ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση Αρ.: 5116/24

2 Μαρτίου, 2026

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

M.N.M.

Αιτητού,

και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η αίτηση

Γ. Βασιλόπουλος (κ.), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Α. Ανασταστιάδη (κα),για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή αιτείται την έκδοση απόφασης από το παρόν Δικαστήριο με την οποία να κηρύσσεται παράνομη, άκυρη, και στερούμενη οποιουδήποτε νομικού αποτελέσματος, η απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία, καθότι κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2023. Στρέφεται εξάλλου και εναντίον της συνοδευόμενης αυτής απόφασης επιστροφής και αιτείται την χορήγηση/ αναγνώριση σε αυτόν καθεστώτος διεθνούς προστασίας. 

Γεγονότα

1.             Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (στο εξής: η «ΛΔΚ»). Εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία από τις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές και περί τις 15.11.2022 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 13.8.2024, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό, ο οποίος στις 28.11.2024, υπέβαλε Έκθεση-Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης ασύλου του Αιτητή και επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 28.11.2024. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση, η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 27.12.2024, αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.

Νομικοί Ισχυρισμοί

2.             Κατά την ακροαματική διαδικασία ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, ο Αιτητής δια του συνηγόρου του απέσυρε τον ισχυρισμό περί αναρμοδιότητας, προωθώντας μόνο τους ισχυρισμούς περί έλλειψης δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολογίας. Ειδικότερα, ο Αιτητής προωθεί ότι ο Προϊστάμενος κατέληξε σε εσφαλμένα συμπεράσματα βασιζόμενος σε τυποποιημένα έντυπα συνεντεύξεων-απαντήσεων και στη βάση τυποποιημένων εκθέσεων- εισηγήσεων.

 

3.             Ο ίδιος υποστηρίζει ότι από το πρακτικό της συνέντευξης και το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου προκύπτει πως, παρότι ο Αιτητής είχε διαγνωσθεί θετικός στον ιό HIV κατά την άφιξή του στη Δημοκρατία, γεγονός γνωστό στους Καθ’ ων η Αίτηση, το ζήτημα αυτό δεν εξετάσθηκε από τον αρμόδιο λειτουργό κατά τη συνέντευξη, παρά τη δήλωση του Αιτητή ότι σε περίπτωση επιστροφής του στο Καμερούν δεν θα είχε πρόσβαση σε κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Κατά συνέπεια, υποστηρίζεται ότι οι Καθ’ ων η Αίτηση παρέβησαν την υποχρέωσή τους να διεξάγουν ενδελεχή και εξατομικευμένη εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας του, ιδίως όσον αφορά την κατάσταση της υγείας του και τον πιθανό κίνδυνο διακύβευσης θεμελιωδών δικαιωμάτων.

 

4.             Περαιτέρω, ο συνήγορος επισημαίνει ότι οι πληροφορίες χώρας καταγωγής στις οποίες παραπέμπει ο αρμόδιος λειτουργός περιορίζονται σε γενικά στατιστικά στοιχεία αναφορικά με τον αριθμό των οροθετικών ατόμων στη χώρα του και όσων εξ αυτών λαμβάνουν αγωγή, χωρίς να είναι επικαιροποιημένες και χωρίς να επαρκούν για την αξιολόγηση του κατά πόσον τα εν λόγω πρόσωπα υφίστανται μεταχείριση που θα μπορούσε να συνιστά δίωξη ή σοβαρή βλάβη.

 

5.             Από την πλευρά τους οι Καθ’ ων η αίτηση  αντιτάσσουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους Καθ΄ ων η αίτηση, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, καθώς και ότι η επίδικη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. 

Το νομικό πλαίσιο

6.             Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des trait?s des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».

7.             Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019 έως 2023 έχει ως ακολούθως:

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

8.             Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2025 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

 

9.             Το άρθρο 3 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (στο εξής: ο Περί Προσφύγων Νόμος)καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.

 

10.          Το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τα εξής:

«Υποχρεώσεις Αιτητή κατά την εξέταση της αίτησης και συναφής υποχρέωση αρμόδιων αρχών

16.-(1) Κατά την εξέταση της αίτησής του, ο Αιτητής οφείλει να συνεργάζεται με την Υπηρεσία Ασύλου με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς του και των υπόλοιπων στοιχείων που αναφέρονται στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2).

(2) Ιδίως, ο Αιτητής οφείλει-

(α) να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης, τα οποία στοιχεία συνίστανται σε δηλώσεις του Αιτητή και σε όλα τα έγγραφα που έχει ο Αιτητής στη διάθεσή του σχετικά με την ηλικία του, το προσωπικό του ιστορικό, καθώς και το ιστορικό των οικείων συγγενών του, την ταυτότητα, την ιθαγένεια, τη χώρα και το μέρος προηγούμενης διαμονής του, τις προηγούμενες αιτήσεις ασύλου, το δρομολόγιο που ακολούθησε, το δελτίο ταυτότητας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα και τους λόγους για τους οποίους ζητεί διεθνή προστασία∙ [...]».

11.          Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.

Κατάληξη

12.          Ως προς τους εγειρόμενους λόγους προσφυγής, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι η δικαιοδοσία του παρόντος δικαστηρίου διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στο λυσιτελές της προβολής των λόγων προσφυγής. Ειδικότερα, το παρόν Δικαστήριο ως δικαστήριο ουσίας δικάζει την υπόθεση που άγεται ενώπιον του εξ υπαρχής, κατά το νόμο και κατά την ουσία, δεν περιορίζεται μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc (Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024). Ο Αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, ο Αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14^ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2^η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].

13.          Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου και ειδικότερα τα εδάφια (2) και (3) αυτών. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320) αποτελεί υποχρέωση του Αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου (Βλ. επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010). Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του Αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του (Βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).

14.          Κατά την καταγραφή της αίτησής του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής προέβαλε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του διότι, μετά τον θάνατο του πατέρα του, δέχθηκε απειλές θανάτου από τον θείο του. Υποστήριξε επίσης ότι πριν από την άφιξή του υπέστη σεξουαλική κακοποίηση. Περαιτέρω, ανέφερε ότι επιχειρήθηκε να τον θανατώσουν με δηλητήριο και ότι είχε υποστεί σωματική κακοποίηση, με αποτέλεσμα να φέρει ουλές σε όλο του το σώμα. Δήλωσε ότι, για τους λόγους αυτούς, φοβάται να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του.

15.          Στις 18.10.2022 ο Αιτητής παραπέμφθηκε σε έλεγχο ευαλωτότητας από αρμόδιο λειτουργό (Έντυπο Ελέγχου και Αξιολόγησης Ευαλωτότητας - ερ. 13-26 του διοικητικού φακέλου). Στο πλαίσιο τούτου, ισχυρίστηκε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του διότι υπέστη κακομεταχείριση από τον νεότερο αδελφό του πατέρα του. Ανέφερε ότι είναι ορφανός, καθώς η μητέρα του απεβίωσε το 2010 και ο πατέρας του το 2015. Μετά τον θάνατο των γονέων του, διέμενε στην πατρική οικία μαζί με τον θείο του (νεότερο αδελφό του πατέρα του). Στην ίδια οικία διέμενε και η σύζυγος του πατέρα του, η οποία κατάγεται από τη φυλή Mongo. Κατά τους ισχυρισμούς του, τόσο η σύζυγος του πατέρα του όσο και ο θείος του ασκούσαν εις βάρος του σωματική βία, υποβάλλοντάς τον σε σοβαρούς και επανειλημμένους ξυλοδαρμούς, με αποτέλεσμα να φέρει ουλές στο σώμα του.     Μάλιστα, κατέθεσε ότι ο θείος του τον κακοποιούσε και σεξουαλικά. Συνεπεία των ανωτέρω, μετέβη στην Κυπριακή Δημοκρατία με την βοήθεια του αδερφού του, ο οποίος ζούσε στις Η.Π.Α..

16.          Κατά το στάδιο της συνέντευξης, ο Αιτητής, ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, δήλωσε ότι είναι υπήκοος της ΛΔΚ, άγαμος και χριστιανός στο θρήσκευμα. Ως περιοχή καταγωγής και συνήθους διαμονής του ανέφερε την Κινσάσα, γεννηθείς το 1999. Ως προς το μορφωτικό και επαγγελματικό του υπόβαθρο, ανέφερε ότι ολοκλήρωσε την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη χώρα καταγωγής του, συμπληρώνοντας συνολικά δώδεκα έτη σχολικής φοίτησης. Στη συνέχεια, εκπαιδεύτηκε ως μηχανικός αυτοκινήτων. Δήλωσε ότι εργάστηκε ως οδηγός ταξί για περίοδο τριών ετών, από το 2019 έως το 2021, εκτελώντας δρομολόγια μεταξύ της Κινσάσας και της περιοχής Κεντρικού Κονγκό. Ανέφερε επίσης ότι ομιλεί Lingala, γαλλικά και Kikongo. Αναφορικά με την οικογενειακή του κατάσταση, ο Αιτητής δήλωσε ότι διαθέτει δέκα ξαδέλφια από τη μητρική του πλευρά, τα οποία διαμένουν και εργάζονται στην Κινσάσα, καθώς και θείους και θείες στη χώρα καταγωγής του. Ανέφερε ότι, πριν από την αναχώρησή του, διέμενε για περίπου δέκα μήνες με έναν εκ των αδελφών της μητέρας του στην Κινσάσα. Δήλωσε, τέλος, ότι διατηρεί επικοινωνία με τους συγγενείς του. Αφίχθη στη Δημοκρατία περί τον Οκτώβριο του 2022.

