ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση αρ. 561/2023
31 Μαρτίου 2026
[Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
C.T.K.
Αιτητής
Και
Κυπριακής Δημοκρατίας,
μέσω του Διευθυντού της Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η αίτηση
Χ. Παφίτη (κα), για Γεώργιος Βασιλόπουλος & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε, Δικηγόρος για τον αιτητή
Ε. Ιωάννου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η αίτηση
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την υπό κρίση προσφυγή, ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, ημερομηνίας 30/12/2022, η οποία του κοινοποιήθηκε την 09/02/2023 και δια της οποίας απορρίφθηκε το αίτημά του για παροχή διεθνούς προστασίας, ως άκυρη και/ ή παράνομη και/ή αντισυνταγματική και/ή στερούμενη οιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.
Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου (εφεξής «Δ.Φ.») που κατατέθηκε στο πλαίσιο των Διευκρινίσεων της παρούσας προσφυγής ως Τεκμήριο 1, ο Αιτητής, ενήλικας υπήκοος Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, υπέβαλε αίτηση χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας στις 07/12/2022. (ερ. 3-1 και 10 του Δ.Φ.).
Ο Αιτητής παρέστη στην προγραμματισμένη πρωτοβάθμια συνέντευξή του την 20/12/2022. Η συνέντευξη διεξήχθη από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος στις 22/12/2022 υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου εισηγούμενος την απόρριψη της υποβληθείσας αίτησης. Την 30/12/2022 ο εξουσιοδοτημένος λειτουργός από την Υπηρεσία Ασύλου να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου, αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας του Αιτητή. Ακολούθως, στις 09/02/2023, η Υπηρεσία Ασύλου ετοίμασε σχετική επιστολή ενημέρωσης περί της απόρριψης του αιτήματος του Αιτητή, η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή αυθημερόν, κατόπιν επεξήγησης του περιεχομένου σε γλώσσα την οποία κατανοεί. Στις 21/02/2023, ο αιτητής καταχώρησε αυτοπροσώπως την παρούσα προσφυγή. Στις 26/09/2023, ο Αιτητής κατόπιν διορισμό δικηγόρου, καταχώρισε αίτηση τροποποίησης της προσφυγής. Η αίτηση τροποποίησης έγινε δεκτή από το παρόν Δικαστήριο, κατόπιν της σύμφωνης γνώμης των Καθ΄ ων η αίτηση και εκδόθηκε διάταγμα τροποποίησης την 17/10/2023. Ακολούθως, στις 27/10/2023 καταχωρίστηκε η τροποποιημένη προσφυγή.
Ο συνήγορος του αιτητή στα πλαίσια της προσφυγής και της γραπτής αγόρευσης, προώθησε διάφορους λόγους ακύρωσης προς υποστήριξη του αιτήματος για ακύρωσης της προσβαλλόμενης πράξης, τους οποίους εν τέλει εγκατέλειψε κατά το στάδιο των διευκρινήσεων και διατήρησε μόνο τον λόγο ακύρωσης που αφορά την μη δέουσα έρευνα και την μη επαρκή αιτιολογία. Ενόψει των δηλώσεων της ευπαίδευτης συνηγόρου του αιτητή, όλοι οι λόγοι ακύρωσης ως καταγράφονται στην προσφυγή, πέραν από τον λόγο ακύρωσης που αφορά την μη δέουσα έρευνα και την μη επαρκή αιτιολογία, αποσύρονται και απορρίπτονται.
Οι καθ' ων η αίτηση αντιτάσσουν μέσω της γραπτής αγόρευσής τους ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθ' όλα νόμιμη, λήφθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους καθ΄ ων η αίτηση, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη και απορρίπτουν τους προωθούμενους ισχυρισμούς ως νόμο και ουσία αβάσιμους.
Έχω εξετάσει προσεκτικά τις εκατέρωθεν θέσεις και των δύο πλευρών, υπό το φως του περιεχομένου του οικείου Διοικητικού Φακέλου και, γενικότερα, όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων.
Επομένως, θα προχωρήσω να εξετάσω τον λόγο ακύρωσης περί μη διενέργειας της δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ΄ων η αίτηση.
Κατά πάγια νομολογία, η επάρκεια της έρευνας, η έκταση και ο τρόπος διεξαγωγής της, ποικίλει ανάλογα με τα υπό διερεύνηση γεγονότα. Προκαθορισμένος τρόπος δεν υπάρχει. Με την προϋπόθεση ότι η έρευνα είναι επαρκής, το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στον τρόπο που η διοίκηση επέλεξε να διερευνήσει το θέμα, ούτε και υποκαθιστά τα υπ' αυτής διαπιστωθέντα πρωτογενή ευρήματα (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών κ.ά. (1999) 3 Α.Α.Δ. 447 και Ράφτης ν. Δημοκρατίας κ.ά. (2002) 3 Α.Α.Δ. 345 και Κώστας Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1002/2009, ημερ. 27.10.2011).
