνδυνος για έναν πολίτη να επηρεαστεί προσωπικά μόνο από την παρουσία του στην εν λόγω πόλη, υπό την έννοια του άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ.

 

Εφαρμόζοντας άλλωστε τη μέθοδο της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας» όπως αυτή απορρέει από τη νομολογία του ΔΕΕ, παρατηρώ ότι ο Αιτητής διαθέτει οικογενειακό υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του, και ειδικότερα στον τόπο συνήθους διαμονής του ήτοι την πρωτεύουσα Mogadishu. Επισημαίνεται, περαιτέρω, ότι πρόκειται πλέον για ενήλικο άντρα, με ικανοποιητική μόρφωση, ικανό προς εργασία, δήλωσε μάλιστα ότι εργάζεται στην Κύπρο και στηρίζει την οικογένειά του, και εξοικειωμένο με το αστικό και κοινωνικό περιβάλλον της Mogadishu.

 

Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω υπό τις περιστάσεις, ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να τεκμηριώσει σε κανένα στάδιο της διαδικασίας τη βασιμότητα του αιτήματός του για αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα, δυνάμει του περί Προσφύγων Νόμου και της Σύμβασης της Γενεύης, ούτε για την παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας ως προβλέπεται στο άρθρο 19 του Νόμου, η δε απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση κρίνεται πλήρως αιτιολογημένη.

 

Ως προς την αιτούμενη θεραπεία Γ με την οποία ο Αιτητής αιτείται προστασίας από επαναπροώθηση, απορρίπτεται ως αβάσιμη καθότι στην υπό εξέταση περίπτωση δεν έχει εκδοθεί από τους Καθ’ ων η αίτηση απόφαση επιστροφής ενόψει της τότε ανηλικότητάς του Αιτητή. Ως εκ τούτου στην απουσία τέτοιας απόφασης, δεν δύναται να εξεταστεί σχετικός ισχυρισμός. 

 

Με βάση όλα τα πιο πάνω η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Ως προς τα έξοδα και δεδομένης της ελλιπούς έρευνας που διεξήχθη από τους Καθ’ ων η αίτηση, κρίνω ορθό και δίκαιο όπως επιδικαστούν μειωμένα έξοδα στο ποσό των €600 υπερ των Καθ’ ων η αίτηση και εναντίον του Αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

 

Α. AΓΡΟΤΗ, Δ. ΔΔΔΠ