 

17.          Ερωτηθείς για τους λόγους εγκατάλειψης της χώρας καταγωγής του, ο Αιτητής, κατά την ελεύθερη αφήγησή του, ανέφερε ότι  εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω μιας οικογενειακής διαμάχης που συνδεόταν με το παραδοσιακό αξίωμα του αρχηγού το οποίο κατείχε ο πατέρας του. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, μετά τον θάνατο του πατέρα του, βάσει της παράδοσης, ένας από τους υιούς έπρεπε να τον διαδεχθεί. Ο μεγαλύτερος αδελφός του είχε ήδη μεταναστεύσει στις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα ο ίδιος να θεωρείται ο μόνος διαθέσιμος διάδοχος. Ωστόσο, λόγω της νεαρής του ηλικίας, το αξίωμα ανατέθηκε προσωρινά στον νεότερο αδελφό του πατέρα του, ο οποίος θα αναλάμβανε, κατά τα λεγόμενά του, να τον προετοιμάσει ώστε να τον διαδεχθεί όταν ενηλικιωθεί. Ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι δεν επιθυμούσε να αναλάβει τη θέση αυτή και ότι ο θείος του επεδίωκε να διατηρήσει ο ίδιος το αξίωμα. Υποστήριξε ότι, επειδή θα μπορούσαν να ασκήσουν πίεση για να αναλάβει την αρχηγία, ο θείος του τον θεωρούσε απειλή. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι υπέστη σκληρή κακομεταχείριση από τον θείο του, ο οποίος τον εξανάγκαζε σε βαριά χειρωνακτική εργασία, υποβάλλοντάς τον ακόμα και σε τιμωρητικές πράξεις σε περίπτωση άρνησης ή αδυναμίας του που έφεραν τον χαρακτήρα βασανιστηρίων, όπως  ότι τον έκαιγε με φλεγόμενο σίδερο στην πλάτη, τον τραυμάτιζε κόβοντάς του το σώμα και του τοποθετούσε επάνω του «μαγική σκόνη», καθώς και του τοποθετούσε μια καυτερή ουσία στη γενετήσια περιοχή. Επίσης, ισχυρίζεται πως έπεσε ακόμα και θύμα σεξουαλικής κακοποίησης από τον θείο του. Τέλος, δήλωσε ότι φέρει ουλές στο σώμα του ως αποτέλεσμα της μεταχείρισης αυτής.

 

18.          Ερωτηθείς αν συντρέχουν άλλοι λόγοι για τους οποίους αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής του, απάντησε αρνητικά. Ερωτηθείς τι είναι αυτό που φοβάται ότι θα του συμβεί σε περίπτωση επιστροφής του, δήλωσε ότι ο θείος του θα χρησιμοποιήσει «υπερφυσικές δυνάμεις» εναντίον του, διότι θεωρείται απειλή για τον θείο του, και συνεπώς φοβάται ότι θα πεθάνει.

 

19.          Απαντώντας σε διευκρινιστικές ερωτήσεις, ο Αιτητής κλήθηκε καταρχάς να διευκρινίσει γιατί ο θείος του τον θεωρούσε απειλή ως προς τη θέση της αρχηγίας, εφόσον ο ίδιος είχε δηλώσει ότι δεν επιθυμούσε τη θέση. Ο Αιτητής απάντησε ότι η διαδοχή δεν εξαρτάται από την προσωπική του βούληση, αλλά από την οικογένεια και από πρόσωπα πιστά στον πατέρα του, τα οποία, όπως ισχυρίστηκε, θα ασκούσαν πίεση στον θείο του να του παραδώσει τη θέση. Ερωτηθείς ποιοι συγκεκριμένα ήταν αυτοί οι άνθρωποι, ανέφερε ότι επρόκειτο για «συμβούλους», μέλη πλατφόρμας πολλών αρχηγών που ορίζουν έναν «αρχηγό των αρχηγών», χωρίς να παραθέσει συγκεκριμένα ονόματα ή λεπτομέρειες. Δήλωσε ότι οι συναντήσεις λάμβαναν χώρα στη Mbanza Ngungu και στην Kinshasa, πλην όμως δεν γνώριζε τη συχνότητά τους, καθώς δεν είχε παρευρεθεί ποτέ.

 

20.          Ως προς τα καθήκοντα του πατέρα του ως αρχηγού, μετά από διευκρινιστικές ερωτήσεις, ανέφερε ότι επίλυε διαφορές μεταξύ των κατοίκων, επέβλεπε αγροτικές δραστηριότητες και συναλλαγές προϊόντων.

 

21.          Κληθείς να περιγράψει τα συγκεκριμένα περιστατικά κακομεταχείρισης από τον θείο του, ισχυρίστηκε ότι εξαναγκαζόταν σε βαριά αγροτική εργασία και, σε περίπτωση άρνησης, δεχόταν σωματική κακοποίηση, όπως καψίματα με σίδερο και τοποθέτηση καυτερής ουσίας στον πρωκτό ως τιμωρία. Ανέφερε ότι προσπαθούσε να προστατευθεί εγκαταλείποντας την οικία του θείου του, αλλά επέστρεφε λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων. Ερωτηθείς πώς ένιωθε, περιορίστηκε να δηλώσει ότι πονούσε και λάμβανε παυσίπονα. Επίσης, δήλωσε πως κακοποιούνταν και σεξουαλικά.

 

22.          Σε ερώτηση γιατί δεν εγκαταστάθηκε αλλού, δεδομένου ότι συγγενείς από τη μητρική του πλευρά τον στήριζαν οικονομικά, απάντησε ότι αρχικά δεν γνώριζαν τα προβλήματα, ότι δεν είχαν χώρο να τον φιλοξενήσουν και ότι, όταν ο θείος του επικοινωνούσε μαζί τους, τον έστελναν πίσω λόγω φόβου για τις «υπερφυσικές δυνάμεις» του. Όταν επισημάνθηκε η αντίφαση ότι αφενός δεν γνώριζαν και αφετέρου τον φοβούνταν, απάντησε ότι τελικά τους είχε ενημερώσει ο ίδιος και ο αδελφός του για την οικογενειακή παράδοση. Ερωτηθείς γιατί ο θείος του τον επανέφερε στην οικία ενώ τον θεωρούσε απειλή, απάντησε ότι το έκανε για λόγους φήμης, ώστε να μη θεωρηθεί ότι ευθυνόταν για τη φυγή του.

 

23.          Αναφορικά με τη διαδικασία διαδοχής, ανέφερε ότι ονομάζεται «kimfumu» και περιλαμβάνει πνευματική προετοιμασία από παιδική ηλικία και χρήση δυνάμεων προγόνων, χωρίς περαιτέρω συγκεκριμένες πληροφορίες. Στη συνέχεια του επισημάνθηκαν οι αντιφάσεις σε σχέση με τις ημερομηνίες θανάτου των γονέων του, τον τόπο διαμονής του μετά τον θάνατό τους και το ποιοι τον κακομεταχειρίζονταν. Ο Αιτητής απέδωσε τις αποκλίσεις σε σύγχυση λόγω του νεαρού της ηλικίας του και λόγω άγχους.

 

24.          Ως προς προηγούμενη δήλωσή του περί δηλητηρίασης του από τον θείο του, ισχυρίστηκε ότι πράγματι συνέβη, ότι λιποθύμησε και μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο, και ότι δεν το επανέλαβε στη συνέντευξη επειδή το θεωρούσε συνέχεια των προηγούμενων δηλώσεών του. Δήλωσε επίσης ότι είχε επιχειρήσει να αυτοκτονήσει πηδώντας στο ποτάμι, χωρίς να μπορεί να προσδιορίσει πότε, και ότι σε κάθε περίπτωση δεν διατηρεί πλέον αυτοκαταστροφικές σκέψεις.

 

25.          Σε σχέση με την κατάσταση της υγείας του, ανέφερε ότι λαμβάνει δωρεάν αντιρετροϊκή αγωγή ανά δίμηνο και υποβάλλεται σε αιματολογικές εξετάσεις ανά τρίμηνο. Δήλωσε ότι δεν γνωρίζει ιατρικά κέντρα στη ΛΔΚ όπου θα μπορούσε να λάβει θεραπεία. Κλείνοντας, ανέφερε ότι σε περίπτωση επιστροφής θα στιγματιστεί λόγω του HIV, ενώ στη Δημοκρατία λαμβάνει θεραπεία σε καθαρό περιβάλλον, εργάζεται και αισθάνεται χρήσιμος.

 

26.          Αξιολογώντας τους ισχυρισμούς του Αιτητή, οι Καθ' ων η αίτηση διέκριναν δύο (2) ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αναφορικά με τη ταυτότητα, το προφίλ και τη χώρα καταγωγής του Αιτητή, ο δεύτερος αναφορικά με τις δηλώσεις του ότι ο μικρότερος αδελφός του πατέρα του τον κακομεταχειριζόταν επειδή αισθανόταν απειλή από τον Αιτητή διότι ήθελε να κρατήσει την θέση του ως αρχηγός. Ο μεν πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, καθώς οι δηλώσεις του Αιτητή κρίθηκαν ως ικανοποιητικές και σε συμφωνία με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης καθώς και με τα έγγραφα που προσκόμισε.