Στη βάση της πιο πάνω υποχρέωσης του αρμόδιου οργάνου για δέουσα έρευνα θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν οι ισχυρισμοί του αιτητή σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, για να διαφανεί εάν όντως το αρμόδιο όργανο προέβη στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα και ορθώς αποφάσισε να απορρίψει το αίτημα του αιτητή.
Κατά την υποβολή του αιτήματός του για διεθνή προστασία, αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του και δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν, ο Αιτητής κατέγραψε ότι αντιμετώπιζε απειλές κατά της ζωής του από τον αδελφό του πατέρα του, ο οποίος, μετά τον θάνατο του πατέρα του, διεκδικούσε την περιουσία την οποία κληρονόμησε ο Αιτητής από τον θανόντα γονέα του. Εξαιτίας αυτών των απειλών, η μητέρα του Αιτητή αποφάσισε να πωλήσει την περιουσία προκειμένου να υποστηρίξει οικονομικά την διαφυγή του Αιτητή από την χώρα καταγωγής του. (ερυθρό 1 του «Δ.Φ.»).
Αναφορικά με τα προσωπικά του στοιχεία, ο Αιτητής δήλωσε ότι είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, γεννηθείς στην κοινότητα Kisenso που ανήκει διοικητικά στην περιφέρεια της Kinshasa, ενώ μετά από έναν χρόνο μετακόμισαν οικογενειακώς στην κοινότητα Lemba της διοικητικής περιφέρειας Mont Amba, ευρισκόμενη εξίσου στην περιφέρεια της Kinshasa. Η κοινότητα Lemba αποτέλεσε τον τόπο της τελευταίας συνήθους διαμονής του στην χώρα καταγωγής του (βλ. ερ. 33 του Δ.Φ.). Δήλωσε επίσης ότι ολοκλήρωσε την δευτεροβάθμια εκπαίδευση. (ερ. 36 του Δ.Φ.). Επιπρόσθετα, απαντώντας σε σχετική ερώτηση του αρμόδιου λειτουργού, διευκρίνισε αναφορικά με την οικογένειά του πως ο πατέρας του είχε αποβιώσει και εξέφρασε την προσωπική του εκτίμηση πως για τον θάνατό του ευθυνόταν ο θείος του, απαντώντας ωστόσο καταφατικά στον λειτουργό όταν ερωτήθηκε εάν οι εκτιμήσεις αυτές συνιστούν περισσότερο εικασίες παρά αποδεδειγμένα γεγονότα (ερ. 35 του Δ.Φ.). Κατά τον χρόνο της συνέντευξης, ο Αιτητής ανέφερε πως η μητέρα και η αδελφή του διαβιούσαν στην Brazzaville της Δημοκρατίας του Κονγκό, όπου κατέφυγαν τον Νοέμβριο του 2022, κατόπιν απειλών που δέχθηκαν από τον πατρικό θείο του Αιτητή (ερ. 35 του Δ.Φ.).
Κατά την παραμονή του στην χώρα καταγωγής του, εργάστηκε ως φύλακας, ως οικονόμος, ενώ εργάστηκε επίσης στις οικοδομές, προκειμένου να συντηρεί οικονομικά την οικογένειά του (ερ. 35 του Δ.Φ.).
Αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, κατά τη διάρκεια της προφορικής του συνέντευξης και δη κατά το σκέλος της ελεύθερης αφήγησής του, ο Αιτητής δήλωσε πως, μετά τον θάνατο του πατέρα του την 01/07/2017, ο πατρικός του θείος άρχισε να παρενοχλεί την οικογένειά του, η οποία πλέον απαρτιζόταν από τον ίδιο, την αδερφή του και την μητέρα του, αρχικά απαιτώντας να του παραδώσουν τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν για την κηδεία και σταδιακά διεκδικώντας τους τίτλους ιδιοκτησίας του οικοπέδου της οικογενειακής οικίας τους (ερ. 31 του Δ.Φ.). Μετά από αλλεπάλληλες διαπραγματεύσεις μεταξύ του θείου και της μητέρας του, οι οποίες διήρκεσαν αρκετούς μήνες, ο Αιτητής ισχυρίστηκε πως την 23/12/2021, η αδερφή του απήχθη επιστρέφοντας σπίτι από την εκκλησία και, όταν επέστρεψε την 04/01/2022 τους ανέφερε πως οι απαγωγείς επεδίωκαν να τους εκφοβίσουν. Ο Αιτητής πρόσθεσε πως, κατά την γνώμη του, ο θείος του σχετίζεται με το περιστατικό αυτό της απαγωγής. Το περιστατικό δε το οποίο οδήγησε την μητέρα του στο να εγκαταλείψει τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό για την πόλη Brazzaville της Δημοκρατίας του Κονγκό, σύμφωνα με τους περιγραφόμενους ισχυρισμούς του Αιτητή, αφορούσε στην επίθεση που δέχθηκαν από τρεις (3) οπλισμένους άνδρες την 15/10/2022, μετά την απόφαση της μητέρας του να πωλήσει το οικόπεδο του σπιτιού τους στην Lemba. Κατά την επίθεση, η μητέρα του Αιτητή κακοποιήθηκε σεξουαλικά από τους δύο εκ των τριών δραστών, με αποτέλεσμα να αποφασίσει να μετακομίσει στην Brazzaville μαζί με την αδερφή του Αιτητή, αποδεχόμενη μια προσφορά εργασίας από τον πάστορα της ενορίας τους (βλ. ερ. 31 του Δ.Φ.).
Στη συνέχεια, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις του αρμόδιου λειτουργού, επιπρόσθετα προς τα περιστατικά που περιέγραψε τα οποία συνδέονταν, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, με την περιουσιακή διαμάχη που είχε ανακύψει με τον θείο του, ο Αιτητής δήλωσε πως η φτώχεια και η έλλειψη σταθερότητας που χαρακτήριζαν την χώρα καταγωγής του αποτέλεσαν επιπλέον λόγους οι οποίοι τον ώθησαν να την εγκαταλείψει (ερ. 31 και ερ. 30 του Δ.Φ.).
Στην διευκρινιστική ερώτηση του αρμόδιου λειτουργού σχετικά με το εάν υπέστη ο ίδιος προσωπικά οποιαδήποτε μορφή δίωξης σχετιζόμενη με την περιουσιακή διαμάχη και τον θείο του, ο Αιτητής απάντησε αρνητικά (ερ. 30 του Δ.Φ.).
Ερωτηθείς, τέλος, σχετικά με τις επιπτώσεις που μια ενδεχόμενη επιστροφή στην Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό θα επέφερε στο πρόσωπό του, με δεδομένο ότι το επίδικο τεμάχιο γης, το οποίο είχε προξενήσει τις διαμάχες με τον θείο του, είχε ήδη πωληθεί, ο Αιτητής δήλωσε πως φοβόταν τον θυμό του θείου του (ερ. 30 του Δ.Φ.).
Κατά την αξιολόγηση της αίτησης διεθνούς προστασίας του Αιτητή, o αρμόδιος λειτουργός διέκρινε τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς απορρέοντες από τις δηλώσεις του. Ο πρώτος αφορούσε τα προσωπικά στοιχεία του Αιτητή, το προφίλ, τη χώρα καταγωγής και την ταυτότητά του, ο δεύτερος αφορούσε τον ισχυριζόμενο φόβο δίωξης του Αιτητή από τον θείο του λόγω των κτηματικών διαφορών, ενώ ο τρίτος αφορούσε λόγους οικονομικού περιεχομένου.
Αναφορικά με τον πρώτο ισχυρισμό, οι δηλώσεις του Αιτητή κρίθηκαν ως σαφείς, συνάδουσες με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, συνεπώς αξιολογήθηκε πως στοιχειοθετήθηκε η εσωτερική και η εξωτερική αξιοπιστία των ισχυρισμών και ως εκ τούτου ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός από τον αρμόδιο λειτουργό.
Ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του εξαιτίας της περιουσιακής φύσεως διαμάχης που προκλήθηκε μεταξύ του θείου του και της οικογένειάς του, κρίθηκε από τον αρμόδιο λειτουργό ότι οι πληροφορίες που παρείχε ο Αιτητής δεν ήταν επαρκείς και ικανοποιητικές. Συγκεκριμένα, ο αρμόδιος λειτουργός επεσήμανε ότι, από την διευκρινιστική απάντηση του Αιτητή σε σχετική ερώτηση, δεν προέκυψε ότι υπέστη οποιαδήποτε μορφή δίωξης στρεφόμενη προς το πρόσωπό του, ενώ περαιτέρω διαπίστωσε πως οι δηλώσεις του Αιτητή σχετικά με τους λόγους για τους οποίους ισχυρίζεται ότι εξακολουθεί να διώκεται από τον θείο του δεν στοιχειοθετούνται ευλόγως και με επάρκεια (ερ. 91 του Δ.Φ.). Ως τόνισε ο αρμόδιος λειτουργός, ζητηθείς, περαιτέρω, να παράσχει ο αιτητής περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον θάνατο του πατέρα του, ισχυρίστηκε ότι ο πατέρας του δηλητηριάστηκε από τον θείο του, ισχυρισμός που αξιολογήθηκε από τον αρμόδιο λειτουργό ως προσωπική υποψία και πεποίθηση του Αιτητή, δεδομένου ότι ο Αιτητής δεν είχε στην κατοχή του αποδεικτικά στοιχεία και δεν υπήρξε μάρτυρας του γεγονότος (ερ. 90 του Δ.Φ.).