 

27.          Όσον αφορά στον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, οι Καθ’ ων έκριναν ότι ο ισχυρισμός του Αιτητή  περί κακομεταχείρισης από τον θείο του λόγω της διαδοχής στο αξίωμα του αρχηγού, δεν είναι αξιόπιστος. Όπως εκτιμούν οι Καθ’ ων, ο Αιτητής δεν παρείχε επαρκείς, συγκεκριμένες και συνεκτικές πληροφορίες ως προς τα πρόσωπα που, κατά τους ισχυρισμούς του, θα ασκούσαν πίεση στον θείο του για να του παραχωρήσει τη θέση. Η αναφορά του σε «συμβούλους» κρίθηκε γενικόλογη και αόριστη, ιδίως δεδομένου ότι επρόκειτο, κατά τους ισχυρισμούς του, για προσωπικά του βιώματα που συνδέονταν με την θέση του πατέρα του, ο οποίος κατείχε επί σειρά ετών τη συγκεκριμένη θέση, οπότε και αναμενόταν από τον Αιτητή να παραθέσει μια πιο λεπτομερή και συνεκτική περιγραφή.

 

28.          Περαιτέρω, σύμφωνα με τους Καθ’ ων η αίτηση, διαπιστώθηκε έλλειψη ευλογοφάνειας στον ισχυρισμό του ότι, ενώ υφίστατο σοβαρή κακομεταχείριση, επέστρεφε στην οικία του θείου του λόγω οικονομικής ανέχειας, παρά το γεγονός ότι είχε οικονομική στήριξη από συγγενείς της μητρικής του πλευράς, οι οποίοι τον ενίσχυαν και στις σπουδές του. Κληθείς να εξηγήσει γιατί δεν εγκαταστάθηκε αλλού ώστε να απομακρυνθεί από την κακομεταχείριση του θείου του, παρότι λάμβανε οικονομική στήριξη από συγγενείς της μητρικής του πλευράς, ο Αιτητής προέβαλε αντικρουόμενους ισχυρισμούς. Αφενός ανέφερε ότι οι συγγενείς του δεν γνώριζαν τα προβλήματα που αντιμετώπιζε με τον θείο του, αφετέρου υποστήριξε ότι όταν ο θείος του επικοινωνούσε μαζί τους, εκείνοι τον έστελναν πίσω φοβούμενοι τις «υπερφυσικές δυνάμεις» του. Παράλληλα, δήλωσε ότι οι εν λόγω συγγενείς του παρείχαν μόνο οικονομική βοήθεια και όχι στέγη λόγω έλλειψης χώρου. Ο ισχυρισμός αυτός, ωστόσο, κατά τους Καθ’ ων αποδυναμώνει τη θέση του ότι επέστρεφε στον θείο του εξαιτίας οικονομικής ανέχειας, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, είχε τη δυνατότητα να εξασφαλίσει οικονομική υποστήριξη από το οικογενειακό του περιβάλλον.

 

29.          Παρατηρήθηκε περαιτέρω ασυνέπεια στους ισχυρισμούς του Αιτητή καθώς σε προηγούμενη δήλωσή του ισχυρίστηκε ότι βίωσε κακομεταχείριση από τον θείο και την σύζυγο του, ενώ στην συνέντευξη για την εξέταση ασύλου έκανε λόγο μόνο για τον θείο του, ο οποίος τον ανάγκαζε να εργάζεται σκληρά, ενώ τον κακοποιούσε και σεξουαλικά καθώς διέμενε στο σπίτι του μετά τον θάνατο των γονέων του. Κληθείς να αποσαφηνίσει την εν λόγω ασυνέπεια στους ισχυρισμούς του, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι δεν υπολόγισε την γυναίκα του θείου του καθώς είναι η γυναίκα του θείου του, προσθέτοντας ότι στο περιστατικό σεξουαλικής κακοποίησης ήταν εμπλεκόμενοι και οι δύο, χωρίς να παραθέσει περισσότερα. Δεδομένου ότι πρόκειται για τον λόγο που εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του, οι Καθ’ ων υποστηρίζουν ότι θα αναμενόταν από τον Αιτητή να παραθέσει με περισσότερη ακρίβεια και σοβαρότητα τους ισχυρισμούς του σε σχέση με τα περιστατικά κακοποίησης τα οποία ο ίδιος προέβαλε.

 

30.          Οι Καθ’ ων επισημαίνουν επίσης σοβαρές αντιφάσεις ως προς τον χρόνο θανάτου των γονέων του, με διαφορετικές χρονολογίες να αναφέρονται σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας, καθώς και ως προς τον τόπο διαμονής του μετά τον θάνατό τους και μετά την αποφοίτησή του από το λύκειο. Η αποδιδόμενη από τον Αιτητή σύγχυση λόγω του νεαρού της ηλικίας του δεν κρίθηκε ικανοποιητική εξήγηση, δεδομένου ότι πρόκειται για καίρια προσωπικά γεγονότα που, κατά τους ισχυρισμούς του, αποτέλεσαν τη γενεσιουργό αιτία της αναχώρησής του από τη χώρα καταγωγής του.

 

31.          Επιπλέον, οι Καθ’ ων εκτιμούν ότι οι ισχυρισμοί του περί κακοποίησης στερούνται βιωματικών λεπτομερειών και συγκεκριμένων περιστατικών, ενώ επισημαίνουν ότι ο ισχυρισμός περί απόπειρας δηλητηρίασης, ο οποίος περιλαμβανόταν στην αρχική αίτηση διεθνούς προστασίας, δεν επαναλήφθηκε κατά την προσωπική συνέντευξη και προβλήθηκε εκ νέου μόνο κατόπιν σχετικής επισήμανσης, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση για την παράλειψη.

 

32.          Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, οι Καθ’ ων έκριναν ότι οι ισχυρισμοί του Αιτητή δεν επιβεβαιώνονται από τις διαθέσιμες πηγές πληροφόρησης. Ειδικότερα, όταν κλήθηκε να περιγράψει με λεπτομέρεια τη διαδικασία διαδοχής στην παραδοσιακή αρχηγία, ο Αιτητής αναφέρθηκε σε διαδικασία με την ονομασία «Kimfumu», όμως, σύμφωνα με τους Καθ’ ων, δεν κατέστη δυνατός ο εντοπισμός σχετικής πληροφορίας.

 

33.          Περαιτέρω, σύμφωνα με τους Καθ’ ων, οι διαθέσιμες εξωτερικές πηγές καταδεικνύουν ότι ο θεσμός της παραδοσιακής αρχηγίας χαρακτηρίζεται από εσωτερικούς ανταγωνισμούς και διαρκείς αγώνες εξουσίας, κυρίως μεταξύ μελών της βασιλικής οικογένειας, συχνά ετεροθαλών αδελφών και των συμμάχων τους, οι οποίοι επιδιώκουν ενεργά την κατάληψη της θέσης. Όπως εκτιμούν οι Καθ’ ων, το πλαίσιο αυτό δεν συνάδει με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, καθότι ο ίδιος δεν προέβαλε ότι επιδίωξε τη θέση, ούτε ότι ενεπλάκη σε οποιαδήποτε διαδικασία διεκδίκησης ή αγώνα εξουσίας που θα μπορούσε να δικαιολογεί την στοχοποίησή του. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι το πρόσωπο που φέρεται να τον απειλούσε δεν ήταν συγγενής από διαφορετική μητέρα, αλλά ο θείος του, ήτοι ο μικρότερος αδελφός του πατέρα του. Τέλος, οι Καθ’ ων αναγνωρίζουν ότι τα περιστατικά που επικαλείται ο Αήττητής έχουν ιδιωτικό χαρακτήρα και δεν είναι ευχερής η περαιτέρω διερεύνησή τους μέσω εξωτερικών πηγών.

 

34.          Στη βάση του μόνου αποδεκτού ισχυρισμού του Αιτητή, ήτοι της ταυτότητας, χώρας καταγωγής και προσωπικών στοιχείων, και λαμβάνοντας υπόψη διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής του, κρίθηκε ότι δεν συντρέχουν εύλογοι λόγοι να υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στην Kinshasa.

 

35.          Αξιολογώντας το προφίλ του Αιτητή, οι Καθ’ ων εκτιμούν ότι ο Αιτητής είναι άνδρας νεαρής ηλικίας, άγαμος, διαθέτει ολοκληρωμένη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση ως μηχανικός αυτοκινήτων, ενώ ομιλεί Λιγκάλα, Γαλλικά και Κικόνγκο. Περαιτέρω, κρίνουν πως είναι ικανός προς εργασία και διαθέτει επαγγελματική εμπειρία ως οδηγός ταξί, δραστηριότητα που, όπως ανέφερε, συνέχισε και στην Κύπρο. Επίσης, διατηρεί οικογενειακό και υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του, συμπεριλαμβανομένων συγγενών από τη μητρική του πλευρά με τους οποίους επικοινωνεί. Ως προς την υγεία του, δήλωσε ότι είναι φορέας του ιού HIV, διάγνωση που έλαβε κατά την άφιξή του στη Δημοκρατία, ενώ ανέφερε ότι στο παρελθόν είχε αυτοκτονικές τάσεις, τις οποίες δεν διατηρεί πλέον.