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός ανέφερε την απουσία εύλογων λόγων που να δικαιολογούν την οποιαδήποτε ανάλυση των ισχυριζόμενων δεδομένων μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης, επικαλούμενος επιπρόσθετα την εγγενώς υποκειμενική φύση των ισχυρισμών του Αιτητή, την δήλωση του Αιτητή ότι δεν υπέστη ο ίδιος οιαδήποτε μορφή δίωξης, την πώληση του επίδικου τεμαχίου γης και το γεγονός ότι ο Αιτητής διέμεινε με ασφάλεια στην περιοχή Lemba από την τέλεση του τελευταίου περιστατικού την 15/10/2022 μέχρι και την 23/11/2022 οπότε και αναχώρησε από την χώρα. Συμπερασματικά, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε απόρριψη του υπό εξέταση ισχυρισμού.
Αναφορικά με τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή ότι εγκατέλειψε την χώρα του και για λόγους οικονομικού περιεχομένου, μιας και ως επισήμανε ο αρμόδιος λειτουργός ο αιτητής δήλωσε ότι έφυγε από την χώρα του και λόγω της κοινωνικής αστάθειας και της φτώχειας, τους οποίους ανάφερε ως επιπρόσθετους λόγους οι οποίοι συνέβαλαν στην απόφασή του να εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής του, ο αρμόδιος λειτουργός αξιολόγησε πως στοιχειοθετείται η εσωτερική και εξωτερική αξιοπιστία και ως εκ τούτου έκανε αποδεκτό τον ισχυρισμό.
Κατά το στάδιο της νομικής ανάλυσης, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για χορήγηση προσφυγικού καθεστώτος στον Αιτητή, δεδομένου ότι στο πρόσωπό του δεν τεκμηριώθηκε ότι συντρέχουν εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που θα μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης συνδεόμενο με την εθνικότητα, τη φυλή, τη θρησκεία, την ιδιότητα μέλους σε συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα ή την πολιτική γνώμη όπως περιγράφεται στο άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, στο άρθρο 10 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ και στο άρθρο 3 και 3Δ του Περί Προσφύγων Νόμου.
Περαιτέρω, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε ότι δεν δικαιολογείται αναγνώριση συμπληρωματικής προστασίας στο πρόσωπο του Αιτητή, δυνάμει του άρθρου 15, εδάφια (α) και (β), της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (αντίστοιχο άρθρο 19(2), εδάφια (α) και (β), του περί Προσφύγων Νόμου), καθότι δεν διαπιστώθηκε ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή/και εξευτελιστικής μεταχείρισης ή/και τιμωρίας. Επιπρόσθετα, η αρμόδια αρχή, στη βάση πληροφοριών αναφορικά με την κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή Kinshasa της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, όπου δεν παρατηρούνται συνθήκες ενόπλων συγκρούσεων, έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για χορήγηση συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (αντίστοιχο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου), καθότι δεν διαπιστώθηκε ότι υπάρχει λόγος να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή ως άμαχος πολίτης, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης κατά την επιστροφή του στην χώρα καταγωγής του.
Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, κρίνω ότι ουδεμία περαιτέρω έρευνα χρειαζόταν για την εξέταση της αίτησης του αιτητή.
Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, θα προχωρήσω να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης στη βάση του άρθρου 11 (3) (α) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(I)/2018) και ενόψει τούτου να κρίνω αν ορθά το αρμόδιο όργανο απέρριψε το αίτημα του Αιτητή.
Προχωρώντας λοιπόν στην εξέταση των ουσιωδών ισχυρισμών της παρούσας υπόθεσης, το Δικαστήριο αρχικά συντάσσεται με την αξιολόγηση των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τα στοιχεία του προσωπικού προφίλ, την χώρα καταγωγής και τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του αιτητή. Οι μεν δηλώσεις του κρίνονται ως σαφείς και λεπτομερείς, ενώ επιβεβαιώθηκαν από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Ως εκ τούτου ο ισχυρισμός αναφορικά με τα στοιχεία του προσωπικού προφίλ, τη χώρα καταγωγής και τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του αιτητή γίνεται δεκτός ως αξιόπιστος.
Συντάσσομαι επίσης και με την αξιολόγηση που μεσολάβησε από τον αρμόδιο λειτουργό όσον αφορά τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό, ήτοι περί του ότι ο αιτητής εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του για οικονομικούς λόγους, μιας και είχε αναφέρει ότι ένας από τους λόγους που εγκατέλειψε την χώρα του ήταν λόγω την φτώχειας και της έλλειψης σταθερότητας που χαρακτήριζαν την χώρα καταγωγής του και κρίνω ότι ορθά έγινε αποδεκτός.