 

36.          Σύμφωνα με τις εξωτερικές πηγές που επικαλέστηκαν οι Καθ’ ων, η αντιμετώπιση του HIV/AIDS αποτελεί προτεραιότητα για τις αρχές της ΛΔΚ, με τη στήριξη διεθνών οργανισμών και δωρητών. Ο επιπολασμός του HIV ανέρχεται περίπου στο 1,2% στον ενήλικο πληθυσμό και στο 1,6% στην Κινσάσα, ενώ τα τελευταία έτη καταγράφεται μείωση των νέων λοιμώξεων. Παρέχονται δωρεάν αντιρετροϊκές θεραπείες (ART) μέσω δημόσιων δομών υγείας και υποστηριζόμενων προγραμμάτων, με σημαντική συνδρομή οργανισμών όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, οι οποίοι λειτουργούν, μεταξύ άλλων, εξειδικευμένη μονάδα HIV στην Κινσάσα (Centre Hospitalier de Kabinda), καθώς και το Centers for Disease Control and Prevention, που στηρίζει την ενίσχυση των υπηρεσιών διάγνωσης, θεραπείας και παρακολούθησης ιικού φορτίου. Παρά τα διαπιστωμένα διαρθρωτικά προβλήματα του συστήματος υγείας (ελλείψεις σε διαγνωστικά μέσα, ανισότητες πρόσβασης, κόστη συναφών υπηρεσιών), οι πηγές αναφέρουν ότι στην Κινσάσα υφίσταται δυνατότητα πρόσβασης σε βασική και εξειδικευμένη φροντίδα για άτομα που ζουν με HIV, ενώ τα βασικά αντιρετροϊκά φάρμακα παρέχονται δωρεάν στις δημόσιες δομές.

 

37.          Προχωρώντας στη νομική αξιολόγηση, οι Καθ' ων η αίτηση κατέληξαν ότι δεν προκύπτει βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης κατά την έννοια του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του ιδίου Νόμου. Ειδικώς ως προς την ενδεχόμενη εφαρμογή του άρθρου 19(2)(γ), ελήφθησαν υπόψη πληροφορίες για την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής της, από τις οποίες προκύπτει ότι στην Kinshasa δεν υφίσταται ένοπλη σύρραξη.

 

38.          Κατά την ενώπιόν μου διαδικασία, ο Αιτητής επεσήμανε ότι ο ισχυρισμός του περί σεξουαλικής του κακοποίησης από του δεν εξετάστηκε επαρκώς κατά την διοικητική διαδικασία και οι Καθ’ ων δεν προέβησαν σε ουσιαστική και αιτιολογημένη διερεύνησή του. Επί τούτου, ο Αιτητής ανέφερε ότι η κακοποίηση ξεκίνησε όταν ήταν σε ηλικία 10-15 ετών, και έληξε περίπου το 2016 σε ηλικία 16-17 ετών. Περιέγραψε δε ότι ο θείος του τον ανάγκαζε να «κοιμάται» μαζί του στην οικία του. Μετά τη διακοπή της σεξουαλικής κακοποίησης από τον θείο του, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι ο θείος του του έστελνε τρίτα πρόσωπα για να του επιτίθενται. Ανέφερε ότι επρόκειτο για «συμμορίες» και ότι, κατά τις επιθέσεις, του δήλωναν ρητά πως ενεργούσαν κατ’ εντολήν του θείου του. Υποστήριξε ότι ο σκοπός των επιθέσεων ήταν να τον σκοτώσουν. Δήλωσε ότι τραυματίστηκε επανειλημμένα και ότι φέρει σημάδια σε διάφορα μέρη του σώματός του.  Ως προς τον φόβο επιστροφής του, κατέθεσε ότι ο θείος του είναι αρχηγός της περιοχής στο Mbanza Ngungu και ότι ο ίδιος αποτελεί εμπόδιο στη διαδοχή, καθώς, σύμφωνα με την παράδοση, ως γιος του υιού του προηγούμενου αρχηγού θα έπρεπε να τον διαδεχθεί. Επανέλαβε ότι παρότι δήλωσε ότι δεν επιθυμεί τη θέση, η παράδοση δεν αφήνει περιθώριο επιλογής. Επίσης, ως προς τις παρελθούσες απόπειρες αυτοκτονίας, υποστηρίζει πως δεν διενεργήθηκε περαιτέρω διερεύνηση αναφορικά με τη χρονική σύνδεση των αποπειρών με τη σεξουαλική κακοποίηση ή με την παρούσα ψυχική του κατάσταση.

 

39.          Προχωρώντας στην de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιόν μου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, κρίνεται, επί τη βάσει των ενώπιον μου στοιχείων, ότι γίνεται δεκτό το εύρημα των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό. Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.[1]

40.          Συγκεκριμένα, ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, διαπιστώνεται ότι ο Αιτητής υπήρξε σαφής ως προς τα προσωπικά του στοιχεία. Η αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού εδραιώνεται περαιτέρω και από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι οποίες εντοπίζονται στο διοικητικό φάκελο και από το διαβατήριό του (ερ. 7).

41.          Ως προς την αξιολόγηση του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού, περί παρελθούσας κακοποίησης και δίωξης από τον θείο του, εξαιτίας της επιθυμίας του τελευταίου να διατηρήσει τη θέση του αρχηγού, επισημαίνεται καταρχάς ότι, κατά τη δήλωσή του ενώπιον του Δικαστηρίου, η κακοποίηση φέρεται να έλαβε χώρα όταν ο Αιτητής ήταν ηλικίας 15 έως 16 ετών, ενώ αφίχθη στη Δημοκρατία σε ηλικία 23 ετών. Ο ισχυρισμός του ότι ο θείος του συνέχισε να τον καταδιώκει μεταγενέστερα μέσω τρίτων προβάλλεται καινοφανώς ενώπιον του Δικαστηρίου, χωρίς να έχει προηγουμένως προβεί σε οποιαδήποτε συναφή αναφορά κατά τη διοικητική διαδικασία, στοιχείο που πλήττει την αξιοπιστία του.

42.          Περαιτέρω, παρουσιάζονται αξιοσημείωτες χρονικές αντιφάσεις ως προς τον χρόνο θανάτου της μητέρας του, όπως ορθώς επισημαίνουν οι Καθ’ ων η αίτηση. Αν και το ζήτημα αυτό, αυτοτελώς εκτιμώμενο, ενδέχεται να μη θεωρείτο καθοριστικό, εντούτοις η χρονική απόκλιση, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, κρίνεται σημαντική και ενισχύει τη συνολική αναξιοπιστία του ισχυρισμού.

43.          Αντιφάσεις εντοπίζονται επίσης μεταξύ των δηλώσεών του κατά τη διοικητική και τη δικαστική διαδικασία. Ειδικότερα, αφενός ανέφερε ότι επέστρεφε στον θείο του για οικογενειακούς λόγους, αφετέρου δε ότι λάμβανε στήριξη από άλλα μέλη της οικογένειάς του για τις σπουδές του, ότι εργαζόταν ως οδηγός ταξί, ότι διέμενε και σε οικίες φιλικών του προσώπων κατά τη διάρκεια των σπουδών του και ότι επέστρεφε στον θείο του μόνο κατά τις διακοπές, όπως ανέφερε κατά τη δικαστική διαδικασία. Οι εν λόγω αναφορές δεν συνάδουν μεταξύ τους και δεν παρέχουν συνεκτική εικόνα των πραγματικών περιστατικών, όπου ο Αιτητής παρουσιάζεται αναγκασμένος να διαμένει με το θείο του παρά το εκτενές κοινωνικό και οικογενειακό υποστηρικτικό του δίκτυο.

44.          Μη ευλογοφανής κρίνεται και η εξήγηση του Αιτητή ότι ο θείος του απέστειλε μεταγενέστερα άτομα για να τον σκοτώσουν, καθόσον για σημαντικό χρονικό διάστημα προηγουμένως αυτός βρισκόταν υπό τη σφαίρα επιρροής και ελέγχου του θείου του και θα μπορούσε να τον βλάψει εάν το επιθυμούσε. Πλην την φερόμενης σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης όσο ο Αιτητής ήταν ανήλικος, οι οποίες περιγράφονται με περισσότερες λεπτομέρειες, οι λοιπές περιστάσεις της φερόμενης δίωξής του παρουσιάζονται με γενικόλογο τρόπο και έλλειψη βιωματικότητας. Ομοίως, η καινοφανής αναφορά του ότι δεχόταν επιθέσεις από «συμμορίες» χαρακτηρίζεται από έντονη γενικολογία και έλλειψη συγκεκριμενοποίησης. Επιπρόσθετα, δεδομένης της διατυπωθείσας θέσης του Αιτητή ότι δεν τον ενδιέφερε η αρχηγία, παρουσιάζεται ένα περαιτέρω και επικουρικό στοιχείο που θα χαρακτήριζε μη εύλογη τη στάση του θείου του απέναντί του ως προς τα φερόμενα κίνητρα της κακοποίησής του. Γενικότερα, το Δικαστήριο συντάσσεται με τα επιμέρους ευρήματα των Καθ’ ων η αίτηση ως προς την αναξιοπιστία του υπό εξέταση ισχυρισμού.

45.          Επικουρικώς, επισημαίνεται ότι ακόμη και αν ήθελε θεωρηθεί αποδεκτή η παρελθούσα σωματική και σεξουαλική κακοποίηση του Αιτητή κατά το διάστημα που ήταν ανήλικος και διέμενε υπό τον έλεγχο του θείου του, δεν δύναται να συναχθεί ότι υφίσταται μελλοντικός κίνδυνος δίωξης ή σοβαρής βλάβης. Η φερόμενη κακοποίηση έλαβε χώρα όταν ο Αιτητής ήταν ανήλικος και τελούσε υπό τη σφαίρα ελέγχου του θείου του, ενώ κατά τον χρόνο αναχώρησής του από τη χώρα καταγωγής του είχε ήδη παρέλθει χρονικό διάστημα έξι έως επτά ετών από τα επίδικα γεγονότα και, εν πάση περιπτώσει, πλέον των δέκα ετών μέχρι σήμερα. Δεν προέκυψαν δε οποιαδήποτε αντικειμενικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν υφιστάμενο, πραγματικό και εξατομικευμένο κίνδυνο για τον Αιτητή. Οι γενικές αναφορές του περί επιθέσεων από «συμμορίες», πέραν της αοριστίας τους, στερούνται ευλογοφάνειας, καθόσον, όπως ήδη αναφέρθηκε, εάν ο θείος του πράγματι επεδίωκε να τον θανατώσει, θα είχε τη δυνατότητα να το πράξει σε χρόνο κατά τον οποίο ο Αιτητής βρισκόταν υπό τον άμεσο έλεγχό του. Υπό το φως όλων των ανωτέρω, δεν θεμελιώνεται η εσωτερική αξιοπιστία του Αιτητή.

46.          Ως προς την εξωτερική πτυχή του εν λόγω ισχυρισμού, σε έρευνα εξωτερικών πηγών πληροφόρησης ως προς το φαινόμενο της μαγείας/«sorcery» στην κοινωνία της ΛΔΚ, χρήση της οποίας αποδίδεται στο θείο του Αιτητή, επισημαίνεται ότι, η πίστη στη μαγεία περιγραφόταν ως «ευρέως διαδεδομένη» σε χώρες της υποσαχάριας Αφρικής.[2][3]Σύμφωνα με έρευνα της GALLUP, αμερικανικής εταιρείας αναλύσεων και συμβουλευτικών υπηρεσιών, το 2010 στη ΛΔΚ περίπου το 76% του πληθυσμού δήλωσε ότι πιστεύει προσωπικά στη μαγεία, έναντι μέσου όρου 55% στην ευρύτερη περιοχή.[4] Οι αντιλήψεις και οι πρακτικές που σχετίζονται με τη μαγεία υφίστανται στη ΛΔΚ ήδη πριν από την αποικιοκρατική περίοδο.[5] Τέτοιες πεποιθήσεις και κοινωνικοπολιτισμικές πρακτικές, αντί να εκλείψουν, διατηρήθηκαν στην κοινωνία της ΛΔΚ Κονγκό και προσαρμόστηκαν στις σύγχρονες συνθήκες.[6] Η UNHCR παρατήρησε ότι «η πίστη στη μαγεία διαμορφώνει αντιλήψεις και παρέχει απάντηση στο ερώτημα “γιατί σε εμένα;” όταν συμβαίνει μια συμφορά».[7] Σύμφωνα με έτερη πηγή, πολλά άτομα που κατηγορούνται για μαγεία: «Από φόβο αντιποίνων, κατέφυγαν στην ανωνυμία της πόλης για να ανασυγκροτήσουν τη ζωή τους, καθώς συνήθως δεν είναι εύκολο να αντικρούσει κανείς τέτοιες κατηγορίες.»[8] Εν προκειμένω, καίτοι προκύπτει από τις διαθέσιμες πληροφορίες χώρας καταγωγής ότι η πίστη στη μαγεία και συναφείς δοξασίες απαντώνται στη ΛΔΚ, εντούτοις, ελλείψει θεμελίωσης της εσωτερικής αξιοπιστίας του Αιτητή και συνεκτικής παράθεσης συγκεκριμένων περιστατικών που να τον αφορούν προσωπικώς, ο σχετικός ισχυρισμός απορρίπτεται στο σύνολό του.

47.          Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που διατρέχει ο Αιτητής, στη βάση του μόνου αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού του, επιπρόσθετα προς όσα καταγράφονται στην Εισηγητική-Έκθεση, ιδίως όσον αφορά στην επικαιροποιημένη εικόνα της κατάστασης ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του, παρατηρούνταιτα εξής:

 

48.          Σύμφωνα με την ιστοσελίδα RULAC (Rule of Law in Armed Conflict) της Ακαδημίας της Γενεύης, η ΛΔΚ εμπλέκεται σε αρκετές μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις εντός των εδαφών της εναντίον ορισμένων μη κρατικών ένοπλων ομάδων, μεταξύ των οποίων οι ADF (Allied Democratic Forces), Mai-Mai Yakutumba, FDLR (Forces d?mocratiques de lib?ration du Rwanda), CODECO (Coop?rative de d?veloppement ?conomique du Congo) και M23[9]. Ειρηνευτική αποστολή των Ηνωμένων Εθνών (UN Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo- MONUSCO) υποστηρίζει τις ένοπλες δυνάμεις της ΛΔΚ[10], και το Συμβούλιο Ασφαλείας,  με το ψήφισμά του υπ’ αρ. 2765 (2024), αποφάσισε την επέκταση της εντολής της MONUSCO μέχρι τις 20.12.2025[11]. Οι περιοχές Kivu, Kasai και Ituri είναι αυτές οι οποίες πλήττονται σε μεγαλύτερο βαθμό από τις ένοπλες συγκρούσεις, αν και η βία είναι εκτεταμένη και επηρεάζει ολόκληρη τη χώρα[12]. Ειδικά στην Kinshasa, οι προαναφερόμενες οργανώσεις, δεν παρουσιάζονται ως δρώσες[13].

 

49.          Με βάση το τελευταίο COI Query της EUAA (2025)[14] για την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα και ειδικότερα το COI Focus του Φεβρουαρίου 2025 του CEDOCA (CGRS, Βέλγιο), αναφέρεται ότι στην Κινσάσα καταγράφηκαν κατά το 2024 περιορισμένα και σποραδικά περιστατικά ασφάλειας, όπως διαδηλώσεις, απόπειρα πραξικοπήματος, απόδραση από τη φυλακή Μακάλα και ορισμένα επεισόδια στην αγροτική περιοχή της κοινότητας Μαλακού, τα οποία συνδέονταν με τη σύγκρουση στη γειτονική επαρχία Μάι-Ντομπέ[15]. Στο ίδιο σημείωμα, η ίδια πηγή, με παραπομπή στο Κοινό Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, επισημαίνει ότι η επαρχία της Κινσάσα θεωρείται ανεπηρέαστη από ένοπλη σύγκρουση και ότι, μετά την επιδείνωση της κατάστασης ασφάλειας στα ανατολικά της χώρας το 2025, δεν αναφέρθηκαν σοβαρά περιστατικά, πέραν διαδηλώσεων κατά δυτικών πρεσβειών[16].

 

50.          Όσον αφορά στις εξελίξεις στις αρχές του 2025, το ίδιο COI Query της EUAA (2025) καταγράφει ότι τον Ιανουάριο διαδηλωτές στην Κινσάσα επιτέθηκαν σε πρεσβείες και προκάλεσαν πυρκαγιές, στο πλαίσιο διαμαρτυριών κατά της επίθεσης των ανταρτών του M23 στην ανατολική ΛΔΚ[17].

 

51.          Σύμφωνα με το Africa News, κατά τις αποκαλούμενες «αντι-ρουαντικές διαδηλώσεις» οι συμμετέχοντες κρατούσαν σημαίες της ΛΔΚ και εξέφραζαν υποστήριξη προς τον Πρόεδρο Τσισεκέντι, εν μέσω των συγκρούσεων μεταξύ του M23 και των κυβερνητικών δυνάμεων στην πόλη Γκόμα[18].

 

52.          Επιπλέον, η Amnesty International σημειώνει ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024 πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Κινσάσα, σε άμεση συνάφεια με την ένοπλη σύγκρουση στα ανατολικά[19].  Οι κινητοποιήσεις αυτές στρέφονταν και κατά της φερόμενης στήριξης δυτικών κρατών προς τη Ρουάντα[20], με αναφορές ειδικά στη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες[21].

 

53.          Επίσης, το ίδιο σημείωμα αναφέρει ότι σύμφωνα με πηγές στις 3 Σεπτεμβρίου 2024 σημειώθηκε απόπειρα μαζικής απόδρασης από την Κεντρική Φυλακή Μακάλα στην Κινσάσα, με απολογισμό 129 νεκρούς –μεταξύ άλλων λόγω ποδοπατήματος– και σχεδόν 60 τραυματίες[22]. Περαιτέρω πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο ίδιο έγγραφο, βάσει εσωτερικής έκθεσης του UNFPA, αποκαλύπτουν ότι κατά τη διάρκεια των γεγονότων στη φυλακή περισσότερες από 260 γυναίκες υπέστησαν σεξουαλική βία και βιασμό[23].