Λαμβάνοντας υπόψιν τις δηλώσεις του Αιτητή, ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του, ήτοι περί του ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του εξαιτίας της περιουσιακής φύσεως διαμάχης που προκλήθηκε μεταξύ του θείου του και της οικογένειάς του, παρατηρώ εκ προοιμίου ότι αυτός δεν ήταν σε θέση να τεκμηριώσει επαρκώς τον ισχυρισμό αυτό. Παρά τις ευκαιρίες που του δόθηκαν, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει αποδεκτή η αξιοπιστία του, ο Αιτητής έδωσε γενικόλογες, ασαφείς και μη ευλογοφανείς απαντήσεις σε διευκρινιστικές ερωτήσεις που του τέθηκαν, χωρίς να παραθέτει λεπτομέρειες για τα περιστατικά που αφηγήθηκε. Οι ανεπαρκείς και ασαφείς απαντήσεις του Αιτητή δεν αντικατοπτρίζουν βιωματικής φύσης γεγονότα. Θα συμφωνήσω με την αξιολόγηση στην οποία έχει προβεί ο αρμόδιος λειτουργός ως καταγράφεται στην έκθεση – εισήγηση και με τα σημεία που εντόπισε περί του να καταλήξει σε εύρημα περί της μη αξιοπιστίας του αιτητή, και επομένως παρέλκει η όποια επανάληψη τους.
Στη βάση των ανωτέρω συμπερασμάτων, διαπιστώνω ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την αναγνώριση του Αιτητή ως πρόσφυγα, καθώς όπως προκύπτει από το πιο πάνω ιστορικό, ο Αιτητής δεν στοιχειοθέτησε κανένα απολύτως ισχυρισμό επί του οποίου θα μπορούσε να πιθανολογηθεί ευλόγως βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξής του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας, ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων σε περίπτωση επιστροφής του στην Λ.Δ.Κ, ο οποίος θα ενέπιπτε στις προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα στο πρόσωπό του Αιτητή, έτσι όπως η έννοια του πρόσφυγα ερμηνεύεται στην Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και σύμφωνα με το άρθρο 3 του Περί Προσφύγων Νόμου.
Συνακόλουθα, ελλείψει οιασδήποτε πραγματικής, προσωπικής και υφιστάμενης απειλής εις βάρος του, δεν προκύπτουν στοιχεία εκ των οποίων θα μπορούσε να πιθανολογηθεί ευλόγως ότι σε περίπτωση επιστροφής του στην Λ.Δ.Κ, o Αιτητής θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, προκειμένου να κριθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας προς το πρόσωπό του, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 19 του Περί προσφύγων Νόμου. Ειδικότερα, δεν ανέκυψε οιοσδήποτε πραγματικός κίνδυνος θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας εις βάρος του Αιτητή, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, δυνάμει του άρθρου 19(2), εδάφια (α) και (β), του Περί Προσφύγων Νόμου.
Περαιτέρω, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, ο Αιτητής, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπουν, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε έγκυρες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί στην κοινότητα Lemba, που ευρίσκεται στην επαρχία της Κινσάσα, η οποία έχει γίνει δεκτό ότι αποτελεί τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή στη χώρα καταγωγής του.
Σύμφωνα με το WAR WATCH (World Assessment and Tracking of Civilian Harm), που αποτελεί διαδικτυακή πληροφοριακή πύλη της Ακαδημίας της Γενεύης (Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights) για την καταγραφή και ανάλυση ενόπλων συγκρούσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, με περίοδο (αναφοράς) μεταξύ Ιουλίου 2024 και Ιουνίου 2025, η ΛΔΚ εμπλέκεται στο έδαφός της και συγκεκριμένα στις ανατολικές περιοχές της χώρας, σε διεθνή ένοπλη σύγκρουση με την Rwanda, καθώς και σε διάφορες μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις εναντίον διαφορετικών μη κρατικών ένοπλων ομάδων.[1]
Η σύγκρουση μεταξύ των κοινοτήτων Teke και Yaka[2], η οποία ξεκίνησε το 2022 λόγω μιας εδαφικής διαμάχης, «προκάλεσε επιδείνωση» της ανθρωπιστικής κατάστασης και της κατάστασης ασφαλείας σε πολλές επαρχίες κοντά στην πρωτεύουσα Kinshasa.[3] Η σύγκρουση έφτασε επίσης στην ίδια την Kinshasa.[4]
Σύμφωνα με το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, στην περιοχή Kwamouth και στη δημοτική κοινότητα Maluku της Kinshasa, η σύγκρουση οδήγησε στην καταστροφή των μισών χωριών, όπου «εκατοντάδες σχολεία και ιατρικά κέντρα καταστράφηκαν ή αναγκάστηκαν να κλείσουν». Αναφέρθηκαν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας, των απαγωγών για λύτρα και των βασανιστηρίων.[5]
Όσον αφορά συγκεκριμένα την πόλη της Kinshasa, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ανέφερε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της ΛΔΚ είχαν αναπτυχθεί ώστε να αποτρέψουν την επέκταση των συγκρούσεων μεταξύ των κοινοτήτων Teke και Yaka[6], η βία ωστόσο από τις εν λόγω συγκρούσεις είχε επηρεάσει ορισμένες συνοικίες της Kinshasa, ειδικότερα όπου ‘ζουν μέλη των δύο εν λόγω κοινοτήτων’[7]. Ωστόσο, ένα άρθρο του Ιουλίου του 2024 των New York Times ανέφερε πως ‘η βία δεν απειλούσε άμεσα την Kinshasa’[8], όπου δε, σύμφωνα με αναφορά του Συμβούλιου Ασφαλείας του ΟΗΕ αρκετοί πολίτες της χώρας που διέφυγαν των συγκρούσεων βρήκαν καταφύγιο στις μεγαλουπόλεις, περιλαμβανομένης και της Kinshasa[9].