 

54.          Αναφορικά με την πολιτική ασφάλεια, σημειώνεται ότι στις 19 Μαΐου 2024 έλαβε χώρα αποτυχημένο πραξικόπημα υπό την ηγεσία του Κονγκολέζου πολιτικού Christian Malanga, με έδρα τις ΗΠΑ, κατά το οποίο ένοπλοι επιτέθηκαν στο προεδρικό μέγαρο της Κινσάσα και συνελήφθησαν 50 άτομα[24]. Στη συνέχεια των ίδιων γεγονότων, καταγράφεται ότι στρατιωτικό δικαστήριο της ΛΔΚ επέβαλε ποινή θανάτου σε 37 εμπλεκόμενα άτομα, για αδικήματα όπως η τρομοκρατία και άλλες βαριές κατηγορίες[25].

 

55.          Τέλος, επισημαίνεται ότι η διακοινοτική σύγκρουση μεταξύ των εθνοτικών ομάδων Τέκε και Γιακά, η οποία ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2022 στην επαρχία Μάι-Ντομπέ λόγω διαφορών για γη και φορολογία, έχει επηρεάσει και γειτονικές περιοχές της Κινσάσα[26].

 

56.          Ως προς τον αριθμό των περιστατικών ασφαλείας στην Kinshasa, ευρύτερη περιοχή στην οποία βρίσκεται ο τόπος καταγωγής και τόπος τελευταίας συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, βάσει στοιχείων από το ACLED, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 1.1.2026), καταγράφηκαν 46 περιστατικά πολιτικής βίας^[27], από τα οποία προκλήθηκαν 56 θάνατοι.^[28] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της πρωτεύουσας Kinshasa εκτιμάται ότι ανέρχεται στα 17,778,500 (2025) κατοίκους.[29] Υπό το φως των ανωτέρω ποιοτικών και αριθμητικών δεδομένων, δεν διαπιστώνεται οποιοσδήποτε κίνδυνος για τον Αιτητή ένεκα της κατάστασης ασφαλείας στον τόπο προηγουμένης διαμονής του.

 

57.          Ως προς τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, ειδικώς ως προς το θρησκευτικό του προφίλ ως χριστιανός, πέραν της απουσίας εκπεφρασμένου φόβου ένεκα αυτής της παραμέτρου ή άλλων συναφών προσωπικών περιστάσεων, σύμφωνα με εξωτερικές πηγές, το σύνταγμα της ΛΔΚ απαγορεύει τις θρησκευτικές διακρίσεις και προβλέπει την ελευθερία της θρησκείας και το δικαίωμα λατρείας, με την επιφύλαξη της «συμμόρφωσης με τον νόμο, τη δημόσια τάξη, την δημόσια ηθική και τα δικαιώματα των άλλων». Ορίζει δε ότι το δικαίωμα στη θρησκευτική ελευθερία δεν μπορεί να καταργηθεί ακόμη και όταν η κυβέρνηση κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή πολιορκία. Σύμφωνα με έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Η.Π.Α του 2023, σχετικά με τη θρησκευτική ελευθερία στη ΛΔΚ, οι χριστιανοί αποτελούν το 95,1% του πληθυσμού και 48,1% των χριστιανών είναι προτεστάντες. Αν και καταγράφηκαν κάποιες επιθέσεις από το ISIS-DRC/ADF, αυτές αφορούσαν αδιακρίτως βία κατά πολιτών.[30] Ως εκ τούτου, ούτε ένεκα του θρησκευτικού του προφίλ ευλόγως αναμένεται ο Αιτητής να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα.

 

58.          Ως προς την πτυχή του προφίλ του ως φορέα HIV, πέραν των όσων παραθέτουν οι Καθ’ ων η αίτηση, το Δικαστήριο προχώρησε και αυτοτελή έρευνα εξωτερικών πηγών πληροφόρησης ως προς τη θεραπεία και μεταχείριση των ατόμων που ζουν με HIV/AIDS.

59.          Ως προς την νομοθεσία, ο Νόμος αριθ. 08/011 της 14ης Ιουλίου 2008 για την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων που ζουν με HIV/AIDS και των επηρεαζόμενων προσώπων θεσπίζει νομικές εγγυήσεις στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ).[31]

60.          Πιο συγκεκριμένα, το Άρθρο 1 ορίζει (ανεπίσημη μετάφραση) ότι «σκοπός του παρόντος Νόμου είναι η θέσπιση των θεμελιωδών αρχών σχετικά με την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων που ζουν με HIV/AIDS και όσων επηρεάζονται» και αποσκοπεί:[32] 1) Στην καταπολέμηση της εξάπλωσης της πανδημίας HIV/AIDS 2) Στην καταπολέμηση κάθε μορφής στιγματισμού ή διάκρισης κατά των ατόμων που ζουν με HIV/AIDS και των επηρεαζόμενων προσώπων 3) Στη διασφάλιση και προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων που ζουν με HIV/AIDS και των επηρεαζόμενων προσώπων 4) Στην παροχή υποστήριξης και εκπαίδευσης στα άτομα που ζουν με HIV/AIDS, στους επηρεαζόμενους και σε άλλες ευάλωτες ομάδες 5) Στην επαναβεβαίωση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών αυτών των κατηγοριών προσώπων.

61.          Το Άρθρο 3 ορίζει ότι «κάθε συμπεριφορά που αποσκοπεί σκόπιμα στη δυσφήμιση, στον χλευασμό ή στη γελοιοποίηση ατόμου που ζει με HIV/AIDS, των σεξουαλικών του συντρόφων, των παιδιών του ή οποιουδήποτε συγγενή λόγω της γνωστής ή εικαζόμενης οροθετικότητάς του συνιστά στιγματισμό».[33]

62.          Το Άρθρο 4 ορίζει ότι «κάθε διαφοροποιημένη μεταχείριση, διάκριση, περιορισμός ή αποκλεισμός ατόμου που ζει με HIV/AIDS, των σεξουαλικών του συντρόφων, των παιδιών του ή οποιουδήποτε γονέα λόγω της γνωστής ή εικαζόμενης οροθετικότητάς του συνιστά πράξη διάκρισης».[34]

63.          Το Άρθρο 7 προβλέπει ότι «τα άτομα που ζουν με HIV/AIDS και οι επηρεαζόμενοι έχουν πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα και απολαμβάνουν όλων των δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται από το Σύνταγμα, τους νόμους και τους κανονισμούς της Δημοκρατίας».[35]

64.          Ως προς τις κοινωνικές στάσεις απέναντι στα άτομα που ζουν με HIV/AIDS, πηγές αναφέρουν ότι στη ΛΔΚ εκτιμάται πως ζουν περίπου 520.000 άτομα με HIV,[36] ενώ το 2023 περίπου 11.000 άτομα έχασαν τη ζωή τους από ασθένειες που σχετίζονται με το AIDS.[37]

65.          Σύμφωνα με την Έκθεση Χώρας 2023 του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών (USDOS), «ο νόμος απαγορεύει τις διακρίσεις βάσει της οροθετικότητας, αλλά το κοινωνικό στίγμα συνεχίζεται».[38] Η ίδια πηγή, επικαλούμενη μελέτη του 2020 του Υπουργείου Υγείας που διεξήχθη από τον World Health Organization και άλλους οργανισμούς, ανέφερε ότι περίπου το 40% δήλωσε ότι η οροθετικότητά του ήταν λόγος μετακόμισης κατά τους προηγούμενους 12 μήνες και το 25% ανέφερε ότι έχασε εργασία ή πηγή εισοδήματος κατά τους προηγούμενους 12 μήνες λόγω της οροθετικότητάς του.[39]

66.          Σύμφωνα με τοπικές ειδησεογραφικές πηγές του 2023, που επικαλούνται μελέτη του Joint United Nations Programme on HIV/AIDS (UNAIDS), το 33% των ερωτηθέντων που ζουν με HIV έχασαν εργασία ή εισόδημα λόγω στιγματισμού και διακρίσεων.?[40] Από τα ίδια δεδομένα προκύπτει ότι τόσο ενήλικες όσο και παιδιά αντιμετώπισαν αποβολή, αναστολή ή άρνηση πρόσβασης σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ περισσότεροι από τους μισούς αναγκάστηκαν να αλλάξουν τόπο κατοικίας ή δεν μπορούσαν να ενοικιάσουν κατοικία.[41]

67.          Άρθρο του 2024 της Le Monde ανέφερε επίσης ότι πολλοί γονείς στη ΛΔΚ καθυστερούν να αποκαλύψουν στο παιδί τους την οροθετικότητά του, καθώς το HIV «παραμένει ταμπού» στη χώρα.[42]

68.          Όσον αφορά την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και το στίγμα, η μελέτη της UNAIDS (2023) ανέφερε ότι το 6% των ερωτηθέντων που ζουν με HIV δήλωσαν ότι τους αρνήθηκαν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, συμπεριλαμβανομένης της οδοντιατρικής περίθαλψης, λόγω της οροθετικότητάς τους.[43]

69.          Πηγές του 2024 επιβεβαιώνουν ότι το στίγμα γύρω από τον HIV συχνά αποθαρρύνει τα άτομα από το να αναζητήσουν υπηρεσίες υγείας.[44]

70.          Άρθρο του Μαΐου 2024 στη Le Monde περιγράφει ότι άτομα που ζουν με HIV στη ΛΔΚ βοηθούν το ένα το άλλο διανέμοντας φαρμακευτική αγωγή μέσω κοινοτικών κέντρων, ώστε να αποφεύγουν το στίγμα της επίσκεψης σε κλινικές.[45] Προστίθεται επίσης ότι ορισμένοι ασθενείς μεταβαίνουν σε άλλες περιοχές για να λάβουν θεραπεία μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, ώστε να μην εντοπιστούν σε τοπικά κέντρα υγείας.[46]

71.          Άρθρο του 2024 της τοπικής ειδησεογραφικής πηγής Actualite.cd, επικαλούμενο τον Εθνικό Επίτροπο της Εθνικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της ΛΔΚ (CNDH), ανέφερε ότι από τους 400.000 ασθενείς που λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία (ARV), 120.000 δεν ακολουθούν συστηματικά τη θεραπεία τους λόγω παραπληροφόρησης και στίγματος.[47]

72.          Η UNAIDS, τον Ιούνιο 2025, ανέφερε ότι «εκτιμάται πως το 91% των ενηλίκων που ζουν με HIV στη ΛΔΚ λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία, χάρη στη στενή συνεργασία μεταξύ της κυβέρνησης, της κοινωνίας των πολιτών, των επηρεαζόμενων κοινοτήτων και βασικών εταίρων».[48]

73.          Άρθρο του Νοεμβρίου 2023 της Agence Congolaise de Presse (ACP) ανέφερε ότι «περισσότερα από 400.000 άτομα που ζουν με HIV έχουν πρόσβαση σε αντιρετροϊκή θεραπεία» στη ΛΔΚ.[49] Η ίδια πηγή, επικαλούμενη τον Δρ Aim? Mboyo, διευθυντή του Εθνικού Προγράμματος Καταπολέμησης του AIDS (PNLS), δήλωσε ότι η αντιρετροϊκή θεραπεία για τον HIV/AIDS διατίθεται δωρεάν σε όλες τις επαρχίες της χώρας.[50]

74.          Σύμφωνα με την Έκθεση 2023 του USDOS, η κυβέρνηση συνέχισε να εφαρμόζει το Εθνικό Πολυτομεακό Πρόγραμμα για την Καταπολέμηση του HIV/AIDS, το οποίο «υποστήριξε τα άτομα που ζουν με HIV και AIDS, μείωσε το κοινωνικό στίγμα και βελτίωσε τον έλεγχο, τη θεραπεία και τη φροντίδα».[51]

75.          Τον Ιανουάριο 2023, η ACP ανέφερε ότι έξι υγειονομικές ζώνες στην Κινσάσα - Lingwala, Kokolo, Kinshasa, Limete, Kingabwa και Kingasani - επιλέχθηκαν από την Επαρχιακή Διεύθυνση Υγείας για πρόγραμμα παρακολούθησης και φροντίδας ατόμων που ζουν με HIV/AIDS, συμπεριλαμβανομένης της συλλογής δεδομένων για την ποιότητα της παρεχόμενης υγειονομικής περίθαλψης.²²

76.          Σχετικά με το ζήτημα, παραπέμπω και σε αντίστοιχη νομολογία ευρωπαϊκού δικαστηρίου, όπου  το Federal Administrative Court of Switzerland, με απόφασή του της 13ης Ιανουαρίου 2025[52], απέρριψε προσφυγή υπηκόου της Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) κατά απόφασης της ελβετικής Υπηρεσίας Μετανάστευσης (State Secretariat for Migration - SEM), η οποία είχε απορρίψει το αίτημά του για διεθνή προστασία και είχε διατάξει την απομάκρυνσή του. Ο αιτών υποστήριξε ότι, ενώ διέμενε στην επαρχία Ituri, είχε εξαναγκαστεί σε εργασία από αντάρτες Lendu σε ορυχείο χρυσού, ότι είχε τραυματιστεί σε βομβαρδισμό και ότι διέτρεχε κίνδυνο τόσο από τις κρατικές αρχές όσο και από ένοπλες ομάδες, ιδίως λόγω της υποτιθέμενης σύνδεσής του με πολιτοφυλακές. Επιπλέον, επικαλέστηκε σοβαρά προβλήματα υγείας, μεταξύ των οποίων HIV σταδίου A2, κατάθλιψη και αναπηρία. Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει η κρίση του Δικαστηρίου ως προς την κατάσταση της υγείας του αιτούντος. Το Δικαστήριο παρέπεμψε σε πάγια νομολογία του, σύμφωνα με την οποία η επιστροφή απορριφθέντων αιτούντων άσυλο που είναι οροθετικοί θεωρείται καταρχήν εύλογη, εφόσον η λοίμωξη δεν έχει εξελιχθεί σε στάδιο C (AIDS). Λαμβάνοντας υπόψη το EASO Medical COI Report - Democratic Republic of Congo (Αύγουστος 2021)[53], διαπίστωσε ότι η καταπολέμηση του HIV/AIDS αποτελεί προτεραιότητα στη ΛΔΚ και ότι η αντιρετροϊκή θεραπεία είναι διαθέσιμη και δωρεάν, ιδίως στην Κινσάσα, όπου λειτουργούν πολλαπλές υγειονομικές δομές παροχής θεραπείας. Υπό το πρίσμα αυτό, έκρινε ότι HIV σταδίου A2 δεν καθιστά την απομάκρυνση ανεπίτρεπτη ή δυσανάλογη, δεδομένου ότι η αναγκαία θεραπεία είναι προσβάσιμη στη χώρα καταγωγής, ενώ και η κατάθλιψη ή λοιπές παθήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν τοπικά.

77.          Με βάση τα ανωτέρω, επιβεβαιώνονται τα ευρήματα των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τη δυνατότητα του Αιτητή να λάβει επαρκή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στη χώρα καταγωγής του, χωρίς ο τελευταίος να έχει προσκομίσει οποιαδήποτε πηγή προς το αντίθετο ή να έχει εξηγήσει οποιαδήποτε εξατομικευμένη περίσταση που θα τον απέτρεπε από την πρόσβαση σε αυτήν. Παράλληλα, η ίδια η στάση της Πολιτείας προκύπτει να είναι υποστηρικτική προς τους ευάλωτους φορείς και προσανατολισμένη στην καταπολέμηση των διακρίσεων. Δεν υφίστανται επιπρόσθετες ενδείξεις, είτε σε γενικό είτε σε ατομικό επίπεδο, ότι οι τυχόν διακρίσεις εκ μέρους φορέων αγγίζουν το επίπεδο της σοβαρής βλάβης,

 

78.          Υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης κινδύνου, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης για τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου.

 

79.          Ούτε επίσης τεκμηριώνεται, η υπαγωγή του στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου), καθώς ο Αιτητής δεν τεκμηριώνει, αλλά και από τα ενώπιόν μου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

 

80.           Ειδικότερα, στην προκείμενη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό του Αιτητή δεν προκύπτει, ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32)], ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της [βλ άρθρο 19(2)(α) και (β)]. 

81.          Ως προς το ζήτημα της υγείας του Αιτητή σε σχέση με την αίτησή του για διεθνή προστασίας ειδικότερα, όπως τόνισε το ΔΕΕ στην απόφαση που εξέδωσε στην υπόθεση M'Bodj (απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) (τμήμα μείζονος συνθέσεως) της 18ης Δεκεμβρίου 2014 στην αίτηση προδικαστικής απόφασης C-542/13, Mohamed M'Bodj κατά Βελγικού Δημοσίου, EU:C:2014:2452, σκέψη 35), η δίωξη ή η σοβαρή βλάβη «πρέπει να απορρέουν από συμπεριφορά τρίτου», δηλαδή να είναι αποτέλεσμα ηθελημένης ανθρώπινης ενέργειας. Επομένως, αποκλείεται η δίωξη ή η σοβαρή βλάβη που απορρέει από δυσχερείς κοινωνικοοικονομικές ή υγειονομικές συνθήκες στη χώρα καταγωγής, χωρίς να μπορεί να προσδιορισθεί κανένας υπεύθυνος δίωξης ή σοβαρής βλάβης. Κατά το ΔΕΕ, οι σοβαρές βλάβες «δεν μπορούν, κατά συνέπεια, να αποτελούν απλώς και μόνο συνέπεια των γενικών ανεπαρκειών του συστήματος υγείας της χώρας καταγωγής». Παρότι η απόφαση αφορούσε  την επικουρική προστασία, το 3Α του περί Προσφύγων Νόμου, εφαρμόζεται σε αμφότερες τις μορφές διεθνούς προστασίας. Επομένως, το συμπέρασμα του ΔΕΕ, ισχύει εξίσου και όταν πρόκειται για το καθεστώς πρόσφυγα.[54]

82.          Επίσης στην ίδια απόφασή του στην υπόθεση M' Bodj, ανωτέρω σκέψη 31, το ΔΕΕ επεσήμανε «Οι κίνδυνοι επιδεινώσεως της καταστάσεως της υγείας υπηκόου τρίτης χώρας που δεν απορρέουν από εκ προθέσεως άρνηση χορηγήσεως ιατρικής περιθάλψεως στον συγκεκριμένο υπήκοο τρίτης χώρας, ως προς τους οποίους η εφαρμοστέα στην υπόθεση της κύριας δίκης εθνική νομοθεσία παρέχει προστασία, δεν καλύπτονται από το άρθρο 15, στοιχεία α΄ και γ΄, της εν λόγω οδηγίας, καθόσον οι προσβολές που ορίζει η διάταξη αυτή συνίστανται, αντιστοίχως, σε ποινή θανάτου ή εκτελέσεως και σε σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης ασκήσεως βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.».