Η Διεθνής Αμνηστία (Amnesty International – AI) ανέφερε το 2022 ότι «οι διοικητικές αρχές στην Kinshasa απαγόρευσαν παράνομα και συστηματικά όλες τις διαδηλώσεις που θεωρούνταν επικριτικές προς τον Πρόεδρο Tshisekedi ή την κυβέρνησή του».[10]
Για παράδειγμα, στις 20 Μαΐου 2023, οι δυνάμεις ασφαλείας «έριξαν δακρυγόνα και συγκρούστηκαν στους δρόμους της πρωτεύουσας Kinshasa με αντικυβερνητικούς διαδηλωτές» που διαμαρτύρονταν για την αύξηση του κόστους ζωής, την ανασφάλεια και τις παρατυπίες στην εγγραφή ψηφοφόρων.[11] Σύμφωνα με το International Crisis Group, οι δυνάμεις ασφαλείας αντέδρασαν με βία, που είχε ως αποτέλεσμα «δεκάδες τραυματισμούς», σύμφωνα με την αντιπολίτευση.[12] Τον Δεκέμβριο του 2023, 11 πολίτες φέρεται να τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια σύγκρουσης μεταξύ της αστυνομίας και διαδηλωτών της αντιπολίτευσης στην Kinshasa.[13] Επιπλέον, τον Ιανουάριο του 2025, διαδηλωτές στην Kinshasa είχαν επιτεθεί σε πρεσβείες και έβαλαν φωτιές, εν μέσω διαδηλώσεων που είχαν ξεσπάσει[14],[15], ωστόσο, πέραν των εν λόγω διαδηλώσεων εναντίον Δυτικών πρεσβειών, δεν αναφέρθηκαν οιαδήποτε άλλα σημαντικά περιστατικά ασφαλείας για την Kinshasa[16].
Στην ετήσια έκθεση του 2025 του Human Rights Watch για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για το έτος 2024 στη Λ.Δ.Κ., σε σχέση με τις ένοπλες συγκρούσεις στην ανατολική πλευρά της χώρας, αναφέρεται ότι εκεί δραστηριοποιούνται πάνω από 100 ένοπλες ομάδες, κυρίως στις περιοχές Ituri, North Kivu, και South Kivu.[17] Σε έκθεση της UNHCR που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2025, αναφέρεται ότι μετά από συνεχιζόμενη επιδείνωση της ασφάλειας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρωπιστικής κατάστασης στις περιοχές North Kivu, South Kivu και Ituri από τον Νοέμβριο του 2022, η ένοπλη βία στις ανατολικές επαρχίες της Λ.Δ.Κ. κλιμακώθηκε τον Ιανουάριο του 2025.[18]
Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, παρατίθενται τα πλέον πρόσφατα ποσοτικά δεδομένα αναφορικά με τα περιστατικά ασφαλείας στην επαρχία Kinshasa της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, στην οποία ανήκει διοικητικά η κοινότητα Lemba που αποτέλεσε τον τόπο της τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή πριν εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής του. Συγκεκριμένα, όσον αφορά στην εν λόγω επαρχία, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 20/03/2026), καταγράφηκαν 153 περιστατικά ασφαλείας, από τα οποία προκλήθηκαν 53 θάνατοι.[19]
Σημειώνεται δε πως ο πληθυσμός της επαρχίας Kinshasa για το έτος 2020 εκτιμήθηκε στους 14,565,700 κατοίκους[20] και για το 2026 εκτιμάται στους 18,552,800 κατοίκους.[21] Εκ των ανωτέρω πληροφοριών καθίσταται σαφές ότι ο ανωτέρω αναφερόμενος αριθμός θανάτων στην εν λόγω περιοχή από περιστατικά ασφαλείας δεν ανέρχεται σε τόσο υψηλά επίπεδα σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό της περιοχής, έτσι ώστε να μπορεί να συναχθεί ότι στην Κινσάσα, όπου ευρίσκεται η κοινότητα Lemba, επικρατούν συνθήκες αδιακρίτως ασκούμενης βίας κατά των αμάχων στα πλαίσια οιασδήποτε εσωτερικής και/ή διεθνούς ένοπλης σύγκρουσης. Συνεπώς, δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για κάποιον πολίτη να επηρεαστεί προσωπικά από συνθήκες οι οποίες εμπίπτουν στις πρόνοιες του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ.