83.          Η ως άνω ερμηνευτική προσέγγιση επιβεβαιώθηκε στην απόφαση του ΔΕΕ της 24ης Απριλίου 2018, στην υπόθεση MP κατά Secretary of State for the Home Department, C-353/16, σκέψη 57), όπου επιβεβαίωσε ότι «Εναπόκειται κατά συνέπεια στο αιτούν δικαστήριο να διαπιστώσει, υπό το πρίσμα όλων των πρόσφατων και κρίσιμων στοιχείων, ιδίως δε των εκθέσεων διεθνών οργανισμών και μη κυβερνητικών οργανώσεων προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, εάν, εν προκειμένω, ο MP ενδέχεται να εκτεθεί, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, σε κίνδυνο να μην του παρασχεθεί εκ προθέσεως η κατάλληλη περίθαλψη για την αντιμετώπιση των σωματικών ή ψυχολογικών συνεπειών από τα βασανιστήρια που υπέστη από τις αρχές της εν λόγω χώρας. Τούτο θα συμβαίνει αν [.] είναι προφανές ότι οι ίδιες αυτές αρχές, παρά την υποχρέωση που απορρέει από το άρθρο 14 της Συμβάσεως κατά των βασανιστηρίων, δεν θα ήσαν διατεθειμένες να διασφαλίσουν την επαναπροσαρμογή του. Ένας τέτοιος κίνδυνος θα μπορούσε επίσης να ανακύψει εάν διαφαινόταν ότι οι εν λόγω αρχές επιδεικνύουν συμπεριφορά που εισάγει διάκριση, όσον αφορά την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, με αποτέλεσμα να καθίσταται δυσχερέστερη, για ορισμένες εθνοτικές ομάδες ή ορισμένες κατηγορίες προσώπων, στις οποίες ανήκει ο MP, η πρόσβαση στην κατάλληλη περίθαλψη για την αντιμετώπιση των σωματικών ή ψυχολογικών συνεπειών από τα βασανιστήρια που διέπραξαν οι αρχές αυτές.».

84.          Κατά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: ΕΔΔΑ) στην υπόθεση Sufi και Elmi κατά Ηνωμένου Βασιλείου (απόφαση ΕΔΔΑ της 28ης Νοεμβρίου 2011, αριθμός προσφυγών 8319/07 και 11449/07), στην οποία 20 ερμηνεύεται το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ, ηθελημένη ανθρώπινη ενέργεια αποδεικνύεται εφόσον συνιστά «κυρίαρχο αίτιο» της κακομεταχείρισης.

85.           Από την ως άνω νομολογία επιβεβαιώνεται ότι απαραίτητο συστατικό στοιχείο των άρθρων 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου αποτελεί η ύπαρξη φορέα δίωξης. Ως προς δε τον κατ' ισχυρισμό φορέα δίωξης θα πρέπει να καταδειχθεί υπαίτια αποστέρηση της ιατρικής περιθάλψεως στον συγκεκριμένο υπήκοο τρίτης χώρας από το κράτος, προκειμένου να θεωρηθεί το ίδιο το κράτος φορέας δίωξης, και κατ΄ επέκταση να μπορεί να γίνει λόγος περί δίωξης.

86.          Με βάση τα ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένα, δεν προκύπτει οποιαδήποτε αποστέρηση από το κράτος πρόσβασης σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη αλλά αντίθετα δωρεάν παροχή αυτής για την ασθένεια του Αιτητή.

87.           Ούτε εξάλλου, προκύπτει ότι συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο προσφεύγων, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή (βλ. άρθρο 19(2)(γ) απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94  Elgafaji, σκέψη 43).

88.          Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους του εδαφίου (1) του άρθρου 3, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως  «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».

89.          Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C‑549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I‑11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C‑119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. (Βλ.  απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakit?, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28). Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, δεν λαμβάνει χώρα ένοπλη σύρραξη στην Kinshasa, τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή Ως εκ τούτου, παρέλκει η οποιαδήποτε άλλη εξέταση των συστατικών στοιχείων της υπό εξέταση διάταξης.

90.          Ενόψει των ανωτέρω ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών, δεν είναι δυνατό η επικρατούσα κατάσταση στον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι στην ευρύτερη επαρχία της Kinshasa, να χαρακτηριστεί ως κατάσταση αδιάκριτης βίας λόγω ένοπλης σύρραξης η οποία εξικνείται σε τέτοιο βαθμό ώστε ο Αιτητής μόνο λόγω της παρουσίας του εκεί να έρχεται αντιμέτωπος με πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης εντός του πλαισίου του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου. Περαιτέρω, ο Αιτητής δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε στοιχείο του προφίλ το οποίο θα επέτεινε τυχόν κίνδυνο. Υπό το φως των ανωτέρω, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο αντίστοιχο καθεστώς.

91.          Ως προς δε την απόφαση επιστροφής του, από τα ενώπιόν μου στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω (Βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51).

92.          Επισημαίνεται συναφώς ότι ως προς το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει ο Αιτητής διαπιστώθηκε ότι δεδομένου του προφίλ του και της καταρχήν δυνατότητάς του να έχει πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για το ζήτημα της υγείας του και κρίνεται ότι δεν εγείρεται κώλυμα στη επιστροφή του.

93.          Με βάση τα ενώπιον του Δικαστηρίου έγγραφα και τις δηλώσεις του Αιτητή, δεν προκύπτει ότι αυτός πάσχει από ασθένεια τέτοιας φύσεως και σοβαρότητας, ώστε να αδυνατεί να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του. Περαιτέρω, ενόψει και της εκδοθείσας απόφασης επιστροφής, δεν διαπιστώνεται ότι η κατάσταση της υγείας του είναι τέτοια που να καθιστά την εκτέλεση αυτής νομικώς ή πραγματικώς ανέφικτη.

94.          Ως προς το βαθμό της σοβαρότητας σε περιπτώσεις προσώπων που πάσχουν από κάποια ασθένεια, για να αποκλειστεί η επιστροφή του Αιτητή, θα πρέπει να είναι τέτοιος, που να συνεπάγεται, πραγματικό κίνδυνο έκθεσης σε σοβαρή, ταχεία και μη αναστρέψιμη επιδείνωση της κατάστασης της υγείας του, συνεπαγόμενη έντονους πόνους ή σημαντική μείωση του προσδόκιμου ζωής του [Βλ. X κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, σκέψη 76, απόφαση του ΕΔΑΔ, της 13ης Δεκεμβρίου 2016, Paposhvili κατά Βελγίου (CE:ECHR:2016:1213JUD004173810), § 178 και 183, και απόφαση του ΔΕΕ της 24ης Απριλίου 2018, C-353/16, EU:C:2018:276, σκέψη 40]. Εξάλλου, με πρόσφατη απόφασή του το ΕΔΔΑ προέβη σε σύνοψη της νομολογίας του σχετικά με ζητήματα υγείας. Στην υπόθεση Savran κατά Δανίας της 7ης Δεκεμβρίου 2021 (προσφυγή αριθ. 57467/15), το ΕΔΔΑ θύμισε την αρχική του νομολογία επί της απόφασης D. κατά Ηνωμένου Βασιλείου της 2ας Μαΐου 1997, προσφυγή αριθ. 30240/96, η οποία χαρακτηριζόταν από «εξαιρετικές περιστάσεις» εξαιτίας του γεγονότος ότι ο Αιτητής υπέφερε από ασθένεια η οποία δεν είναι δυνατό να θεραπευθεί, του τελευταίου σταδίου στο οποίο βρισκόταν, την έλλειψη εγγύησης η οποία θα ήταν δυνατή η απόκτηση νοσηλευτικής ή ιατρικής περίθαλψης ή η ύπαρξη οποιασδήποτε οικογένειας πρόθυμης ή ικανής να τον συνδράμει ή οποιασδήποτε άλλης μορφής κοινωνικής ή ηθικής υποστήριξη (παρ. 126). Το γεγονός ότι ο Αιτητής είναι φορέας Ηπατίτιδας Β, δεν εξικνείται, με βάση των ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένα, σε αυτό το υψηλό επίπεδο που απαιτεί η νομολογία του ΔΕΕ και του ΕΔΑΔ ώστε να αποτελέσει έρεισμα για τη μη επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του.

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, με €1000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση.

Κ. Κ. ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.