Κατά συνέπεια, στην Κινσάσα όπου ευρίσκεται και η κοινότητα Lemba, τόπος τελευταίας συνήθους διαμονής του αιτητή, δεν φαίνεται να πλήττεται από συγκρούσεις και περιστατικά βίας οι οποίες πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ως αυτό ερμηνεύθηκε νομολογιακά στις αποφάσεις C-465/07 - Elgafaji και C‑285/12 - Diakité του ΔΕΕ[22]. Πέραν τούτου, λαμβάνοντας υπόψιν και το προσωπικό προφίλ του αιτητή, διαπιστώνω ότι απουσιάζουν ιδιαίτερες επιβαρυντικές περιστάσεις, δεδομένου ότι ο αιτητής συνιστά ενήλικα, υγιή, με ικανοποιητικό μορφωτικό επίπεδο, με εργασιακή πείρα και με υποστηρικτικό/οικογενειακό δίκτυο στη ΛΔΚ. Συμπερασματικά, δεν κρίνω ότι ανακύπτουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι ο αιτητής θα διατρέξει κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα στην κοινότητα Lemba, στην επαρχία Κινσάσα.
Επομένως, κρίνω ότι ορθώς κρίθηκε ότι δεν μπορούσε να του παρασχεθεί ούτε προσφυγικό καθεστώς αλλά ούτε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
Εξάλλου, σύμφωνα με την παράγραφο 62 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ «Μετανάστης είναι το πρόσωπο που για λόγους διαφορετικούς από εκείνους που αναφέρονται στον ορισμό εγκαταλείπει οικειοθελώς τη χώρα του με σκοπό να εγκατασταθεί αλλού. Μπορεί δεν να ωθείται από την επιθυμία για αλλαγή ή για περιπέτεια ή από οικογενειακούς ή άλλους προσωπικούς λόγους. Εάν ωθείται αποκλειστικά από οικονομικά κίνητρα, είναι οικονομικός μετανάστης και όχι πρόσφυγας».
Υπό το φως των απαντήσεων του αιτητή κατά τη διάρκεια της συνέντευξης του και των γεγονότων και στοιχείων που είναι καταγεγραμμένα στο Διοικητικό Φάκελο της υπό αναφορά υπόθεσης, κρίνεται ότι στην παρούσα περίπτωση ο αιτητής, δεν χωρεί αμφιβολία ότι είναι οικονομικός μετανάστης καθότι υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας ωθούμενος και από οικονομικά κίνητρα και επομένως δεν υπάγεται στην κατηγορία δικαιούχων διεθνούς προστασίας.
Τέλος, θα προχωρήσω με την εξέταση του ισχυρισμού περί ελλιπούς και/ή ανεπαρκούς αιτιολόγησης της προσβαλλόμενης απόφασης. Δεν διαπιστώνω παραβίαση του άρθρου 26 του Ν. 158 (ι)/1999. Εν αντιθέσει, στην βάση των σχετικών με τις προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας διατάξεων, παρατηρώ ότι στην σχετική Έκθεση του αρμόδιου λειτουργού όσο και στην απόφαση των καθ' ων η αίτηση αναφέρονται επαρκώς οι λόγοι, νομικοί και πραγματικοί, για τους οποίους απορρίφθηκε η επίδικη αίτηση ασύλου. Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίπτεται ως αβάσιμος.
Με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου τα οποία περιορίζονται στο περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου, αφού ουδεμία περαιτέρω μαρτυρία προσκομίστηκε στα πλαίσια της παρούσας προς υποστήριξη της αιτήσεως και αφού εξέτασα, τόσο τη νομιμότητα όσο και την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης, σύμφωνα με την εξουσία που μου παρέχει το άρθρο 11 (3) (α) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(I)/2018), καταλήγω ότι το αίτημα του αιτητή εξετάστηκε επιμελώς σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και εύλογα η Υπηρεσία Ασύλου απέρριψε την αίτηση του αιτητή.
Η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με €1000 έξοδα υπέρ των Καθ’ ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή.
Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π
[1] WAR WATCH (World Assessment and Tracking of Civilian Harm) - Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights, Armed conflicts in Democratic Republic of the Congo' (Reporting period: July 2024 - June 2025), διαθέσιμο στο: https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-democratic-republic-of-the-congo/
[2] UN Security Council, Midterm report of the Group of Experts on the Democratic Republic of the Congo, 30 December 2023, https://digitallibrary.un.org/record/4032027?v=pdf, paras. 7-14
[3] Reuters, Ethnic conflict kills 11 people in western Congo, 31 January 2024, https://www.reuters.com/world/africa/ethnic-conflict-kills-11-people-western-congo-2024-01-31/; UN Security Council, Midterm report of the Group of Experts on the Democratic Republic of the Congo, 30 December 2023, https://digitallibrary.un.org/record/4032027?v=pdf, para. 7
[4] New Humanitarian (The), Conflict in western DRC simmers unnoticed amid rebel gains in the East, 12 February 2024, https://www.thenewhumanitarian.org/news-feature/2024/02/12/conflict-western-drc-democratic-republic-of-the-congo-amid-rebel-gains-east
[5] UN Security Council, Midterm report of the Group of Experts on the Democratic Republic of the Congo, 30 December 2023, https://digitallibrary.un.org/record/4032027?v=pdf, para. 9
[6] UN Security Council, ‘Midterm report of the Group of Experts on the Democratic Republic of the Congo’, 30 December 2023, διαθέσιμο στο: https://reliefweb.int/attachments/a473eefb-0611-4d04-9534-eea099af26bb/N2336437.pdf, σελ.30
[7] UN Security Council, ‘Midterm report of the Group of Experts on the Democratic Republic of the Congo’, 30 December 2023, διαθέσιμο στο: https://reliefweb.int/attachments/a473eefb-0611-4d04-9534-eea099af26bb/N2336437.pdf, παρ.7
[8] New York Times (The), ‘Congo’s ‘Other’ Conflict Kills Thousands in West Near the Capital’, 19 July 2024, διαθέσιμο στο: https://www.nytimes.com/2024/07/19/world/africa/crisis-western-congo.html, σελ.30
[9] UN Security Council, ‘Midterm report of the Group of Experts on the Democratic Republic of the Congo’, 30 December 2023, διαθέσιμο στο: https://reliefweb.int/attachments/a473eefb-0611-4d04-9534-eea099af26bb/N2336437.pdf, σελ.31
[10] AI, Amnesty International Report 2022/23; The State of the World's Human Rights; Democratic Republic of The Congo 2022, 27 March 2023, https://www.amnesty.org/en/location/africa/east-africa-the-horn-and-great-lakes/democratic-republic-of-the-congo/report-democratic-republic-of-the-congo/
[11] Reuters, DR Congo security forces clash with anti-govt protesters in Kinshasa, 25 May 2023, https://www.france24.com/en/africa/20230520-dr-congo-security-forces-clash-with-anti-govt-protesters-in-kinshasa
[12] International Crisis Group, Tracking Conflicts Worldwide - Democratic Republic of Congo, May 2023, https://www.crisisgroup.org/crisiswatch/july-alerts-and-june-trends-2023
[13] BBC News, DR Congo elections: Fayulu's supporters clash with police in Kinshasa, 27 December 2023, https://www.bbc.com/news/world-africa-67826862; Africanews, Opposition protesters clash with police in Kinshasa after partial results released, 28 December 2023, https://www.africanews.com/2023/12/28/opposition-protesters-clash-with-police-in-kinshasa-after-partial-results-released/; France 24, DR Congo police disperse banned protest by the opposition, 27 December 2023, https://www.france24.com/en/africa/20231227-dr-congo-police-disperse-banned-protest-by-the-opposition
[14] Reuters, ‘Congo protesters storm Kinshasa embassies over conflict in east’, 28 January 2025, διαθέσιμο στο: https://www.reuters.com/world/africa/congo-protesters-attack-kinshasa-embassies-over-conflict-east-2025-01-28/
[15] Euro News, ‘Protesters attack foreign embassies in DR Congo over M23 rebel advance’, 28 January 2025,, διαθέσιμο στο: https://www.euronews.com/2025/01/28/protesters-attack-foreign-embassies-in-dr-congo-over-m23-rebel-advance
[16] Belgium, CEDOCA, COI Focus: Republique Democratique du Congo: Situation sécuritaire [Democratic Republic of the Congo: Security Situation], 25 February 2025, διαθέσιμο στο: https://www.cgrs.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_rdc._situation_securitaire_20250225_2.pdf, σελ.2
[17] HRW - Human Rights Watch, 'World Report 2025 - Democratic Republic of Congo' (16 January 2025)
διαθέσιμο σε https://www.ecoi.net/en/document/2120071.html
[18] UNHCR - UN High Commissioner for Refugees, 'UNHCR Position on Returns to North Kivu, South Kivu and Ituri in the Democratic Republic of the Congo - Update IV' (March 2025) 2-3, διαθέσιμο σε
https://www.ecoi.net/en/file/local/2122583/unhcr_position_on_returns_to_the_drc_-_march_2025_final.pdf
[19] Πλατφόρμα ACLED Explorer, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Democratic Republic of Congo, Events / Fatalities, All Events, Past Year, διαθέσιμη σε Democratic Republic of Congo | ACLED (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 31/03/2026).
[20] City Population, Congo (Democratic Republic), Provinces, Kinshasa: διαθέσιμος σε: https://www.citypopulation.de/en/drcongo/cities/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/02/2026)
[21] Ιστότοπος World Population Review/ DR Congo/ Kinshasa, διαθέσιμος σε: https://worldpopulationreview.com/cities/dr-congo/kinshasa (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 20/02/2026)
[22] Βλ. Απόφαση ΔΕΕ C-285/12 Aboubacar Diakité ν. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides ημερ.30/01/2014 (βλ. σκέψη 31), όπως επίσης απόφαση ΔΕΕ C-465/07 Meki Elgafaji, Noor Elgafali v Staatssecretaris van Justitie ημερ. 17/2/2009 (βλ. σκέψη 39, 43).
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο